16 kwietnia - Polski Serwis Naukowy

16 kwietnia jest 106. (w latach przestępnych 107.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 259 dni.

Dietyloamid kwasu D-lizergowego (LSD, LSD-25, ang. D-Lysergic Acid Diethylamide, niem. Lyserg-Säure-Diethylamid, stąd skrót LSD) – psychodeliczna substancja psychoaktywna, pochodna ergoliny.

Karl Fredrik "Freddie" Ljungberg (IPA: [ˈfreːdrɪk ˈjʊŋbærj], ur. 16 kwietnia 1977 w Vittsjö, Szwecja) – szwedzki piłkarz występujący na pozycji pomocnika, a także model. Obecnie jest zawodnikiem Seattle Sounders.

Święta

imieniny obchodzą: Benedykt, Bernadeta, Cecylian, Charyzjusz, Erwin, Erwina, Feliks, Julia, Joachim, Kalikst, Kwintylian, Ksenia, Lambert, Lamberta, Leonid, Marcjalis, Optat, Publiusz, Saturnin, Turybiusz i Urban.

Polska – Święto Wojsk Inżynieryjnych – Dzień Sapera

wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą,:

św. Bernadeta Soubirous (tercjarka)

św. Benedykt Józef Labre (tercjarz)

św. Patern (biskup z Avranches)

Wydarzenia w Polsce

1582 – Pożar strawił Głogówek.

1597 – Założono osadę Olędry Ujskie; była to pierwsza kolonia olędrzyńska w Wielkopolsce.

1792 – Ignacy Wyssogota Zakrzewski został pierwszym prezydentem Warszawy.

1863 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Borowymi Młynami.

1914 – Został uroczyście otwarty Stadion Wisły Kraków.

1919:

Wojna polsko-bolszewicka: rozpoczęła się ofensywa wojsk polskich.

W Warszawie odbył się zjazd Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej; jego przewodniczącym wybrano Stanisława Dubois.

1921 – Uruchomiono połączenie lotnicze Warszawa-Paryż.

1927 – Polskie Radio po raz pierwszy transmitowało w południe Hejnał Mariacki z Krakowa.

1939 – Wszedł do służby okręt podwodny ORP Sęp.

1943 – II wojna światowa: Rząd Polski na Uchodźstwie zwrócił się do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża o zbadanie okoliczności zbrodni katyńskiej.

1944 – Ukraińscy żołnierze 14 Dywizji Grenadierów SS dokonali masakry ludności polskiej w Chodaczkowie Wielkim, w której zginęły 862 osoby.

1945:

Na wysokości Półwyspu Helskiego został zatopiony przez radziecką łódź podwodną niemiecki transportowiec MS Goya, z co najmniej 6 tys. uciekinierów z Prus Wschodnich i Gdańska.

Rozpoczęła się ofensywa wojsk radzieckich i polskich wzdłuż linii Odry do Nysy Łużyckiej, której celem było zdobycie Berlina.

1947 – Na terenie byłego obozu Auschwitz-Birkenau został powieszony jego były komendant Rudolf Hoess.

1950 – Rozpoczęto akcję zbierania podpisów pod Apelem sztokholmskim, wzywającym do wprowadzenia zakazu broni atomowej.

1952 – Generał August Emil Fieldorf został skazany przez Sąd Wojewódzki w Warszawie na karę śmierci.

1957 – Utworzono Wielkopolski Park Narodowy.

1961 – Odbyły się wybory do Sejmu i rad narodowych.

1973 – Odbył się pierwszy w historii PLL LOT rejs transoceaniczny Iła-62 "Mikołaj Kopernik" do Nowego Jorku.

1979 – Premiera filmu Zmory.

1991 – Odbyła się pierwsza sesja giełdowa na GPW.

1999:

Premiera filmu Amok.

Rozpoczęły emisję kanały telewizyjne Ale Kino! oraz MiniMax

2004 – Uchwalono ustawę o ochronie przyrody.

2010 – Polska strefa powietrzna została zamknięta z powodu chmury pyłów wulkanicznych, powstałej po erupcji islandzkiego wulkanu Eyjafjallajökull.

Wydarzenia na świecie

Bitwa pod Culloden (1746) na obrazie Davida Moriera

73 – Rzymski wódz Flawiusz Silwa zdobył żydowską twierdzę Masada.

556 – Pelagiusz I został papieżem.

1071 – Robert Guiscard po trzyletnim oblężeniu zdobył Bari, stolicę bizantyjskiej Italii.

1209 – Św. Franciszek otrzymuje od papieża Innocentego III ustne zatwierdzenie reguły. Jest to równoznaczne z powstaniem Zakonu Braci Mniejszych.

1346 – Stefan Urosz IV Duszan został koronowany na króla Serbów i Greków.

1520 – Rozpoczęło się powstanie Comuneros w Kastylii.

1521 – Hiszpanie pod wodzą Hernána Cortésa zdobyli azteckie miasto Xochimilco.

1705 – Izaak Newton został pasowany na rycerza przez królową Annę Stuart.

1746 – II powstanie jakobickie: w bitwie pod Culloden armia brytyjska pokonała wojska jakobickie.

1763 – George Grenville został premierem Wielkiej Brytanii.

1780 – Założono Uniwersytet w Münsterze.

1799 – Wyprawa Napoleona do Egiptu: wojska francuskie rozbiły przeważające siły tureckie w bitwie pod Górą Tabor.

1818 – Senat Stanów Zjednoczonych ratyfikował amerykańsko-kanadyjski traktat w sprawie demilitaryzacji nadgranicznego regionu Wielkich Jezior.

1850 – Podczas przemarszu kolumny wojska zawalił się most we francuskim Angers. Zginęło ponad 200 osób.

1854 – Trzęsienie ziemi zniszczyło San Salvador, stolicę Salwadoru.

1856 – W Paryżu podpisana została deklaracja dotycząca prawa wojny morskiej, potwierdzająca zniesienie piractwa i zawierająca po raz pierwszy definicję blokady morskiej.

1871 – Cesarz Wilhelm I Hohenzollern nadał konstytucję zjednoczonym Niemcom.

1912:

Harriett Quimby jako pierwsza kobieta samotnie przeleciała nad Kanałem La Manche.

Otwarto Royal Ontario Museum.

1913 – I wojna bałkańska: Turcja poprosiła o zawieszenie broni.

1917:

I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Aisne.

Do Piotrogrodu z emigracji powrócił Włodzimierz Lenin.

1922 – Republika Weimarska i ZSRR zawarły układ w Rapallo.

1925 – Bułgarscy komuniści przeprowadzili zamach bombowy w cerkwi "Sweta Nedelja". Zginęło 213 osób, ponad 500 zostało rannych.

1926 – We francuskiej stoczni zwodowano niszczyciel ORP Burza.

1934 – Ustanowiono tytuł Bohatera Związku Radzieckiego.

1939 – Utworzono Królestwo Albanii pod włoskim protektoratem.

1941:

II wojna światowa: u wybrzeży Tunezji Brytyjczycy zniszczyli niemiecko-włoski konwój "Tarigo".

Bitwa o Anglię: w wyniku niemieckiego bombardowania Londynu zginęło ponad tysiąc osób.

1943 – Albert Hofmann przypadkowo odkrył psychoaktywne właściwości LSD.

1944 – Ponad 1100 osób zginęło w wyniku bombardowania Belgradu przez lotnictwo brytyjskie i amerykańskie.

1945:

Jugosłowiańscy partyzanci rozpoczęli ostatnią ofensywę przeciwko wojskom niemieckim.

Rozpoczęła się bitwa o Berlin.

1947:

Amerykański przemysłowiec i polityk Bernard Baruch po raz pierwszy użył terminu "zimna wojna".

W porcie w Texas City, w wyniku wybuchu 2300 ton saletry amonowej w ładowniach francuskiego statku SS Grandcamp, zginęło 581 osób, a tysiące odniosły obrażenia.

1948:

Harry Truman podpisał ustawę opartą na Planie Marshalla.

Powstała Organizacja Europejskiej Współpracy Gospodarczej (OEEC).

1949 – Dokonano oblotu pierwszego amerykańskiego odrzutowego myśliwca przechwytujątego Lockheed F-94 Starfire.

1951 – Brytyjski okręt podwodny HMS Affray zatonął u południowych wybrzeży Anglii. Zginęło 75 członków załogi.

1952 – Víctor Paz Estenssoro objął urząd prezydenta Boliwii w 5 dni po zamachu stanu dokonanym przez Narodowy Ruch Rewolucyjny (MNR).

1956 – Austria została przyjęta do Rady Europy.

1966 – Abd ar-Rahman Arif został prezydentem Iraku.

1972 – Rozpoczęła się załogowa misja księżycowa Apollo 16.

1979 – Polski dronbicowiec MS Reymont spłonął doszczętnie u wybrzeży Bornholmu. Zginęło dwóch marynarzy.

1985 – Oficer CIA Aldrich Ames został zwerbowany przez radziecki wywiad.

1988 – Komandosi izraelscy pod dowództwem przyszłego premiera Ehuda Baraka zabili w jego domu w Tunisie Abu Dżihada, najbliższego współpracownika szefa OWP Jasera Arafata

1991 – Škoda Auto została kupiona przez Volkswagena.

1993 – Mahamane Ousmane został prezydentem Nigru.

2000 – Na Ukrainie odbyło się referendum w sprawie reformy systemu politycznego.

2003 – W Atenach podpisano traktat ateński dotyczący wejścia dziesięciu państw: Polski, Cypru, Czech, Estonii, Litwy, Łotwy, Malty, Słowacji, Słowenii i Węgier do Unii Europejskiej.

2004 – James Michel został prezydentem Seszeli.

2007 – W wyniku dwóch strzelanin na kampusie uniwersyteckim w Virginia Tech w USA zginęły 33 osoby.

2009:

W wyniku trzęsienia ziemi we wschodnim Afganistanie zginęło 19 osób, a 37 zostało rannych.

Zakończyła się II wojna czeczeńska.

Urodzili się

1045 – Mieszko Kazimierzowic, przypuszczalny książę Kujaw, syn Kazimierza I Odnowiciela (zm. 1065)

1319 – Jan II Dobry, król Francji (zm. 1364)

1770 – Maria Magdalena od Wcielenia, włoska zakonnica, założycielka Adoratorek Najświętszego Sakramentu (zm. 1824)

1775 – Wojciech Gutkowski, polski inżynier wojskowy, pisarz (zm. 1826)

1786 – Sir John Franklin, angielski oficer marynarki, badacz Arktyki (zm. 1847)

1819 – Agnieszka Baranowska, polska pisarka (zm. 1890)

1826 – Antoni Chevrier, błogosławiony, francuski duchowny katolicki, założyciel Stowarzyszenia Kapłańskiego (zm. 1879)

1843 – Stanisław Teofil Rybicki, polski lekarz, filantrop (zm. 1920)

1844 – Anatole France, francuski pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 1924)

1858 – Stanisław Barcewicz, polski skrzypek, dyrygent (zm. 1929)

1867 – Wilbur Wright, amerykański konstruktor samolotów, pilot (zm. 1912)

1875 – Aleksander Mogilnicki, łódzki prawnik, poeta, wykładowca wyższych uczelni, teoretyk i praktyk prawa, sędzia i prezes Sądu Najwyższego (zm. 1956)

1880 – Teodor Kubina, polski duchowny katolicki, biskup częstochowski (zm. 1951)

1886 – Ernst Thälmann, niemiecki polityk, działacz komunistyczny (zm. 1944)

1889 – Sir Charles Chaplin, angielski aktor, reżyser filmowy (zm. 1977)

1894 – Jerzy Spława-Neyman, amerykański matematyk pochodzenia polskiego (zm. 1981)

1895 – Czesław Kaczmarek, polski duchowny katolicki, biskup kielecki (zm. 1963)

1896 – Tristan Tzara, francuski poeta, eseista (zm. 1963)

1899:

Osman Achmatowicz, polski chemik pochodzenia tatarskiego (zm. 1988)

Helena Roj-Rytardowa, polska pisarka, koronczarka (zm. 1955)

1903 – Teodor Goździkiewicz, polski pisarz (zm. 1984)

1907:

August Eigruber, niemiecki działacz nazistowski, zbrodniarz wojenny, gauleiter Górnej Austrii (zm. 1947)