1793 - Polski Serwis Naukowy

Wydarzenia w Polsce

Prusy i Rosja zawarły tajny traktat dotyczący podziału części ziem polskich. Austria tym razem nie wzięła w rozbiorze udziału, zadowalając się perspektywą objęcia w posiadanie Bawarii.

Prusy dokonały zaboru Gdańska.

27 stycznia – w Kargowej w Wielkopolsce polska kompania piechoty obsadziła ratusz i otworzyła ogień do wkraczającego do miasta batalionu pruskiego przeciwstawiając się zajmowaniu przez Prusaków ziem polskich.

25 lutego – rozpoczął się kryzys bankowy, spowodowany zrujnowaniem gospodarki w wyniku wojny polsko-rosyjskiej i wprowadzeniem rządów konfederacji targowickiej.

17 marca – poddano twierdzę Jasna Góra wojskom pruskim.

21 marca – Andrzej Rafałowicz został prezydentem Warszawy.

17 czerwca – w Grodnie rozpoczął się ostatni sejm Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

22 lipca – II rozbiór Polski: deputacja sejmu grodzieńskiego, obradującego pod lufami armat wojsk rosyjskich podpisała traktat z Rosją, w którym Rzeczpospolita zrzekła się województw: mińskiego, kijowskiego, bracławskiego i podolskiego oraz części wileńskiego, nowogródzkiego, brzeskolitewskiego i wołyńskiego (250 tys. km²).

17 sierpnia – spłonął zamek Czocha.

15 września – rozwiązanie konfederacji targowickiej na odbywającym się w Grodnie ostatnim sejmie. Zaakceptowano drugi rozbiór Polski.

25 września – II rozbiór Polski: podpisano traktat z Prusami, w którym otrzymały one 58 tys. km². kw. powierzchni Polski.

14 października – sterroryzowany przez rosyjskie wojsko Sejm grodzieński przyjął napisany przez Katarzynę II projekt wieczystego sojuszu polsko-rosyjskiego.

23 października – sejm grodzieński ratyfikował II rozbiór Polski.

23 listopada – zakończenie prac sejmu grodzieńskiego, ostatniego sejmu I Rzeczypospolitej.

Wydarzenia na świecie

11 stycznia – rewolucja francuska: król Ludwik XVI został skazany na śmierć.

21 stycznia – rewolucja francuska: Ludwik XVI został stracony na gilotynie.

1 marca – Francja dokonała aneksji Belgii.

3 marca – w Bretanii rozpoczęło się powstanie szuanów.

12 marca – w Wandei rozpoczęło się powstanie szuanów.

18 marca – I koalicja antyfrancuska: stoczono bitwę pod Neerwinden.

25 marca – Anglia i Rosja zawarły sojusz przeciwko Francji.

6 kwietnia – rewolucja francuska: Konwent Narodowy powołał Komitet Ocalenia Publicznego i Komitet Bezpieczeństwa Powszechnego.

23 maja – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk austriacko-angielsko-hanowerskich w bitwie pod Famars.

31 maja – rewolucja francuska: jakobini obalili żyrondystów.

2 czerwca – rewolucja francuska: tłumy kierowane przez jakobinów zmusiły francuski Konwent Narodowy do aresztowania żyrondystów.

9 czerwca – rewolucyjna armia francuska pokonała Austriaków w bitwie pod Arlon i zajęła miasto.

10 czerwca – założono Muzeum Historii Naturalnej w Paryżu.

24 czerwca – rewolucja francuska: uchwalenie przez Konwent konstytucji jakobinów. Francuzi w referendum większością ponad 99% głosów przyjęli uchwaloną konstytucję. W głosowaniu wzięło udział około 25% obywateli.

13 lipca – został zamordowany Jean Paul Marat, francuski polityk, jeden z przywódców Wielkiej Rewolucji Francuskiej.

23 lipca – wojska pruskie zdobyły po trzymiesięcznym oblężeniu zajmowaną przez Francuzów Moguncję.

1 sierpnia – we Francji wprowadzono system metryczny.

8 sierpnia – francuski Konwent Narodowy zakazał działalności wszystkich akademii.

23 sierpnia – rewolucja francuska: Komitet Ocalenia Publicznego we Francji wprowadził obowiązkową służbę wojskową.

8 września – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Hondschoote.

17 września – francuski Konwent Narodowy wydał Dekret o podejrzanych.

15 października – rewolucja francuska: królowa Francji Maria Antonina, nazywana przez rewolucjonistów "Wdową Capet", została skazana na karę śmierci.

16 października – rewolucja francuska: na gilotynie stracono królową Marię Antoninę.

27 października – wojny wandejskie: bitwa pod Entrames.

31 października – rewolucja francuska: na Placu Rewolucji w Paryżu ścięto na gilotynie 22 żyrondystów.

8 listopada – otwarto muzeum w Luwrze.

28 listopada – I koalicja antyfrancuska: rozpoczęła się bitwa pod Kaiserslautern.

30 listopada – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk pruskich nad francuskimi w bitwie pod Kaiserslautern.

19 grudnia – rewolucja francuska: Napoleon Bonaparte został mianowany generałem.

31 grudnia – rewolucja francuska: zgilotynowano Armanda Louisa de Biron, członka francuskiej Konstytuanty, generała głównodowodzącego Armii Reńskiej. Postawiono go przed Trybunałem Rewolucyjnym za nieobywatelską postawę: poproszony o podanie tożsamości, odpowiedział: „Kapusta Pietruszka Biron – jak sobie życzycie”. Była to aluzja do panującej mody na zastępowanie imion świętych nazwami warzyw albo narzędzi rolniczych.

Proklamowanie zniesienia niewolnictwa na San Domingo.

Urodzili się

3 czerwca – Antoni Malczewski, poeta polski (zm. 1826)

20 czerwca – Aleksander Fredro, komediopisarz polski (zm. 1876)

29 lipca – Ján Kollár, słowacki duchowny luterański, poeta, publicysta, archeolog, językoznawca; ideolog panslawizmu i słowackiego odrodzenia narodowego (zm. 1852)

9 sierpnia – Aleksander Kokular, polski malarz, pedagog i kolekcjoner (zm. 1846)

Michaił Gorczakow, rosyjski generał, namiestnik Królestwa Polskiego (zm. 1861)

Augustyn Pak Chong-won, koreański męczennik, święty katolicki (zm. 1840)