Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać:
65 lat temu Polska podpisała Kartę Narodów Zjednoczonych16 października 1945 r. w Waszyngtonie (USA) minister spraw zagranicznych w Tymczasowym Rządzie Jedności Narodowej Wincenty Rzymowski podpisał Kartę Narodów Zjednoczonych. Polska stała się 51. członkiem założycielem Organizacji Narodów Zjednoczonych.Proced...
Zmarł nestor krakowskich archeologów - prof. Kazimierz BieleninW wieku 88 lat odszedł najwybitniejszy w Polsce znawca starożytnej metalurgii, odkrywca centrum starożytnej metalurgii w Górach Świętokrzyskich i wieloletni dyrektor Muzeum Archeologicznego w Krakowie, prof. Kazimierz Bielenin - poinformowała PAP Anna Tyniec z MA...
Prof. dr hab. Tomasz Guzik - laureat polskiego "Nobla"Prof. dr hab. Tomasz Guzik z Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie to jeden z trojga laureatów tegorocznej Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. To najpoważniejsze wyróżnienie naukowe w Polsce przyznano mu za ...
Dr Tomasz Bączek o nowatorskiej dziedzinie badań nad białkamiDzięki badaniom zmian składu białek w organizmach będzie możliwe np. wykrywanie zmian chorobowych w tkankach i poszukiwanie nowych leków. O proteomice, nowatorskiej dziedzinie badań nad białkami, opowiada PAP dr hab. n. farm. Tomasz Bączek.Badania dra Bączka, k...
Reklama:
11 stycznia
11 stycznia jest 11. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 354 (w latach przestępnych 355) dni.
Święta
Imieniny obchodzą: Anastazy, Feliks, Hilary, Honorata, Hortensja, Hortensjusz, Hygin, Krzesimir, Małomir, Matylda, Mechtylda, Melchiades, Odon, Palemon, Palemona, Paulin, Salwiusz, Teodozjusz, Teodozy, Tezeusz i Tomasz
Maroko – Uroczystość Deklaracji Niepodległości
Nepal – Dzień Jedności Narodowej
Polska – Dzień Wegetarian
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:
św. Anastazjusz z Castel Sant'Elia
św. Honorata z Pawii (siostra św. Epifaniusza)
św. Hygin (papież)
św. Milcjades (papież) (również 10 grudnia)
św. Palemon († ok. 330, opat)
św. Salwiusz († ok. 625, biskup Amiens)
św. Teodozy Cenobiarcha z Kapadocji († 529, męczennik)
Wydarzenia w Polsce
1386 – Poselstwo polskiej szlachty zawarło na zamku w Wołkowysku umowę z Jagiełłą, na mocy której miał on objąć polski tron oraz ożenić się z Jadwigą Andegaweńską.
1397 – Papież Bonifacy IX wydał bullę o utworzeniu wydziału teologicznego przy Akademii Krakowskiej.
1558 – Powódź wywołana przez sztorm na Bałtyku całkowicie zniszczyła Łebę. Miasto odbudowano po drugiej stronie rzeki Łeby.
1582 – Założono seminarium duchowne w Wilnie, w 1945 przeniesione do Białegostoku.
1789 – Kazimierz Nestor Sapieha został wielkim mistrzem loży masońskiej Wielkiego Wschodu Narodowego Polski.
1906 – Otwarto konsulat USA w Toruniu.
1917:
Debiut teatralny Eugeniusza Bodo w Teatrze Apollo w Poznaniu.
Ignacy Paderewski przedstawił koncepcję utworzenia Stanów Zjednoczonych Polski.
1919 – Naczelnik Państwa Józef Piłsudski wydał dekret o obowiązkowym ubezpieczeniu pracowników na wypadek choroby.
1924 – Sejm przyjął ustawę o naprawie skarbu państwa i reformie waluty.
1934 – Założono Wojskowy Klub Sportowy Kielce.
1940 – W Siedlcach zanotowano najniższą temperaturę w historii Polski (-41 °C).
1946 – Oddział UPA zaatakował Cisną i dokonał masakry mieszkańców.
1947 – Do Polski przybyli małżonkowie Irène i Frédéric Joliot-Curie.
1949 – Zlikwidowano Ministerstwo Ziem Odzyskanych.
1951 – Powołano Centralny Zarząd Kopalnictwa Rud Żelaza z siedzibą w Częstochowie.
1957 – Tadeusz Kotarbiński został prezesem PAN.
1958:
Otwarto Pałac Kultury Zagłębia w Dąbrowie Górniczej.
W Teatrze Dramatycznym w Warszawie odbył się pierwszy występ Kabaretu Koń.
1962 – Premiera filmu Dotknięcie nocy.
1963 – Premiera filmu Jak być kochaną.
1970 – Otwarto Teatr Mały w Warszawie.
1973 – Premiera 1. odcinka serialu Gruby.
1978 – Grupa kilkudziesięciu ludzi nauki i sztuki powołała Towarzystwo Kursów Naukowych.
2006 – Początek kryzysu sejmowego.
Wydarzenia na świecie
532 – W Konstantynopolu wybuchło powstanie stronnictw cyrkowych przeciwko cesarzowi Justynianowi.
1055 – Teodora została cesarzową biznatyjską.
1158 – Władysław II został koronowany na króla Czech.
1284 – Król Aragonii i Walencji Piotr III Wielki nadał przywileje społeczne i ekonomiczne Barcelonie.
1569 – W Londynie odbyło się losowanie nagród pierwszej loterii państwowej.
1610 – Galileusz odkrył Ganimedesa, ostatni z czterech największych księżyców Jowisza.
1693 – W trzęsieniu ziemi na Sycylii zginęło ok. 60 tys. osób, zniszczonych zostało 45 miast.
1700 – W Rosji w miejsce kalendarza bizantyjskiego wprowadzono kalendarz juliański. Po 31 grudnia 7208 nastał 1 stycznia 1700 roku.
1787 – William Herschel odkrył 2 księżyce Urana: Tytanię i Oberona.
1793 – Rewolucja francuska: król Ludwik XVI został skazany na śmierć.
1805 – Utworzono Terytorium Michigan.
1851 – W Chinach wybuchło powstanie tajpingów.
1855 – Kamehameha IV został królem Hawajów.
1861 – Alabama wystąpiła z Unii.
1863 – Wojna secesyjna: zwycięstwo floty Unii w bitwie morskiej pod Fort Hindman (9-11 stycznia).
1866 – W czasie sztormu na wodach Zatoki Biskajskiej zatonął brytyjski statek pasażerski SS London; zginęło 220 spośród 239 osób na pokładzie.
1879 – Wybuchła wojna brytyjsko-zuluska.
1892 – Późniejszy prezydent USA William McKinley został gubernatorem Ohio.
1904 – Ludność Herero w południowo-zachodniej Afryce rozpoczęła powstanie przeciw kolonistom niemieckim.
1908 – Wielki Kanion Kolorado otrzymał status Pomnika Narodowego Stanów Zjednoczonych.
1910 – Francuska ekspedycja odkryła Wyspę Charcota w Antarktyce.
1913 – Tybet i Mongolia zawarły traktat o przyjaźni i współpracy.
1914:
Wybuchł wulkan Sakurajima na japońskiej wyspie Kiusiu.
Założono włoski klub piłkarski Reggina Calcio.
1919:
Rumunia zaanektowała Siedmiogród.
W niemieckim porcie Cuxhaven Rada Robotnicza i Żołnierska ogłosiły powstanie Socjalistycznej Republiki Cuxhaven.
1922 – W Toronto po raz pierwszy zastosowano insulinę.
1923 – Wojska francuskie i belgijskie zajęły Zagłębie Ruhry w związku z zaleganiem ze spłatami reparacji wojennych przez Niemcy.
1926 – W Davos (Szwajcaria) reprezentacja Polski w hokeju na lodzie przegrała w swym pierwszym oficjalnym meczu z Austrią 1:13.
1927 – Powstała amerykańska Akademia Filmowa.
1930 – Założono ekwadorski klub piłkarski LDU Quito.
1940 – W Leningradzie odbyła się premiera baletu Romeo i Julia z muzyką Siergieja Prokofjewa.
1942 – Wojna na Pacyfiku: wojska japońskie uderzyły na Holenderskie Indie Wschodnie i na holenderskie Borneo.
1944 – Został stracony Galeazzo Ciano i 17 innych dygnitarzy włoskich, oskarżonych o negocjacje z aliantami.
1946 – Proklamowano Albańską Republikę Ludową.
1947:
Dokonano oblotu amerykańskiego myśliwca McDonnell F2H Banshee.
Powstała Włoska Demokratyczna Socjalistyczna Partia (PSDI).
W ZSRR został aresztowany generał Grigorij Kulik.
1949 – W Los Angeles po raz pierwszy spadł śnieg.
1951 – Utworzono poligon atomowy w Nevadzie.
1953 – Austriak Josef Bradl wygrał 1. Turniej Czterech Skoczni.
1958 – Ion Gheorghe Maurer został przewodniczącym Wielkiego Zgromadzenia Narodowego-prezydentem Rumunii.
1960:
Otwarto Centrum Wyszkolenia Kosmonautów (od 1969 roku im. J. Gagarina) w Gwiezdnym Miasteczku pod Moskwą.
Największy amerykański seryjny morderca Henry Lee Lucas zamordował swoją pierwszą ofiarę (własną matkę).
1962 – W bazie radzieckiej Floty Północnej w mieście Polarnyj doszło do wywołanej pożarem eksplozji 11 torped na okręcie podwodnym dalekiego zasięgu z napędem diesel-elektrycznym B-37, która uszkodziła też znajdujący się obok okręt podwodny S-350. W katastrofie śmierć poniosło 59 członków załogi B-37, 19 członków załogi S-350 i 44 inne osoby.
1966 – Uruchomiono metro w Tbilisi.
1968 – Salomon Tandeng Muna został premierem Zachodniego Kamerunu.
1972 – Pakistan Wschodni zmienił nazwę na Bangladesz.
1973 – W Irlandii po raz pierwszy na wschodnim wybrzeżu Atlantyku zaobserwowano bielika amerykańskiego.
1974:
Libia i Tunezja podpisały porozumienie o zjednoczeniu jako Arabska Republika Islamska. Z powodu oporu społeczeństwa tunezyjskiego porozumienie nie weszło w życie.
W Kapsztadzie (RPA) urodziły się sześcioraczki (pierwsze, które zostały przy życiu).
1975 – Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Sojuz 17.
1976 – W bezkrwawym wojskowym zamachu stanu został obalony prezydent Ekwadoru Guillermo Rodríguez; władzę w kraju przejęła junta z admirałem Alfredo Povedą na czele.
1982:
Andaluzja, Asturia i Kantabria uzyskały autonomię.
Angielski snookerzysta Steve Davis uzyskał pierwszy zarejestrowany przez kamery telewizyjne break maksymalny.
1985 – Radziecka sonda Wega 1 przeleciała obok Wenus.
1986 – Jerzy Kukuczka i Krzysztof Wielicki dokonali pierwszego zimowego wejścia na ośmiotysięcznik Kanczendzonga.
1990 – W Wilnie 300 tys. demonstrantów domagało się niepodległości Litwy.
1991 – Slobodan Milošević został prezydentem Serbii.
1992:
Paul Simon jako pierwszy znany zagraniczny artysta wystąpił w RPA po zniesieniu sankcji ONZ.
Prezydent Algierii Szadli Bendżedid został zmuszony do ustąpienia ze stanowiska w związku ze zwycięstwem radykalnego Islamskiego Frontu Ocalenia w pierwszej turze wyborów parlamentarnych.
1995:
Papież Jan Paweł II rozpoczął wizytę na Filipinach.
W katastrofie samolotu DC-9 w kolumbijskim mieście Cartagena de Indias zginęło 51 osób.
1996:
Odbył się pogrzeb byłego prezydenta Francji François Mitterranda.
Ryūtarō Hashimoto został premierem Japonii.
1998 – W wiosce Sidi Hammad, 30 km na południe od Algieru, islamscy terroryści zamordowali co najmniej 120 osób.
1999 – Bülent Ecevit został po raz czwarty premierem Turcji.
2002 – Do amerykańskiej bazy Guantanamo przywieziono pierwszych jeńców podejrzanych o terroryzm.
2003 – Odchodzący gubernator Illinois George Ryan ułaskawił wszystkich 167 skazanych na karę śmierci w stanie, zamieniając wyroki 164 z nich na dożywocie, a trzech na 40 lat więzienia.
2007:
Alfred Gusenbauer został kanclerzem Austrii.
Chiny przeprowadziły pierwszą udaną próbę zestrzelenia satelity.
Rozpoczęła się burza lodowa w Ameryce Północnej.
Wietnam został przyjęty do Światowej Organizacji Handlu (WTO).
2008:
Amerykańska lekkoatletka Marion Jones, oskarżona o składanie fałszywych zeznań w sprawie własnej afery dopingowej, została skazana na pół roku więzienia.
W Redfield w stanie Arkansas zawalił się maszt radiowy KATV Tower (609,6 m).
Urodzili się
347 – Teodozjusz I Wielki, cesarz rzymski (zm. 395)
842 – Abd Allah, emir Kordowy (zm. 912)
1322 – Kōmyō, cesarz Japonii (zm. 1380)
1359 – Go-En'yū, cesarz Japonii (zm. 1393)
1503 – Parmigianino, włoski malarz, grafik (zm. 1540)
1755 – Alexander Hamilton, amerykański polityk, sekretarz skarbu, sygnatariusz Konstytucji USA (zm. 1804)
1800 – Ányos Jedlik, węgierski fizyk, wynalazca (zm. 1895)
1803 – Jan Antoni Farina, biskup Treviso, błogosławiony katolicki (zm. 1888)
1807 – Józef Dzierzkowski, polski pisarz, dziennikarz (zm. 1865)
1811 – Leszek Dunin-Borkowski, polski poeta, publicysta (zm. 1896)
1815 – Sir John A. Macdonald, kanadyjski polityk, premier Kanady (zm. 1891)
1842 – William James, amerykański filozof, psycholog (zm. 1910)
1852 – Konstantin Fehrenbach, niemiecki polityk, marszałek Reichstagu, kanclerz Niemiec (zm. 1926)
1857 – Fred Archer, brytyjski dżokej (zm. 1886)
1859 – George Curzon, brytyjski polityk, wicekról Indii, minister spraw zagranicznych (zm. 1925)
1864 – Thomas Dixon, amerykański pisarz (zm. 1946)
1872:
Herbert Baddeley, brytyjski tenisista (zm. 1931)
Wilfred Baddeley, brytyjski tenisista (zm. 1929)
Béla Hajts, – słowacki nauczyciel, przyrodnik, pomolog, krajoznawca i działacz turystyczny
George Washington Pierce, amerykański fizyk, profesor Uniwersytetu Harvarda, badacz w dziedzinie telekomunikacji (zm. 1956)
1887 – Aldo Leopold, amerykański leśnik, ekolog (zm. 1948)
1888 – Stanisław Nowakowski, polski geograf, podróżnik (zm. 1938)
1890 – Karl Bohnenkamp, niemiecki as myśliwski (zm. 1930)
1891 – Edmund Adam Jarzyński, polski krajoznawca, twórca Wędrownika (zm. 1973)
1893 – Kazimierz Piech, polski botanik, cytolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 1944)
1894 – Alexander Hall, amerykański reżyser filmowy (zm. 1968)
1895 – Al Laney, amerykański dziennikarz sportowy (zm. 1988)
1897 – Kazimierz Nowak, polski podróżnik (zm. 1937)
1899 – Horacy Safrin, polski poeta, satyryk, tłumacz (zm. 1980)
1902:
Konrad Bielski, polski prawnik, pisarz (zm. 1970)
Maurice Duruflé, francuski kompozytor, organista, pedagog (zm. 1986)
1903 – Alan Paton, południowoafrykański pisarz (zm. 1988)
1904 – Adam Doboszyński, polski polityk, pisarz (zm. 1949)
1905 – Clyde Kluckhohn, amerykański antropolog kulturowy (zm. 1960)
1906:
Albert Hofmann, szwajcarski chemik, odkrywca LSD (zm. 2008)
Eugeniusz Konopacki, polski harcmistrz, żołnierz AK, powstania warszawskiego (zm. 1954)
1907 – Abraham Joshua Heschel, teolog i filozof żydowski (zm. 1972)
1907 – Pierre Mendès-France, francuski polityk, premier Francji (zm. 1982)
1908 – Lionel Stander, amerykański aktor (zm. 1994)
1910 – Trygve Bratteli, norweski polityk, premier Norwegii (zm. 1984)
1911:
George Benson, brytyjski aktor (zm. 1983)
Eduardo Frei, chilijski polityk, prezydent Chile (zm. 1982)
Zenkō Suzuki, japoński polityk, premier Japonii (zm. 2004)
Jerzy Zarzycki, polski reżyser filmowy (zm. 1971)
1916 – Bernard Blier, francuski aktor (zm. 1989)
1918 – Kazimierz Grzybowski, polski żołnierz AK, podpułkownik, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 2009)
1922 – Erving Goffman, amerykański socjolog, pisarz (zm. 1982)
1923:
Kathleen Byron, brytyjska aktorka (zm. 2009)
Ernst Nolte, niemiecki historyk
Carroll Shelby, amerykański kierowca wyścigowy, konstruktor samochodów sportowych
1924:
Don Cherry, amerykański piosenkarz
Roger Guillemin, amerykański lekarz, endokrynolog pochodzenia francuskiego, laureat Nagrody Nobla
1925 – Jerzy Giergielewicz, polski pisarz, więzień obozów koncentracyjnych
1926:
Lew Diomin, radziecki kosmonauta (zm. 1998)
Jerzy Ofierski, polski pisarz, satyryk, aktor kabaretowy (zm. 2007)
1928:
Jan Dziewulski, polski ekonomista (zm. 2010)
Bolesław Lubosz, polski pisarz, tłumacz (zm. 2001)
1929 – Wanda Wiłkomirska, polska skrzypaczka, pedagog
1930:
Eugeniusz Kabatc, polski pisarz, tłumacz
Witold Skaruch, polski aktor (zm. 2010)
Rod Taylor, australijski aktor
1931 – Peter Baldwin, amerykański reżyser filmowy
1932 – Alfonso Arau, meksykański reżyser filmowy
1933 – Fathi Arafat, palestyński lekarz, polityk, brat Jasera Arafata (zm. 2004)
1934:
Jean Chrétien, kanadyjski polityk, premier Kanady
Sir C.A.R. Hoare, brytyjski informatyk
Édouard Stako, francuski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2008)
1936:
Barbara Gorgoń-Flont, polska saneczkarka
Marian Kociniak, polski aktor
1937 – Henryk Boukołowski, polski aktor
1938:
Jan Antosik, polski ekonomista, polityk, minister gospodarki materiałowej, wiceprezes NIK
Roman Michalski, polski aktor
1939 – Anne Heggtveit, kanadyjska narciarka alpejska
1940 – Andres Tarand, estoński polityk, premier Estonii
1942:
Clarence Clemons, amerykański muzyk, aktor (zm. 2011)
Zbigniew Witaszek, polski polityk, poseł na Sejm RP
Honorat Wiśniewski, polski trener lekkoatletyki (zm. 2004)
1943:
Jacek Kurczewski, polski socjolog, polityk, poseł na Sejm RP, wicemarszałek Sejmu
Eduardo Mendoza, hiszpański pisarz
1944:
Gerd Böckmann, niemiecki aktor
Maciej Damięcki, polski aktor
1946 – Ryszard Poznakowski, polski muzyk zespołów: Czerwono-Czarni i Trubadurzy
1947:
John Piper, amerykański duchowny protestancki, publicysta
Martin Štěpánek, czeski aktor (zm. 2010)
1949:
Bogdan Borusewicz, polski polityk, poseł na Sejm RP, senator RP, marszałek Senatu
Witold Gintowt-Dziewałtowski, polski polityk, prezydent Elbląga
Kalev Ots, estoński polityk, premier Estonii na emigracji
Helmut Zenker, austriacki pisarz (zm. 2003)
1952:
Diana Gabaldon, amerykańska pisarka
Piotr Prieto, hiszpański duchowny katolicki
Lee Ritenour, amerykański gitarzysta zespołu Fourplay
Piotr Skórzyński, polski pisarz (zm. 2008)
1954 – Tahar Djaout, algierski pisarz, dziennikarz (zm. 1993)
1956 – Jan Pilch, polski perkusista, profesor Akademii Muzycznej w Krakowie
1957 – Bryan Robson, angielski piłkarz
1958:
Jacek Kęcik, polski aktor
Alyson Reed, amerykańska aktorka, tancerka
Trevor Taylor, brytyjski wokalista zespołu Bad Boys Blue (zm. 2008)
1961:
Jasper Fforde, brytyjski pisarz
Karol Tomasz Habsburg, austriacki polityk
Vegard Opaas, norweski skoczek narciarski
1963:
Tracy Caulkins, amerykańska pływaczka
Jason Connery, brytyjski aktor
Roland Wohlfarth, niemiecki piłkarz
1965 – Tomasz Olejnik, polski wokalista, autor tekstów
1966 – Edyta Bartosiewicz, polska piosenkarka
1968 – Tom Dumont, amerykański gitarzysta zespołu No Doubt
1969 – Maciej Pol, polski iluzjonista
1970 – Mustafa Sandal, turecki piosenkarz
1971:
Mary Jane Blige, amerykańska piosenkarka
Leila Piccard, francuska narciarka alpejska
1972:
Dariusz Narolewski, polski trener piłkarski
Amanda Peet, amerykańska aktorka
Yang Wenyi, chińska pływaczka
1973:
Joanna Brodzik, polska aktorka
Rockmond Dunbar, amerykański aktor
Tetiana Wodopjanowa, ukraińska biathlonistka
1974:
Michael Kohlmann, niemiecki tenisista
Jens Nowotny, niemiecki piłkarz
Piotr Rocki, polski piłkarz
1975 – Timbuktu, szwedzki raper
1977:
Anni Friesinger, niemiecka łyżwiarka szybka
Jérôme Kerviel, francuski makler
Ołeksij Łukaszewycz, ukraiński lekkoatleta, skoczek w dal
Wasilij Sigariew, rosyjski dramaturg
1978 – Emile Heskey, angielski piłkarz
1979:
Joana Cortez, brazylijska tenisistka
Michael Duff, północnoirlandzki piłkarz
Olga Żarkowa, rosyjska curlerka
1980 – Klaudia Pasternak, polska kompozytorka
1981:
Jamelia, brytyjska piosenkarka
Tom Meighan, angielski muzyk
Jaime Valdés, chilijski piłkarz
1982:
Tony Allen, amerykański koszykarz
Amar Benikhlef, algierski judoka
Dienis Kołodin, rosyjski piłkarz
1983:
Rachim Czakchijew, rosyjski bokser
Uljana Dienisowa, rosyjska biathlonistka
André Myhrer, szwedzki narciarz alpejski
Adrian Sutil, niemiecki kierowca wyścigowy Formuły 1
1984:
Anna Bułygina, rosyjska biathlonistka
Oshri Cohen, izraelski aktor
Xie Yanze, chińska tenisistka
1985:
Rie Fu, japońska piosenkarka
Kazuki Nakajima, japoński kierowca wyścigowy Formuły 1
1988 – Kiro, niemiecki basista, członek zespołu Cinema Bizarre
Zmarli
314 – Milcjades, święty, papież (ur. ?)
705 – Jan VI, papież (ur. ?)
782 – Kōnin, cesarz Japonii (ur. 709)
812 – Staurakios, cesarz bizantyjski (ur. ?)
844 – Michał I Rangabe, cesarz bizantyjski (ur. ?)
1055 – Konstantyn IX Monomach, cesarz bizantyjski (ur. ok. 1000)
1266 – Świętopełk II Wielki, książę gdański (ur. przed 1195)
1331 – Przemko II, książę wielkopolski i głogowski (ur. 1300-1308)
1494 – Domenico Ghirlandaio, włoski malarz (ur. 1449)
1546 – Gaudenzio Ferrari, włoski malarz i rzeźbiarz (ur. ok. 1471)
1552 – Johannes Cochläus, niemiecki duchowny katolicki, teolog (ur. 1479)
1753 – Sir Hans Sloane, brytyjski lekarz (ur. 1660)
1801 – Domenico Cimarosa, włoski kompozytor (ur. 1749)
1818 – Johann David Wyss, szwajcarski pisarz (ur. 1743)
1841 – Cwi Elimelech z Dynowa, chasydzki rabin (ur. 1783)
1843 – Francis Scott Key, amerykański poeta, autor hymnu USA (ur. 1779)
1877 – Janko Matúška, słowacki poeta, autor hymnu Słowacji (ur. 1821)
1882 – Theodor Schwann, niemiecki zoolog, fizjolog, histolog (ur. 1810)
1891 – Georges Haussmann, baron, francuski urbanista (ur. 1809)
1901 – Wasilij Kalinnikow, rosyjski kompozytor (ur. 1866)
1902 – Cornelis Petrus Tiele, holenderski teolog, orientalista (ur. 1830)
1915 – Teodor Tomasz Jeż , polski pisarz, polityk (ur. 1824)
1923 – Konstantyn I Glücksburg, król Grecji (ur. 1868)
1927 – Andrzej Gawroński, polski językoznawca, indolog (ur. 1885)
1928 – Thomas Hardy, angielski pisarz (ur. 1840)
1929 – Stanisław Śliwiński, polski inżynier rolnik, polityk, minister aprowizacji (ur. 1869)
1933 – Oswald Balzer, polski historyk, profesor Uniwersytetu Lwowskiego (ur. 1858)
1935 – Marcelina Sembrich-Kochańska, polska śpiewaczka operowa {sopran} (ur. 1858)
1939 – Witold Broniewski, polski metaloznawca, metalurg, polityk, minister robót publicznych, profesor Politechniki Lwowskiej i Warszawskiej (ur. 1880)
1940:
Konstancja Bednarzewska, polska aktorka (ur. 1866)
Kazimierz Kostanecki, polski lekarz, anatom, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, prezes PAU (ur. 1863)
Michał Siedlecki, polski zoolog, profesor i rektor Uniwersytetu Wileńskiego (ur. 1873)
1941 – Emanuel Lasker, niemiecki szachista (ur. 1868)
1944:
Galeazzo Ciano, włoski dziennikarz, polityk, dyplomata, minister spraw zagranicznych (ur. 1903)
Arnost Hofbauer, czeski malarz, grafik (ur. 1869)
1953:
Hans Aanrud, norweski pisarz (ur. 1863)
Zoltán Meszlényi, sługa Boży, węgierski duchowny katolicki, biskup (ur. 1892)
Noe Żordania, gruziński polityk, premier Gruzji (ur. 1868)
1954 – Oscar Straus, austriacki kompozytor (ur. 1870)
1955 – Rodolfo Graziani, markiz, włoski dowódca wojskowy, marszałek Włoch, polityk, minister obrony Włoskiej Republiki Socjalnej (ur. 1882)
1958 – Edna Purviance, amerykańska aktorka (ur. 1895)
1966:
Alberto Giacometti, szwajcarski rzeźbiarz, malarz (ur. 1901)
Hannes Kolehmainen, fiński lekkoatleta, biegacz (ur. 1889)
Lal Bahadur Shastri, indyjski polityk, premier Indii (ur. 1904)
1967 – Arnold Szyfman, polski reżyser teatralny (ur. 1882)
1972 – Jaroslav Mach, czeski reżyser filmowy (ur. 1921)
1976 – Aleksiej Sorokin, rosyjski kosmonauta (ur. 1931)
1978 – Ibn e Insha, pakistański poeta (ur. 1927)
1979 – Aleksandr Stolper, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1907)
1983:
Erik Løchen, norweski reżyser filmowy (ur. 1924)
Adam Kersten, polski historyk (ur. 1930)
Nikołaj Podgorny, radziecki polityk, przewodniczący Prezydium Rady Najwyższej ZSRR (ur. 1903)
Grigorij Roszal, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1899)
1985:
Edward Buzzell, amerykański reżyser filmowy (ur. 1900)
Sir William McKell, australijski polityk, premier Nowej Południowej Walii, gubernator generalny Australii (ur. 1891)
1986:
Ilja Awerbach, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1934)
Andrzej Czok, polski taternik, himalaista (ur. 1948)
1988 – Isidor Isaac Rabi, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1898)
1989:
José Luis Bustamante y Rivero, peruwiański polityk, prezydent Peru (ur. 1894)
Alicja Raciszówna, polska aktorka (ur. 1929)
1991 – Carl David Anderson, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1905)
1992 – Edward Jancarz, polski żużlowiec (ur. 1946)
1994 – Stefan Inglot, polski historyk, spółdzielczego, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i Wrocławskiego (ur. 1902)
1996 – Ewa Stojowska, polska aktorka, reżyserka teatralna (ur. 1908)
1998:
Mieczysław Mierzejewski, polski kompozytor, dyrygent (ur. 1905)
Leszek Mikułowski, polski aktor (ur. 1923)
1999:
Fabrizio De André, włoski piosenkarz, poeta (ur. 1940)
Brian Moore, północnoirlandzki pisarz, scenarzysta filmowy (ur. 1921)
2001:
Gerald Glatzmayer, austriacki piłkarz (ur. 1968)
Ignacy Machowski, polski aktor (ur. 1920)
Jarema Stępowski, polski aktor, piosenkarz (ur. 1925)
2002 – Henri Verneuil, francuski reżyser filmowy pochodzenia ormiańskiego (ur. 1920)
2003:
Mickey Finn, brytyjski perkusista zespołu T. Rex (ur. 1947)
Maurice Pialat, francuski reżyser filmowy, aktor (ur. 1925)
2005:
Spencer Dryden, amerykański perkusista zespołu Jefferson Airplane (ur. 1938)
Jimmy Griffin, amerykański muzyk zespołu Bread (ur. 1943)
Miriam Hyde, australijska kompozytorka (ur. 1913)
Fabrizio Meoni, włoski motocykllista rajdowy (ur. 1957)
Jerzy Pawłowski, polski szermierz, szablista (ur. 1932)
Thelma White, amerykańska aktorka (ur. 1910)
2006 – Mark Spoon, niemiecki muzyk, didżej (ur. 1966)
2007:
Jan Czerkawski, polski historyk filozofii (ur. 1939)
Solveig Dommartin, francuska aktorka (ur. 1961)
Kéba Mbaye, senegalski działacz sportowy (ur. 1924)
Robert Anton Wilson, amerykański pisarz, filozof (ur. 1932)
2008:
Henryk Alber, polski gitarzysta jazzowy (ur. 1948)
Steve Harris, brytyjski perkusista jazzowy (ur. 1948)
Paweł Heintsch, polski duchowny katolicki, poeta (ur. 1924)
Sir Edmund Hillary, nowozelandzki himalaista, podróżnik, dyplomata (ur. 1919)
Tadeusz Powałowski, polski elektronik, profesor PAN (ur. 1946)
Mieczysław Widaj, polski prawnik (ur. 1912)
2009:
Ludumo Galada, południowoafrykański bokser (ur. 1982)
Zbigniew Krasny, polski dziennikarz (ur. 1953)
Pio Laghi, włoski duchowny katolicki, kardynał (ur. 1922)
Stefan Milewski, polski lekkoatleta, skoczek w dal, prezes PZLA (ur. 1926)
Milan Rúfus, słowacki pisarz, tłumacz (ur. 1928)
Thierry van Werveke, luksemburski aktor (ur. 1958)
2010 – Éric Rohmer, francuski reżyser filmowy (ur. 1920)
2011 – David Nelson, amerykański aktor (ur. 1936)
2012 – Hanna Świda-Ziemba, polska socjolog, profesor, działaczka opozycyjna w czasach PRL (ur. 1930)
Przypisy
Herero – grupa etniczna należąca do grupy ludów Bantu zamieszkująca południową część Afryki (głównie Namibię oraz w niewielkiej liczbie Botswanę i Angolę). Jej liczebność szacowana jest na około 100tys. Są blisko powiązani z Himba, posiadają m.in. wspólny język. Herero to bardzo dumny naród farmerski. Miarą ich zamożności jest liczba posiadanych krów. W ich kulturze człowiek bez zwierząt jest niczym. To, jak ważne jest dla nich posiadanie stada uwidacznia się w tradycyjnym stroju kobiet. Matylda - imię żeńskie pochodzenia germańskiego. Pochodzi od słowa oznaczającego "ta, która jest silna, odważna w walce". Jedną z form tego imienia jest Mechtylda.
Czy wiesz że...? beta
Powstanie Tajpingów ( 1851- 1864) - powstanie ludowe w Chinach. Ocenia się, że w czasie trwania powstania Tajpingów oraz drugiej i trzeciej wojny opiumowej zginęło co najmniej 20 mln ludzi.
Prezydent Stanów Zjednoczonych – głowa państwa, szef administracji federalnej, naczelny dowódca sił zbrojnych, szef rządu, a także lider swojej partii. Konstytucja nadała mu wiele prerogatyw, co sprawia, iż zajmuje on kluczowe miejsce w systemie politycznym Stanów Zjednoczonych.
Poniższe tabele przedstawiają wszystkie wypadki i katastrofy lotnicze, w których wzięły udział samoloty pasażerskie należące do linii lotniczych (wg lat).
|