15 lipca - Polski Serwis Naukowy

15 lipca jest 196. (w latach przestępnych 197.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 169 dni.

Linda Maria Ronstadt (ur. 15 lipca 1946 w Tucson w Arizonie) – amerykańska piosenkarka, autorka tekstów do utworów muzycznych oraz producentka muzyczna. Wykonuje muzykę określaną jako folk rock i country rock.

Stanisław Jaros (ur. 19 stycznia 1932, zm. 5 stycznia 1963) – elektryk, dwukrotny sprawca zamachu bombowego na Władysława Gomułkę i jednej próby zamachu na Nikitę Chruszczowa.

Święta

imieniny obchodzą: Anna, Antioch, Atanazy, Bonawentura, Cyriak, Cyriaka, Daniel, Dawid, Dawida, Egon, Henryk, Ignacy, Lubomysł, Pompiliusz, Roksana, Włodzimierz i Włodzimir.

Światowy Dzień bez Telefonu Komórkowego (nieformalne święto ogłoszone przez internautów)

wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

bł. Anna Maria Javouhey (zakonnica)

św. Ansverus z Ratzeburga (męczennik)

św. Bonawentura (biskup i doktor Kościoła)

Wydarzenia w Polsce

Bitwa pod Grunwaldem (1410) pędzla Jana Matejki

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
15 lipca

1410 – Pod Grunwaldem Krzyżacy ponieśli klęskę w bitwie z armią polsko-litewską Władysława II Jagiełły.

1469 – Między mieszkańcami Białogardu i Świdwina doszło do tzw. wojny o krowę.

1646 – Została koronowana Ludwika Maria Gonzaga, żona Władysława IV Wazy, potem Jana Kazimierza.

1809 – Wojska Józefa Poniatowskiego podczas wojny polsko-austriackiej zajęły Kraków.

1818 – Uroczyste wręczenie Senatowi i Zgromadzeniu Reprezentantów konstytucji Wolnego Miasta Krakowa.

1895 – We Lwowie ukazało się pierwsze wydanie czasopisma Przegląd Wszechpolski.

1899 – Odbył się ślub Józefa Piłsudskiego i Marii Juszkiewicz.

1910 – Kraków: z okazji pięćsetnej rocznicy bitwy pod Grunwaldem odsłonięto ufundowany przez Ignacego Paderewskiego Pomnik Grunwaldzki, co stało się okazją do wielkiej manifestacji patriotycznej.

1920 – Sejm Ustawodawczy uchwalił Statut Organiczny Województwa Śląskiego.

1938 – W Wołczynie pochowano sprowadzone z Leningradu prochy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.

1943:

Utworzono Kierownictwo Walki Podziemnej – ośrodek dyspozycyjny Komendy Głównej Armii Krajowej.

W lesie pod Grajewem hitlerowcy rozstrzelali 180 mieszkańców miasta.

W ruinach warszawskiego getta hitlerowcy rozstrzelali od 260 do 300 Polaków i Żydów.

1945:

Powstał klub sportowy Warmia Olsztyn,

Powstał klub piłkarski Stomil Olsztyn.

1956 – We Wrocławiu odsłonięto sprowadzony ze Lwowa pomnik Aleksandra Fredry.

1959 – Elektryk Stanisław Jaros usiłował w Sosnowcu dokonać zamachu na konwój z Władysławem Gomułką i Nikitą Chruszczowem.

1960 – Premiera filmu historycznego Krzyżacy według powieści Henryka Sienkiewicza.

1961 – Władze komunistyczne usunęły naukę religii ze szkół.

1963 – We Wrocławiu ogłoszono stan pogotowia w związku z wybuchem epidemii ospy prawdziwej.

1969 – Ogłoszono amnestię.

1979:

Henryk Charucki wygrał 36. Tour de Pologne.

Ogłoszono amnestię.

1980 – Lubelscy kolejarze podjęli strajk; jednym z postalutów były nowe wybory do rad zakładowych.

1987 – Sejm przyjął ustawę o Rzeczniku Praw Obywatelskich.

1988 – W Warszawie rozpoczął się szczyt Układu Warszawskiego.

1995 – W Czymanowie rozpoczął się pierwszy Przystanek Woodstock.

2007 – O 17 zostało zlikwidowane tzw. „białe miasteczko” pod KPRM.

2010 – Obchody 600-lecia bitwy pod Grunwaldem.

Wydarzenia na świecie

1099 – I wyprawa krzyżowa: armia krzyżowców zdobyła Jerozolimę.

1174 – Baldwin IV został koronowany na króla Jerozolimy.

1240 – Wojska nowogrodzkie pokonały Szwedów w bitwie nad Newą.

1435 – Postanowieniem traktatu pokojowego z Vordingborgu książę Adolf VIII Holsztyński zapewnił sobie posiadanie Szlezwiku jako lenna duńskiego.

1515 – Rozpoczął się zjazd wiedeński.

1761 – Wojna siedmioletnia: rozpoczęła się bitwa pod Vellinghausen.

1783 – Pyroscaphe, pierwszy statek napędzany silnikiem parowym, wypróbowano na rzece Saone we Francji.

1799 – Pierre-François Bouchard odkrył kamień z Rosetty.

1801 – Francja i Stolica Apostolska zawarły konkordat.

1823 – Spłonęła bazylika św. Pawła za Murami w Rzymie.

1864 – Alfred Nobel otrzymał patent na nitroglicerynę.

1869 – W Paryżu Hippolyte Mege Mouriés opatentował margarynę.

1870 – Georgia jako ostatni stan Konfederacji dołączyła z powrotem do Unii.

1873 – W Glasgow został założony najbardziej utytułowany klub piłkarski na świecie – Rangers F.C.

1888 – W wyniku erupcji japońskiego wulkanu Bandai na Honsiu zginęło około 500 osób.

1914 – Francisco Carvajal został prezydentem Meksyku.

1916 – William Boeing wraz z George'em Westerveltem założyli firmę B&W, zmienioną później na Boeing Company.

1918 – I wojna światowa: rozpoczęła się II bitwa nad Marną.

1927 – W Wiedniu od strzałów wojska i policji zginęło 89 demonstrantów.

1934 – Rozpoczęły działalność amerykańskie Continental Airlines (jako Varney Speed Lines).

1940:

Front zachodni: nieudany rajd brytyjskich komandosów na okupowaną przez Niemców wyspę Guernsey w archipelagu Wysp Normandzkich (operacja "Ambassador").

Otwarto Ognisko Polskie w Londynie.

1941 – Front wschodni: (lub 14 lipca) w bitwie pod Orszą chrzest bojowy przeszły radzieckie Katiusze.

1946 – Borneo Północne zostało kolonią brytyjską.

1948 – Nieudany zamach na przywódcę włoskich komunistów Palmiro Togliattiego.

1954 – W Reston w stanie Waszyngton przetestowano pierwszy komercyjny odrzutowiec pasażerski zbudowany w USA, Boeinga 707.

1957 – Premier Tunezji Habib Burgiba dokonał zamachu stanu, w wyniku którego został obalony i uwięziony w areszcie domowym król Muhammad VIII, a 10 dni później proklamowano republikę z Burgibą jako prezydentem.

1958:

5 tys. amerykańskich marines wylądowało w Bejrucie, by wesprzeć prozachodni rząd Libanu.

Julia Lennon, matka Johna, została w Liverpoolu śmiertelnie potrącona przez pijanego kierowcę-policjanta.

1964 – Anastas Mikojan został przewodniczącym prezydium Rady Najwyższej ZSRR.

1965 – Amerykańska sonda Mariner 4 dotarła do Marsa.

1969 – Tu-144 jako pierwszy komercyjny samolot przekroczył prędkość 2 machów.

1974 – W inspirowanym przez Grecję zamachu stanu został obalony prezydent Cypru, abp Makarios III.

1975 – Rozpoczęła się wspólna radziecko-amerykańska misja kosmiczna Sojuz-Apollo.

1982 – Katastrofa zapory Lawn-Lake w Rocky Mountains, w stanie Kolorado. W wyniku przejścia fali powodziowej zginęły 3 osoby, straty sięgnęły od 21 do 31 mln USD.

1983 – 8 osób zginęło, 55 zostało rannych w zamachu bombowym przy linii odpraw Turkish Airlines w porcie lotniczym Paryż-Orly, przeprowadzonym przez armeńską organizację terrorystyczną ASALA.

1988 – Premiera filmu Szklana pułapka.

1991 – Po 180 latach od przeniesienia siedziby do Wrocławia, otwarto ponownie Europejski Uniwersytet Viadrina we Frankfurcie nad Odrą.

1994:

Gyula Horn został premierem Węgier.

Premiera filmu Prawdziwe kłamstwa.

1997 – Przed swoim domem w Miami Beach został zastrzelony włoski dyktator mody Gianni Versace.

2000 – Z kosmodromu w rosyjskim Plesiecku został wyniesiony na orbitę satelita geo-naukowy CHAMP.

2001 – Latifur Rahman został premierem Bangladeszu.

2002 – Powołano Europejską Agencję Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) z siedzibą w Kolonii.

2004 – Dokonano oblotu włoskiego samolotu szkolno-treningowego Aermacchi M-346.

2005 – Zabytkowe centrum Makau umieszczono na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.

2007:

Rozpoczęła się trzydniowa wizyta prezydenta Lecha Kaczyńskiego w USA.

Szimon Peres został prezydentem Izraela.

2009:

168 osób zginęło w katastrofie należącego do irańskich Caspian Airlines samolotu Tu-154M w północno-zachodnim Iranie.

Najpotężniejsze od 78 lat trzęsienie ziemi na Nowej Zelandii.

Rozpoczęła się misja STS-127 wahadłowca Endeavour.

2010:

27 osób zginęło, a 270 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym na meczet w irańskim Zahedanie.

Około 40 osób zginęło, a ponad 30 zostało rannych w pożarze hotelu w irackim mieście As-Sulajmanijja.

Urodzili się

980 – Ichijō, cesarz Japonii (zm. 1011)

1478 – Barbara Jagiellonka, córka króla Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki (zm. 1534)

1573 – Inigo Jones, angielski architekt (zm. 1652)

1606 – Rembrandt, holenderski malarz, rysownik (zm. 1669)

1745 – Jan Piotr Norblin, francuski malarz, rysownik, grafik (zm. 1830)

1750 – Franciszek Fryderyk, książę Sachsen-Coburg-Saalfeld (zm. 1806)

1854 – Jacek Malczewski, polski malarz (zm. 1929)

1856 – Józef Higersberger, polski polityk, prawnik, minister sprawiedliwości (zm. 1921)

1858 – Mieczysław Frenkiel, polski aktor (zm. 1935)

1860 – Max von Oppenheim, niemiecki dyplomata, archeolog (zm. 1946)

1867 – Jean-Baptiste Charcot, francuski lekarz, żeglarz, badacz obszarów polarnych (zm. 1936)

1871 – Henryk Arctowski, polski geofizyk, geograf, podróżnik, badacz polarny (zm. 1958)

1891 – Anatolij Piepielajew, rosyjski generał (zm. 1938)

1892 – Włodzimierz Steyer, polski kontradmirał (zm. 1957)

1893 – Włodzimierz Antoniewicz, polski archeolog, rektor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 1973)

1901:

Aleksander Waszkiewicz, polski generał (zm. 1945)

Nicola Abbagnano, włoski filozof, egzystencjalista (zm. 1990)

1908 – Henryk Zygalski, polski matematyk, kryptolog (zm. 1978)

1909 – Roman Zambrowski, polski działacz państwowy i partyjny (zm. 1977)

1913 – Abraham Suckewer, polski pisarz, poeta (zm. 2010)

1915 – Albert Ghiorso, amerykański naukowiec, odkrywca pierwiastków chemicznych (zm. 2010)

1916 – Nur Mohammed Taraki, afgański pisarz, polityk, prezydent Afganistanu (zm. 1979)

1918:

Bertram Brockhouse, kanadyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 2003)

Lidia Zamkow, polska aktorka, reżyserka (zm. 1982)

1919:

José Gabriel Calderón Contreras, kolumbijski duchowny katolicki, biskup (zm. 2006)

Iris Murdoch, irlandzka pisarka (zm. 1999)

1921 – Bruce Merrifield, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 2006)

1922 – Leon Max Lederman, amerykański fizyk

1923 – Zbigniew Rogowski, polski dziennikarz, publicysta, krytyk filmowy, korespondent (zm. 2007)

1925 – D. A. Pennebaker, amerykański reżyser filmów dokumentalnych

1926:

Driss Chraїbi, marokański pisarz (zm. 2007)

Leopoldo Galtieri, argentyński polityk, prezydent Argentyny

Carl Melles, austriacki dyrygent pochodzenia węgierskiego (zm. 2004)

Konstantinos Stefanopulos, grecki prawnik, polityk, prezydent Grecji

1930:

Jacques Derrida, francuski filozof (zm. 2004)

Stephen Smale, amerykański matematyk

1931 – Clive Cussler, amerykański pisarz

1935 – Mohamed Choukri, marokański pisarz (zm. 2003)

1936:

Krystyna Chojnowska-Liskiewicz, polska żeglarka, projektant i konstruktor okrętowy

Steven Gilborn, amerykański aktor (zm. 2009)

Tadeusz Walasek, polski bokser, mistrz Europy (zm. 2011)

1939 – Aníbal Cavaco Silva, portugalski polityk, premier Portugalii, prezydent Portugalii

1940 – Paweł Cieślik, polski duchowny katolicki, biskup koszalińsko-kołobrzeski

1942 – Jerzy Kossela, polski gitarzysta, wokalista, kompozytor, autor tekstów, członek zespołu Czerwone Gitary

1944 – Jan-Michael Vincent, amerykański aktor

1946:

Sir Hassanal Bolkiah, sułtan Brunei

Dieter Herzog, niemiecki piłkarz

Linda Ronstadt, amerykańska piosenkarka

1947 – Peter Banks, brytyjski gitarzysta rockowy

1948 – Richard Franklin, australijski reżyser filmowy (zm. 2007)

1949:

Carl Bildt, szwedzki polityk

Trevor Horn, brytyjski muzyk, producent muzyczny

Richard Russo, amerykański pisarz

1950 – Tony Esposito, włoski muzyk, piosenkarz, autor tekstów, perkusista

1951 – Gregory Isaacs, jamajski muzyk reggae (zm. 2010)

1952:

Witold Graboś, polski polityk, urzędnik państwowy, członek KRRiT

Terry O'Quinn, amerykański aktor

Johnny Thunders, amerykański gitarzysta, wokalista, autor piosenek (zm. 1991)

1953 – Jean-Bertrand Aristide, haitański polityk, prezydent Haiti

1954:

Mario Kempes, argentyński piłkarz, trener piłkarski

Andrzej Tadeusz Kijowski, polski teatrolog, krytyk literacki i teatralny, poeta, publicysta

1955:

Maciej Dejczer, polski reżyser, scenarzysta filmowy

Anna Iwaszkiewicz, polska producentka filmowa (zm. 2008)

1956:

Ian Curtis, brytyjski wokalista zespołu Joy Division (zm. 1980)

Marky Ramone, amerykański perkusista grupy Ramones

Joe Satriani, amerykański gitarzysta

1958:

Marlena Drozdowska, polska piosenkarka

Ron Preston, amerykański żużlowiec

1961:

Jean-Christophe Grangé, francuski pisarz

Forest Whitaker, amerykański aktor

1965 – David Miliband, brytyjski polityk

1967 – Adam Savage, amerykański dziennikarz

1970:

Chi Cheng, amerykański basista

Pavel Vízner, czeski tenisista

1971:

Danijela Martinović, chorwacka piosenkarka

Mariusz Śrutwa, polski piłkarz

1972:

Henryk Bałuszyński, polski piłkarz

Natalia Sadowa, rosyjska dyskobolka

Paweł Zygmunt, polski łyżwiarz szybki

1973 – John Dolmayan, amerykański perkusista zespołu System of a Down pochodzenia ormiańskiego

1974 – Stephen O'Malley, amerykański gitarzysta metalowy

1975 – Žydrūnas Savickas, litewski strongman

1976 – Diane Kruger, niemiecka aktorka

1977 – Ray Toro, amerykański gitarzysta zespołu My Chemical Romance

1979:

Piotr Bystrow, rosyjski piłkarz

Travis Fimmel, australijski model, aktor

Alexander Frei, szwajcarski piłkarz

1980 – Mike Zambidis, grecki bokser, kick-boxer

1981 – Tomasz Błasiak, polski aktor

1984 – Edgar Barreto, paragwajski piłkarz

1987:

Stanisław Drzewiecki, polski pianista

Mio Nishimaki, japońska zapaśniczka

1989:

Alisa Klejbanowa, rosyjska tenisistka

Agata Zwiejska, polska pływaczka

Zmarli

1015 – Włodzimierz I Wielki, wielki książę kijowski (ur. ok. 958)

1249 – Heinrich III von Hohenlohe, wielki mistrz zakonu krzyżackiego (ur. ?)

1274 – Bonawentura z Bagnoregio, święty, włoski teolog, filozof scholastyk, doktor Kościoła, biskup, kardynał, generał franciszkanów (ur. 1217)

1291 – Rudolf I Habsburg, król Niemiec (ur. 1218)

1406 – Wilhelm Habsburg, narzeczony królowej Polski Jadwigi Andegaweńskiej (ur.1370)

1410 – Ulrich von Jungingen, wielki mistrz zakonu krzyżackiego, zginął w bitwie pod Grunwaldem (ur. 1360)

1445 – Joanna Beaufort, królowa Szkocji (ur. ok. 1404)

1625 – Samuel Dambrowski, polski duchowny luterański, pisarz religijny (ur. 1577)

1766 – Pompiliusz Maria Pirrotti, włoski pijar (ur. 1710)

1838 – Piotr Nguyễn Bá Tuần, wietnamski ksiądz, męczennik, święty katolicki (ur. 1766)

1855 – Andrzej Nguyễn Kim Thông, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1790)

1857 – Carl Czerny, austriacki kompozytor, pianista (ur. 1791)

1861 – Adam Jerzy Czartoryski, polski polityk, pisarz (ur. 1770)

1876 – Aleksander Fredro, polski dramatopisarz, pamiętnikarz (ur. 1793)

1904 – Antoni Czechow, rosyjski pisarz (ur. 1860)

1927 – Constance Markiewicz, irlandzka działaczka niepodległościowa i społeczna (ur. 1868)

1929 – Hugo von Hofmannsthal, austriacki pisarz (ur. 1874)

1940 – Robert Wadlow, amerykański olbrzym, najwyższy człowiek w historii, mierzył 272 cm (ur. 1918)

1941 – Walter Ruttmann, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1887)

1943 – Izydor Zorzano, Sługa Boży, argentyński inżynier, kolejarz, jeden z pierwszych członków Opus Dei (ur. 1902)

1948 – John Pershing, amerykański generał (ur. 1860)

1958 – Julia Lennon, Angielka, matka Johna Lennona (ur. 1914)

1959:

Ernest Bloch, szwajcarski kompozytor (ur. 1880)

Vance Palmer, australijski pisarz, dramaturg, krytyk literacki (ur. 1885)

1974 – José Planes, hiszpański rzeźbiarz (ur. 1871)

1979 – Gustavo Díaz Ordaz, meksykański polityk, prezydent Meksyku (ur. 1911)

1989 – Maria Kuncewiczowa, polska pisarka (ur. 1895)

1990 – Juliusz Slaski, polski antropolog, dziennikarz, alpinista (ur. 1920)

1997 – Gianni Versace, włoski projektant mody (ur. 1946)

2000 – Kalle Svensson, szwedzki piłkarz, bramkarz (ur. 1925)

2003 – Roberto Bolaño, chilijski pisarz (ur. 1953)

2004 – Charles Sweeney, amerykański pilot bombowca, który zrzucił bombę atomową na Nagasaki (ur. 1919)

2008:

Stefan Csorich, polski hokeista (ur. 1921)

György Kolonics, węgierski kajakarz, dwukrotny mistrz olimpijski (ur. 1972)

2009 – Natalia Estemirowa, rosyjska dziennikarka, obrończyni praw człowieka (ur. 1959)

2011 – Googie Withers, brytyjska aktorka (ur. 1917)

Przypisy

Światowy Dzień bez Telefonu Komórkowego na gazeta.pl [opublikowano: 2008-07-15]
Dzień bez Telefonu Komórkowego na Wiadomości24.pl [opublikowano: 2006-07-15]
Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
Żywoty Świętych.