10 października - Polski Serwis Naukowy

10 października jest 283. (w latach przestępnych 284.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 82 dni.

Charlotte Reinagle Cooper, zamężna Sterry (ur. 22 września 1870 w Ealing, zm. 10 października 1966 w Helensburgh, Szkocja), tenisistka brytyjska, pięciokrotna zwyciężczyni Wimbledonu, mistrzyni olimpijska.

Premier Rządu Izraela (hebr. ראש ממשלת ישראל, Rosh HaMemshala) - jest najsilniejszym ogniwem władzy wykonawczej w Izraelu. Premier niemal zawsze jest liderem partii lub koalicji, która zwyciężyła wybory do Knesetu.

Święta

imieniny obchodzą: Adalryk, Alderyk, Daniel, Dionizjusz, Dionizy, Eleuteria, Eleuteriusz, Eleutery, Eulampia, Eulampiusz, Franciszek, Gereon, German, Jan, Kalistrat, Kasjusz, Leon, Leona, Lutomir, Maria, Paulin, Przemysław, Rustyk, Rustyka, Samuel, Tomił, Tomiła i Twardostoj.

Fidżi – Święto Niepodległości (1970)

Finlandia – Dzień Fińskiej Literatury

Kenia – Święto Prezydenta Daniela Moi

Korea Północna – Rocznica Utworzenia Partii Robotniczej

Kuba – Dzień I Wojny o Niepodległość

Tajwan – Święto Republiki

międzynarodowe:

Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego (pod patronatem WFMH i WHO)

Europejski Dzień Przeciw Karze Śmierci

Światowy Dzień Drzewa – międzynarodowa i ogólnopolska ( Klub Gaja ) akcja sadzenia drzew

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Cerboniusz (biskup)

św. Daniel Comboni ("Ojciec Afrykanów", kanonizowany przez Jana Pawła II 5 października 2003)

św. Dionizy, biskup, i towarzysze (Kościół katolicki w Polsce)

święci: Kasjusz i Florencjusz, Gereon (męczennicy z Legionu Tebańskiego)

św. Jan z Bridlington (Jan Thwing, Jan Twenge, zakonnik)

św. Jan Leonardi († 1609, prezbiter, kanonizowany przez Piusa XI w 1938 razem ze św. Andrzejem Bobolą)

św. Paulin z Yorku († 644, biskup)

bł. Maria Angela Truszkowska

Wydarzenia w Polsce

1410 – Wielka wojna z zakonem krzyżackim: zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Koronowem.

1427 – Przasnysz uzyskał prawa miejskie.

1574 – W Krakowie doszło do kilkudniowych starć między katolikami a ewangelikami.

1794 – Insurekcja kościuszkowska: klęska powstańców pod Maciejowicami. Ciężko ranny Tadeusz Kościuszko trafił do niewoli.

1906 – Łódź: z wyroku sądu polowego stracono 5 robotników, uczestników antyrosyjskiego powstania łódzkiego.

1910 – Otwarto Most Grunwaldzki we Wrocławiu.

1912 – W Inowrocławiu uruchomiono komunikację tramwajową.

1914 – I wojna światowa: klęską wojsk rosyjskich zakończyło się I oblężenie Twierdzy Przemyśl.

1933 – Owdowiały rok wcześniej prezydent Ignacy Mościcki ożenił się ponownie – z Marią z domu Dobrzańską, primo voto Nagórną.

1936:

Uruchomiono komunikację autobusową w Bydgoszczy.

Założono Automobilklub Kielecki.

1937 – Powstało Stronnictwo Pracy.

1939:

Przeprowadzono pierwszą masową egzekucję w bydgoskiej "Dolinie Śmierci".

ZSRR przekazał Wileńszczyznę Litwie.

1942 – Oddział Gwardii Ludowej rozbił więzienie w Kraśniku i uwolnił kilkudziesięciu więźniów.

1943 – W Legnicy uruchomiono komunikację trolejbusową.

1944 – Zbrodnia w Rudzie Różanieckiej na Podkarpaciu, dokonana przez funkcjonariuszy MO i polską ludność cywilną na 32 Ukraińcach.

1956:

Kazimierz Kordylewski po raz pierwszy zaobserwował księżyce pyłowe Ziemi.

Zainaugurowano I Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej Warszawska Jesień.

1957 – Premiera filmu Prawdziwy koniec wielkiej wojny.

1968 – Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu Stawka większa niż życie.

1971 – Polska przegrała z RFN 1:3 w rozegranym w Warszawie meczu eliminacyjnym do piłkarskich mistrzostw Europy.

1977 – Premiera filmu Śmierć prezydenta.

1979 – W wyniku wybuchu pyłu węglowego w KWK "Dymitrow" w Bytomiu zginęło 34 górników.

1980 – Premiera filmu Ćma.

1990 – Konferencja Episkopatu Polski reaktywowała Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży i Caritas Polska.

1994 – Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie została przyjęta do Światowej Federacji Giełd.

1995 – Na granicy z Ukrainą otwarto drogowe przejście graniczne Zosin-Uściług.

2002 – Sejm RP przyjął ustawę o płacy minimalnej.

2005 – Bundz i śliwowica łącka zostały wpisane na Listę Produktów Tradycyjnych.

2007 – Konflikt w domu zakonnym w Kazimierzu Dolnym: komornik w asyście policji dokonał eksmisji zbuntowanych betanek.

2009 – Prezydent Lech Kaczyński ratyfikował w imieniu Rzeczypospolitej Traktat lizboński.

Wydarzenia na świecie

Prace przy budowie Kanału Panamskiego

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
10 października

680 – Stoczono bitwę pod Karbalą.

1471 – Zwycięstwo Szwedów nad Duńczykami w bitwie pod Brunkeberg.

1575 – V wojna religijna we Francji: książę Henryk Gwizjusz pokonał hugenockich najemników w bitwie pod Dormans.

1582 – Ze względu na reformę kalendarza gregoriańskiego tego dnia nie było w Italii, Hiszpanii, Portugalii i Polsce.

1631 – Armia saksońska zajęła Pragę.

1683 – W hiszpańskim porcie Kadyks w wyniku pożaru eksplodowała amunicja na niemieckim statku Wapen von Hamburg, powodując śmierć 64 marynarzy.

1733 – Francja wypowiedziała wojnę Austrii. Rozpoczęła się wojna o sukcesję polską.

1776 – Maurycy Beniowski został obwołany przez tubylców królem Madagaskaru.

1780 – Na Atlantyku uformował się potężny cyklon tropikalny, który w ciągu następnych dni zabił kilkadziesiąt tysięcy ludzi w rejonie Karaibów.

1845 – W Annapolis powstała Akademia Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych.

1846 – William Lassell odkrył Trytona, jeden z księżyców Neptuna.

1868 – Na Kubie wybuchło powstanie przeciw Hiszpanii.

1871 – Zakończył się wielki pożar Chicago.

1881 – Ukazała się ostatnia książka Charlesa Darwina O tworzeniu się gleby w następstwie działania dżdżownic oraz obserwacje nad ich zachowaniem się.

1882 – Utworzono Bank Japonii.

1911 – Na apel Ligi Związkowej wybuchło powstanie w Chinach, które doprowadziło do proklamowania republiki.

1913 – Prezydent USA Woodrow Wilson symbolicznie zakończył budowę Kanału Panamskiego, wysadzając zaporę Gamboa.

1914 – Ferdynand I został królem Rumunii.

1918:

I wojna światowa: na Zatoce Dublińskiej, po storpedowaniu przez niemiecki okręt podwodny UB-123, zatonął brytyjski statek pasażerski RMS Leinster; zginęło 501 osób.

I wojna światowa: zwycięstwo Aliantów nad Niemcami w bitwie pod Cambrai.

1921 – Utworzono Królestwo Kurdystanu.

1929 – W Berlinie odbyła się premiera operetki Kraina uśmiechu z muzyką Franza Lehára.

1935 – W Grecji została proklamowana monarchia.

1938 – Niemcy zajęli ostatnie tereny w Sudetach przyznane im kosztem Czechosłowacji na konferencji monachijskiej.

1940 – Fulgencio Batista został prezydentem Kuby.

1941 – Premiera nazistowskiego filmu propagandowego Powrót do ojczyzny.

1942 – Australia i ZSRR nawiązały stosunki dyplomatyczne.

1944 – Ramón Grau San Martin został po raz drugi prezydentem Kuby.

1948 – Carlos Prío Socarrás został prezydentem Kuby.

1954 – Oddziały Việt Minhu wkroczyły do Hanoi po wycofaniu się, zgodnie z porozumieniami genewskimi, wojsk francuskich.

1956 – Rozpoczęto produkcję radzieckiego samochodu osobowego GAZ Wołga.

1957:

Doszło do pożaru grafitowego rdzenia reaktora atomowego w Windscale w Wielkiej Brytanii.

Premiera 1. odcinka serialu telewizyjnego Zorro.

1959 – Reprezentacja Polski w koszykówce kobiet zadebiutowała na mistrzostwach świata, przegrywając w Moskwie z Czechosłowacją 61:76.

1960 – Nieudana próba wystrzelenia radzieckiej sondy Mars 1M 1.

1963 – Premiera filmu Pozdrowienia z Rosji.

1964 – Rozpoczęły się XVIII Letnie Igrzyska Olimpijskie w Tokio.

1967 – Wszedł w życie Traktat o Przestrzeni Kosmicznej.

1968 – Premiera filmu Barbarella.

1970:

Fidżi proklamowało niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

Kanadyjski wicepremier Pierre Laporte został uprowadzony przez terrorystów z separatystycznego Frontu Wyzwolenia Quebecu.

1973 – Oskarżony o korupcję wiceprezydent USA Spiro Agnew zrezygnował ze stanowiska.

1975 – Papua-Nowa Gwinea została członkiem ONZ.

1976 – Dokonano oblotu brazylijskiego samolotu wielozadaniowego Embraer 121 Xingu.

1977 – Amnesty International otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla.

1980:

W Salwadorze powstała lewicowa organizacja partyzancka Front Wyzwolenia Narodowego im. Farabunda Martíego (FMLN).

W Szalif (Algieria) wskutek trzęsienia ziemi zginęło ponad 3,5 tys. osób, a około 10 tys. zostało rannych.

1981 – Polscy piłkarze pokonali w Lipsku NRD 3:2 i zapewnili sobie awans na mundial w Hiszpanii.

1982 – Papież Jan Paweł II kanonizował w Rzymie Maksymiliana Marię Kolbego.

1983:

Icchak Szamir zastąpił Menachema Begina na stanowisku premiera Izraela.

Radziecka sonda Wenera 15 weszła na orbitę Wenus.

1985 – 4 amerykańskie myśliwce F-14 Tomcat przechwyciły i zmusiły do lądowania na Sycylii egipski samolot pasażerski na pokładzie którego znajdowali się palestyńscy porywacze statku MS Achille Lauro.

1986:

Premiera filmu Peggy Sue wyszła za mąż.

Salwador: w trzęsieniu ziemi w stolicy kraju San Salvador zginęło około 1500 osób.

1991 – Abdur Rahman Biswas został prezydentem Bangladeszu.

1997 – W katastrofie argentyńskiego samolotu DC-9 w Urugwaju zginęły 74 osoby.

2000 – W Biszkeku została powołana Euroazjatycka Wspólnota Gospodarcza.

2001 – Prezydent George W. Bush zaprezentował listę 22 najgroźniejszych terrorystów wg rządu amerykańskiego.

2003 – Premiera pierwszej części filmu Kill Bill.

2004 – Abdullahi Yusuf został wybrany na tymczasowego prezydenta Somalii.

2006:

Katastrofa lotu Atlantic Airways 670 podczas lądowania w norweskim mieście Stord; zginęły 4 osoby, a 12 zostało rannych.

Serwis internetowy YouTube został kupiony przez Google za 1,65 mld dolarów.

2007 – Rozpoczęła się misja statku Sojuz TMA-11 z pierwszym kosmonautą z Malezji na pokładzie.

2008:

Były prezydent Finlandii Martti Ahtisaari został laureatem Pokojowej Nagrody Nobla.

Co najmniej 40 osób zginęło, a około 200 zostało rannych w zamachu bombowym w pakistańskim Orakzai.

2009:

Grupa talibów zaatakowała kwaterę główną armii pakistańskiej w Rawalpindi, biorąc 42 zakładników. Następnego ranka pakistańscy komandosi przeprowadzili akcję ich odbicia, w której zginęło 20 osób (9 terrorystów, 8 żołnierzy i 3 zakładników).

Turcja i Armenia podpisały w Zurychu umowę o nawiązaniu stosunków dyplomatycznych, mającą w konsekwencji doprowadzić do otwarcia wspólnej granicy.

2010:

Antyle Holenderskie zostały podzielone na 5 oddzielnych prowincji Królestwa Niderlandów.

W Kirgistanie przeprowadzono pierwsze wybory parlamentarne po zmianie konstytucji i wprowadzeniu w kraju systemu parlamentarnego.