17 czerwca - Polski Serwis Naukowy

17 czerwca jest 168. (w latach przestępnych 169.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 197 dni.

Galina Ustwolska (ur. 17 czerwca 1919 - zm. 2006), rosyjska kompozytorka, pisząca ascetyczne w środkach i pełne napięcia kompozycje, które sama określała jako "duchowe w swej naturze". Prezentowane utwory: Oktet (1949/1950), Sonata nr 3 (1952), Wielki duet (1959).

Lee Ryan (ur. 17 czerwca 1983 w Chatham w hrabstwie Kent w Wielkiej Brytanii) – brytyjski piosenkarz. Początkowo znany z występów w boysbandzie Blue, następnie rozpoczął karierę solową.

Święta

imieniny obchodzą: Adolf, Adolfa, Albert, Alina, Awit, Awita, Drogomysł, Franciszek, Gundolf, Herweusz, Hipacy, Izaur, Izaura, Marcjan, Nikander, Nikandra, Piotr, Radomił i Waleriana.

Islandia – Rocznica Proklamacji Republiki

Polska – Święto Wojsk Pancernych i Zmechanizowanych – Dzień Czołgisty (na pamiątkę powrotu do Polski 1 pułku czołgów Armii Polskiej gen. Józefa Hallera w 1919 r.)

międzynarodowe – Światowy Dzień Walki z Pustynnieniem i Suszą (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)

wspomnienia i święta w Kościele katolickim,, obchodzą:

św. Adam Chmielowski (św. Albert Chmielowski, polski zakonnik, założyciel zgromadzenia albertynów)

św. Herweusz (śpiewak)

bł. Teresa Portugalska (żona króla Leónu)

Wydarzenia w Polsce

1299 – Książę raciborski Przemko nadał Raciborzowi prawa miejskie według prawa magdeburskiego.

1341 – Powstała warmińska kapituła kolegiacka.

1356 – Lwów otrzymał od króla Kazimierza III Wielkiego przywilej lokacyjny.

1642 – Oława została spalona przez wojska szwedzkie.

1793 – W Grodnie rozpoczął się ostatni sejm Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

1831 – Powstanie listopadowe: rozpoczęła się bitwa pod Kockiem.

1920 – Powołano Szkołę Morską w Tczewie.

1928 – Otwarto Muzeum Stefana Żeromskiego w Nałęczowie.

1933 – Oddano do użytku Zbiornik Otmuchów wraz z elektrownią wodną.

1934 – Prezydent RP Ignacy Mościcki wydał rozporządzenie o utworzeniu obozu odosobnienia w Berezie Kartuskiej.

1939 – Oficer wywiadu Jerzy Sosnowski został skazany na 15 lat pozbawienia wolności i 200 tys. zł grzywny za zdradę i współpracę z Niemcami.

1949 – Odsłonięto Pomnik Fryderyka Chopina w Gliwicach.

1959 – Uchwalono ustawę o prawie łowieckim.

1984 – Odbyły się wybory do Rad Narodowych.

1999 – Zakończyła się VII Podróż Apostolska Jana Pawła II do Polski.

2001 – Zakończyła się pierwsza polska edycja telewizyjnego show Big Brother.

2003 – Dyrektor Poznańskiego Chóru Chłopięcego "Polskie Słowiki" Wojciech Krolopp został zatrzymany pod zarzutem poddawania osób małoletnich innym czynnościom seksualnym.

2004 – Sir Edmund Hillary został odznaczony w Warszawie przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Wydarzenia na świecie

Przybycie Statuy Wolności do Nowego Jorku (1885) na obrazie Edwarda Morana

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
17 czerwca

362 – Cesarz rzymski Julian Apostata wydał edykt zabraniający chrześcijanom nauczania w szkołach.

1405 – Wojna Appenzellu: klęska armii austriackiej w bitwie pod Stoss ze Szwajcarami.

1429 – Wojna stuletnia: zwycięstwo Francuzów nad Anglikami w bitwie pod Beaugency.

1462 – Hospodar wołoski Wład Palownik przeprowadził brawurowy nocny atak na obóz inwazyjnej armii tureckiej, mający na celu zabicie sułtana Mehmeda II. W wyniku ataku i wybuchu paniki zginęło kilka tysięcy Turków.

1497 – II powstanie kornijskie: Kornwalijczycy odnieśli zwycięstwo nad wojskami królewskimi w bitwie pod Blackheath.

1579 – Francis Drake podczas wyprawy dookoła świata wylądował na wybrzeżu dzisiejszej Kalifornii, roszcząc prawa do tych ziem w imieniu Elżbiety I Tudor królowej Anglii.

1673 – Francuska wyprawa pod wodzą Jacques'a Marquette wpłynęła na rzekę Missisipi.

1696 – W bitwie na Dogger Bank eskadra francuska Jeana Barta zniszczyła ochronę konwoju holenderskiego.

1789 – Reprezentanci stanu trzeciego wraz z grupą duchownych ogłosili się w Paryżu Zgromadzeniem Narodowym.

1799 – II koalicja antyfrancuska: rozpoczęła się bitwa nad Trebbią.

1839 – Król Hawajów Kamehameha III wydał edykt tolerancyjny, zezwalający na działalność kościoła katolickiego na archipelagu.

1843 – Na Nowej Zelandii doszło do pierwszego poważnego starcia między Maorysami a osadnikami brytyjskimi (incydent w Dolinie Wairau).

1876 – Wojna o Góry Czarne: Amerykanie starli się z plemionami Dakotów i Szejenów w bitwie o Rosebud.

1885 – Do Nowego Jorku przybyła z Francji we fragmentach Statua Wolności.

1907 – W Anglii otwarto pierwszy stały tor wyścigowy na świecie – Brooklands.

1911 – Założono Uniwersytet Islandzki w Rejkiawiku.

1918 – Została powołana Łotewska Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza (LSDSP).

1925 – Podpisano Protokół genewski o zakazie używania na wojnie gazów duszących, trujących lub podobnych oraz środków bakteriologicznych.

1930 – Prezydent USA Herbert Hoover podpisał ustawę Smoota-Hawleya, która zwiększała do rekordowych poziomów cła na ponad 20 tysięcy towarów importowanych.

1934 – Były kanclerz Niemiec Franz von Papen wygłosił na Uniwersytecie w Marburgu antynazistowskie przemówienie napisane przez Edgara Junga.

1939 – W Wersalu odbyła się ostatnia publiczna egzekucja we Francji. Na gilotynie został ścięty działający we Francji niemiecki seryjny morderca Eugene Weidmann.

1940:

Armia Czerwona najechała Łotwę i Estonię.

Operacja Ariel: kilka tysięcy osób zginęło w wyniku zatopienia przez niemieckie nurkowce Ju 88 brytyjskiego statku pasażerskiego RMS Lancastria, w czasie ewakuacji brytyjskich wojsk z Dunkierki.

1944 – Proklamowano Republikę Islandii, ostatecznie uniezależniając ją od władzy Danii.

1946 – Żydowska organizacja paramilitarna Hagana zniszczyła 11 mostów łączących Palestynę z sąsiednimi krajami.

1953 – Po manifestacjach robotniczych przeciw komunistom w Berlinie Wschodnim, radzieckie dowództwo wojskowe wprowadziło stan wyjątkowy na terytorium NRD.

1955 – Dokonano oblotu samolotu pasażerskiego Tu-104.

1959 – Dokonano oblotu francuskiego naddźwiękowego bombowca Dassault Mirage IV.

1967 – Chiny przeprowadziły pierwszy próbny wybuch bomby wodorowej.

1970 – Premiera Range Rovera.

1971 – Prezydent USA Richard Nixon ogłosił wojnę z narkotykami.

1972 – Afera Watergate: w Waszyngtonie aresztowano 5 osób podejrzanych o dokonanie włamania do siedziby Komitetu Wyborczego Partii Demokratycznej.

1982 – Dokonano oblotu radzieckiego śmigłowca szturmowego Ka-50.

1985:

Rozpoczęła się misja STS-51-G wahadłowca Discovery.

Wystartował Discovery Channel.

1989 – Należący do wschodnioniemieckich linii Interflug Ił-62 rozbił się i spłonął podczas nieudanej próby startu z lotniska Berlin-Schönefeld. Zginęło 21 spośród 105 osób na pokładzie.

1990 – Powstała konserwatywna macedońska partia polityczna VMRO-DPMNE.

1991 – Premier Jan Krzysztof Bielecki i kanclerz Helmut Kohl podpisali w Bonn polsko-niemiecki traktat o współpracy i dobrym sąsiedztwie.

1992 – Tadżykistan zremisował w Duszanbe z Uzbekistanem 2:2 w pierwszym w historii oficjalnym meczu dla obu reprezentacji piłkarskich.

1993 – Gulbuddin Hekmatjar został premierem Afganistanu.

1994:

Kalifornijska policja aresztowała po pościgu samochodowym O.J. Simpsona, podejrzanego o zabójstwo byłej żony i jej kochanka.

W USA rozpoczęły się XV Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej.

1999 – Vaira Vīķe-Freiberga wygrała wybory prezydenckie na Łotwie.

2000 – Otwarto Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie.

2004 – W amerykańskim stanie Georgia upolowano ogromnych rozmiarów dzika, nazwanego później przez prasę Hogzilla.

2005 – W Iranie odbyła się I tura wyborów prezydenckich. Do II tury przeszli Ali Akbar Haszemi Rafsandżani i Mahmud Ahmadineżad.

2006 – W australijskim mieście Perth po raz pierwszy w historii odnotowano ujemną temperaturę powietrza (- 0,7 °C).

2007 – We Francji odbyła się II tura wyborów parlamentarnych.

2008 – 63 osoby zginęły w zamachu bombowym w Bagdadzie.

2009 – 24 algierskich żołnierzy zginęło w zasadzce zorganizowanej przez islamskich rebeliantów.

Urodzili się

1239 – Edward I Długonogi, król Anglii (zm. 1307)

1603 – Józef z Copertino, święty, włoski franciszkanin (zm. 1663)

1682 – Karol XII, król Szwecji (zm. 1718)

1691 – Giovanni Paolo Pannini, włoski malarz, architekt (zm. 1765)

1703 – John Wesley, angielski teolog, twórca metodyzmu (zm. 1791)

1800 – William Parsons, irlandzki astronom (zm. 1867)

1805 – Friedrich Buschmann, niemiecki konstruktor instrumentów muzycznych, twórca prototypu akordeonu (zm. 1864)

1808 – Henrik Wergeland, norweski poeta (zm. 1845)

1818 – Charles Gounod, francuski kompozytor (zm. 1893)

1833 – Cyriak Maria Sancha y Hervás, prymas Hiszpanii, błogosławiony katolicki (zm. 1909)

1861 – Sidney Jones, angielski kompozytor (zm. 1946)

1882 – Igor Strawinski, rosyjski kompozytor, pianista, dyrygent (zm. 1971)

1888 – Heinz Guderian, niemiecki dowódca wojskowy, generał (zm. 1954)

1889 – Jan Skala, serbołużycki pisarz, polityk (zm.1945)

1894 – Wilhelm Scheppmann, niemiecki działacz nazistowski, szef sztabu SA (zm. 1970)

1900 – Martin Bormann, niemiecki działacz nazistowski, zbrodniarz wojenny (zm.1945)

1903 – Stanisław Mieszkowski, polski dowódca wojskowy, komandor (zm. 1952)

1904 – Ralph Bellamy, amerykański aktor (zm. 1991)

1905 – Paweł Kozubek, polski lekkoatleta, młociarz, trener lekkoatletyki (zm. 1961)

1906 – Carlo Enrico Di Rovasenda, włoski duchowny katolicki, dominikanin, teolog (zm. 2007)

1911 – Albert Lütkemeyer, niemiecki działacz nazistowski, zbrodniarz wojenny (zm. 1947)

1911 – Wiktor Niekrasow, rosyjski pisarz (zm. 1987)

1913 – Bolesław Płotnicki, polski aktor (zm. 1988)

1914 – Julián Marías Aguilera, hiszpański filozof (zm. 2005)

1915:

Mirosław Ferić, polski pilot, as myśliwski (zm. 1942)

Mario Echandi Jiménez, kostarykański polityk, prezydent Kostaryki (zm. 2011)

Grzegorz Korczyński, polski dowódca wojskowy, generał, polityk (zm. 1971)

1916 – Stanisław Wroński, polski polityk, minister kultury i sztuki (zm. 2003)

1919:

Patrick Cranshaw, amerykański aktor (zm. 2005)

Galina Ustwolska, rosyjska kompozytorka (zm. 2006)

1920:

François Jacob, francuski genetyk, laureat Nagrody Nobla

Bogdan Rutha, polski pisarz (zm. 1983)

1923:

Anthony Joseph Bevilacqua, amerykański duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Filadelfii

Claude Santelli, francuski reżyser filmowy (zm. 2001)

1926:

Marian Klaus, polski muzyk, kompozytor, nauczyciel, stroiciel fortepianów i akordeonów

Alan Walters, brytyjski ekonomista (zm. 2009)

1927 – Lucio Fulci, włoski reżyser, scenarzysta, aktor i producent filmowy (zm. 1996)

1928:

Juan María Bordaberry, urugwajski polityk, prezydent Urugwaju (zm. 2011)

Peter Seiichi Shirayanagi, japoński duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Tokio (zm. 2009)

1929 – Tigran Petrosjan, ormiański szachista (zm. 1984)

1930 – Romuald Twardowski, polski kompozytor, pedagog

1931 – Ignacy Gogolewski, polski aktor, reżyser filmowy, prezes ZASP

1932:

Juan Antonio Masso, hiszpański duchowny katolicki (zm. 2003)

John Murtha, amerykański polityk (zm. 2010)

1933 – Guy Hunt, amerykański polityk (zm. 2009)

1936 – Ken Loach, brytyjski reżyser filmowy

1938 – Zdzisław Bubnicki, polski inżynier elektryk, specjalista automatyki, informatyki i robotyki (zm. 2006)

1939:

Ludmiła Jakubczak, polska piosenkarka (zm. 1961)

Krzysztof Zanussi, polski reżyser filmowy

1940:

Jakub Karpiński, polski socjolog, historyk, politolog (zm. 2003)

Alton Kelley, amerykański malarz, grafik (zm. 2008)

1942 – Nicola Trussardi, włoski projektant mody (zm. 1999)

1943:

James L. Elliot, amerykański astronom (zm. 2011)

Barry Manilow, amerykański piosenkarz

1944:

Żanna Biczewska, rosyjska pieśniarka

Adam Kreczmar, polski poeta, satyryk, autor tekstów piosenek, aktor (zm. 1982)

1945:

Ken Livingstone, brytyjski polityk

Eddy Merckx, belgijski kolarz szosowy

1947:

Christopher Allport, amerykański aktor (zm. 2008)

Stephen Quay, amerykański reżyser filmów animowanych, scenograf

Timothy Quay, amerykański reżyser filmów animowanych, scenograf

1950 – Lee Tamahori, nowozelandzki reżyser filmowy

1952 – Estelle Morris, brytyjska polityk

1954 – Romuald Jakubowski, polski prezenter radiowy

1956 – Kelly Curtis, amerykańska aktorka

1957:

Phyllida Lloyd, brytyjska reżyserka filmowa

Joanna Wizmur, polska aktorka (zm. 2008)

1958:

Jello Biafra, amerykański wokalista zespołu Dead Kennedys

Daniel McVicar, amerykański aktor, reżyser, scenarzysta, producent telewizyjny i filmowy

1961 – Piotr Tomaszuk, polski reżyser teatralny

1962:

Martin Hangl, szwajcarski narciarz alpejski

Piotr Wieteska, polski muzyk zespołów: Kult i Buldog

1963:

Greg Kinnear, amerykański aktor

Temir Sarijew, kirgiski polityk

Danuta Widuch-Jagielska, polska aktorka

1964 – Jurij Michajłus, rosyjski piłkarz

1965 – Dan Jansen, amerykański łyżwiarz szybki

1966 – Jason Patric, amerykański aktor, producent filmowy

1967:

Dorothea Röschmann, niemiecka śpiewaczka operowa (sopran)

Zinho, brazylijski piłkarz

1968:

Luis Barbat, urugwajski piłkarz, bramkarz

Robert Kalinowski, polski dziennikarz

1969:

Ilja Cymbalar, rosyjski piłkarz pochodzenia ukraińskiego

Donata Jancewicz, polska skoczkini wzwyż

Paul Tergat, kenijski biegacz długodystansowy

1972:

Antoine Albeau, francuski windsurfer

Iztok Čop, słoweński wioślarz

Carl Greenblatt, amerykański aktor, twórca filmów animowanych

Markus López, meksykański piłkarz

Michał Żebrowski, polski aktor

1973:

Juliusz Chrząstowski, polski aktor

Małgorzata Kosik, polska tancerka, modelka, piosenkarka, aktorka

Leander Paes, indyjski tenisista

1974 – Marco Antonio Barrera, meksykański bokser

1975:

Altin Haxhi, albański piłkarz

Joshua Leonard, amerykański aktor

Juan Carlos Valerón, hiszpański piłkarz

1976:

Milan Gurović, serbski koszykarz

Maciej Molęda, polski piosenkarz

1977:

Sylwia Juszczak, polska aktorka

Jarosław Lato, polski piłkarz

Dominik Połoński, polski wiolonczelista

1978:

Isabelle Delobel, francuską łyżwiarka figurowa

Odeta Moro-Figurska, polska dziennikarka

Masato Uchishiba, japoński judoka

Tamás Varga, węgierski wioślarz

1980 – Venus Williams, amerykańska tenisistka

1981 – Izabela Tarka, polska wokalistka zespołu Sumptuastic

1982 – Stanislava Hrozenská, słowacka tenisistka

1983 – Lee Ryan, brytyjski piosenkarz, wokalista zespołu Blue

1985:

Marcos Baghdatis, cypryjski tenisista

Manuel Fettner, austriacki skoczek narciarski

1986 – Karolina Kosińska, polska tenisistka

1987 – Igor Yudin, australijski siatkarz pochodzenia rosyjskiego

Zmarli

1025 – Bolesław I Chrobry, król Polski (ur. 967)

1501 – Jan I Olbracht, król Polski (ur. 1459)

1620 – Mikołaj Zebrzydowski, marszałek wielki koronny, wojewoda lubelski i krakowski (ur. 1553)

1696 – Jan III Sobieski, król Polski (ur. 1629)

1835 – Izabela Czartoryska, księżna, polska pisarka (zm. 1746)

1862 – Piotr Đa, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1802)

1897 – Sebastian Kneipp, niemiecki duchowny katolicki, prekursor wodolecznictwa (ur. 1821)

1898 – Sir Edward Burne-Jones, angielski malarz (ur. 1833)

1923 – Seweryn Bieszczad, polski malarz (ur. 1852)

1952 – Jerzy Rygier, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1887)

1961 – Jeff Chandler, amerykański aktor (zm. 1961)

1963 – Richard Baer, niemiecki działacz nazistowski, zbrodniarz wojenny, komendant obozów koncentracyjnych Auschwitz-Birkenau i Mittelbau-Dora (ur. 1911)

1967 – Katarzyna Żbikowska, polska aktorka (ur. 1884)

1971 – Antoni Szylling, polski dowódca wojskowy, generał (ur. 1884)

1983:

George Benson, walijski aktor (ur. 1911)

Miron Białoszewski, polski pisarz (ur. 1922)

1985 – John Boulting, angielski reżyser filmowy (ur. 1913)

1988 – Wacław Czerwiński, polski lotnik, konstruktor lotniczy (ur. 1900)

1994 – Jurij Nagibin, rosyjski pisarz (ur. 1920)

1999:

Paul-Émile de Souza, beniński polityk przewodniczący Beninu (ur. ok. 1930)

George Basil Hume, brytyjski duchowny katolicki, arcybiskup Westminster, prymas Anglii i Walii, kardynał (ur. 1923)

2001: