16 października - Polski Serwis Naukowy

16 października jest 289. (w latach przestępnych 290.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 76 dni.

Jadwiga Andegaweńska, , zm. 17 lipca 1399 w Krakowie) – król Polski (od 16 października 1384) z dynastii Andegawenów (Anjou), najmłodsza córka Ludwika Węgierskiego i Elżbiety Bośniaczki, święta katolicka, patronka Polski.

Małgorzata - imię żeńskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od greckiego słowa margarites oznaczajacego "perła". Formy powstałe od Małgorzaty to Greta i Ryta.

Święta

Imieniny obchodzą: Ambroży, Aurelian, Dionizy, Elifia, Elifiusz, Emil, Florentyn, Florentyna, Gaweł, Gerard, Gerarda, Grzegorz, Iga, Jadwiga, Lubgost, Maksyma, Małgorzata, Martynian, Nereusz, Walenty i Walentyn.

międzynarodowe – Światowy Dzień Żywności (ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w rocznicę utworzenia FAO)

Niue – Święto Konstytucji

Polska – Dzień Papieża Jana Pawła II

Stany Zjednoczone – Dzień Szefów (ang. Boss's Day)

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

bł. Augustyn Thevarparampil (indyjski ksiądz)

św. Bertrand ( † 1123, biskup diecezji Comminges)

św. Gaweł (mnich)

św. Gerard Majella

św. Jadwiga Śląska (Jadwiga z Andechs-Meran)

św. Lul (biskup Moguncji)

św. Małgorzata Maria Alacoque

Wydarzenia w Polsce

1384 – Na Wawelu odbyła się koronacja Jadwigi Andegaweńskiej na króla Polski.

1599 – Odbył się pogrzeb Anny Habsburg, pierwszej żony Zygmunta III Wazy.

1667 – Ugoda z Tatarami zakończyła walki pod Podhajcami.

1794 – Tomasz Wawrzecki został zaprzysiężony jako najwyższy naczelnik insurekcji kościuszkowskiej.

1917 – Rozpoczęto wydobycie w KWK "Sośnica".

1929 – Franciszek Żwirko i Antoni Kocjan ustanowili na samolocie RWD-2 międzynarodowy rekord wysokości lotu (4004 m).

1930 – Działacz PPS Jan Kostrzewski zastrzelił w lokalu Kasy Chorych w Częstochowie jej komisarza oraz dwóch innych pracowników, popełniając następnie samobójstwo.

1940 – Oficjalnie utworzono warszawskie getto.

1945 – Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej podpisał Kartę Narodów Zjednoczonych.

1958 – Telewizja Polska wyemitowała premierowy program Kabaretu Starszych Panów.

1976 – Odsłonięto replikę zniszczonego w czasie wojny Pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie.

1977 – Telewizja Polska rozpoczęła emisję serialu Polskie drogi.

1978 – Premiera komedii muzycznej Hallo Szpicbródka, czyli ostatni występ króla kasiarzy.

1991:

Sejm przyjął ustawę o ochronie przyrody.

Zgodnie z umową międzyrządową powstała Fundacja "Polsko-Niemieckie Pojednanie".

1992 – W Tarnobrzegu rozpoczęło emisję Radio Leliwa.

2003 – Tablice zawierające 21 postulatów Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego z sierpnia 1980 zostały umieszczone na Światowej Liście Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.

2004:

Papież Jan Paweł II mianował biskupem polowym Wojska Polskiego ks. prał. płk. Tadeusza Płoskiego.

Wystartował dziecięcy kanał telewizyjny ZigZap.

2006:

Andrzej Lepper został ponownie mianowany wicepremierem oraz ministrem rolnictwa i rozwoju wsi.

Otwarto nowo wybudowany peron na stacji kolejowej Włoszczowa Północ.

Wydarzenia na świecie

Jan Paweł II

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
16 października

955 – W bitwie nad Reknicą wojska Ottona I dzięki zdradzie Ranów pokonały połączone siły Obodrzyców i stłumiły powstanie Słowian połabskich.

1555 – Biskupi anglikańscy Hugh Latimer i Nicholas Ridley zostali spaleni na stosie za głoszenie herezji.

1590 – Książę Venosy, kompozytor i lutnik Carlo Gesualdo zamordował w swym pałacu w Neapolu przyłapanych in flagranti żonę z kochankiem.

1780 – Około 27,5 tys. osób zginęło wskutek trwającego od 10 października cyklonu tropikalnego nad Karaibami.

1793 – Rewolucja francuska: na gilotynie stracono królową Marię Antoninę.

1796 – Utworzono Republikę Cispadańską.

1813 – Wojny napoleońskie: rozpoczęła się bitwa pod Lipskiem (Bitwa Narodów).

1817 – Giovanni Belzoni odkrył w Dolinie Królów grobowiec faraona Setiego I.

1834 – Spłonął Pałac Westminsterski, siedziba brytyjskiego parlamentu.

1836 – Burscy emigranci założyli Winburg, pierwsze miasto na terenie późniejszego Wolnego Państwa Orania w południowej Afryce.

1841 – W Kingston (Ontario) założono Queen's University.

1846 – William Morton przeprowadził pierwszą udaną operację pod narkozą (Massachusetts General Hospital).

1853 – Turcja wypowiedziała wojnę Rosji – początek wojny krymskiej.

1869 – W stanie Nowy Jork doszło do mistyfikacji archeologicznej – "odkrycia" tzw. Giganta z Cardiff.

1903 – Założono chilijski klub piłkarski Santiago Morning.

1906 – Oszust Wilhelm Voigt podszył się pod pruskiego oficera i podporządkował sobie miasto Köpenick (dzisiejsza dzielnica Berlina), czym rozbawił opinię publiczną i cesarza Wilhelma II.

1913 – Zwodowano brytyjski pancernik HMS Queen Elizabeth.

1918 – Cesarz Karol I wydał edykt o utworzeniu luźnej federacji poszczególnych części składowych Austro-Węgier.

1923:

Brytyjski zegarmistrz John Harwood opatentował w Szwajcarii zegarek automatyczny.

Późniejszy hiszpański dyktator Francisco Franco poślubił Carmen Polo.

Założono koncern The Walt Disney Company.

1925 – Zakończyła się konferencja w Locarno.

1934 – Chińska Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona rozpoczęła tzw. Wielki Marsz z prowincji Jiangxi na południowym wschodzie kraju na północny wschód kraju.

1941 – Front wschodni: wojska rumuńskie i niemieckie po 73 dniach oblężenia zdobyły Odessę.

1942 – Około 40 tysięcy osób zginęło w wyniku uderzenia cyklonu na tereny leżące nad Zatoką Bengalską.

1943 – Po kapitulacji Włoch albańskie Zgromadzenie Narodowe przywróciło konstytucję z 1928 roku. Wiktor Emanuel III został zdetronizowany, a funkcję monarchy na czas wojny przejęła Rada Regencyjna.

1944 – Na Węgrzech, po odsunięciu od władzy Miklósa Horthy'ego, nominalną głową państwa został Ferenc Szálasi, przywódca faszystowskiego ugrupowania strzałokrzyżowców.

1945 – W mieście Québec (Kanada) utworzono Organizację do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO).

1946 – Na podstawie wyroków zapadłych w procesach norymberskich dokonano egzekucji dziesięciu hitlerowskich zbrodniarzy wojennych.

1949 – Klęską komunistycznych partyzantów zakończyła się wojna domowa w Grecji.

1951 – W Rawalpindi zginął w zamachu pierwszy premier Pakistanu Liaquat Ali Khan.

1963 – Ludwig Erhard został kanclerzem RFN.

1964 – Chiny zdetonowały pierwszą bombę atomową.

1967 – Kwatera główna NATO została przeniesiona z Paryża do Brukseli w związku z wystąpieniem Francji ze struktur wojskowych paktu.

1968 – Na Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Meksyku, w trakcie wykonywania amerykańskiego hymnu po dekoracji medalistów biegu na 200 metrów, czarnoskórzy sprinterzy amerykańscy Tommie Smith i John Carlos wykonali gest solidarności z ruchem Black Power, wznosząc pięści w czarnych rękawiczkach.

1969 – W Hiszpanii utworzono Park Narodowy Doñana.

1972:

W Japonii utworzono Park Narodowy Ogasawara.

Zlikwidowano komunikację trolejbusową w Pradze.

1976 – Zakończyła się załogowa misja kosmiczna Sojuz 23. Kapsuła z dwoma kosmonautami wylądowała w czasie burzy śnieżnej na zamarzniętej powierzchni jeziora Tengyz w Kazachstanie i omal nie zatonęła.

1978:

Arcybiskup krakowski kardynał Karol Wojtyła został wybrany na papieża jako pierwsza osoba spoza Włoch od 456 lat, przyjmując imię Jan Paweł II.

Wanda Rutkiewicz jako trzecia kobieta na świecie oraz pierwsza Europejka weszła na szczyt Mount Everestu (8848 m n.p.m.).

W Paryżu agenci tajnej jugosłowiańskiej policji zamordowali chorwackiego pisarza i dziennikarza Bruno Bušicia.

1979 – Jan Paweł II wydał w Rzymie adhortację posynodalną Catechesi Tradendae.

1986 – Tyrolczyk Reinhold Messner po wejściu na Lhotse został pierwszym himalaistą, który zdobył wszystkie ośmiotysięczniki.

1988 – San Marino zostało członkiem Rady Europy.

1991:

Doszło do masakry w barze Luby's w teksańskim mieście Killeen. Szaleniec zastrzelił 23 osoby, ranił 20, a następnie popełnił samobójstwo.

Lewon Ter-Petrosjan został pierwszym prezydentem Armenii.

1994:

Finowie w referendum opowiedzieli się za przystąpieniem kraju do UE.

Rządząca koalicja CDU/CSU kanclerza Helmuta Kohla wygrała wybory do niemieckiego Bundestagu.

Urzędujący prezydent Macedonii Kiro Gligorow został wybrany w I turze wyborów na drugą kadencję.

1995 – Otwarto Skye Bridge łączący wybrzeże Szkocji z wyspą Skye.

1996 – 84 osoby zostały zadeptane, a 180 rannych na stadionie w mieście Gwatemala, przed meczem eliminacyjnym do piłkarskich mistrzostw świata Gwatemala-Kostaryka.

1998 – Na żądanie Hiszpanii areszt na leżącego w londyńskim szpitalu bylego dyktatora Chile Augusto Pinocheta.

1999:

Premiera filmu Zabić Sekala.

Rozpoczęto seryjną produkcję Škody Fabia.

2001 – Amerykanin Tony Benshoof ustanowił na torze w Park City w stanie Utah rekord prędkości przejazdu na sankach (139,4 km/h).

2002:

W egipskim mieście Aleksandria została otwarta Bibliotheca Alexandrina.

W Rosji zakończył się tygodniowy spis powszechny.

2006:

Elżbieta II przybyła do Wilna, rozpoczynając pierwszą w historii wizytę brytyjskiego monarchy w krajach bałtyckich.

Otwarto najdłuższy na świecie podmorski Gazociąg Langeled do przesyłu gazu ziemnego z Norwegii do Wielkiej Brytanii.

W największym w historii Sri Lanki, przeprowadzonym przez Tamilskich Tygrysów samobójczym zamachu bombowym na konwój marynarki wojennej koło miasta Habarana zginęły co najmniej 103 osoby, a ponad 150 zostało rannych.

2009 – Ali Bongo Ondimba objął stanowisko prezydenta Gabonu.