10 sierpnia - Polski Serwis Naukowy

10 sierpnia jest 222. (w latach przestępnych 223.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 143 dni.

Paryskie metro - pierwsza linia została otwarta w 1900 r. Jego pełna nazwa – Chemin de Fer Métropolitain (pl. Metropolitalna kolej żelazna), w praktyce używa się skrótu Métropolitain lub po prostu Métro. Sieć paryskiego metra ma długość 221,6 km, posiada 380 stacji (87 na których przecinają się linie). W 2004 roku skorzystało z niego 1,336 miliarda pasażerów.

Prezydent Stanów Zjednoczonych – głowa państwa, szef administracji federalnej, naczelny dowódca sił zbrojnych, szef rządu, a także lider swojej partii. Konstytucja nadała mu wiele prerogatyw, co sprawia, iż zajmuje on kluczowe miejsce w systemie politycznym Stanów Zjednoczonych.

Święta

imieniny obchodzą: Amadea, Amadeusz, Asteria, Bernard, Bogdan, Bogdana, Bogodar, Bogudar, Bohdan, Bohdana, Borys, Bożdar, Bożydar, Hugo, Hugon, Hugona, Laurencjusz, Laurenty, Prochor, Wawrzyniec i Wirzchosław.

Ekwador – Święto Niepodległości

Polska – Dzień Przewodnika i Ratownika Górskiego (w dzień patrona św. Wawrzyńca)

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Amadeusz Portugalski, João de Silva Mendes (zm. 1482, franciszkanin)

św. Wawrzyniec (diakon i męczennik)

Wydarzenia w Polsce

1109 – Bolesław Krzywousty pokonał Pomorzan w bitwie pod Nakłem.

1681 – Na Śnieżce została poświęcona kaplica św. Wawrzyńca.

1702 – III wojna północna: dewastacja Wawelu przez żołnierzy szwedzkich. Wzniecony przez nich pożar zamku trwał cztery dni.

1741 – I wojna śląska: wojska pruskie zajęły dotychczas austriacki Wrocław.

1848 – Z dworca przy ul. Gajowej w Poznaniu odjechał do Stargardu Szczecińskiego pierwszy pociąg w historii miasta. Podróż trwała 7 godz. 5 min.

1896 – Otwarto Park Ujazdowski w Warszawie.

1920 – Wojna polsko-bolszewicka: sowiecki 3. Korpus Kawalerii przekroczył Wisłę na północ od Warszawy.

1923 – W czasie protestu robotników w niemieckim Raciborzu od policyjnych kul zginęły 4 osoby, kilkadziesiąt zostało rannych (w tym 3 ciężko).

1932 – Podniesienie bandery na niszczycielu ORP Burza.

1939 – Niemiecki minister spraw zagranicznych Joachim von Ribbentrop nakazał ambasadorowi Hansowi Adolfowi von Moltke opuszczenie Polski.

1942:

Hitlerowcy wymordowali około 1200 Żydów z getta w Brzozowie na Podkarpaciu.

Rozpoczęła się likwidacja getta w Krzemieńcu na Wołyniu.

1944 – 10. dzień powstania warszawskiego: radio BBC nadało ostrzeżenie we wszystkich językach europejskich pod adresem hitlerowców i osób pracujących w aparacie III Rzeszy, zapowiadające ukaranie po wojnie osób dopuszczających się zbrodni w trakcie powstania.

1946 – Rozpoczął się strajk dokerów w Porcie Gdańskim.

1947 – W Krakowie rozpoczął się proces kierownictwa PSL oraz członków organizacji Wolność i Niezawisłość (WiN).

1959 – Premiera filmu Baza ludzi umarłych.

1960 – Na Wawel powrócił zrekonstruowany na koszt władz Drezna pomnik Tadeusza Kościuszki.

1973 – Premiera filmu Niebieskie jak Morze Czarne.

1979 – Premiera filmu Aktorzy prowincjonalni.

1986 – Otwarto symboliczny Cmentarz Ofiar Gór w Karkonoszach.

1991:

Rozpoczęła emisję katolicka rozgłośnia radiowa – Radio Fiat.

W Częstochowie rozpoczęły się IV Światowe Dni Młodzieży.

1992 – Pożar Puszczy Noteckiej w Wielkopolsce – spłonęło 5 770 ha lasu.

2008 – Podczas 29. aukcji koni arabskich Pride of Poland w Janowie Podlaskim, klacz Kwestura została sprzedana nabywcy z Bliskiego Wschodu za rekordową sumę 1 125 tys. euro.

Wydarzenia na świecie

Replika karaki Victoria – jednego z pięciu żaglowców Ferdynanda Magellana

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
10 sierpnia

612 p.n.e. – Babilończycy i Medowie zdobyli stolicę Asyrii Niniwę.

70 r.n.e. – Zburzenie Świątyni Jerozolimskiej przez Rzymian.

654 – Eugeniusz I został wybrany na papieża.

843 – Zawarto traktat z Verdun, który podzielił państwo Karola Wielkiego między jego trzech wnuków.

955 – Bitwa nad rzeką Lech pomiędzy rycerstwem niemieckim a wojskami plemion węgierskich.

991 – Porażka wojsk angielskich z najeźdźcami duńskimi w bitwie pod Maldon.

997 – Santiago de Compostela zostało zburzone przez Almanzora, władcę Kordowy.

1230 – Dżalal ad-Din Manguberti, ostatni wladca Imperium Chorezmijskiego, poniósł klęskę w bitwie pod Erzincanem z koalicją sułtana Rum Al-Malika al-Aszarafa i książąt ajjubickich.

1250 – Król Danii Eryk IV został zamordowany prawdopodobnie na polecenie swego brata Abla, który zajął jego miejsce.

1498 – Anulowano małżeństwo króla Francji Ludwika XII z Joanną de Valois.

1500 – Portugalski żeglarz Diogo Diaz odkrył Madagaskar.

1501 – W Czechach założono Nowe Miasto nad Metują.

1519 – Ferdynand Magellan wypłynął z Sewilli w podróż dookoła świata.

1557 – VIII wojna włoska: zwycięstwo Hiszpanów nad Francuzami w bitwie pod Saint-Quentin.

1628 – Zatonął szwedzki okręt wojenny Vasa.

1653 – I wojna angielsko-holenderska: bitwa morska pod Scheveningen.

1675 – Król Karol II założył obserwatorium astronomiczne w Greenwich.

1728 – Vitus Bering odkrył Wyspę Świętego Wawrzyńca.

1759 – Karol III został królem Hiszpanii.

1792 – Został uwięziony i zawieszony w czynnościach król Francji Ludwik XVI.

1793 – Otwarto muzeum w Luwrze.

1809 – Ekwador proklamował niepodległość (od Hiszpanii).

1821 – Missouri jako 24. stan dołączyło do Unii.

1846 – W Waszyngtonie założono Smithsonian Institution.

1866 – Boliwia i Chile zawarły traktat graniczny, w którym Chile otrzymały terytorium między Andami i Pacyfikiem (oprócz prowincji Antofagasta), a granica została ustalona na 24. południku.

1885 – Na ulice australijskiego Brisbane wyjechały pierwsze tramwaje konne.

1897 – Niemiecki chemik Felix Hoffmann otrzymał w laboratorium kwas acetylosalicylowy, który wszedł do handlu jako lek przeciwbólowy Aspiryna.

1899 – Założono norweski klub piłkarski Viking Stavanger.

1900 – W finale pierwszej edycji tenisowego Pucharu Davisa Stany Zjednoczone pokonały Wielką Brytanię 3:0.

1903 – W pożarze w paryskim metrze zginęły 84 osoby.

1904 – Wojna rosyjsko-japońska: bitwa na Morzu Żółtym.

1913 – Podpisanie traktatu pokojowego w Bukareszcie zakończyło II wojnę bałkańską.

1914 – I wojna światowa: nieudany brytyjski pościg za krążownikami Goeben i Breslau. Obie niemieckie jednostki dotarły do sojuszniczej Turcji.

1920 – Turcja podpisała traktat pokojowy w Sèvres z państwami ententy.

1937 – W Tokio założono firmę Canon.

1944 – Wojna na Pacyfiku: siły amerykańskie pokonały ostatnie japońskie oddziały na Guam.

1960 – Został wystrzelony satelita technologiczny Discoverer 13, pierwszy obiekt sprowadzony udanie z orbity okołoziemskiej.

1965 – We Frankfurcie nad Menem zakończył się drugi proces oświęcimski.

1966 – Wystrzelono sondę księżycową Lunar Orbiter 1.

1975:

Japońska wyprawa zdobyła po raz pierwszy siedmiotysięcznik Teram Kangri w Karakorum.

Została odkryta Kometa Westa.

1977 – Został aresztowany amerykański seryjny morderca David Berkowitz.

1979 – W Narwiku (Norwegia) odsłonięto pomnik Polskiego Żołnierza i Marynarza.

1985 – W wyniku eksplozji paliwa jądrowego na statku podwodnym w zatoce Czażma w ZSRR zginęło 10 osób.

1986 – Pierwszy za żelazną kurtyną wyścig Formuły 1 na węgierskim torze Hungaroring.

1990 – Sonda Magellan osiągnęła Wenus.

1994 – Na lotnisku w Monachium niemiecka służba wywiadowcza BND zatrzymała wracającego z Moskwy Kolumbijczyka, który miał przy sobie 63 gramy plutonu. Akcja okazała się prowokacją samego wywiadu, przeprowadzoną w celu udowodnienia nieszczelności rosyjskich arsenałów atomowych.

1995 – Podczas lekkoatletycznych mistrzostw świata w Göteborgu reprezentantka Ukrainy Inesa Kraweć ustanowiła aktualny rekord świata w trójskoku (15,50 m).

1998 – Al-Muhtadee Billah, najstarszy syn sułtana Brunei Hassanala Bolkiaha, został oficjalnie mianowany księciem i następcą tronu.

2000 – Ratnasiri Wickremanayake został premierem Sri Lanki.

2001:

Rozpoczęła się misja STS-105 wahadłowca Discovery.

W stolicy Angoli Luandzie w ataku rebeliantów z UNITA na pociąg z uchodźcami zginęły 252 osoby.

2003:

Rosyjski astronauta Jurij Malenczenko jako pierwszy człowiek zawarł związek małżeński w kosmosie (panna młoda znajdowała się na Ziemi)

W brytyjskim hrabstwie Kent odnotowano krajowy rekord temperatury (+38.5 °C).

2005:

Premiera mobilnej przeglądarki internetowej Opera Mini w wersji beta.

W katastrofie fińskiego śmigłowca w pobliżu estońskiej wyspy Naissaar zginęło 14 osób.

2006 – Scotland Yard zapobiegł dużej akcji terrorystycznej, w ramach której 24 zamachowców usiłowało wnieść na pokłady samolotów środki wybuchowe, ukryte w dezodorantach, żelach do włosów i napojach.

2008:

Wojna gruzińsko-rosyjska: bitwa morska u brzegu Abchazji.

W stoczni w Papenburgu został zwodowany największy zbudowany w Niemczech statek wycieczkowy Celebrity Solstice.

2009 – W katastrofie górniczej na Słowacji zginęło 20 górników.