17 marca - Polski Serwis Naukowy

17 marca jest 76. (w latach przestępnych 77.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 289 dni.

Medal Sprawiedliwy wśród Narodów Świata (transkrypcja z hebrajskiego: Chasid Umot ha-Olam, חסיד אומות העולם) – najwyższe izraelskie odznaczenie cywilne nadawane nie-Żydom, przyznawane przez Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu Yad Vashem.

Alfred Newman (ur. 17 marca 1901 w New Haven, Connecticut, USA - zm. 17 lutego 1970 w Hollywood, Kalifornia, USA) - jeden z najważniejszych kompozytorów filmowych w historii Hollywood.

Święta

imieniny obchodzą: Agrykola, Ambroży, Cieszysław, Gertruda, Józef, Patrycjusz, Patrycy, Patryk, Paweł, Regina, Witburga, Zbigniew, Zbygniew i Zbygniewa.

Irlandia – Dzień Świętego Patryka

iracki Kurdystan – Rocznica Chemicznego Bombardowania Halabdży

wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

św. Gertruda z Nijvel

św. Patryk (biskup)

Wydarzenia w Polsce

1420 – podczas obrad sejmu Rzeszy we Wrocławiu ogłoszono bullę papieża Marcina V, nakazującą katolikom zorganizowanie krucjaty przeciwko husytom.

1793 – poddano twierdzę Jasna Góra wojskom pruskim.

1809 – król pruski Fryderyk Wilhelm III nakazał przetopić polskie insygnia koronacyjne.

1814 – Wrzeszcz został przyłączony do Gdańska.

1830 – w Teatrze Wielkim w Warszawie odbył się pierwszy biletowany koncert Fryderyka Chopina.

1863 – powstanie styczniowe: wygrana powstańców w bitwie pod Chrobrzem.

1921 – została uchwalona konstytucja marcowa.

1922 – w Warszawie odbył się I Zjazd Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej.

1930 – upadł piąty rząd Kazimierza Bartla.

1932:

obniżono o 38% zasiłki dla bezrobotnych i skrócono okres ich wypłacania.

podczas strajku w Pabianicach w starciach z policją zginęło 5 osób.

1933 – w katastrofie samolotu PWS-19, podczas lotu próbnego w Warszawie, zginął pasażer-obserwator, natomiast pilot doświadczalny Kazimierz Kazimierczuk uratował się wyskakując ze spadochronem.

1938 – w rezultacie incydentów granicznych i śmierci żołnierza Korpusu Ochrony Pogranicza Polska wystosowała do Litwy ultimatum z żądaniem natychmiastowego nawiązania stosunków dyplomatycznych.

1939 – premiera filmu Trzy serca.

1945:

II wojna światowa: Malbork i obóz jeniecki w Łambinowicach zostały zdobyte przez wojska radzieckie.

w Mrzeżynie odbyły się zaślubiny Polski z morzem.

1957:

powstała Rozgłośnia Harcerska.

ustawiono Krzyż Nowohucki.

1958 – premiera filmu Ewa chce spać.

1960 – premiera filmu Miasteczko.

1963 – w Instytucie Badań Jądrowych w Świerku został uruchomiony reaktor atomowy Anna.

1968 – seryjny morderca Karol Kot został skazany na karę śmierci.

1985 – premiera filmu Mokry szmal.

1999 – zarejestrowano Związek Powiatów Polskich.

Wydarzenia na świecie

Flaga Zjednoczonego Królestwa Włoch w latach 1861-1946

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
17 marca

45 p.n.e. – miała miejsce bitwa pod Mundą.

180 – Kommodus został cesarzem rzymskim.

455 – Petroniusz Maksymus został cesarzem zachodniorzymskim.

624 – zwycięstwo wojsk Mahometa nad Kurajszytami w bitwie pod Badrem.

1328 – podpisano Układ w Edinburgh-Northampton, kończący pierwszą wojnę o niepodległość Szkocji.

1560 – we Francji udaremniono protestancki zamach stanu.

1656 – Francesco Cornaro został dożą Wenecji.

1677 – wojna Francji z koalicją: armia francuska zdobyła bronioną przez garnizon hiszpański twierdzy Valenciennes.

1776 – wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: wojska brytyjskie ewakuowały się z oblężonego Bostonu do Halifaxu w Nowej Szkocji.

1801 – w Wielkiej Brytanii powołano gabinet Henry'ego Addingtona.

1805 – Napoleon Bonaparte został królem Italii.

1809 – Fryderyk Wilhelm III rozkazał rozbić i przetopić polskie insygnia koronacyjne.

1832 – w Paryżu utworzono Towarzystwo Demokratyczne Polskie.

1836 – Republika Południowego Peru ogłosiła niepodległość.

1861 – ogólnowłoski parlament w Turynie proklamował powstanie Królestwa Włoch.

1888 – Brytyjczycy ustanowili protektorat Sarawak na Borneo.

1891 – brytyjski statek pasażerski SS Utopia zatonął po kolizji z okrętem wojennym w Zatoce Gibraltarskiej; zginęły 562 spośród 880 osób na pokładzie.

1899 – William Henry Pickering odkrył księżyc Saturna – Febe.

1908 – ukazał się pierwszy numer polonijnej Gazety Katolickiej w Kanadzie.

1913 – utworzono Urugwajskie Siły Powietrzne.

1931 – w amerykańskim stanie Nevada zalegalizowano hazard.

1934 – prezydent Kārlis Ulmanis w wyniku zamachu stanu objął dyktatorską władzę na Łotwie.

1941 – na północnym Atlantyku został zatopiony niemiecki okręt podwodny U-100; zginęło 38 członków załogi.

1947 – dokonano oblotu amerykańskiego bombowca B-45 Tornado.

1948:

Wielka Brytania, Francja i kraje Beneluksu podpisały Traktat brukselski.

w Fontanie w stanie Kalifornia powstał Hells Angels Motorcycle Club.

1950 – został odkryty pierwiastek chemiczny kaliforn.

1954 – w rejonie Ma'ale Akrabim, na północy pustyni Negew autobus jadący z Ejlatu do Tel Awiwu został ostrzelany przez arabskich fedainów, w wyniku czego zginął kierowca i rannych zostało kilku pasażerów; następnie fedaini wyrzucili pasażerów z autobusu i zastrzelili 11 Żydów.

1957 – 25 osób, w tym prezydent Filipin Ramon Magsaysay, zginęło w katastrofie lotniczej na wyspie Cebu.

1958 – wystrzelono amerykańskiego satelitę Vanguard 1C.

1959 – tydzień po wybuchu antychińskiego powstania duchowy przywódca Tybetańczyków XIV Dalajlama uciekł ze swego pałacu w Lhasie i udał się na wygnanie do Indii.

1960 – w katastrofie samolotu Lockheed Electra w amerykańskim stanie Indiana zginęły 63 osoby.

1963 – wybuch wulkanu Agung na indonezyjskiej wyspie Bali.

1969 – Golda Meir została premierem Izraela.

1970:

Arthur Chung został prezydentem Gujany.

USA po raz pierwszy wykorzystały prawo weta w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, blokując przyjęcie rezolucji w sprawie Rodezji Południowej.

1976 – w Bolonii, we Włoszech rozpoczął się 18 festiwal piosenki dziecięcej Zecchino d'Oro. Potrwał do 19 marca. Impreza po raz pierwszy miała charakter międzynarodowy. Oprócz włoskich, wzięły w nim udział piosenki z Wielkiej Brytanii, Holandii, Wenezueli, Francji, Japonii, Jugosławii i ZSRR.

1973 – pałac prezydenta Lon Nola w stolicy Kambodży Phnom Penh został zbombardowany przez pilota sił powietrznych; zginęło 20 osób, prezydent ocalał.

1978 – prezydent Boliwii Hugo Banzer zerwał stosunki dyplomatyczne z Chile.

1979 – 86 spośród 106 osób na pokładzie zginęło w katastrofie samolotu Tu-104B pod Moskwą.

1981 – himalaistka Wanda Rutkiewicz doznała otwartego złamania kości udowej na Elbrusie (Kaukaz).

1988 – 143 osoby zginęły w katastrofie Boeinga 727 linii Avianca w Kolumbii.

1991 – odbyło się referendum w sprawie zachowania ZSRR, zbojkotowane przez Armenię, Estonię, Gruzję, Litwę, Łotwę i Moldawię.

1992:

powstały Siły Powietrzne Ukrainy.

w referendum w RPA 69% białych wyborców poparło politykę reform zmierzających do likwidacji apartheidu.

w zamachu na izraelską ambasadę w Buenos Aires zginęło 29 osób, a 242 zostały ranne.

1993 – 60 osób zginęło, ponad 100 zostało rannych w zamachach bombowych na 2 budynki mieszkalne w Kalkucie.

1994:

Fin Toni Nieminen na skoczni w słoweńskiej Planicy po raz pierwszy przekroczył granicę 200 m.

Icchak Rabin jako pierwszy premier Izraela został przyjęty na audiencji przez Jana Pawła II.

1995 – parlament Ukrainy uchwalił ustawę o statusie Krymu, uchylającą konstytucję z 1992 roku i znoszącą urząd prezydenta Krymu.

1996 – Adam Małysz wygrał w Oslo pierwszy konkurs Pucharu Świata w skokach narciarskich.

2000:

na zachodzie Ugandy ponad 500 członków sekty Ruch Przywrócenia Dziesięciu Przykazań Boga popełniło zbiorowe samobójstwo.

papież Jan Paweł II dokonał ostatniego wpisu w swym testamencie.

2003 – przewodniczący brytyjskiej Izby Gmin i minister bez teki Robin Cook ustąpił z rządu Tony Blaira w proteście przeciw zbliżającej się interwencji militarnej w Iraku.

2004 – w zamieszkach serbsko-albańskich w wielu miastach Kosowa zginęło 19 osób, a 900 zostało rannych.

2005 – w Madrycie pod osłoną nocy usunięto ostatni pomnik byłego dyktatora Francisco Franco.

2006 – 22 osoby zginęły w zasadzce sunnickich rebeliantów na konwój wojskowy w ostanie Sistan i Beludżystan na południowym wschodzie Iranu.

2008:

27 polskich policjantów z oddziałów ONZ zostało rannych w zamieszkach w Kosowskiej Mitrowicy.

co najmniej 43 osoby zginęły w samobójczym zamachu bombowym koło szyickiej świątyni w irackiej Karbali.

2009 – Andry Rajoelina w wyniku zamieszek i zamachu stanu przejął władzę w Madagaskarze.

2010 – w trakcie protestów antyrządowych w Tajlandii demonstranci rozlali ludzką krew przed siedzibą rządzącej Partii Demokratycznej i rezydencją premiera, Abhisita Vejjajivy.