17 października - Polski Serwis Naukowy

17 października jest 290. (w latach przestępnych 291.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 75 dni.

Czuwaszja (czuwas. Чăваш Ен, ros. Чувашия), Republika Czuwaska (czuwas. Чăваш Республики, ros. Чувашская Республика) – republika w europejskiej części Federacji Rosyjskiej.

Puyi z dynastii Aisin Gioro (trad. chin. 溥儀; upr. chin. 溥仪, ur. 6 lutego 1906, zm. 17 października 1967) - ostatni cesarz Chin z mandżurskiej dynastii Qing w 1912 r. zmuszony do abdykacji. Od 1934 roku marionetkowy cesarz Mandżurii (Mandżukuo), a od 1945 więzień - najpierw radziecki, a potem chiński. Po uwolnieniu w 1959 został zwykłym obywatelem ChRL i pracował jako ogrodnik, a potem archiwista.

Święta

Imieniny obchodzą: Andrzej, Augustyna, Florentyn, Heron, Ignacy, Laurentyna, Lucyna, Małgorzata, Mamelta, Marian, Niceta, Rudolf, Rudolfa, Rudolfina, Seweryna, Sulisława, Wiktor i Zuzanna.

Haiti – Rocznica Śmierci Dessalinesa

Osetia Północna – Święto Republiki Północna Osetia-Alania

Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych – Dzień Przyjaźni z Portoryko

międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Walki z Ubóstwem (święto ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 22 grudnia 1992)

wspomnienia i święta Kościoła katolickiego, obchodzą:

św. Heron († II wiek, patriarcha Antiochii)

św. Ignacy z Antiochii (Ignacy Antiocheński, biskup i męczennik)

św. Małgorzata Maria Alacoque (niektóre źródła podają 14 października)

św. Nothelm (arcybiskup Canterbury)

Wydarzenia w Polsce

Romuald Traugutt

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
17 października

1655 – Potop szwedzki: wojska Karola X zajęły Kraków.

1660 – Zawarto polsko-kozacką ugodę cudnowską.

1676 – Polska i Turcja zawarły pokój w Żurawnie, dzięki któremu Polska odzyskała część ziem na Ukrainie i Podolu.

1781 – Początek działalności Teatru Starego w Krakowie. Przedstawienia odbywały się w budynku Pałacu Spiskiego przy Rynku Głównym.

1830 – Po wybuchu zwycięskich rewolucji w Belgii i Francji mogących podważyć Święte Przymierze, car Mikołaj I rozkazał przeprowadzenie mobilizacji w armiach polskiej i rosyjskiej.

1863 – Romuald Traugutt został dyktatorem powstania styczniowego.

1897 – Oddano do użytku Ratusz w Bielsku-Białej.

1906 – Rozpoczął się pierwszy rok szkolny w Gimnazjum Polskim w Łodzi.

1929 – Premiera filmu Grzeszna miłość.

1944 – Obraz Jana Matejki Bitwa pod Grunwaldem, który w czasie wojny był ukryty w podlubelskiej wsi, został przekazany kierownikowi resortu kultury i sztuki przy PKWN.

1972 – Premiera filmu Poślizg.

1974 – W miejscowości Psary-Kąty pod Kielcami otwarto naziemną stację łączności satelitarnej.

1983 – Premiera filmu Klakier.

1984 – Katastrofa kolejowa w Bąkowie: 4 osoby zginęły, a 60 zostało rannych w wyniku najechania pociągu pospiesznego na ruszający spod semafora pociąg towarowy.

1988 – Premiera filmu Trójkąt Bermudzki.

1992 – Przyjęto tzw. Małą Konstytucję.

1997:

Jerzy Buzek został desygnowany na premiera.

Weszła w życie nowa Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej.

1999 – Wszedł w życie Kodeks karny skarbowy.

Wydarzenia na świecie

456 – Abdykował cesarz zachodniorzymski Awitus.

1244 – Wyprawy krzyżowe: krzyżowcy ponieśli klęskę w bitwie z Egipcjanami i Chorezmijczykami w pod Harbijją.

1346 – Po porażce w bitwie pod Neville's Cross król Szkocji Dawid II trafił do angielskiej niewoli.

1404 – Innocenty VII został wybrany na papieża.

1448 – Rozpoczęła się węgiersko-turecka bitwa na Kosowym Polu.

1456 – Założono Uniwersytet w Greifswaldzie (Niemcy).

1483 – Generalny inkwizytor Kastylii Tomás de Torquemada został dodatkowo mianowany przez papieża Sykstusa IV generalnym inkwizytorem Aragonii.

1604 – Johannes Kepler rozpoczął obserwację ostatniej dotychczas supernowej w Drodze Mlecznej, nazwanej później Gwiazdą Keplera.

1610 – W katedrze w Reims na króla Francji i Nawarry koronowany został Ludwik XIII.

1736 – W Stambule został podpisany turecko-perski traktat pokojowy.

1740:

Bezpotomna śmierć carycy Anny Iwanowny. Rozpoczął się okres politycznego zamętu w Rosji.

Vitus Bering założył Pietropawłowsk Kamczacki.

1771 – W Mediolanie odbyła się premiera opery Askaniusz w Albie Wolfganga Amadeusza Mozarta.

1777 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: kapitulacja wojsk brytyjskich po przegranej bitwie pod Saratogą, co skłoniło Francję do uznania niepodległości USA i przystąpienia do wojny po ich stronie.

1781 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: wojska amerykańskie zdobyły Yorktown.

1797 – Został podpisany traktat pokojowy w Campo Formio. Austria zrzekła się na rzecz Francji swojej części Niderlandów (dzisiejszej Belgii) oraz lewego brzegu Renu. W północnych Włoszech utworzono uzależnioną od Francji Republikę Cisalpińską.

1800 – Anglicy przejęli kontrolę nad holenderską kolonią Curaçao na Karaibach.

1805 – III koalicja antyfrancuska: kapitulacja armii austriackiej w II bitwie pod Ulm.

1806:

IV koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad pruskimi w bitwie pod Halle.

Zginął w zamachu cesarz Haiti Jakub I (Jean-Jacques Dessalines).

1850 – Na paryskim cmentarzu Père-Lachaise odsłonięto mogiłę Fryderyka Chopina wraz ze znajdującym się na niej pomnikiem.

1854 – Wojna krymska: rozpoczęło się oblężenie Sewastopola.

1868 – Została uchwalona Konstytucja Luksemburga.

1891 – Otwarto Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu.

1904:

Wojna rosyjsko-japońska: zakończyła się bitwa nad Sha He.

W Szwecji powstała Umiarkowana Partia Koalicyjna (Moderaci).

1912 – I wojna bałkańska: Bułgaria, Grecja i Serbia wypowiedziały wojnę Turcji.

1917 – I wojna światowa: zwycięstwo floty niemieckiej nad rosyjską podczas bitwy w cieśninie Muhu.

1919 – Uruchomiono metro w Madrycie.

1931 – Al Capone został uznany winnym oszustw podatkowych i tydzień później skazany na 11 lat więzienia i 50 tys. dolarów grzywny.

1933 – Albert Einstein przybył na stałe do USA.

1937 – Siostrzeńcy Kaczora Donalda, Hyzio, Dyzio i Zyzio, pojawili się po raz pierwszy na gazetowym pasku komiksowym.

1943 – Zakończono budowę Kolei birmańskiej.

1945 – Arcybiskup Damaskin został premierem Grecji.

1947 – Podpisano traktat brytyjsko-birmański na mocy którego Birma uzyskała pełną niepodległość.

1951 – W Argentynie rozpoczęto regularną emisję programu telewizyjnego.

1956 – W Wielkiej Brytanii królowa Elżbieta II dokonała oficjalnego uruchomienia drugiej w świecie (po radzieckiej w Obninsku) elektrowni jądrowej (Sellafield Nuclear Power Station).

1957 – Francuski pisarz Albert Camus otrzymał Literacką Nagrodę Nobla.

1958 – W katastrofie samolotu Tu-104A pod miastem Kanasz w rosyjskiej republice Czuwaszji zginęło 80 osób.

1961:

Paryska policja dokonała masakry protestujących Algierczyków, zginęło nie mniej niż 50 osób.

W Moskwie rozpoczął obrady XXII Zjazd KPZR.

1970 – Pod Montrealem w bagażniku samochodu znaleziono zwłoki wicepremiera i ministra pracy Quebecu Pierre'a Laporte'a, porwanego tydzień wcześniej przez separatystów z Frontu Wyzwolenia Quebecu.

1971 – Maksymilian Maria Kolbe został beatyfikowany przez papieża Pawła VI.

1972 – Lars Korvald został premierem Norwegii.

1973:

Mecz na Wembley: reprezentacja Polski zremisowała z Anglią 1:1 i awansowała do turnieju finałowego piłkarskich mistrzostw świata w RFN.

Rozpoczął się kryzys naftowy.

1974 – Dokonano oblotu śmigłowca wielozadaniowego Sikorsky UH-60 Black Hawk.

1976 – Zainaugurował działalność Otwarty Uniwersytet Izraela.

1979 – Matka Teresa z Kalkuty została laureatką Pokojowej Nagrody Nobla.

1980 – Elżbieta II została przyjęta w Watykanie przez papieża Jana Pawła II jako pierwszy w historii brytyjski monarcha.

1986 – Premiera filmu Kolor pieniędzy.

1989 – Trzęsienie ziemi w okolicy San Francisco; zginęło 67 osób, a 3757 zostało rannych.

1990 – Uruchomiono Internet Movie Database (IMDb).

1993 – Na Mauritiusie powołano Organizację dla Harmonizacji Prawa Afrykańskiego (OHADA).

1994:

Belgijski minister spraw zagranicznych Willy Claes został sekretarzem generalnym NATO.

Królowa Elżbieta II przybyła z wizytą do Rosji jako pierwszy brytyjski monarcha od czasu I wojny światowej.

1997 – Premiera filmu Adwokat diabła.

1998 – W okolicy miasta Jesse w Nigerii około 1 200 osób kradnących ropę naftową zginęło w eksplozji rurociągu.

2001 – Palestyńscy terroryści zastrzelili w hotelu w Jerozolimie emerytowanego izraelskiego generała i ministra turystyki Rehavama Zeeviego, przywódcę prawicowej partii Moledet.

2003:

Carlos Mesa Gisbert został prezydentem Boliwii.

Po zamontowaniu iglicy wieżowiec Taipei 101 na Tajwanie został najwyższym budynkiem świata.

2004 – Na Białorusi odbyły się wybory parlamentarne i referendum w sprawie zniesienia limitu kadencji prezydenta.

2006 – Populacja USA osiągnęła 300 milionów.

2007 – XIV Dalajlama Tenzin Gjaco został odznaczony Złotym Medalem Kongresu Stanów Zjednoczonych.

2009 – Wojna w Pakistanie: pakistańskie wojska rozpoczęły ofensywę lądową w Waziristanie Południowym.

2010 – W Watykanie odbyła się kanonizacja 6 błogosławionych, w tym Stanisława Kazimierczyka.