13 Kresowa Dywizja Piechoty - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy 13 Dywizji Piechoty okresu II RP. Zapoznaj się również z: 13 Dywizja Piechoty – inne dywizje piechoty o numerze 13.

Równe – w tym mieście stacjonował sztab dywizji

13 Kresowa Dywizja Piechoty (13 DP) – wielka jednostka piechoty Armii Polskiej we Francji i Wojska Polskiego II RP w latach 1918-1939.

Robotnicza Brygada Obrony Warszawy, RBOW (lub Ochotnicza Robotnicza Brygada Obrony Warszawy) - działająca od 6 września 1939 w Warszawie formacja ochotnicza obrony cywilnej, powołana z inicjatywy działaczy PPS a zwłaszcza Zygmunta Zaremby. Jej dowódcą był kpt. Marian Kenig.
Dywizja - to podstawowy związek taktyczny różnych rodzajów sił zbrojnych (5-15 tys. żołnierzy) składający się zazwyczaj z pułków lub brygad różnych rodzajów wojsk (typowych dla danego rodzaju sił zbrojnych) przeznaczonych do prowadzenia walki oraz oddziałów i samodzielnych pododdziałów przeznaczonych do zabezpieczenia bojowego działań, zapewnienia zaopatrzenia materiałowego i utrzymania w gotowości bojowej sprzętu technicznego jednostek dywizyjnych.

1 Dywizja Strzelców Polskich 1918-1919

Osobny artykuł: 1 Dywizja Strzelców Polskich (AP we Francji).

W czerwcu 1918 w składzie Armii Polskiej we Francji przystąpiono do formowania 1 Dywizji Strzelców Polskich. 17 czerwca w miejscowości Villeres-Marmery 1 Pułk Strzelców Polskich złożył przysięgę i otrzymał sztandar ufundowany przez miasto Paryż. 22 czerwca pod Mailly w Szampanii miasta Verdun, Nancy i Belfort wręczyły ufundowane przez siebie sztandary 2 i 3 Pułkowi Strzelców Polskich oraz 1 Pułkowi Artylerii Polowej. 8 lipca dywizja liczyła 227 oficerów i 10.005 szeregowców. 4 sierpnia francuskie Naczelne Dowództwo podjęło formalną decyzję o sformowaniu 1 DSP w oparciu o dowództwo i pododdziały rozformowywanej 63 Dywizji Piechoty. Dowódcą 1 DSP został gen. Ecochard, dotychczasowy dowódca francuskiej 63 DP. Wkrótce zastąpił go gen. Vidalon, były szef Sztabu 4 Armii (franc.). Zastępcą dowódcy dywizji (dowódcą piechoty dywizyjnej) został płk Jasieński. Formowanie dywizji w oparciu o służby i zakłady 63 DP (franc.) trwało do grudnia 1918. W listopadzie 1918 dowództwo francuskie zamierzało użyć dywizji w operacji zmierzającej do zajęcia rejonu Saarbrücken pomimo tego, że nie zakończyła ona formowania. 11 listopada dywizja znalazła się na podstawie wyjściowej do natarcia w rejonie miejscowości Lunéville. Podpisanie rozejmu przekreśliło plany wykorzystania dywizji do walk frontowych. 19 lutego 1919 na bazie rozformowanego XXXVI Korpusu (franc.) sformowano I Korpus AP we Francji w skład, którego weszła 1 i 2 Dywizja Strzelców Polskich.

Wawer jest dzielnicą Warszawy położoną w południowo-wschodniej części miasta nad prawym brzegiem Wisły. Dzielnica położona jest na obszarze Niżu Środkowopolskiego, znaczną jej część stanowią tereny zielone. Do 1951 roku miejscowość należała do gminy Wawer. Jest największą pod względem powierzchni dzielnicą Warszawy i drugą od końca (po Wilanowie) pod względem gęstości zaludnienia. Dzielnicę charakteryzuje niska zabudowa głównie willowa (Anin), brak dużych blokowisk i skupisk osiedli (wyjątkiem jest Marysin Wawerski).
Dowódca (ang. commander) - stanowisko etatowe w wojsku, żołnierz stojący na czele rodzaju sił zbrojnych, związku taktycznego, oddziału lub pododdziału. Posiada określone prawa (wydawanie rozkazów oraz nadzór nad ich wykonawstwem). Jest organizatorem działań bojowych podległych wojsk (żołnierzy) oraz dowodzi nimi w czasie ich trwania.

13 Kresowa DP 1919-1939

9 września 1919 r. rozkazem Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego 1 Dywizję Strzelców Polskich przemianowano na 13 Dywizję Piechoty i przeformowano na etat dywizji złożonej z dwóch brygad piechoty (każda po dwa pułki):

XXV Brygada Piechoty

43 Pułk Piechoty (dawny 1 Pułk Strzelców Polskich 1 DSP)

44 Pułk Piechoty (dawny 2 Pułk Strzelców Polskich 1 DSP)

XXVI Brygada Piechoty

45 Pułk Piechoty (dawny 3 Pułk Strzelców Polskich 1 DSP)

50 Pułk Piechoty (dawny 8 Pułk Strzelców Polskich 3 DSP)

13 DP uczestniczyła w maju czerwcu i lipcu 1919 w walkach z wojskami Ukraińskiej Republiki Ludowej w rejonie Włodzimierz Wołyński, Kowel, Łuck. Od sierpnia walczyła z bolszewikami o Równe, Zwiahel, Ostróg. Od kwietnia 1920 roku uczestniczyła w ofensywie na Kijów, zdobyła Ostropol i Koziatyn. Na przełomie maja i czerwca 1920 roku i broniła pozycji pod Koziatynem przed atakami Armii Konnej Budionnego, w zaciekłych walkach udaremniając wszystkie jej ataki. W lipcowym i sierpniowym odwrocie armii polskiej powstrzymywała wojska Budionnego w marszu na Lwów (m.in. w bitwie pod Brodami). 13 dywizja udaremniła zdobycie miasta przez Armię Konną (jej komisarzem politycznym był Stalin), zadając jej duże straty. Mieszkańcy Lwowa dziękując za ocalenie miasta ofiarowali dowódcy dywizji pamiątkowy proporzec. We wrześniu dywizja ścigała Budionnego pod Zamościem, Komarowem, Tyszowcami, a potem w ofensywie na Wołyniu do Łucka. Do końca walk dywizja działała w rejonie Zwiahla

Wydawnictwo Wiedza Powszechna w Warszawie - wydawca słowników dwujęzycznych i podręczników do nauki języków obcych, słowników i poradników języka polskiego, podręczników do nauki języka polskiego dla cudzoziemców oraz popularnych rozmówek, a także leksykonów i książek popularnonaukowych z różnych dziedzin.
Leonard Skierski (ur. 26 kwietnia 1866 w Stopnicy, zamordowany w kwietniu 1940 w Charkowie) – generał-major Armii Imperium Rosyjskiego i generał dywizji Wojska Polskiego.

18 października 1921 wprowadzono pokojową organizację wojska. Rozformowano brygady piechoty. Dywizje przeszły na strukturę trzypułkową. W związku z powyższym ze składu dywizji wyłączono 50 pp i podporządkowano go dowódcy 27 Dywizji Piechoty.

W 1931 utworzono 13 Kompanię Telegraficzną, a 13 Pułk Artylerii Polowej przemianowano na 13 Pułk Artylerii Lekkiej.

Jednostki dywizji stacjonowały na terenie Okręgu Korpusu Nr II, w garnizonach:

Odrzywół – miejscowość w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Odrzywół, nad Drzewiczką. Wieś gminna siedziba gminy Odrzywół.
Szampania (fr. Champagne) – kraina historyczna we Francji, położona w północno-wschodniej części kraju. Obecnie wchodzi w skład regionu administracyjnego o nazwie Szampania-Ardeny (fr. Champagne-Ardenne).

Równe – Dowództwo 13 DP, 44 i 45 pp oraz 13 pal, Ośrodek Sapersko-Pionierski 13 DP, 13 samodzielna bateria artylerii przeciwlotniczej, kompania łączności 13 DP,

Dubno (Ukraina) – 43 pp,

Brody (Ukraina) – II/43 pp,

Łuck – III/13 pal, Komenda Rejonu PW Konnego 13 DP,

Włodzimierz Wołyński – Kadra Zapasowa Piechoty.

Chełm (ukr., ros. Холм – Chołm) – miasto na prawach powiatu we wschodniej Polsce. Znajduje się na południowy wschód od Lublina, na północ od Zamościa oraz na południe od Białej Podlaskiej, w odległości 25 km od granicy z Ukrainą. Leży nad rzeką Uherką, lewym dopływem Bugu.
Samogoszcz – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Maciejowice, nad rzeką Bączychą (prawobrzeżny dopływ Wisły). Nazwa wsi pochodzi od staropolskiego imienia męskiego Samogost.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)