17 lutego - Polski Serwis Naukowy

17 lutego jest 48. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 317 (w latach przestępnych 318) dni.

Andre Norton to pseudonim, a w późniejszym okresie oficjalne imię i nazwisko Alice Mary Norton (ur. 17 lutego 1912 w Cleveland, Ohio, zm. 17 marca 2005 w Murfreesboro, Tennessee), amerykańskiej pisarki, przedstawicielki literatury fantasy i science fiction. Inne pseudonimy pisarki to Andrew North i Allan West.

Narodowy socjalizm (z pewnymi elementami wewnętrznej polityki . Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945. Ideologami narodowego socjalizmu byli: Adolf Hitler (Mein Kampf) oraz Alfred Rosenberg i Joseph Goebbels.

Święta

imieniny obchodzą: Aleksja, Aleksy, Anastazy, Bartłomiej, Benedykt, Bonfilia, Bonfiliusz, Donat, Faustyn, Fintan, Flawian, Franciszek, Gerard, Hermogenes, Hugo, Izydor, Jan, Julian, Klemens, Konstanty, Łukasz, Marianna, Michał, Niegowoj, Polichroniusz, Reginald, Romulus, Sylwan, Sylwin, Sylwina, Teodulf, Wilhelm i Zbigniew.

daw. Cesarstwo rzymskie – Kwirynalia (łac. Quirinalia)

Kosowo – Dzień Niepodległości Kosowa

międzynarodowe – Światowy Dzień Kota

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

Siedmiu Świętych Założycieli Zakonu Serwitów Najświętszej Maryi Panny (serwici)

św. Aleksy Falconieri (zm. 1310, założyciel serwitów)

bł. Łukasz Belludi, Łukasz od św. Antoniego (franciszkanin)

Wydarzenia w Polsce

1677 – poświęcono klasztor Dominikanów w Tarnobrzegu.

1831 – powstanie listopadowe: zwycięskie bitwy pod Dobrem i Kałuszynem.

1834 – we Lwowie odbyła się premiera komedii Zemsta Aleksandra Fredry.

1863 – powstanie styczniowe: bitwy pod Miechowem i Staszowem.

1881 – Ferdynand Weigel został prezydentem Krakowa.

1915 – zainaugurowała działalność Filharmonia Łódzka.

1940 – Niemcy zniszczyli pomnik Tadeusza Kościuszki na Wawelu.

1941 – Maksymilian Maria Kolbe został aresztowany przez Gestapo.

1947 – w Krakowie wznowiła działalność Polska Akademia Umiejętności.

1956 – 15 górników zginęło w wyniku pożaru w KWK Rokitnica w Zabrzu.

1960 – zostały ustanowione Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie i Medal za Ofiarność i Odwagę.

1981 – zarejestrowano Niezależne Zrzeszenie Studentów.

1994:

otwarto Planetarium im. Władysława Dziewulskiego w Toruniu.

premiera filmu Jańcio Wodnik.

1999 – Sejm upoważnił prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego do ratyfikacji Traktatu Północnoatlantyckiego.

Wydarzenia na świecie

Proces Giordano Bruno – tablica na pomniku filozofa na Campo de' Fiori w Rzymie

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
17 lutego

1164 – ponad 20 tys. osób zginęło na wybrzeżu holenderskim i niemieckim, wskutek powodzi wywołanej przez sztorm na Morzu Północnym.

1370 – Krzyżacy pokonali Litwinów w bitwie nad Rudną.

1448 – podpisano konkordat pomiędzy Watykanem i Świętym Cesarstwem Rzymskim Narodu Niemieckiego.

1500 – chłopi niemieccy pokonali przeważające siły duńskiego króla Jana II w bitwie pod Hemmingstedt.

1600 – w Rzymie za herezję spalono na stosie Giordano Bruno.

1720 – Haga: zawarto układ pokojowy kończący wojnę Hiszpanii z koalicją angielsko-francusko-austriacką.

1753 – w brytyjskim czasopiśmie Scots Magazine Charles Morrison przedstawił pierwszy projekt telegrafu elektrycznego.

1772 – w Petersburgu podpisano układ rosyjsko-pruski dotyczący rozbioru Polski. Do układu dołączyła Austria.

1801 – Thomas Jefferson został wybrany na 3. prezydenta USA. W głosowaniu Kolegium Elektorów Jefferson i Aaron Burr uzyskali taką samą liczbę głosów i wyboru po raz pierwszy dokonała Izba Reprezentantów.

1843 – zwycięstwo brytyjskie nad wojskami emirów prowincji Sindh w bitwie o Miani w Indiach.

1854 – proklamowano niepodległość Wolnego Państwa Orania.

1855 – wojna krymska: zwycięstwo wojsk tureckich w bitwie pod Eupatorią.

1859 – w Teatro Apollo w Rzymie odbyła się premiera opery Bal maskowy Giuseppe Verdiego.

1864 – wojna secesyjna: na redzie portu Charleston (Karolina Południowa), okręt podwodny konfederatów H.L. Hunley, przeprowadził pierwszy w dziejach udany atak na okręt wroga; należący do floty Unii USS Housatonic. W wyniku starcia obie jednostki zatonęły.

1867 – pierwszy statek przepłynął przez Kanał Sueski.

1904 – w mediolańskiej La Scali odbyła się premiera opery Madame Butterfly Giacoma Pucciniego.

1933 – ukazał się pierwszy numer amerykańskiej edycji tygodnika Newsweek.

1935 – w Niemczech wprowadzono 8-godzinny dzień pracy.

1944 – wojna na Pacyfiku: Amerykanie rozpoczęli atak na wyspę Truk.

1947 – rozgłośnia Głos Ameryki rozpoczęła nadawanie audycji do ZSRR.

1959:

samolot Vickers Viscount 793 z turecką delegacją rządową rozbił się podczas pochodzenia do lądowania na lotnisku Gatwick pod Londynem. Zginęło 14 z 24 osób na pokładzie, wśród ocalonych był premier Adnan Menderes.

został wystrzelony amerykański satelita Vanguard 2.

1960 – w Sztokholmie odbyła się prezentacja samochodu Saab 96.

1964 – NASA wystrzeliła sondę księżycową Ranger 8.

1972:

Giulio Andreotti został premierem Włoch.

Izba Gmin przyjęła protokół przystąpienia Wielkiej Brytanii do EWG.

Volkswagen Garbus wyprzedził Forda Model T w ilości wyprodukowanych egzemplarzy.

1978 – 12 osób zginęło, a 30 zostało rannych w hotelowej restauracji pod Belfastem, w zamachu bombowym dokonanym przez IRA.

1979 – wybuchła wojna chińsko-wietnamska.

1980 – Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki dokonali pierwszego zimowego wejścia na Mount Everest.

1986 – kraje członkowskie EWG podpisały w Luksemburgu Jednolity Akt Europejski.

1993 – w katastrofie promu pasażerskiego u wybrzeży Haiti zginęło od 1500 do 2000 osób.

1996 – została wystrzelona amerykańska sonda kosmiczna NEAR Shoemaker, przeznaczona do badania planetoid.

1997 – Nawaz Sharif został po raz trzeci premierem Pakistanu.

1999 – 3 Kurdów zostało zastrzelonych podczas próby wtargnięcia do izraelskiego konsulatu w Berlinie, w trakcie demonstracji przeciw pojmaniu przez tureckie służby specjalne (przy pomocy izraelskiego Mossadu) przywódcy kurdyjskiego, Abdullaha Öcalana.

2000:

Kumba Ialá został prezydentem Gwinei Równikowej.

Microsoft wydał system operacyjny Windows 2000.

premiera filmu Jak ugryźć 10 milionów.

2002 – w mieście Mangalsen ponad 130 osób, w większości żołnierzy i policjantów, zginęło w najkrwawszym ataku maoistów podczas wojny domowej w Nepalu.

2003 – 133 osoby zginęły w pożarze metra wywołanym przez szaleńca w Taegu w Korei Południowej.

2004 – została odkryta planetoida transneptunowa 90482 Orkus.

2005 – Zurab Nogaideli został premierem Gruzji.

2006 – wskutek zejścia lawiny błotnej na wyspie Leyte na Filipinach zginęło około 1 800 osób.

2008:

Afganistan: ponad 100 osób zginęło w najkrwawszym od czasu rozpoczęcia interwencji wojsk NATO, zamachu w Kandaharze.

Kosowo jednostronnie ogłosiło niepodległość (od Serbii).

2010:

Justyna Kowalczyk zdobyła srebrny medal w sprincie narciarskim techniką klasyczną, podczas igrzysk olimpijskich w Vancouver.

zejście lawiny w Pakistanie spowodowało śmierć 40 osób, 50 kolejnych uznano za zaginione.

2011: – antyrządowe wystąpienia (Dzień Gniewu) w Libii, które zapoczątkowały wojnę domową.

Urodzili się

625 – Wu Zetian, chińska cesarzowa (zm. 705)

1444 – Rudolf Agricola, holenderski pisarz nowołaciński, filolog, poeta, epistolog, tłumacz, muzyk (zm. 1485)

1653 – Arcangelo Corelli, włoski kompozytor i skrzypek (zm. 1713)

1704 – Józef Pułaski, palestrant, założyciel i marszałek Konfederacji barskiej, starosta warecki, wielokrotny poseł na sejm, ojciec Kazimierza Pułaskiego.(zm. 1769)

1740 – Horace-Bénédict de Saussure, szwajcarski uczony – przyrodnik, inicjator alpinizmu (zm. 1799)

1754 – Nicolas Baudin, francuski podróżnik i odkrywca (zm. 1803)

1776 – Georg, hrabia Münster, niemiecki arystokrata, pionier paleontologii (zm. 1844)

1796 – Frederick William Beechey, brytyjski żeglarz i eksplorator wysp Pacyfiku i Antarktyki (zm. 1856)

1798 – Auguste Comte, francuski filozof (zm. 1857)

1831 – Amedee Mannheim, francuski matematyk (zm. 1906)

1838 – Friedrich Konrad Beilstein, rosyjski chemik (zm. 1906)

1856 – Joseph Henri Honoré Boex, belgijski pisarz (zm. 1940)

1864 – Jozef Murgaš, słowacki duchowny katolicki, wynalazca w dziedzinie telegrafii bezprzewodowej i radiokomunikacji (zm. 1929)

1873 – Henryk Przeździecki, polski duchowny katolicki, biskup siedlecki (zm. 1939)

1877 – André Maginot, francuski polityk (zm. 1932)

1883 – Kazimierz Tomczak, polski duchowny katolicki, biskup łódzki (zm. 1967)

1888 – Otto Stern, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1969)

1890 – Ronald Fisher, angielski statystyk, genetyk (zm. 1962)

1893 – Dieter Collin, niemiecki as myśliwski (zm. 1918)

1895 – Stefan Barsanescu, rumuński pedagog, profesor (zm. 1984)

1898 – Ignacy Posadzy, Sługa Boży, polski ksiądz, współzałożyciel Towarzystwa Chrystusowego i założyciel Sióstr Misjonarek Chrystusa Króla (zm. 1984)

1901 – Konstanty Grzybowski, polski prawnik, historyk prawa, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 1970)

1904:

Czesław Bobrowski, polski ekonomista (zm. 1996)

Józef Chałasiński, polski socjolog (zm. 1979)

1907 – Gerhard Hirschfelder, błogosławiony, niemiecki ksiądz katolicki, przeciwnik narodowego socjalizmu, zginął w KL Dachau (zm. 1942)

1908:

Stefan Ignar, polski ekonomista i działacz ruchu ludowego (zm. 1992)

Stanisław Mioduszewski, polski pisarz (zm. 1991)

Bo Yibo, chiński polityk (zm. 2007)

1912 – Andre Norton, amerykańska pisarka (zm. 2005)

1913 – René Leibowitz, francuski dyrygent i kompozytor rosyjskiego pochodzenia (zm. 1972)

1914 – Arthur Kennedy, amerykański aktor (zm. 1990)

1916 – Raf Vallone, włoski aktor (zm. 2002)

1919 – Kathleen Freeman, amerykańska aktorka (zm. 2001)

1920 – Ivo Caprino, norweski reżyser filmów animowanych

1921 – Irena Szymańska-Matuszewska, polska tłumaczka, pisarka, wydawca (zm. 1999)

1923:

Jang Hwang-yop, północnokoreański dygnitarz, główny ideolog Partii Pracy Korei (zm. 2010)

Kihachi Okamoto, japoński reżyser filmowy

1924:

Irena Popławska, polski historyk sztuki, historyk architektury łódzkiej, profesor Politechniki Łódzkiej (zm. 1995)

Margaret Truman, amerykańska pisarka (zm. 2008)

Gework Wartanian, rosyjski agent wywiadu, pułkownik, jeden z najsłynniejszych i najskuteczniejszych szpiegów okresu zimnej wojny (zm. 2012)

1925 – Hal Holbrook, amerykański aktor

1927 – Juan Almeida Bosque, kubański polityk, wiceprezydent Kuby (zm. 2009)

1928 – Maria Jaczynowska, polski historyk, profesor, badacz historii starożytnego Rzymu (zm. 2008)

1929 – Chaim Potok, pisarz amerykański żydowskiego pochodzenia (zm. 2002)

1930 – Jerzy Jasiński, polski prawnik, kryminolog, sędzia Trybunału Stanu (zm. 1998)

1934 – Alan Bates, angielski aktor (zm. 2003)

1936 – Tadeusz Madeja, polski aktor

1937:

Bolesław Faron, polski historyk literatury, polityk, minister

Wanda Koczeska, polska aktorka (zm. 2008)

1940:

Willi Holdorf, niemiecki lekkoatleta

Andrzej Kotkowski, polski reżyser filmowy

1941 – Gene Pitney, amerykański piosenkarz (zm. 2006)

1942 – Dieter Laser, niemiecki aktor

1944 – Neil Young, angielski piłkarz (zm. 2011)

1946:

André Dussolier, francuski aktor

Maciej Englert, polski aktor, reżyser teatralny

1949 – Fred Frith, brytyjski muzyk zespołu Henry Cow

1951:

Barzan Ibrahim at-Tikriti, były szef służby bezpieczeństwa Iraku, przyrodni brat Saddama Husajna (zm. 2007)

Elżbieta Karolak, polska organistka i pedagog

1952 – Andrzej Gałła, polski aktor i reżyser

1954:

Marek Gałązka, polski muzyk, pieśniarz, reżyser, autor tekstów piosenek, animator kultury

Marie-Astrid, księżniczka luksemburska, córka Jana wielkiego księcia Luksemburga

Rene Russo, amerykańska aktorka

1957 – Loreena McKennitt, kanadyjska piosenkarka

1960:

Grzegorz Dolniak, polski ekonomista, polityk, poseł na Sejm RP (zm. 2010)

Andrzej Ziemiański, polski pisarz science fiction

1961 – Witold Sobków, polski ambasador, dyplomata

1962:

Serge Brammertz, belgijski prawnik

Lou Diamond Phillips, amerykański aktor

1963:

Janusz Chabior, polski aktor

Michael Jordan, amerykański koszykarz

1965 – Michael Bay, amerykański reżyser, producent filmowy

1966:

Janis Kalitzakis, grecki piłkarz

Peter Karlsson, szwedzki hokeista (zm. 1995)

1967 – Joe Greene, amerykański lekkoatleta, skoczek w dal

1968:

Marcin Jędrzejewski, polski aktor

Giuseppe Signori, włoski piłkarz

1969 – Tuesday Knight, amerykańska aktorka

1970:

Thomas Frischknecht, szwajcarski kolarz

Tommy Moe, amerykański narciarz alpejski

Dominic Purcell, australijski aktor

1971:

Maurizio Castellano, włoski siatkarz

Denise Richards, amerykańska aktorka, modelka

Artur Szrejter, polski pisarz fantasy

1972:

Billie Joe Armstrong, amerykański wokalista i gitarzysta zespołu Green Day

Lloy Ball, amerykański siatkarz

Philippe Candeloro, francuski łyżwiarz figurowy

Andriej Czemierkin, rosyjski sztangista

Taylor Hawkins, amerykański perkusista

Cezary Kucharski, polski piłkarz

Nani Roma, hiszpański motocyklista, kierowca rajdowy

1973 – Stefan Kretzschmar, niemiecki piłkarz ręczny

1974:

Edvin Marton, węgierski kompozytor, skrzypek

Jerry O'Connell, amerykański aktor

Bożena Stachura, polska aktorka

Jan Woś, polski piłkarz

1975 – Anita Jancia, polska aktorka

1976 – Almira Skripczenko, mołdawska szachistka

1977:

Erin Cardillo, amerykańska aktorka

Joanna Mirek, polska siatkarka

1978 – Tomasz Celej, polski koszykarz

1979:

Cara Black, zimbabweńska tenisistka

Eva Gardner, amerykańska gitarzystka basowa

Bear McCreary, amerykański muzyk, kompozytor

1980:

Eva Dyrberg, duńska tenisistka

Tomáš Rolinek, czeski hokeista

1981:

Paris Hilton, amerykańska aktorka, modelka

Joseph Gordon-Levitt, amerykański aktor

1982:

Adriano, brazylijski piłkarz

Eunice Jepkorir, kenijska biegaczka długodystansowa

Marta Pluta, polska siatkarka

Irena Więckowska, polska szablistka

1983:

Małgorzata Chojnacka, polska kajakarka

Kevin Rudolf, amerykański piosenkarz, autor tekstów, producent

1984:

Marcin Gortat, polski koszykarz

Rafał Maserak, polski tancerz

1985:

Anders Jacobsen, norweski skoczek narciarski

Ewelina Staszulonek, polska saneczkarka

1987:

Kamil Kosowski, polski bramkarz hokejowy

Ramon Miller, bahamski sprinter

Adrian Stańczak, polski siatkarz

1988:

Anna Hartelt, niemiecka curlerka

Natascha Kampusch, austriacka ofiara porwania

1991 – Bonnie Wright, brytyjska aktorka

Zmarli

364 – Jowian, cesarz rzymski (ur. ok. 331)

1339 – Otto Wesoły, książę Austrii (ur. 1301)

1504 – Eberhard II Wirtemberski, książę Wirtembergii (ur. 1447)

1600 – Giordano Bruno, włoski dominikanin i filozof, zwolennik teorii heliocentrycznej (ur. 1548)

1609 – Ferdinando I de' Medici, wielki książę Toskanii (ur. 1549)

1673 – Molier, francuski komediopisarz (ur. 1622)

1680 – Jan Swammerdam, holenderski lekarz i przyrodnik (ur. 1637)

1820 – Franciszek Clet, francuski lazarysta, misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1748)

1827 – Johann Heinrich Pestalozzi, szwajcarski pedagog i pisarz (ur. 1746)

1856 – Heinrich Heine, niemiecki poeta (ur. 1797)

1866 – Piotr Yu Chong-yul, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1837)

1909 – Geronimo, wódz indiański (ur. 1829)

1919 – Wilfrid Laurier, kanadyjski polityk (ur. 1841)

1929 – Władysław Wścieklica, polski przemysłowiec, właściciel drukarni w Łodzi (ur. 1856)

1934:

Albert I, król Belgów (ur. 1875)

Siegbert Tarrasch, niemiecki szachista (ur. 1862)

1938 – Stefan Przanowski, polski inżynier mechanik, przemysłowiec, działacz gospodarczy, minister aprowizacji, minister przemysłu i handlu (ur. 1874)

1942 – Jewgienij Czerwiakow, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1899)

1946 – Jan Stapiński, działacz ruchu ludowego (ur. 1867)

1954 – Alfred Szczepański, wybitny polski taternik (ur. 1908)

1955 – Štefan Krčméry, słowacki duchowny ewangelicki, poeta, redaktor (ur. 1892)

1962 – Bruno Walter, amerykański dyrygent, kompozytor niemieckiego pochodzenia (ur. 1876)

1964 – Jan Szczepkowski, polski rzeźbiarz (ur. 1878)

1965 – Tadeusz Lehr-Spławiński, polski językoznawca (ur. 1891)

1967 – Jan Wiktor, polski pisarz (ur. 1890)

1970:

Samuel Agnon, izraelski prozaik (ur. 1888)

Alfred Newman, amerykański kompozytor filmowy (ur. 1901)

1977 – Maciej Hehring, polski malarz (ur. 1901)

1982:

Thelonious Monk, amerykański muzyk jazzowy (ur. 1917)

Lee Strasberg, amerykański reżyser, impresario teatralny, założyciel szkoły sztuki aktorskiej Actor’s Studio (ur. 1901)

1986 – Jiddu Krishnamurti, indyjski filozof (ur. 1895)

1990 – Erik Rhodes, amerykański aktor (ur. 1906)

1991 – Hans Thimig, austriacki reżyser filmowy (ur. 1900)

1993 – Włodzimierz Sedlak, polski duchowny katolicki (ur. 1911)

1995 – Mirosław Żuławski, polski pisarz, dyplomata (ur. 1913)

1996 – Hervé Bazin, francuski pisarz (ur. 1911)

1997 – Amha Selassie I, syn cesarza Etiopii Haile Selassie I (ur. 1916)

2003 – Anna Jerzmańska, polska paleontolog, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego (ur. 1928)

2004 – José López Portillo, meksykański polityk, prezydent Meksyku (ur. 1920)

2005:

Dan O'Herlihy, irlandzki aktor (ur. 1919)

Aleksander Rejman, polski ogrodnik, pomolog, prorektor SGGW (ur. 1914)

Omar Sívori, argentyński piłkarz, trener piłkarski (ur. 1935)

2006 – Józef Andrzej Gierowski, polski historyk, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1922)

2008 – Jacek Stachlewski, polski operator filmowy (ur. 1939)

2009 – Janusz Krupiński, polski piłkarz (ur. 1958)

2010:

Giulio de Florian, włoski biegacz narciarski (ur. 1936)

Kathryn Grayson, amerykańska aktorka (ur. 1922)

Mieczysław Grudzień, polski dowódca wojskowy, generał, kontradmirał, polityk, minister ds. kombatantów (ur. 1922)

Witold Skaruch, polski aktor (ur. 1930)

2011:

Perry Moore, amerykański producent filmowy (ur. 1971)

Janusz Uklejewski, polski fotografik, fotoreporter, dokumentalista (ur. 1925)

Przypisy

Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
Żywoty Świętych.
Siedmiu Świętych Założycieli Zakonu Serwitów NMP na brewiarz [ostatnia aktualizacja: 12.01.2010]
Bł. Łukasz Belludi (1195-1285) na franciszkanie.pl [opublikowano: 2010-02-17]