10 września - Polski Serwis Naukowy

10 września jest 253. (w latach przestępnych 254.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 112 dni.

Laurent Koscielny (wym. [loˈʁɑ̃ kosjɛlˈɲi]; ur. 10 września 1985) – francuski piłkarz polskiego pochodzenia występujący na pozycji obrońcy w Arsenalu.

Sobiesław — staropolskie imię męskie, złożone z członów Sobie- i -sław ("sława"). Oznacza "zachowujący sławę dla siebie" lub "zapracowujący na sławę dla siebie".

Święta

imieniny obchodzą: Agapiusz, Aldona, Anioł, Antoni, Bernard, Datyw, Dydym, Feliks, Franciszek, Izabela, Kandyda, Karol, Klemens, Leon, Leona, Lucjusz, Łucjusz, Łukasz, Mikołaj, Monika, Mścibor, Nemezjan, Nimfodora, Piotr, Polian, Poliana, Polianna, Pulcheria, Salwiusz, Sebastian, Sobiesław, Teodor i Wiktor.

Belize – Święto Św. George'a Caye

Chiny – Dzień Nauczyciela

Gibraltar – Święto Gibraltaru

Honduras – Dzień Dziecka

międzynarodowe – Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom

USA – Dzień Babci i Dziadka

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Aelia Pulcheria (cesarzowa)

św. Mikołaj z Tolentino

Wydarzenia w Polsce

1526 – Sejm mazowiecki złożył przysięgę na wierność królowi polskiemu; inkorporacja Mazowsza.

1578 – Biłgoraj uzyskał prawa miejskie.

1770 – Rozpoczęła się obrona Jasnej Góry przez konfederatów barskich pod dowództwem Kazimierza Pułaskiego.

1831 – Generał Maciej Rybiński został ostatnim przywódcą powstania listopadowego.

1855 – Rozpoczęto budowę dworca Wrocław Główny.

1893 – Powstała Polska Partia Socjalistyczna Zaboru Pruskiego.

1930 – Aresztowano przywódców Centrolewu i osadzono ich w więzieniu wojskowym w Brześciu nad Bugiem.

1933 – Jerzy Lipiński wygrał 3. Tour de Pologne.

1939 – Kampania wrześniowa:

Kapitulacja załogi kpt. Władysława Raginisa po obronie Wizny.

Rozpoczęła się obrona Jarosławia.

W Bydgoszczy w ulicznych egzekucjach Niemcy rozstrzelali ponad tysiąc osób.

We wsi Dęborzeczka pod Opocznem zginął generał-major Ordnungspolizei Wilhelm Fritz von Roettig, pierwszy poległy generał w II wojnie światowej.

Zakończyły się bitwy: pod Nowogrodem i pod Łomżą.

1944 – 41. dzień powstania warszawskiego: walki powietrzne samolotów radzieckich z niemieckimi.

1946 – Napad UPA na Łodzinę, Hłomczę i Witryłów.

1967 – Prymas Stefan Wyszyński koronował obraz Matki Boskiej Gietrzwałdzkiej.

1975 – W meczu eliminacyjnym do mistrzostw Europy, rozegranym na Stadionie Śląskim w Chorzowie, Polska pokonała Holandię 4:1.

1976 – Premiera filmu Motylem jestem, czyli romans 40-latka.

1985 – Premiera filmu Dom wariatów.

1995 – Zbigniew Spruch wygrał 52. Tour de Pologne.

1999 – Sejm uchwalił Kodeks karny skarbowy.

2000:

2 osoby zginęły, a 7 zostało rannych w zderzeniu pociągów na trasie Przemyśl-Jarosław.

Piotr Przydział wygrał 57. Tour de Pologne.

2006 – Niemiec Stefan Schumacher wygrał 63. Tour de Pologne.

Wydarzenia na świecie

Bitwa o Jezioro Erie (1813) na obrazie Williama Henry'ego Powella

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
10 września

422 – św. Celestyn I został wybrany na papieża.

506 – Wizygoccy biskupi Galii spotkali się na synodzie w Agde.

1056 – Zwycięstwo wojsk wieleckich nad niemieckimi w bitwie pod Przecławą.

1419 – Książę Burgundii Jan Nieustraszony został zamordowany przez popleczników późniejszego króla Francji, Karola VII.

1509 – Trzęsienie ziemi i wywołane nim tsunami zabiły w Stambule ok. 10 tys. osób.

1547 – Zwycięstwo Anglików nad Szkotami w bitwie pod Pinkie Cleugh.

1608 – John Smith został wybrany przywódcą angielskiej kolonii w Wirginii w Ameryce Północnej.

1721 – Rosja podpisała ze Szwecją pokój w Nystad.

1759 – Wojna siedmioletnia: na Zalewie Szczecińskim koło Nowego Warpna i Ueckermünde (obecnie pogranicze polsko-niemieckie) rozegrała się pierwsza w historii pruskiej floty bitwa morska. Starły się siły szwedzkie i pruskie. Bitwa zakończyła się zwycięstwem Szwecji, której flotyllą dowodził kapitan Rutensparne.

1798 – W bitwie pod St. George's Caye wojska Hondurasu Brytyjskiego (ob. Belize) odniosły zwycięstwo nad Hiszpanami.

1813 – Wojna brytyjsko-amerykańska: bitwa o Jezioro Erie.

1823 – Simón Bolívar został prezydentem Peru.

1838 – W Paryżu odbyła się premiera opery Benvenuto Cellini Hectora Berlioza.

1846 – Elias Howe opatentował maszynę do szycia.

1858 – George Mary Searle odkrył asteroidę Pandora.

1861 – Wojna secesyjna: zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Carnifex Ferry.

1876 – Wojna o Góry Czarne: zwycięstwo armii amerykańskiej nad Dakotami w bitwie o Slim Buttes.

1897 – W Pensylwanii w USA oddział policyjny zastrzelił dziewiętnastu nieuzbrojonych górników.

1898 – W Genewie Elżbieta Bawarska, żona cesarza Franciszka Józefa I, zasztyletowana przez włoskiego anarchistę.

1913 – Pierwsza autostrada połączyła wybrzeża USA.

1919 – Podpisano traktat pokojowy między państwami Ententy a Austrią.

1921 – W Berlinie otwarto pierwszy europejski odcinek autostrady.

1923 – Irlandia została przyjęta do Ligi Narodów.

1927 – Francuscy tenisiści zdobyli po raz pierwszy Puchar Davisa.

1935 – Narodowi Syndykaliści usiłowali dokonać przewrotu w Portugalii.

1938 – Uformował się tzw. Wielki Huragan, który na terenie Nowej Anglii zabił w następnych dniach co najmniej 682 osoby.

1939 – II wojna światowa: Kanada wypowiedziała wojnę Niemcom.

1942:

Bitwa o Madagaskar: lądowanie wojsk alianckich w porcie Mahajanga na północnym zachodzie wyspy.

Front wschodni: niemiecka 6 Armia rozpoczęła oblężenie Stalingradu.

1943:

Rozpoczęła się niemiecka okupacja Albanii.

Wojska niemieckie zajęły Rzym.

W trzęsieniu ziemi w japońskim mieście Tottori zginęło 1190 osób.

1944 – Alianci wyzwolili Luksemburg.

1945:

Były premier Norwegii Vidkun Quisling skazany na śmierć za kolaborację z hitlerowcami.

Farmer Lloyd Olsen z miasta Fruita w stanie Kolorado odrąbał głowę swemu kogutowi Mike'owi, który następnie, dzięki ocalałej części mózgu, przeżył 1,5 roku.

1949:

Dokonano oblotu francuskiego samolotu transportowego Nord Noratlas.

Reprezentacja Polski w piłce siatkowej zadebiutowała na mistrzostwach świata, pokonując w Pradze Holendrów 3:0.

1951 – Wielka Brytania nałożyła embargo na Iran.

1952:

Nazem Akkari został premierem Libanu.

W Luksemburgu kanclerz Konrad Adenauer i minister spraw zagranicznych Mosze Szarett podpisali niemiecko-izraelski układ o odszkodowaniach dla ofiar holocaustu.

1956 – 7 izraelskich żołnierzy zginęło w strzelaninie na granicy z Jordanią.

1961:

Podczas Grand Prix Włoch, w tragicznym wypadku na torze Monza zginął Wolfgang von Trips oraz 13 kibiców.

Satelita TIROS 3 jako pierwszy w historii wykrył i sfotografował huragan z kosmosu.

W katastrofie samolotu Douglas DC-6 w Shannon (Irlandia) zginęły 83 osoby.

1963 – Afroamerykańscy uczniowie pierwszy raz rozpoczęli naukę w amerykańskiej szkole państwowej w Alabamie.

1967 – Mieszkańcy Gibraltaru w referendum wypowiedzieli się za pozostaniem nadal częścią Wielkiej Brytanii.

1969 – Premiera filmu Hibernatus.

1972 – Reprezentacja Polski w piłce nożnej pod wodzą Kazimierza Górskiego zdobyła złoty medal na Igrzyskach Olimpijskich w Monachium.

1974 – Portugalia uznała niepodległość Gwinei Bissau.

1976 – W pobliżu Zagrzebia w Jugosławii zderzyły się dwa samoloty; zginęło 176 osób.

1977 – We Francji ostatni raz użyto gilotyny; Hamida Djandoubi zgilotynowany w więzieniu Baumettes w Marsylii.

1981 – Po 40 latach w USA obraz Guernica Pabla Picassa powrócił do Hiszpanii.

1987 – Mengystu Hajle Marjam został prezydentem Etiopii.

1990:

Irak i Iran wznowiły stosunki dyplomatyczne.

Papież Jan Paweł II poświęcił największą w Afryce świątynię – Bazylikę Matki Boskiej Królowej Pokoju w Jamusukro w Wybrzeżu Kości Słoniowej.

1993 – W USA wyemitowano premierowy odcinek serialu Z archiwum X.

1994 – Jan Paweł II rozpoczął wizytę w Chorwacji.

1997 – Zamach bombowy na budynek sądu w Mińsku.

2000:

Ostanie przedstawienie Kotów w nowojorskim Broadway Theatre.

Polski jacht "Bieszczady" zatonął 20 mil morskich od północno-zachodnich wybrzeży Danii po staranowaniu przez tankowiec odbywający rejs do Rotterdamu.

2001 – Wybory parlamentarne w Norwegii.

2002 – Szwajcaria przystąpiła do ONZ.

2003:

Muhammad Nadżi al-Utri został premierem Syrii.

Szwedzka minister spraw zagranicznych Anna Lindh została śmiertelnie ugodzona nożem.

2008 – Oddano do użytku znajdujący się w pobliżu Genewy Wielki Zderzacz Hadronów.