14 Wielkopolska Dywizja Piechoty - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy 14 Dywizji Piechoty okresu II RP. Zapoznaj się również z: 14 Dywizja Piechoty – inne dywizje piechoty o numerze 14.

14 Wielkopolska Dywizja Piechoty (14 DP) – wielka jednostka piechoty Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego II RP.

Formowanie dywizji

14 Dywizja Piechoty została zorganizowana w styczniu 1919 w składzie Wojsk Wielkopolskich, jako 1 Dywizji Strzelców Wielkopolskich. Organizatorem dywizji i jej pierwszym dowódcą został gen. por. Filip Dubiski.

19 stycznia 1919 r. w Poznaniu płk Daniel Konarzewski przystąpił do formowania 1 Pułku Strzelców Wielkopolskich.

Dowódca (ang. commander) - stanowisko etatowe w wojsku, żołnierz stojący na czele rodzaju sił zbrojnych, związku taktycznego, oddziału lub pododdziału. Posiada określone prawa (wydawanie rozkazów oraz nadzór nad ich wykonawstwem). Jest organizatorem działań bojowych podległych wojsk (żołnierzy) oraz dowodzi nimi w czasie ich trwania.
Wojska inżynieryjne (saperzy) - rodzaj wojsk przeznaczonych do inżynieryjnego zabezpieczenia działań wszystkich rodzajów sił zbrojnych i rodzajów wojsk. Wojska inżynieryjne wykonują najbardziej złożone prace wymagającego specjalistycznego przygotowania i zastosowania różnorodnego sprzętu inżynieryjnego.

14 lutego 1919 r. w Biedrusku płk Arnold Szylling przystępuje do organizowania 3 Pułku Strzelców Wielkopolskich.

16 marca 1919 r. z dwunastu kompanii Grupy Zachodniej pod dowództwem ppor. Antoniego Nieboraka utworzono 2 Pułk Strzelców Wielkopolskich.

6 marca 1919 w Gnieźnie płk Oskar Brezany rozpoczął formowanie 4 Pułku Strzelców Wielkopolskich.

1 kwietnia 1919 r. utworzono II Batalion Telegrafistów Wielkopolskich, a w jego składzie, 10 kwietnia 1919 r. 1 Kompanię Telegrafistów, we wrześniu 1919 r. przemianowaną na 14 Kompanię Telegrafistów.

Duszpasterstwo to zorganizowana działalność społeczna kościołów polegająca na głoszeniu zasad wiary i celebrowaniu liturgii w różnych grupach, nad którymi opiekę ze strony kościołów sprawuje duszpasterz. Zazwyczaj dokonuje się ono w ramach parafii (duszpasterstwo parafialne) oraz w ramach duszpasterstw specjalnych, np.:
Karol II Hohenzollern-Sigmaringen (ur. 15 października 1893 w Sinai, Rumunia, zm. 4 kwietnia 1953 w Estoril, Portugalia) – król Rumunii w latach 1930-1940.

23 kwietnia 1919 r. przystąpiono do organizacji 2 Batalionu Saperów Wielkopolskich.

28 maja 1919 w Wągrowcu ppłk Lucjan Kędzierski rozpoczął organizować 3 Pułk Artylerii Polowej Wielkopolskiej. Pułk utworzono z połączenia II dywizjonu 1 Pułku Artylerii Polowej Wielkopolskiej i II dywizjonu 2 Pułku Artylerii Polowej Wielkopolskiej. W lipcu 1919 r. w Biedrusku sformowano III dywizjon. W sierpniu 1919 r. po wyjeździe pułku na front litewsko-białoruski utworzono baterię zapasową. Zadaniem baterii było szkolenie rezerw i uzupełnianie nimi pułku walczącego na froncie. Na bazie baterii zorganizowano nowe pododdziały: 10 baterię, IV dywizjon i II dywizjon 214 Pułku Artylerii Polowej. Po zakończeniu działań wojennych IV/14 pap włączono do 30 Pułku Artylerii Polowej, a II/214 pap stał się zalążkiem 23 Pułku Artylerii Polowej. 8 sierpnia 1919 r. pod Zasławiem ppłk Kędzierski zostaje śmiertelnie ranny.

Piekary – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Piątek. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 702.
Kutno – miasto i gmina miejska w centralnej części Polski, w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim nad rzeką Ochnią (dopływem Bzury). Siedziba władz powiatu oraz władz gminy wiejskiej Kutno. Powstało na przełomie XIII i XIV wieku, prawa miejskie do 1432 i ponownie po 1766.

7 września 1919 r. I dywizjon 1 Pułku Artylerii Ciężkiej Wielkopolskiej, przemianowany na 14 Dywizjon Artylerii Ciężkiej Wielkopolskiej wyjechał na front litewsko-białoruski, gdzie wszedł w skład grupy płk Jaźwińskiego i uczestniczył w walkach o Połock. 19 października 1919 r. dywizjon został podporządkowany dowódcy 14 DP.

Anatol Kędzierski (ur. 22(23) lipca 1880 w Żytomierzu, zm. 11 lipca 1964 w Poznaniu) – generał brygady Wojska Polskiego, podpułkownik rosyjskiej artylerii.
Powiat średzki - powiat w Polsce (województwo wielkopolskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Środa Wielkopolska.

10 grudnia 1919 1 Dywizja Strzelców Wielkopolskich została przemianowana na 14 Dywizję Piechoty, a podporządkowane jednostki odpowiednio na:

I Brygada Strzelców Wielkopolskich – XXVII Brygada Piechoty

dowódca brygady – gen. ppor. Michał Milewski (VIII 1919-IX 1921)

1 Pułk Strzelców Wielkopolskich – 55 Pułk Piechoty Wielkopolskiej

2 Pułk Strzelców Wielkopolskich ––56 Pułk Piechoty Wielkopolskiej

II Brygada Strzelców Wielkopolskich – XXVIII Brygada Piechoty

3 Pułk Strzelców Wielkopolskich – 57 Pułk Piechoty Wielkopolskiej

4 Pułk Strzelców Wielkopolskich – 58 Pułk Piechoty Wielkopolskiej

I Brygada Artylerii Wielkopolskiej – XIV Brygada Artylerii

3 Pułk Artylerii Polowej Wielkopolskiej – 14 Pułk Artylerii Polowej Wielkopolskiej

I Dywizjon 1 Pułku Artylerii Ciężkiej Wielkopolskiej – 14 Pułk Artylerii Ciężkiej Wielkopolskiej (następnie przemianowany na 14 Dywizjon Artylerii Ciężkiej Wielkopolskiej)

2 Batalion Saperów Wielkopolskich – 14 Batalion Saperów Wielkopolskich

14 Kompania Telegrafistów Dywizyjna

W styczniu 1920 r. 55 Pułk Piechoty Wielkopolskiej został przemianowany na 55 Poznański Pułk Piechoty.

Łódź – miasto wojewódzkie w środkowej Polsce, położone na Wzniesieniach Łódzkich, na dziale wodnym I rzędu Wisły i Odry. Przejściowa siedziba władz państwowych w 1945 roku. Siedziba władz województwa łódzkiego oraz powiatu łódzkiego wschodniego.
Rawicz – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie rawickim (siedziba władz powiatu), siedziba gminy miejsko-wiejskiej Rawicz. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. leszczyńskiego.

6 grudnia 1920 r. na polach pod Zelwą Józef Piłsudski udekorował sztandary pułków piechoty 14 DP i trąbkę honorową pułku artylerii polowej Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego VM.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)