12 Kołobrzeski Pułk Piechoty - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy 12 Pułku Piechoty Ludowego Wojska Polskiego. Zapoznaj się również z: 12 Pułk Piechoty – inne pułki piechoty z numerem 12.

12 Kołobrzeski Pułk Piechoty (12 pp) – oddział piechoty ludowego Wojska Polskiego.

Pułk sformowany został w rejonie Sum na podstawie z rozkazu nr 01 dowódcy 1 Armii Polskiej w ZSRR z 1 kwietnia 1944, w oparciu o sowiecki etat pułku strzeleckiego nr 04/501.

Wchodził w skład 4 Pomorskiej Dywizji Piechoty im. Jana Kilińskiego z 1 Armii WP. 21 czerwca 1945 rozkazem ND WP nr 130 pułk odznaczony został Krzyżem Orderu Virtuti Militari V klasy.

Dowództwo – zespół ludzi, wraz z dowódcą, zajmujących się kierowaniem formacją wojskową lub zespołem ludzi. Najczęściej stosowane w terminologii wojskowej, rzadziej w terminologii cywilnej.

Pułk (przestarz. i w większości języków "regiment") – jednostka wojskowa w różnych rodzajach wojsk, pełniąca funkcje administracyjne, szkoleniowe i logistyczne (kwatermistrzowskie).

Uchwałą Rządu Tymczasowego 26 maja 1945 roku skład osobowy i sprzęt pułku posłużył jako zalążek do sformowania oddziałów Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Na bazie 12 pp w czerwcu 1945 sformowano 2 zmotoryzowany pułk KBW w Krakowie (przeniesiony do Warszawy , a jesienią 1945 do Góry Kalwarii) oraz 6 samodzielny batalion ochrony w Górze Kalwarii.

Wał Pomorski (niem. Die Pommernstellung) – poprawniej nazywany Pozycją Pomorską, był linią fortyfikacji niemieckich wybudowanych w latach 1932-1937 i rozbudowanych w latach 1938-1939 i 1944-1945 na ówczesnej wschodniej granicy Niemiec w rejonie Pojezierza Zachodniopomorskiego. Całkowita długość pozycji w roku 1937 wyniosła ok. 235 km.

Ludowe Wojsko Polskie (LWP) – nieoficjalna nazwa używana dla określenia części Wojska Polskiego utworzonej podczas II wojny światowej w latach 1943–1944 na terytorium ZSRR, a następnie wywodzących się z niej sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w okresie 1944–1952 i Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w okresie 1952–1989.

Dowódcy pułku

Pomnik ku czci żołnierzy pułku w Gorzowie Wielkopolskim

ppłk/płk Dymitr Wariończyk 28 maja 1944-1945

płk Edmund Kolendowski 1945-1945

ppłk Napoleon Naruszewicz 1946-1948

mjr Izaak Wilbrant 1948-1949

ppłk/płk Stefan Orliński 1949-1952

mjr Henryk Gruszewski 1952-1953

mjr/ppłk Stanisław Żmijewski 1953-1955

mjr Władysław Pieczora 1955-1955

mjr Czesław Kowalczyk 1955-1957

ppłk Stanisław Pinkowski 1957-1957

ppłk/płk dypl. Kazimierz Nicewicz 1957-1961

ppłk dypl. Eugeniusz Łozowski 1961-1962

ppłk dypl. Aleksander Jóźwiak 1962-1962

Skład etatowy

dowództwo i sztab

Polskie sztandary wojskowe - znaki polskich jednostek wojskowych, symbole sławy wojennej i tradycji oraz wierności, honoru i męstwa żołnierza polskiego.

Złotów (łac. Zlotovia, niem. Flatow, kasz. Złotowò) – miasto w województwie wielkopolskim, siedziba władz powiatu złotowskiego oraz gminy Złotów, leżące nad rzeką Głomią i w sąsiedztwie pięciu jezior polodowcowych (Złotowskiego/Miejskiego, Zaleskiego, Baba, Proboszczowskiego i Burmistrzowskiego), jedno z największych miast Krajny.

3 bataliony piechoty

kompanie: dwie fizylierów, przeciwpancerna, rusznic ppanc, łączności, sanitarna, transportowa

baterie: działek 45 mm, dział 76 mm, moździerzy 120 mm

plutony: zwiadu konnego, zwiadu pieszego, saperów, obrony pchem, żandarmerii

Razem:

żołnierzy 2915 (w tym oficerów – 276, podoficerów 872, szeregowców – 1765).

Piechota (lub infanteria) – wojsko walczące pieszo. Dawniej przemieszczało się pieszo, dzisiaj wykorzystuje inne środki transportu. Znane i wykorzystywane od starożytności do czasów współczesnych jako jeden z podstawowych składników armii. Piechota zawsze walczyła w najbliższej odległości wroga.

Nadarzyce ( niem. Rederitz ) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Jastrowie. W trakcie II WŚ miejsce najkrwawszych walk stoczonych przez 1 AWP o przełamanie Wału Pomorskiego W pobliżu wsi znajduje się wojskowe lotnisko Nadarzyce i poligon lotniczy Nadarzyce.

Sprzęt:

162 rkm , 54 ckm, 66 rusznic ppanc, 12 armat ppanc 45 mm, 4 armaty 76 mm, 18 moździerzy 50 mm, 27 moździerzy 82 mm, 8 moździerzy 120 mm

Marsze i działania bojowe

Najcięższe walki toczył na Wale Pomorskim nacierając na południe od Nadarzyc. Uczestniczył w walkach o Kołobrzeg. Atakował tam od wschodu zdobywając nadbrzeżne forty. Walczył na terenie Brandenburgii i osiągnął Łabę w rejonie Klietz. Najcięższe walki toczył na Wale Pomorskim zdobywając Złotów i nacierając w pierwszym rzucie na południe od Nadarzyc. Uczestniczył w walkach o Kołobrzeg zdobywając węzeł kolejowy. W czasie forsowania Odry wszedł do walki w rejonie Wriezen. Walczył na terenie Brandenburgii i osiągnął Łabę w rejonie Arneburga.

Żołnierz to osoba pełniąca służbę w siłach zbrojnych danego kraju i zobowiązana do obrony jego granic. Żołnierzem jest również osoba wykonująca zadania bojowe poza granicami własnego kraju, zarówno wówczas, gdy kraj ten jest agresorem, jak i w przypadku uczestniczenia sił zbrojnych danego kraju w misjach pokojowych lub siłach szybkiego reagowania w sytuacjach zmuszających społeczność międzynarodową do natychmiastowego zbrojnego współdziałania.

Gorzów Wielkopolski (niem. Landsberg an der Warthe) – miasto na prawach powiatu w województwie lubuskim, siedziba wojewody lubuskiego. Położone nad Wartą, w zachodniej Polsce. Miasto o największej liczbie mieszkańców w województwie. W grudniu 2009 roku Gorzów Wlkp. zamieszkiwało 125 383 osób, co lokuje go na 31. pozycji w kraju pod względem liczby ludności.

Pułk w okresie pokoju

W sierpniu 1945 roku odtworzono 4 Dywizję Piechoty (w tym 12 pp) formując ją w rejonie Poznania i Biedruska na bazie 3 i 5 Zapasowego Pułku Piechoty.

To były koszary 12 pułku

W latach 1950 – 1957 wchodził w skład 5 Saskiej Dywizji Piechoty, a później w skład 4 Pomorskiej Dywizji Piechoty.

W 1952 roku, będąc w składzie 2 KA, stacjonował w Gorzowie Wielkopolskim.

Natarcie - jest podstawowym rodzajem walki prowadzonej głównie w formie zwrotów zaczepnych z zamiarem rozbicia wojsk przeciwnika i opanowania zajmowanego przez niego terenu. Jest działaniem rozstrzygającym.

Sztab - główny organ dowodzenia występujący w oddziałach i związkach wszystkich rodzajów sił zbrojnych oraz na szczeblu centralnym. Na czele sztabu stoi szef sztabu podlegający bezpośrednio dowódcy. W okresie pokoju głównym zadaniem sztabu jest organizowanie szkolenia wojsk i zapewnienie im warunków utrzymania wysokiego stopnia gotowości bojowej.

11 maja 1958 na gorzowskim placu Grunwaldzkim pułk otrzymał nowy sztandar. Wręczył go dowódcy pułku Kazimierzowi Nicewiczowi w imieniu Rady Państwa zastępca dowódcy ŚOW gen. bryg. Franciszek Księżarczyk.

Miejsce stacjonowania jednostki

JW 2635, a od 1958 r. – JW 2870

Oborniki Wielkopolskie (1945)

Pleszew ul. Marcinkowskiego 23 ( do maja 1950)

Gorzów Wielkopolski ul. Myśliborska

Przypisy

Rozkaz ND AR nr 079 z 4 maja 1945 i rozkaz ND 1 AWP nr 0188 z 6 maja 1945
Obchodzone od 1958 w rocznicę zdobycia Kołobrzegu i zaślubin z morzem.
Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960.... s. 429.

Bibliografia

Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie. Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 1, Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego. Formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek piechoty. Warszawa, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej Warszawa 1965
Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960. Skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń; Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 83-88089-67-6.
Paweł Piotrowski: Śląski Okręg Wojskowy. Przekształcenia organizacyjne, 1945-1956. Warszawa: Wydaw. TRIO, Instytut Pamięci Narodowej, 2003. ISBN 83-88542-53-2.