15 października - Polski Serwis Naukowy

15 października jest 288. (w latach przestępnych 289.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 77 dni.

Indie, Republika Indii (w hindi, भारत – trl.: Bhārat wymowa ?/i, Bhārat Gaṇarājya, trb.: Bharat, Bharat Ganaradźja; ang. India, Republic of India) – państwo w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego.

Teodoryk — imię męskie pochodzenia germańskiego, zapisywane w Polsce od średniowiecza. Poza zbliżonym brzmieniem, nie ma ono wiele wspólnego z imieniem Teodor.

Święta

Imieniny obchodzą: Antioch, Bruno, Brunon, Drogosław, Drogosława, Eutymiusz, Filipa, Gościsława, Jadwiga, Leonard, Roger, Sewer, Tekla, Teodoryk i Teresa.

Burkina Faso – rocznica zamachu stanu w 1987

Międzynarodowe:

Europejski Dzień Walki z Rakiem Piersi

Światowy Dzień Białej Laski (od 1964 roku święto osób niewidomych)

Światowy Dzień Mycia Rąk (od 2008 roku pod patronatem UNESCO)

Polska:

Dzień Dziecka Utraconego (od 2004 z inicjatywy „Organizacji Rodziców po Stracie oraz Rodziców Dzieci Chorych – Dlaczego”)

Święto Wojsk Radiotechnicznych

Stany Zjednoczone – Dzień Pamięci Dzieci Nienarodzonych i Zmarłych

wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

św. Teresa z Ávili (dziewica) (Święta Teresa od Jezusa; doktor Kościoła)

Wydarzenia w Polsce

1432 – Polska i Litwa zawarły Unię grodzieńską.

1578 – Wojna polsko-rosyjska: wojsko rosyjskie rozpoczęło oblężenie Wenden.

1816 – Utworzono żandarmerię w ramach armii Królestwa Kongresowego.

1861 – W Warszawie wojsko rosyjskie rozbiło demonstrację patriotyczną z okazji rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki.

1880 – Otwarto tunel kolejowy w Świerkach.

1911 – Ukazało się pierwsze wydanie czasopisma „Skaut”.

1933 – W Warszawie Polska przegrała z Czechosłowacją 1:2 w meczu eliminacyjnym do piłkarskich mistrzostw świata we Włoszech.

1939:

Niemiecki Selbstschutz dokonał w lesie bratiańskim masowego mordu blisko 150 przedstawicieli polskiej elity intelektualnej i politycznej z ziemi lubawskiej.

Rząd niemiecki podjął uchwałę o utworzeniu Wielkiego Miasta Szczecin.

1941 – W Generalnym Gubernatorstwie wprowadzono karę śmierci dla Żydów opuszczających teren getta i Polaków udzielających Żydom schronienia.

1944 – Ukazało się pierwsze wydanie Życia Warszawy.

1945 – Została założona Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku.

1949:

Utworzono pierwsze cztery bataliony górnicze.

Zakończył się IV Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina. Pierwszą nagrodę zdobyły ex aequo Halina Czerny-Stefańska (Polska) i Bella Dawidowicz (ZSRR).

1950 – ZHP został włączony w struktury Związku Młodzieży Polskiej.

1975 – Nastąpiło połączenie miast: Koźla, Kędzierzyna, Kłodnicy i Sławięcic oraz 3 wsi (Lenartowic, Miejsca Kłodnickiego i Cisowej) – początek istnienia miasta Kędzierzyn-Koźle.

1978 – Marek Kotański założył w Głoskowie pierwsze centrum Monaru.

1979:

Centrum Zdrowia Dziecka przyjęło pierwszego pacjenta.

Premiera filmu Aria dla atlety.

1981 – Z taśmy montażowej FSM zjechał milionowy Maluch

1989 – W Szczecinie odsłonięto pomnik „Tym, którzy nie powrócili z morza”.

1990 – Premiera filmu Ucieczka z kina "Wolność".

1993 – Rozpoczęto produkcję samochodu dostawczego Lublin.

2004 – Premiera filmu Wesele.

2005 – W Emilcinie odsłonięto jedyny w kraju pomnik UFO.

2006 – Odbył się ostatni seans filmowy w warszawskim kinie Relax.

2007 – Ukazało się pierwsze wydanie dziennika „Polska”.

Wydarzenia na świecie

Napoleon Bonaparte na Wyspie Świętej Heleny

1080 – W trakcie walk o tron niemiecki została stoczona bitwa nad Elsterą.

1582 – Wprowadzono kalendarz gregoriański; 5 października tego roku stał się 15 października w Italii, Hiszpanii, Portugalii i Polsce, w niedługim czasie poszło za tym przykładem wiele innych krajów katolickich.

1586 – Była królowa Szkotów Maria I Stuart stanęła przed angielskim sądem pod zarzutem zdrady.

1669 – Cesarz Leopold I założył Uniwersytet w Innsbrucku.

1760 – Wojna siedmioletnia: bitwa pod Kloster Kamp.

1783 – Francuz François Pilatre de Rosier jako pierwszy człowiek na świecie wzleciał balonem (na uwięzi) na wysokość 20 metrów.

1793 – Rewolucja francuska: królowa Francji Maria Antonina (nazywana przez rewolucjonistów wdową Capet) została skazana na karę śmierci i zgilotynowna następnego dnia.

1805 – Francuzi pokonali Austriaków w bitwie pod Ulm.

1810 – Wojny napoleońskie w Hiszpanii i Portugalii: zakończyła się bitwa pod Fuengirolą; zwycięska obrona 4. Pułku Piechoty Księstwa Warszawskiego przed brytyjskim korpusem ekspedycyjnym

1815 – Napoleon Bonaparte został zesłany na Wyspę Świętej Heleny.

1863 – Wojna secesyjna: zatonął konfederacki okręt podwodny H.L. Hunley z ośmioosobową załogą.

1894 – Francuski oficer Alfred Dreyfus został aresztowany pod fałszywym zarzutem szpiegostwa na rzecz Niemiec.

1904:

Flota Bałtycka (sformowana w Drugą Eskadrę Pacyfiku) opuściła port w Lipawie, aby wspomóc siły rosyjskie w wojnie z Japonią. Po siedmiomiesięcznym rejsie została doszczętnie rozbita w bitwie pod Cuszimą.

Fryderyk August III został królem Saksonii.

1917:

I wojna światowa: holenderska tancerka Mata Hari została rozstrzelana za szpiegostwo na rzecz Niemiec przez francuski pluton egzekucyjny w koszarach w Vincennes.

Papież Benedykt XV utworzył Papieski Instytut Wschodni.

1922 – Ferdynand I i Maria Koburg zostali koronowani na króla i królową Rumunii.

1925 – W Kopenhadze założono klub piłkarski Hvidovre IF.

1928 – Sterowiec Graf Zeppelin pomyślnie zakończył swój pierwszy lot transatlantycki, ladując w Lakehurst (New Jersey, USA).

1932 – Odbył się inauguracyjny lot Tata Airlines (ob. Air India).

1937 – Dokonano oblotu samolotu bombowego dalekiego zasięgu Boeing XB-15.

1939 – Otwarto Port lotniczy Nowy Jork-LaGuardia.

1940 – Premiera filmu Charliego Chaplina Dyktator.

1944:

W Brunszwiku około 2 600 osób zginęło wskutek burzy ogniowej wywołanej alianckim nalotem.

Wojska niemieckie obaliły przywódcę Węgier Miklósa Horthy’ego, który usiłował zawrzeć separatystyczny pokój z ZSRR (Operacja Panzerfaust).

1945 – We Fresnes został rozstrzelany Pierre Laval, szef kolaboracyjnego francuskiego rządu Vichy.

1946 – Hermann Göring, w noc poprzedzającą wykonanie kary śmierci, popełnił w norymberskim więzieniu samobójstwo, zażywając kapsułkę z cyjankiem potasu.

1950 – W NRD odbyły się pierwsze wybory do Izby Ludowej.

1956 – Niemka Petra Schürmann zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1956.

1959:

Katastrofa lotnicza w Hardinsbergu: transponujący dwie bomby atomowe amerykański bombowiec B-52 zderzył się z samolotem-cysterną. Zginęło 8 osób.

Ukraiński nacjonalista Stepan Bandera został zamordowany w Monachium przez agenta KGB Bohdana Staszynskiego.

1962 – Rozpoczął się kryzys kubański.

1963 – Pierwszy kanclerz RFN Konrad Adenauer po 14 latach rządów podał się do dymisji.

1964 – Partia Pracy wygrała wybory parlamentarne w Wielkiej Brytanii.

1969 – Prezydent Somalii Abdirashid Ali Shermarke został zastrzelony przez swego ochroniarza.

1970 – Anwar Sadat objął urząd prezydenta Egiptu.

1971 – W Jugosławii rozpoczęto produkcję samochodu Zastava 101.

1975 – Brazylijczyk João Carlos de Oliveira ustanowił w Meksyku rekord świata w trójskoku (17,89 m).

1979 – Prezydent Salwadoru Carlos Humberto Romero został obalony przez armię.

1985 – Przyjęto Europejską Kartę Samorządu Lokalnego.

1986 – W katastrofie wojskowego samolotu CASA pod Cabildo w Chile zginęło 11 żołnierzy.

1987 – Prezydent Burkina Faso Thomas Sankara zginął w czasie zamachu stanu, którym kierował obecny prezydent Blaise Compaoré.

1990 – Prezydent ZSRR Michaił Gorbaczow został laureatem Pokojowej Nagrody Nobla.

1993:

Nelson Mandela i prezydent RPA Frederik Willem de Klerk zostali laureatami Pokojowej Nagrody Nobla.

W Las Vegas otwarto Hotel Luksor.

1997:

Były prezydent gen. Denis Sassou Nguesso przejął siłą władzę w Kongo, obalając demokratycznie wybranego prezydenta Pascala Lissoubę.

Na pustyni w Newadzie Brytyjczyk Andy Green, kierując samochodem o napędzie odrzutowym Thrust SSC, po raz pierwszy przekroczył barierę dźwięku pojazdem naziemnym.

W kierunku Saturna wystrzelono sondę Cassini-Huygens.

1998 – Generał Émile Lahoud został wybrany przez Zgromadzenie Narodowe na prezydenta Libanu.

2003:

Chiny jako trzeci kraj wystrzeliły w kosmos misję załogową (Shenzhou 5).

İlham Əliyev zwyciężył w wyborach prezydenckich w Azerbejdżanie.

2005:

Nad zachodnim Atlantykiem uformował się huragan Wilma.

Obywatele Iraku przyjęli w referendum nową konstytucję.

2007 – Pierwszy egzemplarz największego samolotu pasażerskiego świata Airbus A380 wszedł do służby w barwach Singapore Airlines.

2008 – Urzędujący prezydent İlham Əliyev zwyciężył w wyborach prezydenckich w Azerbejdżanie.