1519 - Polski Serwis Naukowy

Rok 1519 / MDXIX

Veracruz - główny port i jedno z najważniejszych miast stanu Veracruz, położona nad meksykańskim wybrzeżem Zatoki Meksykańskiej, w odległości około 90 km od stolicy stanu Xalapa. Miasto liczy 444 tys. a gmina miejska 512 tys. mieszkańców.

Leonardo da Vinci, właściwie Leonardo di ser Piero da Vinci ?/i (ur. 15 kwietnia 1452 r. w Anchiano niedaleko Vinci we Włoszech, zm. 2 maja 1519 r. w Clos Lucé we Francji) – włoski renesansowy malarz, architekt, filozof, muzyk, poeta, odkrywca, matematyk, mechanik, anatom, wynalazca, geolog.

stulecia: XV wiek ~ XVI wiek ~ XVII wiek
lata: 1509 « 1514 « 1515 « 1516 « 1517 « 1518 « 1519 » 1520 » 1521 » 1522 » 1523 » 1524 » 1529

Girolamo Mei (ur. 27 maja 1519 we Florencji - zm. w lipcu 1594 w Rzymie) – włoski humanista, filolog klasyczny, badacz starogreckiej teorii muzyki. Znał klasyczną grekę i pomagał swojemu nauczycielowi, filozofowi P. Vettoriemu, opracowywać krytyczne wydanie dzieł greckich tragików i filozofów. Działał w ośrodkach akademickich Włoch (Florencja, Rzym, Padwa), a także we Francji (Lyon).

Zakon krzyżacki – pełna nazwa brzmi: Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Zakon Krzyżacki, Zakon Niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Teutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XII wieku. Zakon na wiele setek lat opanował obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

Wydarzenia w Polsce

3 lipca – Karniszyn otrzymał prawa miejskie od króla Zygmunta I Starego.

16 lipca – biskup poznański Jan Lubrański otworzył w Poznaniu Akademię, nazwaną później jego imieniem (Collegium Lubranscianum).

2 sierpnia – wojska polsko-litewskie poniosły klęskę w bitwie z Tatarami pod Sokalem.

11 grudnia – rozpoczęła się ostatnia wojna z zakonem krzyżackim. Sejm walny w Toruniu uchwalił rozpoczęcie wojny z krzyżakami i wyznaczył nowe podatki na werbunek wojsk zaciężnych.

Zygmunt I Stary wydał pierwszy statut dla Ormian.

Wydano najstarsze rozporządzenie dotyczące uprawiania zawodu lekarza na ziemiach polskich.

Wydarzenia na świecie

18 lutego – Hernán Cortés wyruszył z Kuby na podbój Meksyku.

4 marca – Ferdynand Cortez wylądował na wybrzeżu Meksyku.

22 kwietnia – Hernán Cortés wylądował na kontynencie amerykańskim (okolice dzisiejszego Veracruz).

27 czerwca – dysputa lipska pomiędzy Marcinem Lutrem i Filipem Melanchtonem a legatem papieskim Janem Eckiem.

28 czerwca – elekcja Karola V na cesarza rzymskiego.

16 lipca – zakończyła się dysputa lipska, akademicka dyskusja teologiczna, w której udział wzięli katolicki duchowny i legat papieski Jan Mayer von Eck i zwolennicy reform kościoła, twórcy Reformacji: Marcin Luter, Andreas Bodenstein i Filip Melanchton.

10 sierpnia – Ferdynand Magellan wypłynął z Sewilli w podróż dookoła świata.

15 sierpnia – założono miasto Panama.

20 września – Ferdynand Magellan, portugalski szlachcic w służbie hiszpańskiej, wyruszył drogą zachodnią, czyli przez Ocean Atlantycki, do Wysp Korzennych w Archipelagu Malajskim (pierwsza podróż dookoła świata, zakończona w 1522).

8 listopada – Hernán Cortes zdobył stolicę państwa Azteków Tenochtitlan, od tego czasu zwaną Meksykiem.

Urodzili się

18 stycznia – Izabela Jagiellonka, królowa węgierska, córka Zygmunta I Starego i Bony Sforzy (zm. 1559)

13 kwietnia – Katarzyna Medycejska, królowa francuska (zm. 1589)

27 maja – Girolamo Mei, włoski humanista i teoretyk muzyki (zm. 1594)

6 czerwca – Andrea Cesalpino, włoski naturalista, lekarz, botanik i filozof (zm. 1603)

20 lipca lub 22 lipca – Giovanni Antonio Facchinetti de Nuce starszy w Bolonii (zm.1591 w Rzymie), były papież Innocenty IX od 29 października 1591 (przez dwa miesiące).

Zmarli

12 stycznia – Maksymilian I Habsburg, cesarz rzymsko-niemiecki (ur. 1459)

15 stycznia – Vasco Núñez de Balboa, hiszpański konkwistador, pierwszy Europejczyk, który zobaczył Ocean Spokojny (ur. ok. 1475)

2 maja – Leonardo da Vinci, włoski malarz, rzeźbiarz, architekt, konstruktor i filozof (ur. 1452)

11 sierpnia – Johann Tetzel, niemiecki duchowny katolicki, dominikanin, znany jako sprzedawca odpustów (ur. 1465)

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
1519