12 stycznia - Polski Serwis Naukowy

12 stycznia jest 12. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 353 (w latach przestępnych 354) dni.

Boeing 747 – – ustępując Airbusowi A380 i An-225 jest jednym z największych samolotów odrzutowych na świecie, mogącym zabrać na pokład, w zależności od wersji i konfiguracji, od 366 do 568 pasażerów. Istnieją także wersje towarowe (ang.: cargo), nie zabierające pasażerów, oraz wersje pół-pasażerskie zabierające duży ładunek i 220 pasażerów. Jest to samolot czterosilnikowy (który jest certyfikowany do lotu na tylko trzech, w razie awarii), a jego cechą charakterystyczną jest "garb", w którym mieści się górny pokład samolotu.

Stronnictwo Chłopskie (SCh) – partia powstała 12 stycznia 1926 z połączenia odłamu PSL "Wyzwolenie" Jana Dąbskiego, Jedności Ludowej oraz Związku Chłopskiego. Początkowo poparła przewrót majowy Józefa Piłsudskiego (1926), wkrótce jednak przeszła do opozycji. SCh opowiadało się za ustrojem republikańskim, jednoizbowym parlamentem, reformą rolną bez odszkodowań, oparciem rolnictwa na gospodarstwach chłopskich i upaństwowieniem kopalni.

Święta

Imieniny obchodzą: Aelred, Antoni, Arkadia, Arkadiusz, Arkady, Benedykt, Bernard, Bonet, Bonita, Bonitus, Cezaria, Czasława, Czesława, Ernest, Eutropiusz, Greta, Jan, Małgorzata, Piotr, Stomir, Tacjana, Tygriusz, Wiktorian i Wiktoriana.

Tanzania – Uroczystość Upamiętnienia Rewolucji Zanzibaru

Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego

św. Arkadiusz z Mauretanii

św. Benedykt Biscop

św. Bernard z Corleone

św. Elfred z Rievaulx

św. Jan († 494, biskup Rawenny)

św. Małgorzata Bourgeoys († 1700, Francuzka, założycielka Zgromadzenia Sióstr Naszej Pani, kanonizowana przez Jana Pawła II 31 października 1982)

św. Marcin z Leónu (prezbiter)

św. Tacjana (wspomnienie w Cerkwi prawosławnej 25 stycznia)

św. Tygriusz i św. Eutropiusz

Wydarzenia w Polsce

1578 – Odbyła się premiera Odprawy posłów greckich Jana Kochanowskiego.

1806 – W pożarze dworu w Beńkowej Wiszni zginęła matka Aleksandra Fredry.

1832 – Z rozkazu Mikołaja I Order Virtuti Militari został zdegradowany do rangi odznaki.

1915 – Utworzono Legion Puławski w armii rosyjskiej.

1926 – Powstało Stronnictwo Chłopskie.

1940 – Żandarmeria niemiecka rozstrzelała 440 pacjentów szpitala psychiatrycznego w Chełmie (Akcja T4).

1944 – We wsi Kłodne hitlerowcy zamordowali 28 zakładników w odwecie za wysadzenie pociągu na trasie linii kolejowej Nowy Sącz-Chabówka.

1950 – Zanotowano rekordowo niską temperaturę w historii Białegostoku ( -38,4 °C).

1953 – Prymas Stefan Wyszyński został nominowany na kardynała.

1959 – Premiera filmu Zamach.

1975 – Zainaugurował działalność Teatr Płocki.

1985 – Rozpoczął działalność ośrodek TVP Lublin.

1989 – Odbyło się pierwsze posiedzenie Komisji Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych Komitetu Obywatelskiego przy przewodniczącym NSZZ Solidarność Lechu Wałęsie.

1991 – Sejm powołał rząd Jana Krzysztofa Bieleckiego.

2003 – Odbył się 11. Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.

2010 – W Olkuszu odnaleziono jedyny w polskich zbiorach obraz Claude'a Moneta Plaża w Pourville, skradziony z Muzeum Narodowego w Poznaniu we wrześniu 2000 roku.

Wydarzenia na świecie

Zderzenie sondy Deep Impact z kometą Tempel 1 – 2005

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
12 stycznia

29 p.n.e. – Nastał Pokój Rzymski (Pax Romana).

1528 – Gustaw I Waza został koronowany na króla Szwecji.

1616 – Portugalczycy założyli miasto Belém w delcie Amazonki.

1673 – W Amsterdamie użyto po raz pierwszy wężów strażackich do gaszenia pożaru.

1780 – W Zurychu ukazało się pierwsze wydanie niemieckojęzyczego dziennika Neue Zürcher Zeitung (jako Zürcher Zeitung).

1807 – 151 osób zginęło, około 2000 zostało rannych, a 220 budynków uległo zniszczeniu wskutek eksplozji statku załadowanego prochem strzelniczym w holenderskim porcie Lejda.

1848 – W Palermo wybuchło powstanie przeciwko królowi Obojga Sycylii Ferdynandowi II.

1871 – Wojna francusko-pruska: zwycięstwo armii pruskiej w bitwie pod Le Mans.

1872 – Jan IV został cesarzem Etiopii.

1888 – Burza śnieżna nawiedziła amerykańskie stany Minnesota, Nebraska, Dakota Południowa i Dakota Północna, zabijając ok. 500 osób.

1895 – Powstała brytyjska organizacja National Trust, zajmująca się ochroną zabytków i przyrody.

1898 – Hirobumi Itō został po raz trzeci premierem Japonii.

1910 – Pojawiła się Wielka Kometa Styczniowa.

1918 – Brytyjskie niszczyciele HMS Opal i HMS Narborough rozbiły się podczas sztormu w trakcie patrolowania podejść do bazy Scapa Flow; zginęło 188 marynarzy, ocalał jeden.

1920 – U zachodnich wybrzeży Francji zatonął w czasie sztormu francuski statek pasażerski Afrique; spośród 609 osób na pokładzie ocalały 34.

1923 – We Włoszech powołano Wielką Radę Faszystowską.

1924 – Sun Baoqi został premierem Republiki Chińskiej.

1932 – Hattie Caraway z Arkansas jako pierwsza kobieta zwyciężyła w wyborach do Senatu USA.

1933 – W Erywaniu wyjechały na trasy pierwsze tramwaje elektryczne.

1938 – Rząd Octaviana Gogi pozbawił obywatelstwa rumuńskich Żydów.

1943 – Rozpoczęła się operacja wojsk radzieckich w celu przerwania niemieckiej blokady Leningradu.

1945:

Rozpoczęła się ofensywa styczniowa wojsk radzieckich na froncie o długości 1200 km.

W trzęsieniu ziemi z epicentrum w Zatoce Mikawa (Japonia) zginęło około 1900 osób.

1948 – Na rozkaz Stalina zamordowano w Mińsku przewodniczącego Żydowskiego Komitetu Antyfaszystowskiego Salomona Michoelsa.

1950 – W ZSRR przywrócono karę śmierci za zdradę, szpiegostwo lub sabotaż (zniesioną w maju 1947).

1954 – W Nowej Zelandii królowa Elżbieta II po raz pierwszy w historii dokonała otwarcia sesji parlamentu poza granicami Wielkiej Brytanii.

1955 – Rozpoczęto budowę kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie.

1964 – Na Zanzibarze wybuchła rewolucja, w wyniku której obalono sułtana i ustanowiono Republikę Zanzibaru i Pemby.

1969 – Ukazał się debiutancki album grupy Led Zeppelin (Led Zeppelin (I)).

1970:

Odbył się pierwszy regularny rejs Boeinga 747 Jumbo Jeta na trasie Nowy Jork-Londyn.

Zakończyła się wojna w Biafrze. Wojska Biafry zostały pokonane, a jej terytorium włączone do Nigerii.

1972 – Sheikh Mujibur Rahman został premierem Bangladeszu.

1976 – Rada Bezpieczeństwa ONZ po raz pierwszy zezwoliła na uczestnictwo przedstawiciela OWP w jej obradach, bez prawa głosowania.

1981 – Stacja ABC rozpoczęła emisję serialu Dynastia.

1983 – Premiera filmu Danton.

1984 – Maciej Berbeka i Ryszard Gajewski dokonali pierwszego zimowego wejścia na ośmiotysięcznik Manaslu w Himalajach.

1986 – Kostarykańczyk z amerykańskim obywatelstwem Franklin Chang-Diaz wystartował na pokładzie wahadłowca Columbia w swój pierwszy z rekordowych siedmiu lotów w kosmos (rekord dzieli z Jerrym Lynnem Rossem).

1987 – W La Brévine w górach Jura zanotowano najniższą temperaturę w historii pomiarów w Szwajcarii (-41,8 °C).

1990 – Óscar Ribas Reig został po raz drugi premierem Andory.

1991 – Kongres Stanów Zjednoczonych upoważnił prezydenta George H. Busha do podjęcia wszystkich niezbędnych kroków w celu likwidacji irackiej okupacji Kuwejtu.

1992:

Rząd Algierii anulował drugą turę wyborów parlamentarnych po zdecydowanym zwycięstwie w pierwszej turze fundamentalistycznego Islamskiego Frontu Ocalenia.

W Mali w drodze referendum została przyjęta konstytucja wprowadzająca system wielopartyjny.

1994 – Prezydent USA Bill Clinton spotkał się w Pradze z prezydentami Czech, Polski, Słowacji i Węgier.

1998 – 19 europejskich krajów podpisało protokół dodatkowy do Konwencji o Prawach Człowieka i Biomedycynie, zakazujący klonowania ludzi.

2004 – Największy statek pasażerski świata RMS Queen Mary 2 wyruszył w swój dziewiczy rejs.

2005:

Siergiej Bagapsz wygrał wybory przezydenckie w Abchazji.

Została wystrzelona amerykańska sonda Deep Impact przeznaczona do badań naukowych komety Tempel 1.

2006:

362 pielgrzymów zostało zadeptanych, a 250 rannych po wybuchu paniki w meczecie w Mekce, podczas obrzędu ukamienowania szatana.

Niedoszły zabójca Jana Pawła II Mehmet Ali Ağca opuścił tureckie więzienie, jednak 20 stycznia 2006 Najwyższy Sąd Turecki orzekł, że czas spędzony we włoskim więzieniu nie może być odjęty od wyroku sądu tureckiego i Ağca wrócił do więzienia.

2007 – Fakhruddin Ahmed został premierem Bangladeszu.

2008 – W Chorwacji powstał drugi rząd Iva Sanadera.

2009 – George Abela został wybrany przez Izbę Reprezentantów na prezydenta Malty.

2010 – trzęsienie ziemi o sile 7 stopni w skali Richtera zniszczyło stolicę Haiti Port-au-Prince. Zginęło co najmniej 230 tysięcy osób, 300 tysięcy zostało rannych.

2011 – Międzypaństwowy Komitet Lotniczy przedstawił w Moskwie raport w sprawie przyczyn katastrofy polskiego samolotu Tu-154M w Smoleńsku.