Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać:
Bitwa graniczna i wojna koalicyjnaBitwa graniczna z Niemcami została przegrana w ciągu kilku pierwszych dni. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt z Polską przekształcił się tym samym w wojnę światową. Wybuch wojny w krótkim cz...
Wojna polsko-bolszewicka - wyprawa kijowskaPo zawarciu przez Józefa Piłsudskiego polityczno-wojskowego sojuszu z przywódcą Ukraińskiej Republiki Ludowej Semenem Petlurą, 25 kwietnia 1920 r. ruszyła polsko-ukraińska ofensywa, wyprzedzająca uderzenie przygotowywane przez Armię Czerwoną. ...
Biebrzańskie mistrzostwa w koszeniu łąk bagiennych20 zespołów kosiarzy wzięło w sobotę udział w V Mistrzostwach Europy i IX Mistrzostwach Polski w koszeniu łąk bagiennych dla przyrody "Biebrzańskie sianokosy" rozegranych w Biebrzańskim Parku Narodowym. Jak powiedział PAP wicedyrektor Biebr...
Reklama:
10 czerwca
10 czerwca jest 161. (w latach przestępnych 162.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 204 dni.
Święta
imieniny obchodzą: Amancjusz, Amata, Apollo, Asteriusz, Aureliusz, Bogumił, Bogumiła, Cecylia, Diana, Edgar, Henryk, Ingolf, Jan, Maksym, Małgorzata, Mauryn, Onufry, Tymoteusz, Wiktorian, Wiktoriana i Wiktorianna.
Gujana Francuska – Zniesienie Niewolnictwa
Jordania – Rocznica Powstania Antytureckiego
Portugalia – Rocznica Śmierci Camõesa
wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
bł. Bogumił z Dobrowa (biskup)
św. Landeryk z Paryża (biskup)
św. Oliwa z Palermo (męczennica)
Wydarzenia w Polsce
1294 – Książę łęczycki Kazimierz II zginął pod Trojanowem w bitwie z litewskimi rozbójnikami.
1792 – Wojna polsko-rosyjska: zwycięstwo wojsk litewskich w bitwie pod Stołpcami.
1807 – Wojny napoleońskie: zwycięstwo Francuzów nad Rosjanami w bitwie pod Lidzbarkiem Warmińskim.
1863 – Powstanie styczniowe: oddział Edmunda Calliera stoczył z wojskami rosyjskimi bitwę pod Kleczewem.
1900 – W Chojnicach doszło do ataków na Żydów, oskarżanych o dokonanie rytualnego mordu na gimnazjaliście.
1902 – Sosnowiec uzyskał prawa miejskie.
1908 – Na stokach warszawskiej Cytadeli został stracony Erazm Hejło, 18-letni bojowiec PPS.
1920 – Wojna polsko-bolszewicka: polskie oddziały wycofały się z Kijowa.
1934 – Zdelegalizowany został Obóz Narodowo-Radykalny.
1945 – Wybuch metanu w kopalni węgla kamiennego "Brzeszcze". Zginęło 9 górników.
1952 – Katastrofa bombowca Pe-2FT w Poznaniu.
1963 – Premiera filmu Daleka jest droga w reżyserii Bohdana Poręby.
1969:
Premiera filmu Skok w reżyserii Kazimierza Kutza.
Wskutek zdrady jednego z członków została zdekonspirowana przez SB organizacja antykomunistyczna "Ruch".
1973 – W Płocku otwarty został obecny Stadion im. Kazimierza Górskiego.
1979 – Zakończyła się I pielgrzymka Jana Pawła II do Polski.
1985 – Premiera filmu Yesterday w reżyserii Radosława Piwowarskiego.
1991 – Premiera samochodu FSO Polonez Caro.
1993 – Założone zostało Wyższe Seminarium Duchowne w Kaliszu.
1997:
Polska ratyfikowała Europejską Kartę Społeczną.
Zakończyła się VI pielgrzymka Jana Pawła II do Polski, rozpoczęta 31 maja.
2000 – Wystartowała telewizyjna stacja muzyczna VIVA Polska.
2010 – Fałszywe ostrzeżenie o ataku terrorystycznym przy użyciu sarinu sparaliżowało na trzy godziny centrum Warszawy.
2010 – Marek Belka został wybrany przez Sejm na stanowisko prezesa NBP.
Wydarzenia na świecie
1190 – III wyprawa krzyżowa: podczas kąpieli w rzece Salef utonął Fryderyk I Barbarossa.
1194 – Spłonęła katedra w Chartres we Francji.
1258 – Podpisano tzw. prowizje oksfordzkie.
1358 – W decydującej bitwie pod Meaux zostało krwawo stłumione powstanie francuskich chłopów (tzw. żakeria).
1376 – Wacław IV wybrany został na króla niemieckiego.
1423 – Wybór antypapieża Klemensa VIII.
1460 – Wojna Dwóch Róż: bitwa pod Northampton.
1540 – Thomas Cromwell, doradca i minister króla Henryka VIII, został aresztowany i osadzony w Tower of London.
1596 – Odkryta została Wyspa Niedźwiedzia.
1619 – Wojna trzydziestoletnia: zwycięstwo wojsk habsburskich nad czeskimi w bitwie pod Záblatí.
1624 – Wojna trzydziestoletnia: Francja, Anglia i Republika Zjednoczonych Prowincji zawarły antyhabsburski Traktat w Compiègne.
1719 – W bitwie pod Glen Shiel Brytyjczycy pokonali powstańców jakobickich.
1790 – Philadelphia Spelling Book autorstwa Johna Barry'ego została pierwszą książką w Stanach Zjednoczonych objętą prawem autorskim.
1793:
Francuski Konwent Narodowy wydał pierwszy z tzw. "dekretów chłopskich", na mocy którego chłopi otrzymywali na własność użytkowaną przez siebie ziemię.
Założono Muzeum Historii Naturalnej w Paryżu.
1794 – Francuski Konwent Narodowy uchwalił tzw. Prawo prairiala, co zapoczątkowało okresu wielkiego terroru.
1829 – Pierwszy wyścig łodzi między drużynami uniwersytetów Oksfordzkiego i Cambridge.
1859 – Wykład uznawany za początek geometrii Riemanna.
1865 – Premiera opery Tristan i Izolda Richarda Wagnera.
1886 – W wyniku wybuchu wulkanu Tarawera na Nowej Zelandii zginęły 153 osoby.
1898 – Na chorwackiej wyspie Krk zmarła ostatnia osoba posługująca się językiem dalmatyńskim.
1909 – Pierwsze skuteczne wykorzystanie sygnału SOS w katastrofie brytyjskiego liniowca Slavonia, który rozbił się na Azorach.
1915 – I wojna światowa: Wielka Brytania zajęła niemiecki Kamerun.
1916 – I wojna światowa: zakończyła się bitwa pod Asiago.
1918 – I wojna światowa: austro-węgierski pancernik SMS Szent István został zatopiony na Adriatyku przez włoski kuter torpedowy. Zginęło 89 członków załogi.
1924 – Włoski socjalista Giacomo Matteotti został zamordowany w Rzymie przez faszystów.
1934 – W rozegranym w Rzymie finale II Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej, Włochy pokonały po dogrywce Czechosłowację 2:1.
1935:
Powstał ruch Anonimowych Alkoholików.
Zakończyła się paragwajsko-boliwijska wojna o Chaco.
1940:
II wojna światowa: Włochy wypowiedziały wojnę Francji i Wielkiej Brytanii.
II wojna światowa: Skapitulowała Norwegia.
1942 – II wojna światowa: Niemcy w odwecie za pomoc udzieloną zamachowcom na Reinharda Heydricha zrównali z ziemią czeską wieś Lidice. Mieszkańców wymordowano bądź wywieziono do obozów koncentracyjnych.
1944:
II wojna światowa: 218 mieszkańców greckiej wioski Distomo zostało zamordowanych przez żołnierzy 4. Dywizji Grenadierów Pancernych SS Polizei.
II wojna światowa: 642 mieszkańców Oradour-sur-Glane we Francji zostało zamordowanych w odwecie za zabicie oficera SS.
1945:
W Argentynie zniesiono ruch lewostronny.
Wojna na Pacyfiku: oddziały australijskie wylądowały w Brunei na Borneo.
1947 – Szwedzka firma Saab zaprezentowała swój pierwszy model samochodu osobowego Saab 92.
1959 – Premiera filmu Hiroszima, moja miłość w reżyserii Alaina Resnaisa.
1962 – Zgromadzenie Ogólne ONZ potępiło rasistowską politykę apartheidu stosowaną przez rząd RPA.
1967:
Dokonano oblotu myśliwca MiG-23.
W Nowej Zelandii dolar nowozelandzki zastąpił funta nowozelandzkiego.
Koniec wojny sześciodniowej. Wojska izraelskie pokonały siły arabskie.
1968 – W rozegranym w Rzymie finale III Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej, Włochy pokonały Jugosławię 2:0.
1971 – Prezydent Richard Nixon ogłosił zniesienie sankcji gospodarczych wobec Chin.
1978 – Polska pokonała Meksyk 3:1 w swym trzecim meczu na piłkarskich mistrzostwach świata w Argentynie.
1979 – Reprezentanka NRD Marita Koch ustanowiła w Karl-Marx-Stadt (obecnie Chemnitz) były rekord świata i aktualny rekord Europy w biegu na 200 metrów (21,71 s).
1985 – Izrael wycofał wojska z południowego Libanu.
1988 – W RFN rozpoczęły się VIII Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej.
1992 – We Szwecji rozpoczęły się IX Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej.
1994 – Premiera filmu Speed: Niebezpieczna szybkość w reżyserii Jana de Bonta.
1996 – Rozpoczęły się rozmowy pokojowe w Irlandii Północnej, bez udziału Sinn Féin.
1998 – We Francji rozpoczęły się XVI Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej.
1999 – Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła rezolucję w sprawie Kosowa.
2000:
Otworzony został Millennium Bridge w Londynie.
Rozpoczęły się XI Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej, rozgrywane w Belgii i Holandii.
2002:
Obrączkowe zaćmienie Słońca widoczne w Azji, Australii i Ameryce Północnej.
Polska przegrała z Portugalią 0:4 w swym drugim meczu na piłkarskich mistrzostwach świata w Korei Płd i Japonii.
2003 – NASA: w kierunku Marsa została wystrzelona sonda Spirit.
2007:
Pierwsza tura wyborów parlamentarnych we Francji.
Pierwsza w historii wizyta prezydenta USA (George'a W. Busha) w Albanii.
Robert Kubica został lekko ranny w wypadku podczas wyścigu o Grand Prix Kanady Formuły 1 na torze w Montrealu.
2008:
Katastrofa lotu Sudan Airways 109 w Chartumie; zginęło 30, a zostało rannych 178 osób.
Wybuchł konflikt graniczny Dżibuti-Erytrea.
2009:
88-letni rasista otworzył ogień w Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie, zabijając strażnika.
Co najmniej 33 osoby zginęły w wybuchu samochodu-pułapki w miejscowości Bathaa na południu Iraku.
Japoński sztuczny satelita Księżyca Kaguya rozbił się o jego powierzchnię.
W brazylijskim mieście São Paulo utworzył się rekordowy korek drogowy długości 293 km.
2010 – Wybuch krwawych zamieszek etnicznych na południu Kirgistanu.
Urodzili się
1637 – Jacques Marquette, francuski misjonarz i i odkrywca wnętrza kontynentu Ameryki Północnej (zm. 1675)
1799 – Fiodor Bruni, rosyjski malarz (zm. 1875)
1819 – Gustave Courbet, francuski malarz (zm. 1877)
1835 – Ferdynand IV, wielki książę Toskanii (zm. 1908)
1857 – Wiktor Czajewski, polski literat, dziennikarz, wydawca gazet i właściciel drukarni prasowej w Łodzi (zm.1922)
1863 – Louis Couperus, holenderski pisarz (zm. 1923)
1871 – Józef Kuczyński, polski prawnik, kierownik resortu spraw wewnętrznych w 1920 (zm. 1931)
1880 – Margit Kaffka, węgierska pisarka (zm. 1918)
1897 – Tatiana Romanowa, święta prawosławna, wielka księżna Rosji (zm. 1918)
1898 – Aleksander Mościcki, polski duchowny katolicki, biskup łomżyński (zm. 1980)
1901:
Frederick Loewe, amerykański kompozytor pochodzenia austriackiego (zm. 1988)
Jerzy Ziętek, polski polityk, generał, wojewoda katowicki, członek Rady Państwa (zm. 1985)
1902:
Małgorzata Fornalska, polska działaczka komunistyczna (zm. 1944)
Piotr Gołębiowski, polski duchowny katolicki, biskup sandomierski (zm. 1980)
1907 – Jan Rabanowski, polski elektryk, polityk, członek PKWN, minister komunikacji (zm. 1958)
1908 – Robert Cummings, amerykański aktor (zm. 1990)
1910:
Howlin' Wolf, amerykański muzyk bluesowy (zm. 1976)
Piotr Zaremba, polski urbanista, działacz samorządowy, prezydent Szczecina (zm. 1993)
1911 – Terence Rattigan, angielski dramaturg (zm. 1977)
1914 – Henryk Tomaszewski, polski grafik, scenograf, ilustrator książek (zm. 2005)
1915 – Saul Bellow, amerykański pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 2005)
1916 – Nancye Wynne Bolton, australijska tenisistka (zm. 2001)
1918:
Barry Morse, brytyjski aktor (zm. 2008)
Patachou, francuska piosenkarka, aktorka
1919 – Haidar Abdel Shafi, palestyński dyplomata, polityk, współzałożyciel Organizacji Wyzwolenia Palestyny (OWP) (zm. 2007)
1921 – Filip Mountbatten, książę Edynburga, mąż królowej Elżbiety II
1922 – Judy Garland, amerykańska aktorka, piosenkarka (zm. 1969)
1923 – Elżbieta Ostrowska, polska pisarka (zm. 2007)
1924 – Bernard Borderie, francuski reżyser filmowy (zm. 1978)
1925 – Lennart Bergelin, szwedzki tenisista (zm. 2008)
1926 – Asen Gawrilow, bułgarski tancerz, choreograf (zm. 2006)
1929:
Kosta Conew, bułgarski aktor
James McDivitt, amerykański astronauta
Edward Osborne Wilson, amerykański biolog
Ludmiła Zykina, rosyjska śpiewaczka operowa (mezzosopran) (zm. 2009)
1930 – Jacek Trznadel, polski poeta, eseista, krytyk literacki, tłumacz, działacz społeczny
1931 – João Gilberto, brazylijski muzyk, współtwórca bossa novy
1934 – Magda Teresa Wójcik, polska aktorka (zm. 2011)
1936 – Dionizy Sidorski, polski pisarz
1937 – Jan Kwaśniewski, polski lekarz
1938 – Violetta Villas, polska piosenkarka (zm. 2011)
1941:
Alicja Grześkowiak, polski polityk, marszałek Senatu
Stanisław Nieckarz, polski ekonomista, polityk, minister finansów
1950 – Anna Jantar, polska piosenkarka (zm. 1980)
1951:
Gottfried Döhn, niemiecki wioślarz
Tadeusz Lampka, polski producent filmowy
Ab Wolders, holenderski strongman
1953 – John Edwards, amerykański polityk
1954 – Michał Boni, polski polityk
1955:
Kazimierz Pyzik, polski wiolonczelista
Andrew Stevens, amerykański aktor
Dorota Szuszkiewicz, polska scenarzystka filmowa
1956:
Rolandas Paksas, litewski polityk, prezydent Litwy
Józef Pilarz, polski polityk, poseł na Sejm RP (zm. 2008)
1957:
Adam Bauman, polski aktor
Gediminas Vagnorius, litewski polityk, premier Litwy
Jim Denney, amerykański skoczek narciarski
1959:
Carlo Ancelotti, włoski piłkarz, trener piłkarski
Timothy Van Patten, amerykański reżyser, scenarzysta, aktor, producent filmowy
1961:
Kim Deal, amerykańska gitarzystka grupy Pixies
Maxi Priest, brytyjski muzyk reggae
1963 – Jeanne Tripplehorn, amerykańska aktorka
1964:
Jimmy Chamberlin, amerykański perkusista
Stuart McCall, szkocki piłkarz
Gary Wallis, brytyjski perkusista
Piotr Wojtasik, polski trębacz jazzowy
1965:
Bohumil Brhel, czeski żużlowiec
Elizabeth Hurley, brytyjska aktorka
Tadeusz Sołtys, polski dziennikarz radiowy
1966:
Tosca D'Aquino, włoska aktorka
David Platt, angielski piłkarz
1968:
Domiziano Arcangeli, włoski aktor
The D.O.C., amerykański raper
1969 – Ronny Johnsen, norweski piłkarz
1970:
Paweł Abratkiewicz, polski łyżwiarz szybki
Olga Daniłowa, rosyjska biegaczka narciarska
Mike Doughty, amerykański piosenkarz
Miklos Molnar, duński piłkarz
1971:
Bruno N'Gotty, francuski piłkarz
Erik Rutan, amerykański muzyk, kompozytor, producent muzyczny
1972 – Martin Meyer, liechtensztajnski polityk
1973 – Faith Evans, amerykańska piosenkarka, aktorka
1975 – Risto Jussilainen, fiński skoczek narciarski
1976 – Rafał Cieszyński, polski aktor
1977 – Adam Darski, polski muzyk zespołu Behemoth
1979 – Swietłana Zacharowa, rosyjska baletnica
1982:
Tara Lipinski, amerykańska łyżwiarka figurowa
Magdalena (księżna Hälsingland i Gästrikland), księżniczka szwedzka
1983:
Michał Bryndal, polski perkusista zespołu SOFA
Tomasz Makowiecki, polski gitarzysta i wokalista zespołu Makowiecki Band
Leelee Sobieski, amerykańska aktorka
1985:
Matylda Damięcka, polska aktorka
Kaia Kanepi, estońska tenisistka
1986 – Mari Motohashi, japońska curlerka
1987 – Martin Harnik, austriacki piłkarz
1991 – Pol Espargaró, hiszpański motocyklista
Zmarli
323 p.n.e. – Aleksander III Wielki, król Macedonii (ur. 356 p.n.e.)
303 – Erazm z Formii, biskup, męczennik, święty katolicki i prawosławny (ur. ok. 240)
1190 – Fryderyk I Barbarossa, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (ur. ok. 1125)
1294 – Kazimierz II łęczycki, książę łęczycki (ur. 1262/1265)
1498 – Andrzej z Łabiszyna, rektor Akademii Krakowskiej (ur. ?)
1552 – Alexander Barclay, angielski poeta (ur. ok. 1476)
1556 – Martin Agricola, niemiecki teoretyk muzyki (ur. 1486)
1580 – Luís de Camões, portugalski poeta (ur. ok. 1525)
1654 – Alessandro Algardi, włoski rzeźbiarz, architekt (ur. 1598)
1811 – Karol Fryderyk, wielki książę Badenii (ur. 1728)
1836 – André Marie Ampère, francuski fizyk (ur. 1775)
1842 – Alojzy Osiński, polski filolog, słownikarz, pijar (ur. 1770)
1858 – Robert Brown, brytyjski botanik (ur. 1773)
1868 – Michał I Obrenović, król Serbii (ur. 1823)
1899 – Ernest Chausson, francuski kompozytor (ur. 1855)
1898 – Tuone Udaina, ostatni znany użytkownik języka dalmatyńskiego (ur. 1840?)
1918 – Arrigo Boito, włoski poeta, kompozytor (ur. 1842)
1923 – Pierre Loti, francuski pisarz (ur. 1850)
1924 – Giacomo Matteotti, włoski polityk (ur. 1885)
1926 – Antoni Gaudí, hiszpański architekt (ur. 1852)
1934 – Frederick Delius, angielski kompozytor (ur. 1862)
1936 – Bolesław Kon, polski pianista (ur. 1906)
1937 – Robert Borden, kanadyjski polityk, premier Kanady (ur. 1854)
1941 – Ludwik Krzywicki, polski socjolog, ekonomista, działacz społeczno-polityczny (ur. 1859)
1943 – Abd al-Aziz IV, sułtan Maroka (ur. 1880)
1944:
Zygmunt Bartkiewicz, polski pisarz (ur. 1867)
Christa Winsloe, niemiecka pisarka (ur. 1888)
1949 – Sigrid Undset, norweska pisarka, laureatka Nagrody Nobla (ur. 1882)
1953 – Grzegorz Fitelberg, polski dyrygent, kompozytor (ur. 1879)
1954 – Gustaf Edgren, szwedzki reżyser filmowy (ur. 1895)
1967 – Spencer Tracy, amerykański aktor (ur. 1900)
1973 – William Inge, amerykański pisarz (ur. 1913)
1974 – Henryk Windsor, książę Gloucester, gubernator generalny Australii (ur. 1900)
1976 – Adolph Zukor, amerykański producent filmowy pochodzenia węgierskiego, założyciel Paramount Pictures (ur. 1873)
1980 – Halina Borowikowa, polska pisarka, tłumaczka (ur. 1899)
1982:
Gala Dali, żona i muza Salvadora Dalí (ur. 1894)
Rainer Werner Fassbinder, niemiecki reżyser filmowy, aktor (ur. 1945)
1988 – Henryk Stażewski, polski malarz (ur. 1894)
1989 – Richard Quine, amerykański aktor, reżyser filmowy (ur. 1920)
2000 – Hafiz al-Assad, syryjski polityk, prezydent Syrii (ur. 1930)
2001 – Leila Pahlawi, księżniczka Iranu (ur. 1970)
2002 – John Gotti, amerykański przestępca, szef rodziny mafijnej Gambino (ur. 1940)
2004:
Ray Charles, amerykański wokalista jazzowy (ur. 1930)
Odette Laure, francuska aktorka (ur. 1917)
Fortunata Obrąpalska, polska fotograf (ur. 1909)
2005:
James Exon, amerykański polityk (ur. 1921)
Czesław Piotrowski, polski generał, polityk, minister górnictwa i energetyki (ur. 1926)
2008:
Czyngis Ajtmatow, kirgiski pisarz, tworzący po kirgisku i rosyjsku (ur. 1928)
Ljuben Diłow, bułgarski pisarz science fiction (ur. 1927)
2009:
Michał Hilchen, polski księgoznawca, bibliofil, antykwariusz, edytor, historyk literatury i kultury (ur. 1945)
Michel Nguyễn Khắc Ngữ, wietnamski duchowny katolicki, biskup (ur. 1909)
2010 – Basil Myron Schott, amerykański duchowny katolicki, arcybiskup, metropolita Pittsburgha (ur. 1939)
2011:
Jurij Budanow, rosyjski wojskowy, oficer, zbrodniarz wojenny (ur. 1963)
Cosimo Caliandro, włoski lekkoatleta, długodystansowiec, halowy mistrz Europy (ur. 1982)
Brian Lenihan, irlandzki polityk, minister finansów (ur. 1959)
Kurt Nielsen, duński tenisista (ur. 1930)
Przypisy
Czy wiesz że...? beta
Rok przestępny - rok kalendarzowy, który ma 366 dni zamiast 365. Występuje wyłącznie w kalendarzach o rachubie opartej na obiegu Ziemi dookoła Słońca lub o rachubie kombinowanej ( Księżyc i Słońce). Ma on na celu umożliwiać dopasowanie roku kalendarzowego z rokiem zwrotnikowym.
Nowa Zelandia ( ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp ( Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. Tradycyjna maoryska nazwa państwa, Aotearoa, jest najczęściej tłumaczona jako Kraj długiej białej chmury. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonych Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.
|