12 grudnia - Polski Serwis Naukowy

12 grudnia jest 346. (w latach przestępnych 347.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 19 dni.

Przybysława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Przyby- ("przybyć, przybywać") oraz -sława ("sława"). Mogło oznaczać "ta, która przynosi sławę". W źródłach poświadczone w XII wieku (1168 rok).

Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) - organ bezpieczeństwa wewnętrznego o statusie ministerialnym, zorganizowany w czasie budowy dyktatury komunistycznej w powojennej Polsce na polecenie i pod dyktando władz radzieckich. Obok tzw. Informacji Wojskowej, odpowiedzialne za masowe krwawe represje na obywatelach w okresie stalinizmu. W terenie Ministerstwo reprezentowały podległe mu Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego, dlatego potocznie te instytucje były określane skrótem UB.

Święta

imieniny obchodzą: Adelajda, Aleksander, Amonaria, Bartosz, Dagmara, Dionizja, Edburga, Epimach, Franciszka, Gościwit, Justyn, Konrad, Konrada, Konstancjusz, Liberata, Maksanty, Maksencjusz, Merkuria, Paramon, Przybysława, Spirydion, Suliwuj i Synezjusz.

Kenia – Święto Niepodległości (Jamhuri)

Rosja – Święto Konstytucji

Turkmenistan – Dzień Neutralności

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Finian z Clonard (†ok. 549)

bł. Ida z Nivelles (cysterka)

Matka Boża z Guadalupe

Wydarzenia w Polsce

1501 – Aleksander Jagiellończyk został w katedrze na Wawelu koronowany na króla Polski.

1575 – Prymas Jakub Uchański ogłosił wybór w senacie cesarza niemieckiego Maksymiliana II na króla Polski. Wobec sprzeciwu szlachty polskiej do objęcia tronu nie doszło.

1577 – Wojna Rzeczypospolitej z Gdańskiem: po nieudanym oblężeniu miasta zawarto porozumienie pokojowe. Gdańsk wypłacił odszkodowanie, zachowując autonomię i przywileje, a król Stefan Batory przyjął go ponownie do łask i zniósł banicję.

1906 – Otwarto Muzeum Lubelskie.

1914 – I wojna światowa: zakończyła się bitwa pod Limanową.

1920 – Odbył się pierwszy zjazd Komunistycznej Partii Górnego Śląska.

1930 – Powstał Aeroklub Śląski.

1931 – We Lwowie powstała korporacja akademicka Slavia.

1935 – Premiera filmu Kochaj tylko mnie.

1944 – PKWN wydał dekret o nacjonalizacji lasów.

1952 – W Warszawie odbył się zorganizowany przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego zjazd 1500 tzw. księży patriotów.

1953 – W Warszawie otwarto drugie w kraju sztuczne lodowisko – Torwar.

1964 – Mieczysław Moczar został mianowany ministrem spraw wewnętrznych, Lucjan Motyka ministrem kultury i sztuki.

1970 – Ogłoszono podwyżkę cen produktów żywnościowych i obniżkę cen lekarstw, telewizorów, lodówek i pralek.

1979 – Miejska Rada Narodowa zatwierdziła projekt Leona Staniszewskiego jako herb Gdyni.

1981 – Rada Państwa podjęła uchwałę o wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce.

2002 – Ustawiono sztuczną palmę na rondzie Charles'a de Gaulle'a w Warszawie.

2003 – Wystartował kanał motoryzacyjny TVN Turbo.

2007 – Polsatowski serial Samo Życie jako drugi w Polsce po Klanie osiągnął liczbę 1000 odcinków.

2008 – Zakończyła się konferencja klimatyczna ONZ w Poznaniu.

Wydarzenia na świecie

Matka Boża z Guadalupe

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
12 grudnia

627 – W bitwie pod Niniwą wojska cesarza bizantyjskiego Herakliusza I pokonały Persów.

884 – Karol Otyły przejął zachodniofrankijską koronę królewską, po raz ostatni jednocząc królestwo Franków.

1098 – I wyprawa krzyżowa: krzyżowcy pod wodzą Rajmunda z Tuluzy, po zdobyciu syryjskiego miasta Maarat dokonali masakry około 20 tys. mieszkańców. Z powodu głodu doszło następnie wśród krzyzowców do aktów kanibalizmu na ciałach zabitych obrońców.

1254 – Aleksander IV został papieżem.

1408 – Król Węgier Zygmunt Luksemburczyk założył rycerski Zakon Smoka.

1531 – Objawienie Najświętszej Maryi Panny z Guadalupe w Meksyku.

1574 – Murad III został sułtanem Imperium osmańskiego.

1602 – Mieszkańcy Genewy bohatersko odparli atak wojsk sabaudzkich na mury obronne miasta.

1643 – Wybuchła wojna duńsko-szwedzka.

1787 – Pensylwania jako drugi stan ratyfikowała Konstytucję Stanów Zjednoczonych.

1793 – Wojny wandejskie: rozpoczęła się bitwa pod Le Mans.

1809 – Wojny napoleońskie w Hiszpanii i Portugalii: wojska francuskie zdobyły Geronę.

1816 – Powstało Królestwo Obojga Sycylii.

1862 – Wojna secesyjna: na rzece Yazoo zatonęła na minie kanonierka rzeczna USS Cairo, należąca do floty Unii.

1878 – W stanie Nowy Jork po raz ostani zaobserwowano w naturze wymarły obecnie gatunek kaczki labradorskiej.

1889 – Ustanowiono flagę Szwajcarii.

1897 – Założono miasto Belo Horizonte w Brazylii.

1901 – Guglielmo Marconi przeprowadził pierwszą transmisję radiową przez Atlantyk.

1911 – Stolicę Indii przeniesiono z Kalkuty do Delhi.

1913:

Lij Yasu V został cesarzem Etiopii.

W hotelu Tripoli Italia we Florencji został aresztowany Vicenzzo Perrugia, który usiłował sprzedać miejscowemu antykwariuszowi obraz Mona Lisa, który ukradł dwa lata wcześniej z paryskiego Luwru; obraz odzyskano.

1916 – I wojna światowa: Niemcy przedstawiły propozycje pokojowe.

1917 – 540 osób zginęło w katastrofie pociągu wojskowego w tunelu Fréjus we Francji.

1918 – Carl Gustaf Mannerheim został, jako regent Królestwa Finlandii, pierwszą głową państwa po odzyskaniu niepodległości.

1920 – Irlandzka wojna o niepodległość: wojska brytyjskie spaliły miasto Cork.

1925 – W Albanii został ustanowiony Order Skanderbega.

1933 – Malcolm Irvine nakręcił dwuminutowy film z potworem z Loch Ness.

1935 – W III Rzeszy przyjęto statut organizacji Lebensborn.

1937 – Odbyły się wybory do Rady Najwyższej ZSRR.

1939 – Wojna zimowa: zwycięstwo wojsk fińskich w bitwie koło Tolvajärvi.

1941:

Niemcy wypowiedziały wojnę USA.

Premiera filmu Wilkołak.

1942:

Front wschodni: podczas bitwy stalingradzkiej rozpoczęła się nieudana niemiecka operacja "Burza Śnieżna", mająca uwolnić z okrążenia 6. Armię generała Friedricha Paulusa.

W pożarze hostelu w kanadyjskim St. John's zginęło około 100 osób.

1947 – Wojna domowa w Mandacie Palestyny: żydowska organizacja terrorystyczna Irgun przeprowadziła zamachy bombowe na autobusy w Hajfie i Ramli. Zginęło 27 osób, a 30 zostało rannych.

1955 – Brytyjczyk Christopher Cockerell opatentował poduszkowiec.

1958 – Gwinea została przyjęta do ONZ.

1963 – Kenia uzyskała niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

1968 – Pod wenezuelskim Caracas w katastrofie Boeinga 707 linii Pan Am zginęło 51 osób.

1969:

17 osób zginęło, a 88 zostało rannych w wyniku wybuchu bomby na Piazza Fontana w Mediolanie.

Rządząca krajem junta pułkowników podjęła decyzję o wystąpieniu Grecji z Rady Europy.

1970 – Z włoskiej platformy pływającej u wybrzeży Kenii wystrzelono amerykańskiego satelitę Explorer 42, pierwszego przeznaczonego astronomii rentgenowskiej i pierwszego wystrzelonego nie przez samych Amerykanów.

1974:

Premiera filmu Ojciec chrzestny II.

Wojna wietnamska: rozpoczęła się bitwa o Phước Bình.

1977 – Ukazał piąty studyjny album grupy ABBA The Album.

1978 – Terroryści z Demokratycznego Frontu Wyzwolenia Palestyny dokonali zamachu bombowego na sklep w Kiryat Arba pod Hebronem, zabijając 5 Izraelczyków.

1979:

259 osób zginęło w wyniku trzęsienia ziemi i wywołanego nim tsunami na wybrzeżu Pacyfiku w Kolumbii.

Generał Chun Doo-hwan dokonał wojskowego zamachu stanu i przejął władzę w Korei Południowej.

Nieuznawana Republika Zimbabwe Rodezji powróciła pod władzę Wielkiej Brytanii jako Rodezja Południowa.

1982 – Antywojenny protest 30 tys. kobiet pod brytyjską bazą wojskową w Greenham Common.

1984:

Jambyn Batmönh został prezydentem Mongolii.

W Mauretanii w wyniku bezkrwawego zamachu stanu władzę przejął pułkownik Maawija uld Sid'Ahmad Taja.

1985 – Samolot czarterowy DC-8 linii Arrow Air, lecący z Kairu do Fort Campbell (Kentucky), rozbił się krótko po starcie po międzylądowaniu w Gander (wschodnia Kanada). Zginęło 256 osób, w tym 248 amerykańskich żołnierzy ze 101. Dywizji Powietrznodesantowej.

1986 – W katastrofie radzieckiego samolotu Tu-134A w Berlinie Wschodnim zginęło 70 osób.

1988 – 35 osób zginęło, a kilkaset zostało rannych w zderzeniu trzech pociągów na stacji Clapham Junction w Londynie.

1991 – Stolicę Nigerii przeniesiono z Lagos do Abudży.

1992 – 2500 osób zginęło w trzęsieniu ziemi o sile 7,5 stopni w skali Richtera, które nawiedziło wyspę Flores w Indonezji.

1993:

Péter Boross został premierem Węgier.

Premiera filmu W imię ojca.

W Rosji odbyły się wybory parlamentarne oraz referendum konstytucyjne.

1996:

Dokonano zamachu na najstarszego syna Saddama Husajna, Udaja, w wyniku którego został on kaleką.

Victor Ciorbea został premierem Rumunii.

1997 – Premiera filmu Jutro nie umiera nigdy.

2000:

Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych wydał decyzję, że dalsze ręczne przeliczanie głosów wyborczych na Florydzie jest sprzeczne z konstytucją. Tym samym zwycięzcą wyborów prezydenckich został George W. Bush.

W Algierze podpisano układ pokojowy kończący wojnę między Etiopią a Erytreą.

Wielka Brytania i Korea Północna nawiązały stosunki dyplomatycznie.

2001 – II Intifada: w palestyńskim ataku granatami na autobus na Zachodnim Brzegu Jordanu zginęło 10 Izraelczyków, a 30 osób zostało rannych.

2003:

Paul Martin został premierem Kanady.

W Norwegii padł Keiko, orka znana z serii filmów Uwolnić orkę.

2004:

Premiera konsoli PSP w swej pierwotnej wersji 1000 (FAT).

Traian Băsescu wygrał w drugiej turze wybory prezydenckie w Rumunii.

2008 – Szwajcaria przystąpiła do układu z Schengen.

2009 – Kaiane Aldorino z Gibraltaru zdobyła w Johannesburgu tytuł Miss World 2009.

2010 – W Kosowie odbyły się pierwsze wybory parlamentarne po proklamowaniu niepodległości.