13 lipca - Polski Serwis Naukowy

13 lipca jest 194. (w latach przestępnych 195.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 171 dni.

Małgorzata - imię żeńskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od greckiego słowa margarites oznaczajacego "perła". Formy powstałe od Małgorzaty to Greta i Ryta.

La Ceiba - miasto w Hondurasie, położone w północnej części kraju na wybrzeżu Morza Karaibskiego. Współrzędne geograficzne: 15°47′N 86°47′W / 15.783, -86.783. Czwarte co do wielkości miasto Hondurasu, po stolicy kraju Tegucigalpie, Cholomie i San Pedro Sula. Ludność: 114,3 tys. mieszk. (2001). Ośrodek administracyjny departamentu Atlántida.

Święta

imieniny obchodzą: Andrzej, Benedykt, Ernest, Eugeniusz, Ezdrasz, Henryk, Joel, Justyna, Małgorzata, Mildreda, Radomiła, Serapion, Sylas, Sara, Świerad i Trofima.

Czarnogóra – Święto Narodowe

wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

święci: Andrzej Świerad i Benedykt (męczennik) (pustelnicy, wspomnienie na Słowacji – 17 lipca)

św. Henryk II (cesarz rzymski narodu niemieckiego)

św. Klelia Rachela Barbieri (założycielka Zgromadzenia Sióstr Mniejszych od Matki Bożej Bolesnej)

bł. Marianna Biernacka (męczennica)

św. Sylwan (Sylas), uczeń apostolski

Wydarzenia w Polsce

1410 – Wojska Jagiełły zmierzające pod Grunwald zdobyły i spaliły Dąbrówno.

1429 – Mława otrzymała prawa miejskie.

1508 – Wojna litewsko-moskiewska: została stoczona bitwa pod Orszą.

1521 – Kraków po raz pierwszy usłyszał głos Dzwonu Zygmunta.

1656 – Potop szwedzki: wygrana wojsk szwedzko-brandenburskich w bitwie pod Tykocinem.

1666 – W bitwie pod Mątwami wojska rokoszan dowodzone przez Jerzego Lubomirskiego pokonały armię królewską Jana Kazimierza.

1769 – Konfederacja barska: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Białymstokiem.

1769 – Na Litwie wybuchło powstanie szawelskie.

1794 – Insurekcja kościuszkowska: wojska rosyjsko-pruskie rozpoczęły oblężenie Warszawy.

1866 – W Olsztynie wybuchła epidemia cholery.

1869 – W Łodzi uruchomiono gazowe oświetlenie ulic i placów.

1900:

W katastrofie na budowie Politechniki Warszawskiej zginęły 3 osoby, 13 zostały rannych.

Władysław Stanisław Reymont został niegroźnie ranny w wypadku kolejowym w Warszawie. Sfałszowana opinia lekarska umożliwiła mu uzyskanie ogromnego odszkodowania.

1915 – I wojna światowa: rozpoczęła się II bitwa przasnyska.

1919:

W bitwie pod Jazłowcem 14. Pułk Ułanów 4. Dywizji Strzelców Polskich odniósł zwycięstwo nad wojskami Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej.

Założono klub sportowy Wawel Kraków.

1930 – Banderę z żaglowca Lwów przekazano na Dar Pomorza.

1944:

Generał Tadeusz Bór-Komorowski wydał rozkaz o zakończeniu akcji scaleniowej Batalionów Chłopskich i Armii Krajowej.

Operacja "Ostra Brama oddziały AK Aleksandra Krzyżanowskiego w ramach akcji "Burza" zdobyły wraz z Armią Czerwoną Wilno.

1945 – Powstał klub sportowy Huragan Morąg.

1969 – Odsłonięto Pomnik Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli.

1980 – Rozpoczął się strajk pracowników Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Lublinie.

1990 – Sformowano jednostkę do działań specjalnych GROM.

2000 – Powstała sejmowa Komisja Prawa Europejskiego.

2006 – Wrocławska Hala Ludowa została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.

2008:

Otwarto odremontowane Krakowskie Przedmieście w Warszawie.

W wypadku samochodowym w Lubieniu w Wielkopolsce zginął Bronisław Geremek.

Wydarzenia na świecie

Słynny napis na wzgórzach Hollywood

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
13 lipca

634 – Wojska muzułmańskie pokonały oddziały Bizantyjczyków pod Adżnadajn w Palestynie.

1260 – Żmudzini pobili Krzyżaków w bitwie pod Durben.

1290 – Andrzej III został koronowany na króla Węgier.

1558 – VIII wojna włoska: zwycięstwo Hiszpanów nad Francuzami w bitwie pod Gravelines.

1643 – Angielska wojna domowa: siły rojalistów rozbiły wojska Parlamentu w bitwie pod Roundway Down.

1713 – Hiszpania scedowała Gibraltar na rzecz Wielkiej Brytanii.

1772 – James Cook wypłynął z Plymouth w drugą podróż dookoła świata.

1793 – Francuski lekarz, dziennikarz i rewolucjonista Jean Paul Marat został zasztyletowany we własnej wannie przez żyrondystkę Charlotte Corday.

1794 – I koalicja antyfrancuska: Francuzi pokonali wojska koalicji pod Tripstadt.

1798 – Wyprawa Napoleona do Egiptu: zwycięstwo Francuzów nad konnicą mamelucką w bitwie pod Chobrakhitt.

1814 – Król Sardynii Wiktor Emanuel I powołał Korpus Karabinierów.

1832 – Amerykański badacz Henry Schoolcraft odkrył źródło Missisipi.

1841 – Podpisano konwencję londyńską.

1866 – Kampania pruska nad Menem: stoczono bitwę pod Frohnhofen.

1870 – Król Prus Wilhelm I wysłał do premiera Otto von Bismarcka tzw. depeszę emską, którą ten przeredagował tak, aby obrazić cesarza Napoleona III, a następnie kazał ją opublikować w prasie w celu sprowokowania Francji do wypowiedzenia wojny Prusom.

1878 – Zakończyły się obrady kongresu berlińskiego.

1897 – Guglielmo Marconi otrzymał amerykański patent na telegraf bez drutu (No. 586,193).

1898 – Uruchomiono komunikację tramwajową w szwajcarskim mieście Winterthur.

1911 – Japonia i Wielka Brytania zawarły trzeci traktat sojuszniczy.

1919 – Brytyjski sterowiec R-34 zakończył przelot nad Atlantykiem w obu kierunkach.

1923 – Na wzgórzach nieopodal Los Angeles umieszczono napis HOLLYWOODLAND. Cztery ostatnie litery usunięto po renowacji w 1949 roku.

1925 – W Czechach odnaleziono figurkę Wenus z Dolní Věstonice.

1929 – W katastrofie samolotu na wyspie Faial w archipelagu Azorów, podczas próby przelotu przez Atlantyk, zginął pilot Ludwik Idzikowski, a nawigator Kazimierz Kubala został ranny.

1930 – W Urugwaju rozpoczęły się I Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej.

1937 – Prezydent Boliwii José David Toro został obalony w wojskowym zamachu stanu. Nowym prezydentem został pułkownik Germán Busch.

1943:

Front wschodni: Adolf Hitler wydał rozkaz wstrzymania ofensywy na Łuku Kurskim.

Wojna na Pacyfiku: taktyczne zwycięstwo Japończyków w bitwie pod Kolombangarą.

1945 – Ben Chifley został premierem Australii.

1947 – W Uściu nad Łabą doszło do największej w historii Czech katastrofy tramwajowej, w której zginęło 30 osób, a 76 zostało rannych.

1949 – Papież Pius XII wydał dekret nakładający ekskomunikę na członków partii komunistycznych.

1955 – W Londynie została powieszona morderczyni Ruth Ellis, ostatnia kobieta w Wielkiej Brytanii na której wykonano wyrok śmierci.

1957 – Reprezentacja Polski w piłce ręcznej kobiet, podczas turnieju w Jugosławii, rozegrała swój pierwszy mecz w historii mistrzostw świata, przegrywając z gospodyniami 3:11.

1960 – John Fitzgerald Kennedy został oficjalnie mianowany kandydatem na prezydenta z ramienia Partii Demokratycznej.

1969 – Została wystrzelona radziecka sonda księżycowa Łuna-15.

1971 – W Maroku stracono dziesięciu oficerów wysokiej rangi za udział w nieudanym zamachu stanu.

1977:

W Nowym Jorku doszło do 25-godzinnej awarii elektryczności.

Wybuchła etiopsko-somalijska wojna w Ogadenie.

1984 – Została podpisana umowa z Saarbrücken o zniesieniu granic między RFN a Francją.

1985:

Na stadionach Wembley w Londynie i JFK w Filadelfii odbyły się koncerty Live Aid.

Prezydent USA Ronald Reagan przeszedł operację usunięcia guza przewodu pokarmowego. W tym czasie obowiązki prezydenta pełnił wiceprezydent George Bush.

Ukrainiec Serhij Bubka podczas zawodów w Paryżu po raz pierwszy pokonał granicę 6 metrów w skoku o tyczce.

1989:

7 amerykańskich żołnierzy zostało rannych w zamachu bombowym przed dyskoteką w La Ceiba w Hondurasie.

W Paryżu oddano do użytku gmach Opéra Bastille.

1990:

43 wspinaczy zginęło w lawinie wywołanej trzęsieniem ziemi na górze Szczyt Lenina w Pamirze na granicy Tadżykistanu i Kirgistanu.

Premiera filmu Uwierz w ducha.

1992 – Icchak Rabin został po raz drugi premierem Izraela.

1995 – Rozpoczęła się misja STS-70 wahadłowca Discovery.

2000 – Podczas wykopalisk archeologicznych w Noworodzie Wielkim w północno-zachodniej Rosji odkryto Kodeks Nowogrodzki.

2001 – Moskwa: MKOL dokonał wyboru Pekinu na gospodarza XXIX Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2008 roku.

2007 – Władze Białorusi poinformowały o aresztowaniu pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Polski 5 osób (4 Białorusinów i Rosjanina).

2008:

9 amerykańskich żołnierzy zginęło w ataku na ich bazę we wsi Wanat w północno-wschodnim Afganistanie.

Papież Benedykt XVI przybył z 9-dniową pielgrzymką do Australii.

W Paryżu została powołana Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego.

2010 – W Czechach powołano rząd Petra Nečasa.

Urodzili się

40 – Juliusz Agrykola, rzymski dowódca, namiestnik Brytanii (zm. 93)

1527 – John Dee, angielski okultysta, nadworny astrolog Elżbiety I (zm. 1608 lub 1609)

1590 – Klemens X, papież (zm. 1676)

1608 – Ferdynand III Habsburg, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, król Czech i Węgier (zm. 1657)

1776 – Karolina Fryderyka, księżniczka Badenii i Hochbergu, królowa Bawarii (zm. 1841)

1793 – John Clare, angielski poeta (zm. 1864)

1798 – Aleksandra Fiodorowna, caryca Rosji, żona Mikołaja I Romanowa (zm. 1860)

1816 – Gustav Freytag, niemiecki pisarz (zm. 1895)

1821 – Nathan Bedford Forrest, amerykański generał, konfederata (zm. 1877)

1826 – Stanislao Cannizzaro, włoski chemik (zm. 1910)

1863 – Joseph Gredt, luksemburski filozof (zm. 1940)

1864:

Jan Jakub Astor IV, amerykański przedsiębiorca (zm. 1912)

Henryk Hoyer, polski biolog (zm. 1947)

1868 – Paul Arndt – niemiecki duchowny ewangelicko-reformowany, historyk (zm. 1955)

1881 – Karol Englisch, polski prawnik, taternik (zm. 1945)

1891 – Seweryna Broniszówna, polska aktorka (zm. 1982)

1894 – Izaak Babel, rosyjski prozaik, dramaturg, dziennikarz (zm. 1940)

1908 – Dorothy Round Little, brytyjska tenisistka (zm. 1982)

1918 – Alberto Ascari, włoski kierowca Formuły 1 (zm. 1955)

1920 – Ludwik Maciąg, polski malarz (zm. 2007)

1923 – Kazimierz Orzechowski, polski polityk, prawnik, historyk prawa i państwa, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego (zm. 2009)

1924 – Maria Koterbska, polska piosenkarka

1928 – Sven Davidson, szwedzki tenisista (zm. 2008)

1929 – Teresa Bogusławska, polska poetka (zm. 1945)

1933 – Tadeusz Kocyba, polski kompozytor dyrygent, pedagog (zm. 2007)

1934:

Aleksiej Jelisiejew, rosyjski kosmonauta

Wole Soyinka, nigeryjski pisarz, laureat literackiej Nagrody Nobla

1935:

Jack Kemp, amerykański polityk, zawodowy futbolista (zm. 2009)

Jarosław Marek Rymkiewicz, polski poeta, eseista, dramaturg, krytyk literacki, profesor nauk filologicznych

1937 – Ahmed Hassan Diria, tanzański polityk (zm. 2005)

1940 – Patrick Stewart, amerykański aktor

1941 – Luis Alberto Lacalle, polityk urugwajski, prezydent Urugwaju

1942 – Harrison Ford, amerykański aktor filmowy

1944:

Aleksander Poniewierka, polski dowódca wojskowy

Ernő Rubik, węgierski matematyk, pedagog, wynalazca kostki Rubika

1946 – Cheech Marin, amerykański aktor filmowy

1948:

Catherine Breillat, francuska pisarka, scenarzystka i reżyserka filmowa, aktorka

El Kazovsky, węgierski malarz (zm. 2008)

1950 – Ma Ying-jeou, tajwański polityk, prezydent Tajwanu

1951 – Marek Piekarczyk, polski wokalista zespołu TSA

1952 – Małgorzata Gebert, polska działaczka humanitarna (zm. 2011)

1954 – Rachel Squire, brytyjska działaczka polityczna (zm. 2006)

1957:

Cameron Crowe, amerykański reżyser filmowy

Ireneusz Mazur, polski trener siatkarski

1964 – Shinji Aoyama, japoński reżyser

1966 – Sylwester Latkowski, polski reżyser filmowy

1969 – Dariusz Działo, polski policjant

1970:

Roman Dostál, czeski biathlonista

Barry Pinches, brytyjski snookerzysta

Sandon Stolle, australijski tenisista

1971:

Richard Groenendaal, holenderski kolarz przełajowy

Tomas Haake, szwedzki perkusista, członek grupy Meshuggah

1972 – Murilo Benício, brazylijski aktor, reżyser, scenarzysta filmowy

1973:

Maciej Faltyński, polski piłkarz

Danny Williams, brytyjski bokser

1974 – Jarno Trulli, włoski kierowca Formuły 1

1977 – Jimisola Laursen, szwedzki sprinter

1978 – Tatiana Vilhelmová, czeska aktorka

1979:

Craig Bellamy, walijski piłkarz

Janusz Wolański, polski piłkarz

1980 – Karolina Gruszka, polska aktorka

1981 – Dimitri De Fauw, belgijski kolarz torowy (zm. 2009)

1982:

Chad Dawson, amerykański bokser

Vuk Sotirović, serbski piłkarz

1983:

Tomasz Lach, polski wokalista zespołu Afromental

Liu Xiang, chiński lekkoatleta, płotkarz

1984 – Pierre Pujol, francuski siatkarz

1985 – Maja Kleszcz, polska wokalistka grupy Kapela ze Wsi Warszawa

1990 – Jonathan Mensah, ghański piłkarz

1991:

MacKenzie Boyd-Clowes, kanadyjski skoczek narciarski

Seppe Smits, belgijski snowboardzista

Zmarli

574 – Jan III, papież (ur. ?)

982 – Gunter z Merseburga, margrabia Miśni (ur. ok. 920)

1024 – Henryk II Święty, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (ur. 973)

1402 – Jianwen, cesarz Chin (ur. 1377)

1616 – Piotr Tylicki, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. 1543)

1629 – Caspar Bartholin starszy, duński naukowiec (ur. 1585)

1793 – Jean Paul Marat, francuski polityk, jeden z przywódców Wielkiej Rewolucji Francuskiej (ur. 1743)

1831 – Antoni Giełgud, polski generał, uczestnik powstania listopadowego (ur. 1792)

1893 – Franciszek Henryk Duchiński polski etnograf, historyk, działacz emigracyjny (ur. 1816)

1900:

Paweł Liu Jinde, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1821)

Majer Wolanowski, polski przemysłowiec i fabrykant pochodzenia żydowskiego (ur. 1844)

Józef Wang Kuiju, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1863)

1902 – Benjamin Bilse, niemiecki dyrygent, kompozytor (ur. 1816)

1921 – Gabriel Lippmann, francuski fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (ur. 1845)

1929 – Ludwik Idzikowski, polski major, pilot wojskowy (ur. 1891)

1954 – Frida Kahlo, meksykańska malarka (ur. 1907)

1959 – Tadeusz Miłobędzki, polski chemik, rektor SGGW (ur. 1873)

1974 – Patrick M.S. Blackett, angielski fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1897)

1995 – Jerzy Kaczmarek, polski aktor (ur. 1929)

1996 – Loda Halama, polska tancerka, aktorka (ur. 1911)

2000:

Jan Karski, polski emisariusz rządowy, kurier Polskiego Państwa Podziemnego, świadek Holokaustu (ur. 1914)

Wisła Pankiewicz, polska socjolog, dziennikarz, działaczka społeczna i opozycyjna (ur. 1922)

2003 – Compay Segundo, kubański muzyk zespołu Buena Vista Social Club (ur. 1907)

2006:

Red Buttons, amerykański aktor (ur. 1919)

Ángel Suquía Goicoechea, hiszpański duchowny katolicki, kardynał (ur. 1916)

Tomasz Zaliwski, polski aktor (ur. 1929)

2008:

Bronisław Geremek, polski historyk, polityk, minister spraw zagranicznych (ur. 1932)

Bolesław Michał Nieczuja-Ostrowski, polski wojskowy, żołnierz podziemia (ur. 1907)

2009:

Uma Aaltonen, fińska pisarka, dziennikarka, polityk, posłanka do PE (ur. 1940)

Antonina Gurycka, polska psycholog, instruktorka ZHP, harcmistrzyni (ur. 1920)

Amine Hafez, libański polityk, premier Libanu (ur. 1921)

Zbigniew Jabłoński, polski aktor (ur. 1919)

Kyoyuki Terada, japoński wojskowy, mistrz sztuk walki: aikido, kendo i judo (ur. 1922)

2011 – Jerry Ragovoy, amerykański kompozytor, producent muzyczny (ur. 1930)

Przypisy

Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
Żywoty Świętych.