13 marca - Polski Serwis Naukowy

13 marca jest 72. (w latach przestępnych 73.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 293 dni.

William (Joseph) Casey (ur. 13 marca 1913 r., zm. 6 maja 1987 r.) – w czasie II wojny światowej oficer amerykańskiego Biura Służb Strategicznych (Office of Strategic Services - OSS), Dyrektor Centrali Wywiadu (Director of Central Intelligence), w latach 1981 - 1987, zamieszany w Aferę Iran-Contras.

Pomnik Tarasa Szewczenki w Warszawie – pomnik odsłonięty 13 marca 2002 roku na skwerze imienia tegoż poety u zbiegu ulic Goworka i Spacerowej na warszawskim Mokotowie.

Święta

imieniny obchodzą: Anioł, Bożena, Bratomir, Cieszymysł, Ernest, Ernestyn, Kasjan, Krystyna, Letycja, Marek, Patrycja, Roderyk, Rodryg, Rodryk, Sabin, Salomon, Trzebiesław i Trzebisław

wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą,:

św. Krystyna – pers. Jazdin, (męczennica chrześcijańska z Persji, zg. 13 marca 559)

św. Patrycja z Nikomedii (męczennica)

Wydarzenia w Polsce

1707 – po raz pierwszy odśpiewano Gorzkie żale w kościele św. Krzyża w Warszawie, pod nazwą Snopek Mirry z Ogrodu Gethsemańskiego, albo żałosne gorzkiej męki Syna Bożego rozpamiętywanie.

1931 – Sejm RP uchwalił ustawę znoszącą wszystkie przywileje lub ograniczenia związane z pochodzeniem, narodowością, językiem, rasą lub religią sprzed 1918.

1943 – rozpoczęła się likwidacja krakowskiego getta.

1954 – został założony Studencki Teatr Satyryków.

1960 – Włoch Maurizio Pollini został zwycięzcą VI Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina.

1965 – Argentynka Martha Argerich została zwyciężczynią VII Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina.

1968 – Górnik Zabrze pokonał Manchester United 1:0 w rozegranym na Stadionie Śląskim rewanżowym meczu ćwierćfinałowym PEMK. W pierwszym meczu wygrali Anglicy 2:0.

1991 – została założona Partia X.

2002 – odsłonięto Pomnik Tarasa Szewczenki w Warszawie.

2003 – Rada Miasta ustanowiła 1 sierpnia Dniem Pamięci Warszawy.

2007 – Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis dotyczący utraty mandatu wójta, burmistrza, prezydenta miasta oraz radnego w wyniku niezłożenia przez niego w terminie oświadczenia majątkowego jest niezgodny z Konstytucją.

Wydarzenia na świecie

Francuscy spadochroniarze desantują się pod Điện Biên Phủ – 1954

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
13 marca

483 – Feliks III został papieżem.

1567 – wojna osiemdziesięcioletnia: zwycięstwo wojsk hiszpańskich nad holenderskimi powstańcami w bitwie pod Oosterweel.

1569 – III wojna z hugenotami: zwycięstwo francuskich wojsk katolickich w bitwie pod Jarnac.

1591 – zwycięstwo Marokańczyków nad wojskami Songhaju w bitwie pod Tondibi.

1697 – Hiszpanie zdobyli ostatnie niepodległe miasto-państwo Majów – wyspę Tayasal na jeziorze Petén Itzá w Gwatemali.

1736 – powstanie Korsykanów przeciwko rządom Genui: Theodor von Neuhoff na czele oddziału powstańców przypłynął na Korsykę.

1759 – pojawiła się Kometa Halleya, co w 1682 roku przewidział Edmund Halley.

1781 – William Herschel odkrył planetę Uran.

1809 – król Szwecji Gustaw IV Adolf został aresztowany przez rebeliantów.

1814 – wojny napoleońskie: zwycięstwo wojsk francuskich nad korpusem prusko-rosyjskim w bitwie pod Reims.

1848 – Wiosna Ludów: wybuchła rewolucja w Wiedniu. Obalony kanclerz Klemens Lothar von Metternich uciekł z kraju.

1852 – utworzono Księstwo Czarnogóry.

1863 – francuski poeta August Barbier napisał wiersz Atak pod Węgrowem, zainspirowany atakiem polskich kosynierów na rosyjskie armaty w czasie stoczonej 3 lutego bitwy pod Węgrowem.

1865 – wojna secesyjna: ogłoszono niezrealizowany do końca pobór 300 tysięcy afroamerykanów do Armii Stanów Skonfederowanych.

1881 – Ignacy Hryniewiecki, działacz Narodnej Woli, dokonał udanego zamachu na cara Rosji Aleksandra II.

1898 – w Mińsku została założona Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji.

1912 – rządy Bułgarii i Serbii zawarły tajny sojusz antyturecki.

1913 – rewolucja meksykańska: Pancho Villa powrócił do Meksyku z USA, gdzie przebywał na dobrowolnym wygnaniu.

1921 – rosyjska Biała Armia zajęła Mongolię, należącą do tej pory do Chin.

1925 – w stanie Tennessee w USA zakazano nauczania w szkołach teorii ewolucji, konsekwencją czego był następnie tzw. małpi proces.

1932 – Paul von Hindenburg wygrał pierwszą turę wyborów prezydenckich w Niemczech, wyprzedzając Adolfa Hitlera, którego pokonał w drugiej turze 10 kwietnia.

1933 – Joseph Goebbels został ministrem oświaty i propagandy.

1938 – rząd austriacki przyjął uchwałę o wcieleniu Austrii do III Rzeszy (Anschluss Austrii).

1939:

około stu członków ukraińskiej Siczy Karpackiej zginęło w starciu z wojskami czechoslowackimi w mieście Chust na Rusi Zakarpackiej.

w Niemczech rozwiązano Ligę Pangermańską.

1940:

II wojna światowa: niemiecki okręt podwodny U-44 z 47-osobową załogą zatonął na brytyjskim polu minowym na Morzu Północnym.

zakończyła się radziecko-fińska wojna zimowa.

został odkryty obiekt Mayalla; para zderzających się galaktyk w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy.

1943 – nieudany zamach na Adolfa Hitlera; podczas lotu ze Smoleńska do Kętrzyna nie zadziałała bomba umieszczona w jego samolocie.

1944 – wybuch Wezuwiusza.

1947 – odbyła się 19. ceremonia wręczenia Oscarów.

1954 – I wojna indochińska: rozpoczęła się bitwa pod Điện Biên Phủ.

1955 – Mahendra został królem Nepalu.

1962 – amerykańskie Kolegium Połączonych Szefów Sztabów przedstawiło sekretarzowi obrony Robertowi McNamarze plany tzw. operacji Northwoods pod fałszywą flagą, zakładającej przeprowadzenie przez CIA i inne agencje rządowe ataków terrorystycznych w miastach USA, które miałyby zwiększyć poparcie publiczne dla planowanej wojny przeciwko Kubie.

1963 – w Phoenix w Arizonie pod zarzutem porwania i gwałtu został aresztowany Ernesto Miranda, który nie został poinformowany przez policję o przysługujących mu prawach, co doprowadziło później do obalenia wyroku przez Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych. W wyniku tej sprawy zostały wprowadzone tzw. prawa Mirandy.

1964 – 29-letnia mieszkanka Nowego Jorku Kitty Genovese została brutalnie zamordowana przed swoim domem w dzielnicy Queens. Całkowity brak reakcji wielu osób będących świadkami zbrodni, został opisany w czasie śledztwa przez psychologów jako tzw. "syndrom Genovese" (rozproszenie odpowiedzialności).

1966 – został założony Narodowy Związek Całkowitego Wyzwolenia Angoli (UNITA).

1967 – 25 osób zginęło w katastrofie samolotu Vickers Viscount w East London w RPA.

1969 – zakończyła się misja Apollo 9.

1973 – uchwalono konstytucję Syrii.

1977 – dokonano oblotu amerykańskiego śmigłowca wielozadaniowego Sikorsky S-76 Spirit.

1979 – doszło do komunistycznego przewrotu na Grenadzie.

1980:

amerykański seryjny morderca John Wayne Gacy został skazany na karę śmierci.

został odkryty księżyc Saturna – Kalipso.

1986 – został wystrzelony radziecki statek kosmiczny Sojuz T-15; ostatnia misja załogowa na stację orbitalną Salut 7 i pierwsza na stację Mir.

1988 – otwarto tunel Tunel Seikan łączący japońskie wyspy Honsiu i Hokkaido.

1989 – koronalny wyrzut materii ze Słońca spowodował w ciągu 90 sekund przerwanie dostaw prądu (na 9 godzin) w całej kanadyjskiej prowincji Quebec.