15 listopada - Polski Serwis Naukowy

15 listopada jest 319. (w latach przestępnych 320.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 46 dni.

Eksterminacja Cyganów przez III Rzeszę (w języku romskim Porajmos - Pochłonięcie lub Samudaripen, Kali Traš) miała podobnie masowy i bezwzględny charakter jak planowe mordowanie Żydów (Holocaust).

Poniższe tabele przedstawiają wszystkie wypadki i katastrofy lotnicze, w których wzięły udział samoloty pasażerskie należące do linii lotniczych (wg lat).

Święta

imieniny obchodzą: Albert, Alfons, Artur, Idalia, Józef, Leopold, Leopoldyna, Przybygniew i Roger.

Autonomia Palestyńska – Święto Niepodległości

Belgia – Dzień Świętego Leopolda, Dzień Wspólnoty Niemieckojęzycznej Belgii

Brazylia – Święto Republiki

Polska – Święto Wojskowego Centrum Geograficznego (od 2009)

Wybrzeże Kości Słoniowej – Dzień Pokoju

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Albert Wielki (biskup i doktor Kościoła)

św. Artur z Glastonbury (męczennik)

św. Eugeniusz (biskup Toledo)

św. Leopold III zw. Pobożnym (ur. 1075 w Gars)

św. Józef Pignatelli (odnowiciel zakonu jezuitów; wspomnienie również 14 i 28 listopada)

Wydarzenia w Polsce

1620 – W Warszawie niezrównoważony psychicznie szlachcic Michał Piekarski usiłował dokonać zamachu na króla Zygmunta III Wazę.

1702 – Zainaugurowała działalność Akademia Leopoldyńska we Wrocławiu.

1822:

Powstało Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie.

Uruchomiono latarnię morską na Rozewiu.

1902 – Uruchomiono Kolej Warszawsko-Kaliską.

1907 – Uruchomiono elektrownię wodną na rzece Wadąg w Olsztynie.

1915 – Otwarto ponownie Uniwersytet Warszawski i Politechnikę Warszawską.

1918 – Papież Benedykt XV wystosował przesłanie do narodu polskiego w chwili odzyskania niepodległości.

1920 – Utworzono Wolne Miasto Gdańsk.

1934 – Polskie i niemieckie poselstwa podniesiono do rangi ambasad.

1951 – 16 osób zginęło w katastrofie samolotu Li-2 pod Tuszynem.

1955 – Zwodowano pierwszy polski dziesięciotysięcznik MS Marceli Nowotko.

1962 – W Warszawie oddano do użytku odbudowaną po wojnie zachodnią Halę Mirowską.

1966 – Zrekonstruowana przez Piotra Kartawika rasa ogar polski została zarejestrowana w Międzynarodowej Federacji Kynologicznej.

1978 – 30 osób zginęło, a 9 zostało rannych w katastrofach dwóch autobusów koło Żywca.

1982 – Założono Polskie Towarzystwo Alergologiczne.

1985 – Na rozkaz ministra gen. Czesława Kiszczaka Milicja Obywatelska rozpoczęła akcję "Hiacynt".

1987 – Podpisano deklarację założycielską Polskiej Partii Socjalistycznej.

1998 – Weszła w życie ustawa umożliwiająca zawieranie tzw. ślubów konkordatowych.

2005 – Otwarto południową obwodnicę Torunia.

2007 – Na przejeździe kolejowym w Polednie (kujawsko-pomorskie) pociąg osobowy zderzył się z naczepą samochodu ciężarowego; zginęli maszynista i pasażerka pociągu, a około 20 osób zostało rannych.

2010 – Wprowadzono zakaz palenia tytoniu w miejscach publicznych.

Wydarzenia na świecie

Replika Złotej Łanii – flagowego okrętu Francisa Drake'a podczas jego wyprawy (1577)

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
15 listopada

655 – Bitwa pod Winwaed.

1028 – Roman III Argyros został cesarzem bizantyjskim.

1315 – Zwycięstwo Szwajcarów nad Austriakami w bitwie pod Morgarten.

1492 – W dzienniku wyprawy do Nowego Świata Krzysztofa Kolumba pojawiła się pierwsza wzmianka o tytoniu.

1533 – Francisco Pizarro w imieniu króla Hiszpanii ostatecznie pokonał państwo Inków, zajmując stolicę Cuzco.

1573 – Hiszpański konkwistador Juan de Garay założył miasto Santa Fe w Argentynie.

1577 – Francis Drake wyruszył na wyprawę przeciw hiszpańskim posiadłościom na Pacyfiku, podczas której jako drugi opłynął Ziemię; za swe zasługi został uszlachcony przez królową Elżbietę I.

1666 – Po nieudanej próbie zdobycia Bremy, szwedzki feldmarszałek Karol Gustaw Wrangel został zmuszony do zawarcia pokoju w Habenhausen.

1703 – Wojna o sukcesję hiszpańską: zwycięstwo Francuzów nad wojskami Hesji-Kassel i Palatynatu w bitwie pod Speyer.

1715 – Holandia i Austria zawarły tzw. trzeci traktat barierowy, ustalający granicę belgijsko (Austriackie Niderlandy) – holenderską.

1777 – W Yorku (Pensylwania) Kongres Kontynentalny przyjął Artykuły konfederacji i wieczystej unii.

1790 – Leopold II Habsburg został koronowany w Bratysławie na króla Węgier.

1796 – Wojny napoleońskie: rozpoczęła się bitwa pod Arcole.

1863 – Chrystian IX został królem Danii.

1868 – Erupcja Wezuwiusza.

1889 – W Brazylii major Deodoro da Fonseca dokonał wojskowego zamachu stanu, obalając cesarstwo.

1894 – Prudente de Morais został prezydentem Brazylii.

1898 – Campos Sales został prezydentem Brazylii.

1902 – Rodrigues Alves został prezydentem Brazylii.

1906:

Odkryto kometę 97P/Metcalf-Brewington.

Zwodowano japoński pancernik Satsuma.

1907 – Indeks Dow Jones na nowojorskiej giełdzie osiągnął najniższy poziom od momentu wybuchu w październiku paniki na amerykańskich rynkach finansowych.

1908 – Utworzono Kongo Belgijskie.

1910 – Hermes de Fonseca został prezydentem Brazylii.

1914 – Venceslau Brás został prezydentem Brazylii.

1918 – Delfim Moreira został prezydentem Brazylii.

1920 – W Genewie po raz pierwszy zebrało się Zgromadzenie Ligi Narodów.

1922:

Artur Bernardes został prezydentem Brazylii.

Republika Dalekiego Wschodu została włączona do Rosji Radzieckiej.

1926 – Washington Luís został prezydentem Brazylii.

1935 – Manuel Luis Quezon został prezydentem Filipin.

1942:

Dokonano oblotu myśliwca Heinkel He 219.

Wojna na Pacyfiku: zwycięstwo Amerykanów w II bitwie pod Guadalcanalem.

1943 – Heinrich Himmler postanowił, że Cyganie i "częściowi Cyganie" mają być traktowani tak samo jak Żydzi (Porajmos).

1945 – Zoltán Tildy został ostatnim premierem Królestwa Węgier.

1948:

Louis St. Laurent został premierem Kanady.

Założono izraelskie linie lotnicze El Al.

1949 – W mieście Ambala został stracony przez powieszenie Nathuram Godse, zabójca Mahatmy Gandhiego.

1955:

Otwarto metro w Leningradzie.

W Japonii założono Partię Liberalno-Demokratyczną.

1956 – Polska delegacja z Władysławem Gomułką i Józefem Cyrankiewiczem przybyła z wizytą do Moskwy.

1959 – W Holding w stanie Kansas Perry Smith i Richard Hickock zamordowali 4 członków rodziny Clutterów. Zbrodnia ta stała się znana dzięki powieści Trumana Capote Z zimną krwią.

1964 – 29 osób zginęło w katastrofie lotu Bonanza Air Lines 114 pod Sloan w stanie Nevada.

1966:

Wystartował drugi kanał Telewizji Hiszpańskiej (TVE).

Zakończyła się załogowa misja kosmiczna Gemini 12.

1967 – Katastrofa i śmierć pilota amerykańskiego samolotu rakietowego X-15.

1971:

Firma Intel wypuściła pierwszy na świecie mikroprocesor (Intel 4004).

Powstała międzynarodowa organizacja łączności satelitarnej Intersputnik.

1977 – Premiera filmu Bliskie spotkania trzeciego stopnia.

1978 – 183 osoby zginęły w katastrofie wyczarterowanego islandzkiego samolotu DC-8 na Sri Lance.

1980 – Rozpoczęła się wizyta Jana Pawła II w RFN.

1983 – Ogłoszono niepodległość tureckiej części Cypru (Cypr Północny).

1987 – 28 spośród 82 osób na pokładzie zginęło w katastrofie należącego do Continental Airlines samolotu Douglas DC-9, który rozbił się w czasie burzy śnieżnej krótko po starcie z Denver w Kolorado.

1988:

Odbył się jedyny, bezzałogowy lot radzieckiego wahadłowca Buran.

Palestyńska Rada Narodowa jednostronnie proklamowała powstanie państwa palestyńskiego.

1989 – Lech Wałęsa jako trzeci w historii niepełniący funkcji głowy państwa bądź szefa rządu cudzoziemiec (po markizie de La Fayette i W. Churchillu) wygłosił przemówienie do połączonych izb Kongresu USA; tłumaczem był Jacek Kalabiński.

1990:

Bułgarska Republika Ludowa została przemianowana na Republikę Bułgarii.

Rozpoczęła się misja STS-38 wahadłowca Atlantis.

1995 – Rozpoczęła się misja Polskiego Kontyngentu Wojskowego na Haiti.

1999 – Przejście Merkurego na tle tarczy Słońca.

2000:

39 osób zginęło w katastrofie samolotu pasażerskiego An-24 pod stolicą Angoli Luandą.

We wschodnich Indiach utworzono stan Dźharkhand.

2002:

12 izraelskich osadników zginęło, a 15 zostało rannych w wyniku ataku palestyńskich terrorystów w Hebronie.

Hu Jintao został sekretarzem generalnym KPCh.

W Malgobeku (Inguszetia), w dokonanym przez czeczeńskiego terrorystę samobójczym zamachu z użyciem granatu zginęło 4 pasażerów autobusu, a 9 zostało rannych.

2003:

18 osób zginęło, a 27 zostało rannych w stoczni we francuskim Saint Nazaire, gdy pod grupą osób zwiedzających nowo wybudowany statek pasażerski RMS Queen Mary 2 zerwał się trap.

Otwarto Most Kinieszemski nad Wołgą w Rosji.

W Kopenhadze odbył się I Konkurs Piosenki Eurowizji dla Dzieci.

W Stambule 25 osób zginęło, a ponad 300 zostało rannych w wyniku wybuchów samochodów-pułapek przed dwiema synagogami.

2004:

Europejska sonda SMART-1 weszła na orbitę Księżyca.

Ivo Sanader jako pierwszy od rozpadu Jugosławii premier Chorwacji przybył z oficjalną wizytą do Belgradu.

2006 – Joseph Kabila wygrał pierwsze od 22 lat wybory prezydenckie w Demokratycznej Republice Kongo.

2007 – Około 3,5 tys. osób zginęło w Bangladeszu w wyniku uderzenia cyklonu Sidr.

2008:

Piraci somalijscy porwali tankowiec MV Sirius Star z 2 milionami baryłek ropy.

Rozpoczęła się misja STS-126 wahadłowca Endeavour.