10 lutego - Polski Serwis Naukowy

10 lutego jest 41. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 324 (w latach przestępnych 325) dni.

Józef Haller von Hallenburg (ur. 13 sierpnia 1873 w Jurczycach, zm. 4 czerwca 1960 w Londynie) – generał broni Wojska Polskiego, legionista, harcmistrz, Przewodniczący ZHP, działacz polityczny i społeczny, brat stryjeczny gen. Stanisława Hallera von Hallenburga.

Jerzy Iwanowski (ur. 10 lutego 1878 w Lebiodce koło Szczuczyna, zm. 28 marca 1965 w Penley w Wielkiej Brytanii) – polski działacz społeczny i polityk, inżynier, minister spraw zagranicznych Litwy Środkowej (1920–1922) oraz poseł na Sejm II RP III kadencji (1930–1935).

Święta

imieniny obchodzą: Apollon, Gabriel, Jacek, Jacenty, Michał, Scholastyka, Sotera, Tomił, Tomisława, Trojan i Wilhelm.

Rosja – Dzień Dyplomaty

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

bł. Alojzy Wiktor Stepinac (kardynał i męczennik)

bł. Klara z Rimini (klaryska)

św. Scholastyka (dziewica, ksieni, siostra św. Benedykta)

Wydarzenia w Polsce

ORP Orzeł po przybyciu do Anglii – 1939

1321 – w Inowrocławiu sąd papieski nakazał Krzyżakom zwrot Pomorza Gdańskiego.

1454 – Kazimierz Jagiellończyk poślubił w Krakowie Elżbietę Rakuszankę, córkę Albrechta II Habsburga.

1648 – Władysław IV Waza nadał prawa miejskie Pradze, leżącej na prawym brzegu Wisły naprzeciwko Warszawy.

1807 – w dokumencie pisanym pojawiła się po raz pierwszy nazwa regionu kociewskiego, podpułkownik Hurtig raportował do gen. Jana Henryka Dąbrowskiego, że "wysyła patrol ku Gociewiu".

1813 – zwycięstwo wojsk rosyjskich nad napoleońskimi w bitwie pod Rogoźnem.

1919 – w Warszawie zainaugurował obrady Sejm Ustawodawczy. Kadencja trwała do 27 listopada 1922 r. Pierwszym marszałkiem Sejmu wybrany został Wojciech Trąmpczyński.

1920 – generał Józef Haller dokonał symbolicznych zaślubin Polski z Morzem Bałtyckim. Tym samym potwierdzono wykonanie jednego z punktów postanowień traktatu wersalskiego przyznającego Polsce 140-kilometrowy odcinek wybrzeża.

1925 – Polska podpisała konkordat z Watykanem. Na jego mocy Kościół zyskał pełną swobodę działania, z kolei żadna część terytorium Polski nie miała podlegać biskupowi rezydującemu poza granicami naszego państwa.

1926 – rozporządzeniem Rady Ministrów RP zostały nadane prawa miejskie Gdyni, niedawnej rybackiej wioski.

1929 – w Żywcu zanotowano -40,6 °C.

1934 – na gdyńskim Oksywiu odsłonięto Pomnik Bitwy pod Oliwą.

1939 – wszedł do służby okręt podwodny ORP Orzeł.

1940 – Sowieci rozpoczęli masowe deportacje ludności polskiej z terenów zajętych po 17 września 1939 przez Armię Czerwoną. Ponad 200 tys. osób wywieziono do obozów (łagrów), położonych w Starobielsku na Ukrainie, a także na Syberii i w Kazachstanie. Deportacja objęła głównie urzędników państwowych, właścicieli ziemskich i osadników wojskowych. Działalność ta etapami trwała aż do lata następnego roku – do najazdu Niemiec na ZSRR.

1945 – transportowiec niemiecki MS Steuben, ewakuujący niemiecką ludność cywilną i rannych żołnierzy z terenu Prus Wschodnich do Świnoujścia, został zatopiony na Morzu Bałtyckim przez radziecki okręt podwodny S-13. Uratowało się 300 osób, zginęło 3600.

1959 – ustanowiono Herb Koszalina.

1968 – odbył się premierowy spektakl kabaretu Pod Egidą.

1976 – Sejm przyjął, przy jednym głosie wstrzymującym się (Stanisław Stomma), poprawki do konstytucji PRL. Wprowadzono zapis o przewodniej roli w państwie PZPR i jego sojuszu z ZSRR.

1982 – 16-letni Emil Barchański wraz z kolegami oblał farbą i podpalił pomnik Feliksa Dzierżyńskiego w Warszawie.

1985 – rozpoczęła się misja Polskiej Lotniczej Eskadry Pomocy Etiopii.

1987 – w katowickiej hali Spodek odbył się pierwszy polski koncert grupy Metallica.

1993 – powstała Polska Federacja Karate Tradycyjnego.

2006 – premiera filmu Ja wam pokażę!

2010 – na przystanku w Warszawie w trakcie interwencji został zamordowany policjant Andrzej Struj.

Wydarzenia na świecie

1258 – wojska mongolskie zdobyły Bagdad i dokonały rzezi mieszkańców.

1306 – przyszły król Szkocji Robert I Bruce zabił w pojedynku swego rywala do tronu, Johna Comyn.

1355 – w Oxfordzie wybuchły dwudniowe starcia między mieszkańcami a studentami, w wyniku których zginęły 93 osoby.

1567 – został zamordowany Henryk Stuart, drugi mąż królowej Szkocji, Marii Stuart.

1638 – król Ludwik XIII oddał Francję pod opiekę Matki Boskiej.

1763 – podpisaniem pokoju paryskiego zakończono wojnę siedmioletnią.

1772 – Franciszek Józef I został księciem Liechtensteinu.

1814 – wojny napoleońskie: Francuzi odnieśli zwycięstwo w bitwie pod Champaubert.

1828 – 30 Aborygenów zginęło w masakrze w Cape Grim (Tasmania) dokonanej przez czterech pasterzy uzbrojonych w broń palną.

1840 – angielska królowa Wiktoria poślubiła księcia Alberta.

1841 – weszła w życie brytyjska ustawa o Unii Kanadyjskiej.

1846 – I wojna Brytyjczyków z Sikhami: zwycięstwo brytyjskie w bitwie pod Sobraon.

1879 – w Wielkim Tyrnowie zebrał się po raz pierwszy bułgarski parlament.

1904 – car Rosji Mikołaj II Romanow wypowiedział wojnę Japonii.

1906 – w stoczni w Portsmouth został zwodowany brytyjski pancernik o rewolucyjnej konstrukcji – HMS Dreadnought.

1907 – w petersburskim Teatrze Maryjskim odbyła się premiera baletu Chopiniana.

1910 – Emanuel Lasker wygrał z Karlem Schlechterem 10. partię meczu i obronił tytuł mistrza świata w szachach.

1925 – wybuchło powstanie kurdyjskie przeciwko Turcji.

1938 – w Rumunii król Karol II Rumuński przejął władzę dyktatorską.

1939 – wojna domowa w Hiszpanii: wojska frankistowskie zakończyły zwycięską ofensywę w Katalonii.

1942 – wojna na Pacyfiku: japoński okręt podwodny ostrzelał amerykańską wyspę Midway.

1945 – front zachodni: zakończyła się bitwa o las Hurtgen.

1947 – w Paryżu podpisano traktaty pokojowe z sojusznikami III Rzeszy. Utworzono Wolne Terytorium Triestu.

1957 – w sudańskim Chartumie rozpoczęła się pierwsza edycja piłkarskiego Pucharu Narodów Afryki.

1962 – zestrzelony w maju 1960 nad ZSRR pilot amerykańskiego samolotu szpiegowskiego U-2 Gary Powers został wymieniony w Berlinie na radzieckiego agenta, Williama Fishera.

1963 – założono miasto Kitakyūshū (Japonia).

1964 – australijski lotniskowiec HMAS Melbourne zderzył się podczas manewrów w Zatoce Jervis z niszczycielem HMAS Voyager, przecinając go na dwie części. Zginęło 14 oficerów i 67 marynarzy z liczącej 293 osoby załogi oraz jednen z obecnych na okręcie cywilnych stoczniowców.

1968 – zakończono ofensywę Tết w Wietnamie.

1974 – radziecki, planowany, sztuczny satelita marsjański Mars 4 nie wszedł z powodu awarii na orbitę i minął planetę w odległości 1844 km.

1980 – w Brazylii została założona Partia Pracujących (PT).

1983 – Jerozolima: jedna osoba zginęła, a siedem zostało rannych w wyniku eksplozji granatu rzuconego przez prawicowego ekstremistę, podczas demonstracji izraelskiego lewicowego ruchu pokojowego Pokój Teraz.

1986 – wojna iracko-irańska: armia irańska rozpoczęła operację Wal Fajr 8, która doprowadziła do odcięcia Iraku od Zatoki Perskiej.

1989 – Michael Manley został po raz drugi premierem Jamajki.

1990 – w Moskwie na Kremlu spotkali się Michaił Gorbaczow i Helmut Kohl. Przywódca ZSRR wyraził zgodę na zjednoczenie Niemiec.

1992 – bokser Mike Tyson został skazany na 6 lat więzienia za gwałt na czarnoskórej miss stanu Rhode Island.

1994 – powstała Brazylijska Agencja Kosmiczna.

1995:

Łotwa została przyjęta do Rady Europy.

premiera filmu Szybcy i martwi.

1996 – komputer Deep Blue wygrał pierwszą partię w szachowym pojedynku z mistrzem świata Garrim Kasparowem.

2002 – skoczek narciarski Adam Małysz zdobył brązowy medal na zimowych igrzyskach w Salt Lake City. Był to pierwszy od 30 lat medal dla Polski na igrzyskach zimowych.

2004:

43 osoby zginęły w katastrofie irańskiego samolotu Fokker F-50 w Szardży (ZEA).

francuski parlament przegłosował wprowadzenie zakazu noszenia widocznych strojów i symboli religijnych.

2005:

Korea Północna podała oficjalnie, że dysponuje bronią atomową i wycofuje się z prowadzonych w Pekinie rokowań na temat swojego programu atomowego.

w wyniku obfitych opadów deszczu, została przerwana tama w pobliżu miejscowości Pasni w południowo-zachodnim Pakistanie; zginęło lub zaginęło około 500 osób.

2006 – zostały otwarte XX Zimowe Igrzyska Olimpijskie w Turynie.

2007 – Barack Obama oświadczył w Springfield (Illinois), że zamierza ubiegać się o urząd prezydenta USA.

2009:

789 km nad Ziemią doszło do zderzenia satelitów Iridium 33 i Kosmos 2251.

w Izraelu odbyły się wybory parlamentarne.