16 maja - Polski Serwis Naukowy

16 maja jest 136. (w latach przestępnych 137.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 229 dni.

Theodore Harold Maiman (ur. 11 lipca 1927, zm. 5 maja 2007) – amerykański fizyk. W 1960 skonstruował laser rubinowy - pierwszy działający laser, patent nr 3,353,115.

Jan Tarnowski herbu Leliwa (ur. 1488 w Tarnowie, zm. 16 maja 1561 w Wiewiórce) – hetman Polski, hetman wielki koronny w latach 1527 – 1561, kasztelan krakowski od 1536, wojewoda krakowski od 1535, wojewoda ruski od 1527, kasztelan wojnicki od 1522, starosta sandomierski, lubaczowski, stryjski, chmielnicki.

Święta

imieniny obchodzą: Adam, Adamina, Andrzej, Brendan, Fidol, Germeriusz, Honorat, Jan Nepomucen, Jędrzej, Peregryn, Szymon, Trzebiemysł, Ubald, Wiktorian, Wiktoriana i Wiktorianna.

Malezja – Dzień Nauczyciela

Polska – Święto Straży Granicznej

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Andrzej Bobola (prezbiter i męczennik, patron Polski)

św. Posydiusz z Kalamy (Ojciec Kościoła)

św. Szymon Stock (generał karmelitów, znany w związku z nabożeństwem szkaplerza)

Wydarzenia w Polsce

1575 – Król Henryk Walezy został uznany za zbiegłego.

1648 – Powstanie Chmielnickiego: wojska polskie poniosły klęskę w bitwie pod Żółtymi Wodami.

1903 – Ukazało się pierwsze wydanie krakowskiego dziennika Nowiny.

1915 – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Konarami.

1929 – W Poznaniu otwarto Powszechną Wystawę Krajową.

1943 – Zburzenie przez oddziały niemieckie Wielkiej Synagogi w Warszawie. Z tym wydarzeniem wiąże się upadek powstania w getcie warszawskim.

1944 – W bitwie pod Sucharami batalion 77. Pułku Piechoty AK rozbił oddział niemiecko-ukraiński.

1945 – Utworzono Politechnikę Śląską w Gliwicach.

1954 – Ukazało się pierwsze wydanie śląskiego tygodnika Panorama.

1958 – W okolicach Nowego Miasta nad Pilicą i Rawy Mazowieckiej trąby powietrzne wyrządziły poważne zniszczenia na obszarze kilkunastu kilometrów kwadratowych.

1975 – Premiera 1. odcinka serialu Czterdziestolatek.

1983 – Premiera filmu Wielki Szu.

1991 – Rozpoczęła funkcjonowanie Straż Graniczna.

2005 – Rozpoczął się szczyt Rady Europy w Warszawie.

2010 – Początek powodzi w południowej części kraju.

Wydarzenia na świecie

218 – III legion obwołał cesarzem Heliogabala, domniemanego syna Karakalli.

1204 – Hrabia Flandrii Baldwin I został koronowany na Cesarza Łacińskiego.

1532 – Thomas More zrzekł się funkcji kanclerza Anglii.

1605 – Paweł V został wybrany na papieża.

1654 – VI wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty tureckiej w bitwie w Cieśninie Dardanelskiej.

1792 – Otwarto Teatro La Fenice w Wenecji.

1800 – Wojny napoleońskie: stoczono bitwę pod Ulm.

1803 – Francja zerwała układ pokojowy z Wielką Brytanią.

1811 – Wojny napoleońskie w Hiszpanii i Portugalii: miała miejsce bitwa pod Albuerą.

1829 – W Teatro Ducale w Parmie odbyła się premiera opery Zaira Vincenza Belliniego.

1836 – Edgar Allan Poe poślubił swą 13-letnią kuzynkę, Virginię.

1842 – Pierwszy zorganizowany konwój wozów, liczący 100 osadników wyruszył szlakiem oregońskim na Dziki Zachód.

1866:

Amerykanin Charles Elmer Hires opracował recepturę piwa korzennego.

Norman Robert Pogson odkrył planetoidę Sylvia.

1877 – We Francji doszło do pierwszego i największego kryzysu politycznego w historii III Republiki.

1888 – Emil Berliner zaprezentował skonstruowany przez siebie gramofon.

1916 – Została zawarta tajna brytyjsko-francuska umowa Sykes-Picot, dotycząca podziału stref wpływów na Bliskim Wschodzie po zakończeniu I wojny światowej.

1919 – Samolot US Navy typu Curtiss NC-4, pilotowany przez Alberta Cushinga Reada, wystartował z Nowej Fundlandii do pierwszego lotu transatlantyckiego przez Azory do Lizbony.

1920:

Joanna d'Arc została kanonizowana przez papieża Benedykta XV.

W Szwajcarii przeprowadzono referendum, w którym większość głosujących wypowiedziała się za wstąpieniem do Ligi Narodów.

1921 – Została założona Komunistyczna Partia Czechosłowacji (KPCz).

1929 – Po raz pierwszy przyznano nagrodę amerykańskiej akademii filmowej, nazwaną później Oscarem.

1935 – W Pradze czechosłowacko-radziecki pakt o wzajemnej pomocy.

1939 – Wielka czystka w ZSRR: pisarz Izaak Babel został aresztowany pod zarzutami o trockizm, terroryzm i szpiegostwo.

1941 – W Mongolii ustanowiono Order Suche Batora.

1942 – Ólafur Thors został premierem Królestwa Islandii.

1943 – Front zachodni: brytyjski 617. Dywizjon Bombowy dokonał w nocy z 16/17 maja bombardowań zapór w Zagłębiu Ruhry, powodując katastrofalne zniszczenia w dolinie rzeki Ruhry.

1945 – Wojna na Pacyfiku: brytyjska 26. Flotylla Niszczycieli zatopiła w cieśninie cieśninie Malakka japoński ciężki krążownik Haguro. Zginęło około 900 członków załogi.

1949 – Na japońskiej wyspie Hokkaido założono Park Narodowy Shikotsu-Tōya.

1950 – Ostateczna aprobata Opus Dei jako instytutu świeckiego.

1959 – Gold Coast w australijskim stanie Queensland uzyskało prawa miejskie.

1960 – Uruchomiono pierwszy laser rubinowy skonstruowany przez Theodore’a Maimana.

1961 – Generał Park Chung-hee dokonał zamachu stanu w Korei Południowej.

1966 – W Chinach rozpoczęła się Rewolucja kulturalna.

1969 – Radziecka sonda Wenera 5 wylądowała na Wenus, tracąc kontakt z Ziemią 19 km nad powierzchnią.

1974 – Helmut Schmidt został kanclerzem RFN.

1975:

Indie zaanektowały Sikkim jako swój 22. stan.

Japonka Junko Tabei jako pierwsza kobieta zdobyła Mount Everest.

1980 – Premiera musicalu filmowego Sława.