10 listopada - Polski Serwis Naukowy

10 listopada jest 314. (w latach przestępnych 315.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 51 dni.

785 r. - Król Franków Karol Wielki podbija i chrystianizuje Saksonię, w 787 roku anektuje Bawarię. Niemcy pod panowaniem Karolingów. 800 r. - Karol Wielki zostaje w Rzymie koronowany na cesarza. 843 r. - Traktat w Verdun i rozpad Cesarstwa Karolingów. Ziemie niemieckie w obrębie Królestwa Wschodniofrankijskiego.

Irak, Republika Iraku (arab. العراق, Al-Irak; جمهورية العراق, Dżumhurijjat al-Irak) – państwo arabskie na Bliskim Wschodzie, leżące nad Zatoką Perską.

Święta

imieniny obchodzą: Andrzej, Anian, Demetriusz, Florencja, Just, Lena, Leon, Leona, Ludomir, Monitor, Nimfa, Probus, Stefan, Tryfena i Uniebog.

Francja – święto św. Monitora

Panama – Rocznica Pierwszego Wołania o Niepodległość

Romowie – Zniesienie Niewolnictwa

Turcja – Dzień Pamięci Kemala Atatürka

USA – Święto Korpusu Piechoty Morskiej

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Andrzej Avellino (zm. 1608; włoski kapłan)

św. Leon Wielki (papież i doktor Kościoła)

św. Monitor (biskup Orleanu)

Wydarzenia w Polsce

Buława Edwarda Rydza-Śmigłego – od 1936 marszałka Polski

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
10 listopada

1003 – W nocy z 10 na 11 listopada zamordowano Pięciu Braci Męczenników.

1292 – Zator otrzymał prawa miejskie.

1430 – Wadowice otrzymały prawa miejskie.

1655 – Wojna polsko-rosyjska: bitwa pod Jezierną.

1672 – Król Michał Korybut Wiśniowiecki podpisał w Lublinie akt konfederacji gołąbskiej.

1864 – Jarosław Dąbrowski został skazany na 15 lat zesłania na Syberię.

1905 – Car Mikołaj II wprowadził stan wojenny w Królestwie Polskim.

1910 – W kościele św. Mikołaja w Krakowie odbył się ślub Feliksa Dzierżyńskiego i Zofii Muszkat.

1918:

Austria zrzekła się Galicji na rzecz Polski.

Józef Piłsudski wrócił do Warszawy z więzienia w Magdeburgu.

Poprzedzające powstanie wielkopolskie wydarzenia tzw. Republiki Ostrowskiej.

1926 – Polska Partia Socjalistyczna publicznie ogłosiła przejście do opozycji wobec rządów sanacji.

1927 – Premiera filmu Ziemia obiecana.

1932 – Utworzono Archiwum Państwowe w Katowicach.

1936 – Edward Rydz-Śmigły otrzymał nominację na marszałka Polski.

1945 – Powstał Centralny Urząd Planowania.

1947 – Zainaugurowała działalność Filharmonia Poznańska im. Tadeusza Szeligowskiego.

1950:

Utworzono Archiwum Państwowe w Białymstoku.

W Łodzi został aresztowany przez UB generał August Emil Fieldorf.

1974 – Premiera filmu Złoto.

1979 – Sąd Wojewódzki w Tarnobrzegu z siedzibą w Sandomierzu skazał na karę śmierci Jana Sojdę, Józefa Adasia, Jerzego Sochę i Stanisława Kulpińskiego, oskarżonych o zamordowanie 25 grudnia 1976 roku 18-letniej, będącej w ciąży Krystyny Łukoszek, jej męża Stanisława i 12-letniego brata Mieczysława Kalita, wracających do domu po pasterce w Połańcu.

1980 – Zarejestrowano NSZZ "Solidarność".

1981 – Założono narodowo-radykalną organizację Narodowe Odrodzenie Polski.

1997 – Wisława Szymborska otrzymała tytuł Honorowego Obywatela Miasta Krakowa.

2000:

Miasto Sulejówek przekazało dworek "Milusin" Fundacji Rodziny Józefa Piłsudskiego.

Utworzono Reprezentacyjny Szwadron Kawalerii Wojska Polskiego.

2002 – Odbyła się II tura wyborów samorządowych.

2003 – Irena Sendlerowa została odznaczona Orderem Orła Białego.

2004:

PKO BP zadebiutował na warszawskiej giełdzie papierów wartościowych.

Polska przejęła półroczne przewodnictwo w Radzie Europy.

2005:

Rosja wprowadziła embargo na import polskich produktów mięsnych.

Rząd Kazimierza Marcinkiewicza otrzymał od Sejmu wotum zaufania.

2006:

Odsłonięto Pomnik Romana Dmowskiego w Warszawie.

Weszła w życie ustawa ustanawiająca Order Krzyża Wojskowego.

Wydarzenia na świecie

911 – Konrad I został królem Niemiec.

1202 – Rozpoczęło się oblężenie Zadaru przez krzyżowców IV krucjaty; po raz pierwszy krzyżowcy zaatakowali katolickie miasto.

1444 – Klęska wojsk chrześcijańskich pod Warną w bitwie z Turkami. W walce zginął król Polski i Węgier Władysław III Warneńczyk.

1567 – II wojna z hugenotami: zwycięstwo katolików w bitwie pod Saint-Denis.

1619 – Francuski filozof, matematyk i fizyk Kartezjusz miał w oberży pod Ulm serię trzech proroczych snów na temat dalszego rozwoju nauki.

1674 – Na mocy Traktatu westminsterskiego Holandia odstąpiła Anglii Nową Holandię w Ameryce Północnej.

1823 – Zdobycie Puerto Cabello przez powstańców w trakcie wojny o niepodległość Wenezueli.

1859 – Austria, Francja i Sardynia zawarły Traktat z Zurychu.

1871 – Henry Morton Stanley odnalazł w Afryce zaginionego odkrywcę i misjonarza Davida Livingstona.

1901 – Na ulice wietnamskiego Hanoi wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne.

1902 – Założono Uniwersytet Bocconi w Mediolanie.

1912 – Polskie organizacje polityczne działające w Galicji utworzyły w Wiedniu Komisję Tymczasową Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych (KTSSN).

1914 – I wojna światowa: w czasie I bitwy pod Ypres doszło do masakry około 2 tysięcy niemieckich ochotników, głównie uczniów i studentów, skierowanych do ataku na zajmowane przez Brytyjczyków wzgórze (tzw. Kindermord).

1918 – Powstała Alzacka Republika Rad, zlikwidowana po 12 dniach przez armię francuską.

1928:

Hirohito został koronowany na 124. cesarza Japonii.

Iuliu Maniu został premierem Rumunii.

1931 – Odbyła się 4. ceremonia wręczenia Oscarów.

1940:

Około 1000 osób zginęło w trzęsieniu ziemi w Rumunii.

Podczas wizyty w Berlinie Wiaczesław Mołotow odrzucił propozycję przystąpienia ZSRR do niemiecko-włosko-japońskiego Paktu trzech.

1942:

Niemcy zajęli południową część Francji pod rządami Vichy, po tym jak admirał Jean François Darlan zgodził się na zawieszenie broni z aliantami, po rozpoczęciu przez nich desantu w Afryce Północnej.

W Khánaqín w Iraku rozpoczęto formowanie 8. Pułku Artylerii Przeciwlotniczej Ciężkiej, jednostki Armii Polskiej na Wschodzie.

1944:

Utworzono Królewskie Norweskie Siły Powietrzne.

Wojna na Pacyfiku: na Wyspach Admiralicji 372 osoby zginęły bądź zaginęły, a 371 zostało rannych w wyniku eksplozji na statku zaopatrzeniowym USS Mount Hood.

1946 – Około 1400 osób zginęło w trzęsieniu ziemi w peruwiańskim regionie Ancash.

1949 – Dokonano oblotu amerykańskiego śmigłowca transportowego Sikorsky H-19 Chickasaw.

1952 – Norweg Trygve Lie zrezygnował z funkcji sekretarza generalnego ONZ.

1953 – Ankara: w 15-tą rocznicę śmierci otwarto Anıtkabir – mauzoleum założyciela tureckiej Republiki, Mustafy Kemala Atatürka.

1956 – Stłumiono powstanie węgierskie.

1958 – Przyjęto flagę Gwinei.

1959 – Corine Rottschäfer z Holandii zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1959.

1960 – Hamani Diori został pierwszym prezydentem Nigru.

1967 – Amerykańska sonda Surveyor 6 wylądowała na Księżycu.

1969 – Wyemitowano premierowe wydanie amerykańskiego telewizyjnego programu dla dzieci Ulica Sezamkowa.

1970 – Wystrzelono sondę księżycową Łuna 17.

1971:

Czerwoni Khmerzy przeprowadzili atak na stolicę Kambodży Phnom Penh.

Filipiny: w katastrofie samolotu Vickers Viscount należącego do indonezyjskich Merpati Nusantara Airlines zginęło 69 osób.

Lucia Tavares Petterle z Brazylii zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1971.

1972 – W Japonii utworzono Park Narodowy Ashizuri-Uwakai.

1974 – W Berlinie Zachodnim został zamordowany przez terrorystów z Frakcji Czerwonej Armii prezes miejscowego sądu Günter von Drenkmann.

1975:

Przyjęto rezolucję ONZ nr 3379, stwierdzającą, że syjonizm jest formą rasizmu (w 1991 rezolucja została uchylona).

W Osimo Włochy i Jugosławia zawarły traktat graniczny.

1977 – W Wielkiej Brytanii dokonano pierwszego udanego zapłodnienia in vitro, w wyniku którego jako pierwsze "dziecko z probówki" urodziła się Louise Brown.

1980 – Przywódca NRD Erich Honecker przybył do Austrii, rozpoczynając pierwszą wizytę w kraju niekomunistycznym.

1982 – Dokonano oblotu radzieckiego śmigłowca szturmowego Mi-28.

1989 – Rozpoczęły się demokratyczne przemiany w Bułgarii: odszedł komunistyczny lider Todor Żiwkow, zastąpiony przez Petyr Mładenowa, Bułgarska Partia Komunistyczna zmieniła nazwę na Bułgarska Partia Socjalistyczna.

1990:

Chandra Shekhar został premierem Indii.

Premiera filmu Kevin sam w domu.

1992 – Premiera telefonu komórkowego Nokia 1011.

1994 – Chandrika Kumaratunga wygrała wybory prezydenckie na Sri Lance.

1995 – W Nigerii powieszono skazanego na karę śmierci opozycyjnego pisarza Kena Saro-Wiwę i 8 innych bojowników o prawa mniejszości etnicznych.

1997 – Na Białorusi organizacje opozycyjne ogłosiły tzw. Kartę'97.

1999 – Powstała Światowa Agencja Antydopingowa.

2005 – Oddano do użytku Wielki Teleskop Południowoafrykański.

2007 – Na Szczycie Ibero-Amerykańskim w Santiago de Chile, pomiędzy królem Hiszpanii Juanem Carlosem I a prezydentem Wenezueli Hugo Chávezem doszło do słownego incydentu – Może byś tak się zamknął?

2009:

Co najmniej 32 osoby zginęły w samobójczym zamachu bombowym w pakistańskim mieście Charsadda.

Południowokoreańska marynarka wojenna zniszczyła północnokoreańską łódź patrolową, która wtargnęła na wody terytorialne Południa. Zginął jeden członek załogi, trzech zostało rannych (Incydent na Morzu Żółtym).

W zakładzie karnym w stanie Wirginia wykonano wyrok śmierci na seryjnym mordercy Johnie Allenie Muhammadzie, nazwanym "snajperem z Waszyngtonu".