Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
Szukasz pomocy lub dodatkowych informacji?
Zadaj pytanie na naszym Forum:
1) wybierz z górnego menu odpowiednią dziedzinę
2) następnie założ temat w dziale Dyskusje albo Zadania...
NOWE PUBLIKACJE
14 marca jest 73. (w latach przestępnych 74.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 292 dni.
Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Ryb.
//
Święta
imieniny obchodzą: Afrodyzja, Afrodyzjusz, Afrodyzy, Bożeciecha, Eutychiusz, Ewa, Fawila, Jakub, Jarmiła,Leon, Leona, Łazarz, Matylda, Piotr i Pamela.
Andora – Święto Konstytucji
Estonia – Dzień Języka Estońskiego
Korea Południowa, Japonia – Biały Dzień
Tajlandia – Święto Słoni
międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Sprzeciwu Wobec Tam ang.International Anti-Dam Day (koordynowany przez International Rivers Network z USA, w Polsce przez Klub Gaja)
Stany Zjednoczone – Dzień Liczby Pi (π)
wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą,:
św. Matylda (królowa Niemiec)
Wydarzenia w Polsce
1440 – w Kwidzynie zawiązano Związek Pruski.
1570 – opracowano konstytucje (statuty Karnkowskiego) regulujące sprawy władztwa Polski nad Bałtykiem. Akcentowały one zwierzchnie prawa nad Gdańskiem króla Polski i Korony, a dopiero na dalszym miejscu wymieniały uprawnienia władz gdańskich. Władze Gdańska protestowały, gdyż statuty były sprzeczne z przywilejami Gdańska.
1633 – król Władysław IV Waza uznał formalnie kościół prawosławny na ziemiach polskich.
1745 – w warszawskim kościele Świętego Krzyża odbył się chrzest Kazimierza Pułaskiego.
1813 – Wasyl Łanskoj został generał-gubernatorem Księstwa Warszawskiego.
1919 – utworzono Instytut Wojskowo-Techniczny.
1924 – Rada Ligi Narodów przyznała Polsce teren na półwyspie Westerplatte, u ujścia kanału portowego do morza, naprzeciw przedmieścia Nowy Port.
1938 – ustanowiono herb Chorzowa.
1943 – zakończyła się likwidacja krakowskiego getta.
1946 – 5 górników zginęło w pożarze w KWK Jan Kanty w Jaworznie.
1948 – w swoim debiucie w pierwszej lidze Widzew Łódź pokonał Lecha Poznań 4:3.
1948 – założono Muzeum Północno-Mazowieckie w Łomży.
1952 – premiera filmu Młodość Chopina.
1964 – Antoni Słonimski złożył w kancelarii premiera List 34 w sprawie ograniczenia cenzury.
1970 – Piotr Olszowy, domniemany "wampir z Zagłębia", zamordował żonę, dzieci po czym podpalił siebie i dom.
1980 – w pobliżu warszawskiego lotniska Okęcie doszło do katastrofy lecącego z Nowego Jorku samolotu PLL LOT Ił-62 "Mikołaj Kopernik". Zginęło 87 osób.
1983 – premiera filmu Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny.
1985 – ustanowiono odznaczenie państwowe Krzyż Oświęcimski.
1990 – Główny Urząd Statystyczny ogłosił, że inflacja w ciągu dwunastu miesięcy wyniosła 1360 procent (najwyższa wartość wskaźnika w historii Polski).
1997 – w Krakowie śmiertelnie pobito studenta Uniwerstetu Jagiellońskiego Michała Łyska; zmarł dwa dni później.
2003 – uchwalono ustawę o stopniach i tytułach naukowych.
2007 – został zlikwidowany urząd Rzecznika Interesu Publicznego.
2010 – koncert Tokio Hotel w Łodzi.
Wydarzenia na świecie
Papież Pius VII na portrecie Jacques-Louis Davida
190 p.n.e. – zaćmienie słońca obserwowane w Rzymie.
1489 – królowa Cypru Katarzyna Cornaro sprzedała wyspę Republice Weneckiej.
1590 – wojny religijne we Francji: hugenoci pokonali w bitwie pod Ivry wojska Ligi Katolickiej.
1653 – I wojna angielsko-holenderska: zwycięstwo floty holenderskiej w bitwie pod Livorno.
1741 – otwarto wiedeński Burgtheater.
1794 – Eli Whitney opatentował odziarniarkę.
1800 – Pius VII został wybrany 251. papieżem.
1844 – Carlos Antonio López został zaprzysiężony na pierwszego prezydenta Paragwaju.
1871 – w Fomenie (Ghana) podpisano traktat pokojowy po zakończeniu II wojny Brytyjczyków z Aszanti.
1897 – odbyło się pierwsze wykonanie hymnu Gwatemali.
1905 – powstał klub piłkarski Chelsea Football Club.
1917 – pierwsza wojna światowa: Chiny zerwały stosunki dyplomatyczne z Niemcami.
1927 – założono linie lotnicze Pan Am.
1939 – Słowacja proklamowała niepodległość i odłączyła się od Czech (rozpad Czechosłowacji).
1946 – została uchwalona konstytucja Albanii.
1947 – podpisano Unię Celną Beneluksu.
1951 – wojna koreańska: wojska ONZ ponownie zajęły Seul.
1954 – Nikita Chruszczow został I sekretarzem KPZR.
1954 – polskie partie polityczne w Wielkiej Brytanii podpisały Akt zjednoczenia narodowego.
1964 – Jack Ruby został skazany na dożywocie za zabójstwo domniemanego zabójcy Johna Fitzgeralda Kennedy'ego.
1970 – w Osace otwarto wystawę światową Expo'70.
1973 – Liam Cosgrave został premierem Irlandii.
1978 – izraelska armia zajęła południowy Liban (operacja "Litani").
1984 – w Belfaście przewodniczący Sinn Féin Gerry Adams został poważnie postrzelony podczas próby zamachu na jego życie.
1986 – europejska sonda kosmiczna Giotto zbliżyła się do komety Halleya na odległość 596 km.
1987 – Planica: Piotr Fijas ustanowił niepobity przez 7 lat rekord świata w długości skoku narciarskiego (194 m).
1993 – w referendum ogólnokrajowym została przyjęta konstytucja Andory.
1995 – leżące w północnej Afryce hiszpańskie miasta Ceuta i Melilla uzyskały autonomię.
1998 – w Iranie miało miejsce trzęsienie ziemi o sile 6,9 w skali Richtera.
2002 – podpisano porozumienie o utworzeniu federacji Serbii i Czarnogóry.
2004 – odbyły się wybory parlamentarne w Hiszpanii.
2004 – Władimir Putin został ponownie wybrany prezydentem Federacji Rosyjskiej.
2006 – w Czadzie grupa wojskowych rebeliantów usiłowała dokonać zamachu stanu.
Urodzili się
1681 – Georg Philipp Telemann, niemiecki kompozytor (zm. 1767)
1771 – Józef Chłopicki, polski generał (zm. 1854)
1794 – Józef Bem, polski generał, uczestnik powstania listopadowego i Wiosny Ludów (zm. 1850)
1801 – Franciszek Salezy Dmochowski, polski pisarz, satyryk, dziennikarz, tłumacz (zm. 1871)
1801 – Kristjan Jaak Peterson, estoński poeta, twórca estońskiej literatury narodowej i nowoczesnej estońskiej poezji
1804 – Johann Strauss, austriacki kompozytor (zm. 1849)
1824 – John Robson, kanadyjski dziennikarz, polityk (zm. 1892)
1834 – Theodor Sixt, niemiecki przedsiębiorca, działacz społeczny i filantrop (zm. 1897)
1835 – Giovanni Schiaparelli, włoski astronom (zm. 1910)
1844 – Humbert I, król Włoch (zm. 1900)
1847 – Antônio de Castro Alves, brazylijski poeta (zm. 1871)
1854 – Paul Ehrlich, niemiecki chemik, bakteriolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1915)
1859 – Adolf Bertram, niemiecki duchowny katolicki, biskup wrocławski, (zm. 1945)
1862 – Vilhelm Bjerknes, norweski fizyk, geofizyk (zm. 1951)
1876 – Lew Berg, rosyjski biolog, geograf (zm. 1950)
1879 – Albert Einstein, niemiecki fizyk pochodzenia żydowskiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 1955)
1881 – Wacław Paszkowski, polski technolog, polityk, minister komunikacji (zm. 1950)
1882 – Wacław Sierpiński, polski matematyk (zm. 1969)
1887 – Leon Schiller, polski reżyser, krytyk i teoretyk teatralny (zm. 1954)
1889 – Firmin Lambot, belgijski kolarz, zwycięzca Tour de France (zm. 1964)
1891 – Józef Zając, polski generał (zm. 1963)
1892 – Mátyás Rákosi, węgierski działacz komunistyczny (zm. 1971)
1893 – Jerzy Rudlicki, amerykański konstruktor lotniczy pochodzenia polskiego (zm. 1977)
1903 – Adolph Gottlieb, amerykański malarz (zm. 1974)
1905 – Raymond Aron, francuski filozof, socjolog (zm. 1983)
1907 – Stanisław Ryszard Dobrowolski, polski pisarz, tłumacz (zm. 1985)
1908 – Maurice Merleau-Ponty, francuski filozof (zm. 1961)
1913 – Witold Rudziński, polski kompozytor, teoretyk i historyk muzyki (zm. 2004)
1913 – Dominik Tatarka, słowacki pisarz (zm. 1989)
1916 – Horton Foote, amerykański pisarz
1917 – Józef Hordyński, polski skoczek narciarski, założyciel i prezes Chrześcijańskiego Stowarzyszenia Rodzin Katolickich (zm. 2009)
1920 – Stefan Mirowski, polski harcmistrz, żołnierz AK (zm. 1996)
1924 – Jerzy Lewczyński, polski fotograf
1928 – Frank Borman, amerykański astronauta
1929 – Tadeusz Grabski, polski polityk, wicepremier (zm. 1998)
1931 – Dionizy Maliszewski, polski poeta (zm. 1988)
1931 – Anna Strońska, polska pisarka (zm. 2007)
1932 – Jerzy Szczygieł, polski pisarz (zm. 1983)
1933 – Michael Caine, brytyjski aktor
1933 – René Felber, szwajcarski polityk, prezydent Szwajcarii
1933 – Quincy Jones, amerykański kompozytor, producent muzyczny
1933 – Krystyna Szostek-Radkowa, polska śpiewaczka operowa (mezzosopran)
1934 – Eugene Cernan, amerykański astronauta
1934 – Dionigi Tettamanzi, włoski duchowny katolicki, arcybiskup Genui i Mediolanu, kardynał
1937 – Jerzy Adamski, bokser polski, medalista olimpijski, mistrz Europy (zm. 2002)
1938 – Glauber Rocha, brazylijski reżyser filmowy (zm. 1981)
1938 – Tadeusz Ross, polski aktor, piosenkarz, satyryk
1939 – Jerzy Surdykowski, polski pisarz
1940 – Julian Hunte, polityk i dyplomata Saint Lucia
1941 – Wolfgang Petersen, niemiecki reżyser filmowy
1942 – Jerzy Trela, polski aktor
1945 – Pakalitha Mosisili, sotyjski polityk, premier Lesotho
1946 – Nina Terentiew, polska dziennikarka telewizyjna
1947 – Pam Ayres, angielska poetka
1947 – John Byrum, amerykański reżyser filmowy
1947 – Janusz Płoński, polski scenarzysta filmowy
1947 – Giennadij Troszew, rosyjski generał, Bohater Federacji Rosyjskiej (zm. 2008)
1947 – Józef Zając, polski matematyk, rektor PWSZ w Chełmie
1948 – Billy Crystal, amerykański aktor i pisarz
1952 – Wojciech Bellon, polski wokalista zespołu Wolna Grupa Bukowina, poeta, kompozytor (zm. 1985)
1954 – Tadeusz Markowski, polski pisarz fantastyki naukowej
1955 – Aleksander Andryszak, polski polityk, poseł na Sejm II kadencji (zm. 2009)
1957 – Leon Tarasewicz, polski malarz
1958 – Albert II, książę Monako
1958 – Rainer Schöpp, niemiecki curler
1960 – Lidia Pospieszalska, polska wokalistka jazzowa
1960 – Kirby Puckett, amerykański baseballista (zm. 2006)
1965 – Aarmin Khan, indyjski aktor
1967 – Edward Fincke, amerykański astronauta
1979 – Nicolas Anelka, francuski piłkarz, reprezentant Francji
1981 – Jan Polák, czeski piłkarz, reprezentant Czech
1982 – François Sterchele, belgijski piłkarz, reprezentant Belgii (zm. 2008)
1985 – Eva Angelina , gwiazda porno
1987 – Aravane Rezaï, francuska tenisistka
1987 – Maria Nowakowska, modelka, Miss Polonia 2009 i Miss Dolnego Śląska 2009
Zmarli
1397 – Henryk VIII Wróbel, książę żagańsko-głogowski (ur. 1357/1363)
1503 – Fryderyk Jagiellończyk, polski duchowny katolicki, prymas Polski, syn Kazimierza Jagiellończyka (ur. 1468)
1522 – (lub 15 marca) Anna Radziwiłłówna, księżna mazowiecka (ur. 1476)
1571 – Jan II Zygmunt Zápolya, książę Siedmiogrodu (ur. 1540)
1647 – Fryderyk Henryk Orański, książę Oranii, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji (ur. 1584)
1688 – Antoine Furetière, francuski pisarz (ur. 1619)
1754 – Pierre de La Chaussee, francuski dramatopisarz (ur. 1692)
1765 – Elżbieta Drużbacka, polska poetka (ur. 1698)
1801 – Ignacy Krasicki, polski duchowny katolicki, biskup, pisarz, publicysta (ur. 1735)
1803 – Friedrich Gottlieb Klopstock, niemiecki poeta (ur. 1724)
1845 – Jan Gałeczka, ksiądz społecznik, założyciel pierwszej polskiej drukarni na Górnym Śląsku (ur. 1766)
1877 – Juan Manuel de Rosas, argentyński polityk, generał (ur. 1793)
1883 – Karol Marks, niemiecki filozof polityczny (ur. 1818)
1894 – Jeszi Ymmebiet Ali, matka cesarza Etiopii Haile Selassie I (ur. ok. 1863)
1912 – Piotr Lebiediew, rosyjski fizyk (ur. 1866)
1914 – Jan Rosół, polski polityk, działacz socjalistyczny, członek I Proletariatu (ur. 1844 lub 1845)
1927 – Jānis Čakste, łotewski polityk, prezydent Łotwy (ur. 1859)
1932 – George Eastman, amerykański wynalazca, przedsiębiorca (ur. 1854)
1943 – Pieter Cornelis Boutens, holenderski poeta (ur. 1870)
1946 – Werner von Blomberg, niemiecki feldmarszałek (ur. 1878)
1949 – Nikoła Botew Stanew, bułgarski historyk, działacz kulturalny (ur. 1862)
1953 – Klement Gottwald, czechosłowacki polityk, działacz komunistyczny, prezydent Czechosłowacji (ur. 1896)
1971 – Marian Iwańciów, polski malarz, grafik (ur. 1906)
1976 – Busby Berkeley, amerykański reżyser filmowy (ur. 1895)
1980 – Anna Jantar, polska piosenkarka (ur. 1950)
1984 – Jerzy Kuncewicz, polski prawnik, pisarz (ur. 1893)
1990 – William Raborn Jr., amerykański prawnik, dyrektor CIA (ur. 1905)
1995 – William Fowler, amerykański astrofizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1911)
1997 – Jurek Becker, niemiecki pisarz pochodzenia żydowskiego (ur. 1937)
2004 – Jurijs Rubenis, radziecki polityk (ur. 1925)
2006 – Lennart Meri, estoński polityk, dziennikarz, publicysta, prezydent Estonii (ur. 1929)
2007 – Roger Beaufrand, francuski kolarz torowy (ur. 1908)
2007 – Zygmunt Kęstowicz, polski aktor (ur. 1921)
2008 – Chiara Lubich, włoska założycielka Ruchu "Focolari" (ur. 1920)
2009 – Alain Bashung, francuski piosenkarz, autor tekstów piosenek, aktor (ur. 1947)
2010 – Józef Chajn, polski chemik, działacz opozycji demokratycznej (ur. 1941)
Przypisy
Czy wiesz że...? beta
Matylda - imię żeńskie pochodzenia germańskiego. Pochodzi od słowa oznaczającego "ta, która jest silna, odważna w walce". Jedną z form tego imienia jest Mechtylda.
Gerry Adams, właśc. Gerard Adams, irl. Gearóid Mac Ádhaimh (ur. 6 października 1948 w Belfaście) – polityk północnoirlandzki, adwokat, aktywista radykalnego nurtu katolików walczącego o zjednoczenie Irlandii Północnej z resztą Irlandii, członek Izby Gmin, od 1964 członek i od 1983 przywódca Sinn Féin, przez 20 lat członek siedmioosobowej rady wojskowej IRA (chociaż nigdy się do tego nie przyznał). Wielokrotnie więziony przez władze brytyjskie pod zarzutem terroryzmu.
Prezydenci Konfederacji Szwajcarskiej, od 1848 roku są przewodniczącymi 7-osobowej Szwajcarskiej Rady Związkowej. Są wybierani na jednoroczną kadencję. Chociaż przyjmują tytuł prezydenta to w rzeczywistości mają bardzo ograniczone funkcje.
|
