13 kwietnia - Polski Serwis Naukowy

13 kwietnia jest 103. (w latach przestępnych 104.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 262 dni.

Józef Kłyk (ur. 13 kwietnia 1950 w Bojszowach) - śląski filmowiec amator z Pszczyny, autor ponad 80 filmów o tematyce m.in. westernowej i historycznej. Na planie pełni wszelkie możliwe funkcje od reżysera, przez charakteryzatora po aktora i scenografa.

Ursus – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego "niedźwiedź". W językach skandynawskich jego odpowiednikiem jest Björn, który cieszy się sporą popularnością. Najwięcej osób nosi to imię w Szwecji (61 099 2006). W Norwegii imię to jest trzecim co do popularności imieniem (nosi je 40 537 osób). Wśród patronów tego imienia - św. Ursus, biskup (VI wiek).

Święta

Imieniny obchodzą: Agatonika, Długomił, Hermenegild, Hermenegilda, Ida, Jan, Justyn, Karp, Kunegunda, Kwintylian, Maksym, Małgorzata, Marcin, Marcjusz, Przemysł, Przemysław, Przemysława i Ursus

Czad – Święto Narodowe

Kambodża, Laos, Sri Lanka, Tajlandia – Nowy Rok

Polska – Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą,:

św. Celsus z Vercelli (biskup)

św. Hermenegild (królewicz i męczennik)

bł. Ida z Leuven (zakonnica)

św. Karp z Tiatyry (męczennik) (również 13 października)

św. Marcin I (papież i męczennik)

Wydarzenia w Polsce

1603 – Wojna polsko-szwedzka: Jan Karol Chodkiewicz zdobył twierdzę Dorpat na Inflantach (obecnie Tartu w Estonii).

1734 – Wojna o sukcesję polską: wojska wierne Stanisławowi Leszczyńskiemu pokonały Sasów w bitwie pod Miechowem.

1794 – Kardynał Lorenzo Litta został nuncjuszem apostolskim w Polsce.

1883 – Profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego, Zygmunt Wróblewski i Karol Olszewski, jako pierwsi na świecie dokonali skroplenia azotu.

1904 – Papież Pius X zatwierdził święto Matki Boskiej Częstochowskiej.

1923 – Marszałek Francji Ferdinand Foch został mianowany Marszałkiem Polski.

1930 – Założono Muzeum Sztuki w Łodzi.

1931 – Powstał rząd Aleksandra Prystora.

1945 – Założono klub sportowy Unia Hrubieszów.

1947 – Rozpoczęła się "bitwa o handel", mająca na celu ograniczenie i wyeliminowanie sektora prywatnego.

1957 – Kościół Mariacki w Krakowie odzyskał ołtarz Wita Stwosza wywieziony do Niemiec w czasie II wojny światowej.

1967 – Odbył się pierwszy koncert zespołu Rolling Stones w Polsce.

2009 – Pożar hotelu socjalnego w Kamieniu Pomorskim – zginęły 23 osoby, a 21 zostało rannych.

Wydarzenia na świecie

Krajobraz po katastrofie tunguskiej – fotografia z 1927

989 – W bitwie pod Abydos wojska cesarza bizantyjskiego Bazylego II Bułgarobójcy odniosły zwycięstwo nad wojskami uzurpatora do tronu Bardasa Fokasa.

1055 – Wiktor II został papieżem.

1059 – Papież Mikołaj II na synodzie laterańskim promulgował dekret In Nomine Domini, którym przyznał prawo wyboru papieża kolegium kardynalskiemu.

1111 – Papież Paschalis II koronował króla niemieckiego Henryka V na cesarza rzymskiego narodu niemieckiego.

1180 – Na sejmie w królewskim zamku Gelnhausen dokonano rozbioru posiadłości księcia Saksonii i Bawarii, Henryka Lwa.

1438 – Wojna stuletnia: wojska francuskie dowodzone przez Artura de Richemonta zdobyły okupowany przez Anglików Paryż.

1598 – Król Francji Henryk IV ogłosił edykt nantejski.

1640 – Król Anglii Karol I zwołał tzw. Krótki Parlament.

1742 – Premiera Mesjasza Georga Friedricha Händla w Dublinie.

1759 – Wojna siedmioletnia: zwycięstwo Francuzów nad wojskami brytyjsko-niemieckimi w bitwie pod Bergen.

1777:

Salamon II został cesarzem Etiopii.

Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: zwycięstwo brytyjskie w bitwie pod Bound Brook.

1796:

Do Nowego Jorku przywieziono z Indii pierwszego słonia.

Wojny napoleońskie: zwycięstwo Francuzów na wojskami Piemontu w bitwie pod Millesimo.

1824 – Została zawarta unia personalna pomiędzy Prusami Zachodnimi i Prusami Wschodnimi.

1841 – Otwarto Operę w Dreźnie.

1842 – I wojna brytyjsko-afgańska: wojska afgańskie zakończyły nieudane pięciomiesięczne oblężenie Dżalalabadu.

1904 – W pobliżu Port Artur wszedł na japońską minę i zatonął rosyjski pancernik Pietropawłowsk.

1919:

Brytyjscy żołnierze otworzyli ogień do indyjskich demonstrantów w Amritsarze. Zginęło 379 osób, ponad 1100 zostało rannych.

W Monachium proklamowano Bawarską Republikę Rad.

1924 – Założono klub piłkarski AEK Ateny.

1927 – Pierwsi badacze dotarli do miejsca katastrofy tunguskiej.

1934 – Zawalił się będący w trakcie budowy most kolejowy przez Wołgę w rosyjskim Saratowie. Zginęło około 150 osób.

1939:

Francja i Wielka Brytania zagwarantowały niezawisłość Rumunii.

Premiera filmu Wichrowe Wzgórza.

1940 – II wojna światowa: zwycięstwo Brytyjczyków w II bitwie morskiej pod Narwikiem.

1941:

Japonia i ZSRR podpisały układ o nieagresji.

Węgry przystąpiły do wojny przeciwko Jugosławii.

W Rosji, przy ujściu rzek Mołoga i Szeksna do Wołgi otwarto Zbiornik Rybiński.

1942 – Władysław Sikorski przesłał Winstonowi Churchillowi memorandum w sprawie szybkiego utworzenia II frontu w Europie i skoordynowania powstań narodowych w państwach okupowanych przez III Rzeszę Niemiecką.

1943 – Radio berlińskie podało komunikat o odnalezieniu w Lesie Katyńskim zwłok 12 000 polskich oficerów. Tym samym świat dowiedział się o zbrodni katyńskiej.

1945 – II wojna światowa: Armia Czerwona zajęła Wiedeń.

1946 – We Francji zdelegalizowano prostytucję.

1948 – Wojna domowa w Mandacie Palestyny: Arabowie rozbili żydowski konwój medyczny jadący z Deir Jassin do Jerozolimy, zabijając 75 osób.

1953 – CIA rozpoczęła ściśle tajny program badawczy MKULTRA, dotyczący możliwości sterowania pracą ludzkiego mózgu.

1957 – Premiera filmu Dwunastu gniewnych ludzi.

1960 – Wystrzelono amerykańskiego satelitę Transit 1B, który testował system nawigacji dla amerykańskich okrętów podwodnych.

1961 – Zgromadzenie Ogólne ONZ w rezolucji nr 1598 potępiło politykę apartheidu w RPA.

1964 – Odbyła się 36. ceremonia wręczenia Oscarów.

1966 – W katastrofie śmigłowca zginął prezydent Iraku Abd as-Salam Arif.

1967 – Pál Losonczi został prezydentem Węgier.

1970 – Doszło do eksplozji na zmierzającym na Księżyc Apollo 13.

1975:

Prezydent Czadu Ngarta Tombalbaye został zamordowany podczas wojskowego zamachu stanu. Władze w kraju przejął pułkownik Félix Malloum.

Wybuchła libańska wojna domowa.

1976 – W wyniku eksplozji w fabryce amunicji w Lapua w Finlandii zginęło 40 osób.

1979 – Voyager 1 zakończył fazę obserwacji Jowisza.

1984 – Pochodzący z Australii seryjny morderca Christopher Wilder zastrzelił się podczas próby aresztowania na stacji benzynowej w amerykańskim stanie New Hampshire.

1986 – Papież Jan Paweł II jako pierwszy w historii następca św. Piotra Apostoła odwiedził synagogę.

1987 – Podpisano portugalsko-chińskie porozumienie o zwrocie Makau w 1999 roku.

1988 – Ciriaco de Mita został premierem Włoch.

1990 – Podczas wizyty prezydenta Wojciecha Jaruzelskiego w Moskwie, Michaił Gorbaczow przekazał pochodzące z radzieckich archiwów dokumenty dotyczące zbrodni katyńskiej, po raz pierwszy oficjalnie przyznając, że zbrodni dokonało NKWD.

1992 – Trzęsienie ziemi o sile 5,3 stopnia w skali Richtera, z epicentrum koło holenderskiego miasta Roermond, odczuwalne w Holandii i północnych Niemczech.

1993 – Został aresztowany rosyjski seryjny morderca Siergiej Rakowski ("Rozpruwacz z Bałaszychy").

1995 – W Finlandii powstał pierwszy rząd Paava Lipponena.

1999 – Amangeldy Muraliew został premierem Kirgistanu.

2001 – Premiera filmu Dziennik Bridget Jones.

2002 – Po nieudanym puczu wojskowym Hugo Chávez powrócił po dwóch dniach na urząd prezydenta Wenezueli.

2005 – Do Grot Watykańskich pod Bazyliką św. Piotra wpuszczono pierwszych pielgrzymów mogących przejść obok grobu papieża Jana Pawła II.

2006 – Siły rządowe odparły atak rebeliantów na stolicę Czadu Ndżamenę. W walkach zginęło 350 osób.

2008 – W przedterminowych wyborach parlamentarnych we Włoszech zwyciężył Lud Wolności Silvio Berlusconiego.

2009 – Prezydent Pakistanu Asif Ali Zardari zatwierdził porozumienie z talibami przywracające szariat (prawo koraniczne) w Dolinie Swat.

2029 – Planetoida Apophis minie Ziemię w odległości 40 tys. km.

2036 – Możliwe uderzenie planetoidy Apophis w Ziemię.