14 października - Polski Serwis Naukowy

14 października jest 287. (w latach przestępnych 288.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 78 dni.

Muzeum Byłego Hitlerowskiego Obozu Zagłady w Sobiborze – muzeum znajdujące się we wsi Sobibór, na terenie stanowiącym podczas II wojny światowej niemiecki obóz zagłady (SS-Sonderkommando Sobibor).

Kneset (hebr. הכנסת, Zgromadzenie) - parlament Izraela. Siedziba znajduje się w Jerozolimie. Jako władza ustawodawcza Kneset uchwala prawa, nadzoruje działalność rządu, ma władzę usunięcia Prezydenta państwa, usunięcia premiera i jego rządu poprzez głosowanie braku zaufania oraz ogłoszenia wcześniejszych wyborów.

Święta

Imieniny obchodzą: Alan, Bernard, Burchard, Dominik, Donacjan,Fortunat, Fortunata, Gaja, Gajusz, Gaudencjusz, Gaudenty, Gwendalina, Just, Kalikst, Małgorzata, Paraskewa, Rustyk, Rustyka i Witalia.

Autokefaliczny Kościół Prawosławny – Święto Opieki Najświętszej Bogurodzicy

Gruzja – Dzień Kościoła Sweti Cchoweli

Jemen – Rocznica Rewolucji 1963 Roku

Polska – Dzień Edukacji Narodowej (dawn. Dzień Nauczyciela)

Zimbabwe – Święto Karirurute

międzynarodowe – Światowy Dzień Normalizacji (ang. World Standards Day Message; z inicjatywy ISO we współpracy z PKN)

wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

św. Burchard z Würzburga († 754, biskup)

św. Fortunata (męczennica)

św. Just z Lyonu († IV, biskup Lyonu)

św. Kalikst I (papież i męczennik)

św. Małgorzata Maria Alacoque (dziewica)

bł. Radzim Gaudenty (biskup) (również 12 października)

Wydarzenia w Polsce

1140 – Biskupstwo pomorskie z siedzibą w Wolinie (później Kamieniu Pomorskim) zostało potwierdzone bullą protekcyjną przez papieża Innocentego II.

1587 – Wojska zgłaszającego pretensje do polskiego tronu Maksymiliana III Habsburga rozpoczęły oblężenie Krakowa.

1660 – Wojna polsko-rosyjska: rozpoczęła się bitwa pod Cudnowem.

1773 – Powstała Komisja Edukacji Narodowej.

1793 – Sterroryzowany przez rosyjskie wojsko Sejm grodzieński przyjął napisany przez Katarzynę II projekt wieczystego sojuszu polsko-rosyjskiego.

1861 – Rosyjski namiestnik Karol hr. Lambert wprowadził stan wojenny na terytorium Królestwa Polskiego.

1919 – Pruski Sejm przyjął uchwałę o podziale niemieckiejgo Śląska na prowincje: Dolny Śląsk ze stolicą we Wrocławiu i Górny Śląsk ze stolicą w Opolu.

1943 – W hitlerowskim obozie zagłady w Sobiborze wybuchł bunt więźniów.

1959 – Rybnik: spłonęła północna wieża bazyliki św. Antoniego.

1966:

W Gorzowie Wielkopolskim odnotowano krajowe październikowe maksimum temperatury (+ 28,7 °C).

W Sudetach, w pobliżu wsi Kletno, odkryto Jaskinię Niedźwiedzią.

1968 – Premiera filmu Struktura kryształu.

1988 – Utworzono rząd Mieczysława Rakowskiego.

1992 – Naczelny archiwista państwowy Rosji Rudolf Pichoja przekazał prezydentowi Lechowi Wałęsie kopie dokumentów dot. zbrodni katyńskiej.

1993 – Założono Muzeum Byłego Hitlerowskiego Obozu Zagłady w Sobiborze.

2009:

Jerzy Miller, Krzysztof Kwiatkowski i Adam Giersz weszli w skład rządu Donalda Tuska.

Nagły atak zimy, wiele miejscowości pozbawionych zostało prądu.

Wydarzenia na świecie

Fragment tkaniny z Bayeux, obrazującej bitwę pod Hastings

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
14 października

1066 – Normanowie pokonali pospolite ruszenie anglosaskie pod Hastings.

1469 – W Valladolid odbył się ślub późniejszej hiszpańskiej pary królewskiej Izabeli I i Ferdynanda II.

1529 – I wojna austriacko-turecka: Turcy zakończyli nieudane oblężenie Wiednia.

1533 – Powstanie we Fryzji: I bitwa pod Jemgum.

1582 – Ze względu na reformę kalendarza gregoriańskiego tego dnia nie było w Italii, Hiszpanii, Portugalii i Polsce.

1655 – Założono uniwersytet w Duisburgu.

1758 – Wojna siedmioletnia: zwyciestwo Austriaków nad Prusakami w bitwie pod Hochkirch.

1805 – III koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad austriackimi w bitwie pod Elchingen.

1806 – Napoleon Bonaparte i marszałek Davout odnieśli zwycięstwa nad wojskami pruskimi w bitwach pod Jeną i Auerstedt.

1809 – Podpisano austriacko-francuski pokój w Schönbrunn.

1810 – Wojny napoleońskie w Hiszpanii i Portugalii: zwycięska obrona 4. Pułku Piechoty Księstwa Warszawskiego przed brytyjskim korpusem ekspedycyjnym pod Fuengirolą.

1834 – Opatentowno maszynę do siania kukurydzy.

1878 – W angielskim Sheffield rozegrano pierwszy w historii mecz piłkarski przy świetle elektrycznym z lamp łukowych.

1905:

Założono klub piłkarski Sevilla FC.

Założono Międzynarodową Federację Lotniczą (FAI).

1912 – Ubiegający się o wybór na trzecią kadencję Theodore Roosevelt, prezydent USA w latach 1901-1909, został w Milwaukee postrzelony przez chorego psychicznie emigranta z Niemiec.

1915 – I wojna światowa: Bułgaria przystąpiła do wojny po stronie państw centralnych.

1917:

Piłkarze Urugwaju wygrali rozgrywany w Montevideo II turniej Copa América.

Premiera filmu niemego Kleopatra.

1918 – Ahmed İzzet Pasza został wielkim wezyrem tureckim.

1920 – W estońskim Tartu Finlandia i Rosja Radziecka zawarły traktat pokojowy.

1921 – W Bułgarii powołano opozycyjne wobec autorytarnego rządu Bułgarskiego Ludowego Związku Chłopskiego Porozumienie Narodowe.

1923 – Uruchomiono komunikację trolejbusową w Filadelfii.

1924 – Utworzono Tadżycką Autonomiczną Socjalistyczną Republikę Radziecką.

1926 – Wydano Kubusia Puchatka A. A. Milne'a.

1933 – Niemcy wystąpiły z Ligi Narodów.

1936 – Belgia zerwała sojusz wojskowy z Francją, pragnąc zachować neutralność w razie ewentualnej wojny niemiecko-francuskiej.

1939 – II wojna światowa: w głównej bazie Royal Navy w Scapa Flow w wyniku storpedowania przez niemiecki okręt podwodny U-47 zatonął pancernik HMS Royal Oak. Zginęło 833 spośród 1234 członków załogi.

1942 – Powstała Ukraińska Powstańcza Armia.

1943 – Japońscy okupanci proklamowali niepodległość marionetkowej Republiki Filipin.

1944:

Odbył się zjazd założycielski Szwajcarskiej Partii Pracy.

Zamieszany w zamach na Adolfa Hitlera feldmarszałek Erwin Rommel popełnił samobójstwo.

1947:

Amerykanin Chuck Yeager na samolocie Bell X-1 przekroczył jako pierwszy barierę dźwięku

Strajk komunikacji miejskiej w Paryżu. Jednocześnie w innych rejonach Francji wybuchły strajki przeciwko drożyźnie i redukcji przydziałów żywności.

1953 – Izraelscy komandosi przeprowadzili odwetowy atak na przygraniczną jordańską wioskę Quibya, wysadzając 42 domy, szkołę i meczet i zabijając 75 Arabów.

1955 – W Wiedniu otwarto odbudowany po wojnie Burgtheater.

1957 – Finka Marita Lindahl zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1957.

1958:

Na Madagaskarze proklamowano powstanie Demokratycznej Republiki Malagasy, będącej autonomiczną republiką w ramach Wspólnoty Francuskiej.

W Jerozolimie wmurowano kamień węgielny pod budowę nowego gmachu Knesetu.

1962 – Kryzys kubański: amerykański samolot szpiegowski U-2 wykonał zdjęcia radzieckich baz rakietowych na Kubie.

1964:

Dokonano oblotu amerykańskiego ciężkiego śmigłowca transportowego Sikorsky CH-53E Super Stallion.

Pastor Martin Luther King otrzymał pokojową nagrodę Nobla.

W ZSRR Nikita Chruszczow został odsunięty od władzy. Nowym sekretarzem generalnym KPZR został Leonid Breżniew.

1965 – Dokonano oblotu amerykańskiego samolotu pasażerskiego Cessna 421.

1966:

Otwarto pierwszą linię metra w Montrealu.

W Holandii założono socjalliberalną partię polityczną Demokraci 66.

1969 – Olof Palme został premierem Szwecji.

1976 – Wystrzelono załogowy statek kosmiczny Sojuz 23.

1978 – W Watykanie rozpoczęło się konklawe, które 2 dni później wybrało na papieża metropolitę krakowskiego Karola Wojtyłę.

1981 – Dotychczasowy wiceprezydent Hosni Mubarak został zaprzysiężony na stanowisko prezydenta Egiptu, zastępując zamordowanego 6 października Anwara Sadata.

1987 – Doszło do krachu na Wall Street.

1994 – Premiera filmu Pulp Fiction.

1998 – W północnej Kanadzie otwarto kopalnię diamentów Ekati.

2004 – Książę Norodom Sihamoni, po abdykacji swego ojca Norodoma Sihanuouka, został wybrany przez Radę Tronową na króla Kambodży.

2006:

Rząd w Chartumie zawarł ugodę z przywódcami Frontu Wschodniego, co zakończyło jedną z trzech rebelii w Sudanie.

W odpowiedzi na przeprowadzone przez Koreę Północną testy z bronią jądrową ONZ nałożyła na nią sankcje.

2007 – Na lotnisku w kanadyjskim Vancouver zmarł wskutek porażenia policyjnym paralizatorem Polak Robert Dziekański.

2008:

Konflikt nad Ussuri: Rosja przekazała ChRL 340 km² spornego terytorium granicznego.

Konserwatywna Partia Kanady odniosła zwycięstwo w wyborach parlamentarnych.

Syria uznała niepodległość Libanu i nawiązała z nim stosunki dyplomatyczne.