16 Dywizjon Artylerii Ciężkiej - Polski Serwis Naukowy

Dywizjon walczył w składzie 16 DP

16 Dywizjon Artylerii Ciężkiej (16 dac) - pododdział artylerii ciężkiej Wojska Polskiego.

Dywizjon został sformowany na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych z 30 grudnia 1938 roku poprzez wydzielenie jednego dywizjonu ze składu 8 Pułku Artylerii Ciężkiej z Torunia i przeniesienie do koszar przy placu ćwiczeń w Grupie. Dywizjon osiągnął zdolność bojową w maju 1939 roku. Był organiczną jednostką artylerii 16 Pomorskiej Dywizji Piechoty. W kampanii wrześniowej walczył w składzie macierzystej dywizji (Armia "Pomorze").

Adiutant (łac. adiutare - "pomagać"), adiutant ordynansowy - żołnierz pomocniczy asystujący najwyższym oficerom (zazwyczaj generałom oraz dowódcom jednostek wojskowych). Jest w osobistej dyspozycji swego przełożonego. Wykonuje ogólne prace kancelaryjno-biurowe i organizacyjne zapewniające rytmiczność działalności służbowej dowódcy, a także zlecenia osobistego przełożonego, oraz kieruje pracą innych pracowników adiutantury (kancelarii dowódcy).

Canon de 155 C mle 1917 Schneider - francuska haubica, zaprojektowana w 1917 jako ulepszona wersja haubicy wz. 1904 kal. 155 mm, używana podczas I wojny światowej. Przyjęta również na uzbrojenie armii amerykańskiej pod oznaczeniem 155 mm howitzer M1917A1. Duża ilość tych dział służyła w armii francuskiej aż do 1940. Były one też eksportowane do wielu krajów.

Organizacja i obsada personalna 1 września 1939

dowództwo

dowódca – ppłk Stanisław Ostapowicz

adiutant – kpt. Józef Skaza

oficer zwiadowczy – kpt. Wiktor Kołowrocki

oficer obserwacyjny – NN

oficer łączności – por. Wacław Wierzchowski

oficer łącznikowy – NN

płatnik – ppor. rez. Telesfor Dębski

oficer żywnościowy – ppor. rez. Edmund Zagrodzki

lekarz – por. dr Dobrosław Julian Wyrwicki

lekarz weterynarii – ppor. rez. lek. wet. Ludwik Makowski

1 bateria (trzy 155 mm haubice wz. 1917)

Dowództwo – zespół ludzi, wraz z dowódcą, zajmujących się kierowaniem formacją wojskową lub zespołem ludzi. Najczęściej stosowane w terminologii wojskowej, rzadziej w terminologii cywilnej.

Artyleria ciężka - dawniej, artyleria wyposażona w armaty na naboje kalibru 100-155 mm i haubice kalibru 150-200 mm. Charakteryzowała się dużą donośnością i siłą wystrzeliwanych pocisków. Działa artylerii ciężkiej miały ciąg mechaniczny, lub były samobieżne.

dowódca – por. Teodor Włodzimierz Opolski

oficer zwiadowczy – por. rez. Eugeniusz Ludwik Grochowski

oficer ogniowy – por. Władysław Jaworowski

dowódca I plutonu – ppor. Mieczysław Karol Rosół

dowódca II plutonu – ogn. pof. Augustyn Tarchała

2 bateria (trzy 105 mm armaty wz. 1913)

Rozkaz — polecenie bezwarunkowego wykonania bądź zaniechania określonej czynności bądź innego zachowania (tj. akt indywidualny i konkretny), wydane przez osobę dysponującą władzą (przełożony, dowódca, zwierzchnik) nad osobą, której wydano polecenie (podwładny, pełniący służbę). Rozkazy (dyktaty) wydawane są ustnie bądź pisemnie lub za pomocą sygnału, nie przewidują możliwości ich zaskarżenia, co nie wyłącza możliwości odmowy wykonania rozkazu sprzecznego z prawem. Rozkaz podlega natychmiastowemu wykonaniu, chyba że wyraźnie wskazano inny termin na jego realizację.

Dobrosław Julian Wyrwicki (ur. 25 stycznia 1900 w Pabianicach, zm. 15 marca 1986 w Żelicach) – doktor wszechnauk medycznych (doctor medicinae universae), ginekolog, położnik.

dowódca 2 baterii – kpt. Lech Piotr Buderawski

oficer zwiadowczy – por. rez. Zdzisław Orpiszewski

oficer ogniowy – por. Franciszek Dwer

dowódca I plutonu – ogn. pchor. Władysław Białousz

dowódca II plutonu – plut. pchor. rez. Włodzimierz Horbaczewski

pluton łączności

dowódca - por. Wacław Wierzchowski

kolumna amunicyjna

dowódca – por. rez. Czesław Janowski

Szczegółowa organizacja dywizjonu w Ordre de Bataille polskiej dywizji piechoty w 1939.

Bibliografia

Karol Lucjan Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914 - 1939. Londyn: 1975.

Roman Łoś: Artyleria polska 1914-1939. Warszawa: "Bellona", 1991. ISBN ISBN 83-11-07772-X.