1863 - Polski Serwis Naukowy

Wydarzenia w Polsce

Noc z 14 na 15 stycznia – branka w Warszawie przyspieszyła wybuch powstania styczniowego.

19 stycznia – Ludwik Mierosławski został pierwszym dyktatorem powstania styczniowego.

22 stycznia – wybuchło powstanie styczniowe.

3 lutego – powstanie styczniowe: bitwa pod Węgrowem.

8 lutego – w Petersburgu podpisano konwencję Alvenslebena przeciw powstaniu styczniowemu.

17 lutego – powstanie styczniowe: stoczono bitwy pod Miechowem i Staszowem.

19 lutego – powstanie styczniowe: bitwa pod Krzywosądzą.

24 lutego – powstanie styczniowe: przegrane bitwy pod Małogoszczem i Dobrą.

1 marca – powstanie styczniowe: zwycięska potyczka oddziału Walerego Parczewskiego z Kozakami pod Czarną Wsią.

4 marca – powstanie styczniowe: bitwa pod Pieskową Skałą.

5 marca – powstanie styczniowe: wygrana powstańców w bitwie pod Skałą.

9 marca – powstanie styczniowe: bitwa pod Myszyńcem oddziałów Kurpiowskich pod dowództwem Zygmunta Padlewskiego z oddziałami armii rosyjskiej zakończona zwycięstwem Polaków.

11 marca – gen. Marian Langiewicz ogłosił się dyktatorem powstania styczniowego.

12 marca – powstanie styczniowe: powstał Rząd Narodowy Cywilny.

17 marca – powstanie styczniowe: wygrana powstańców w bitwie pod Chrobrzem.

18 marca – powstanie styczniowe: stoczono bitwę pod Grochowiskami.

21 marca – powstanie styczniowe: oddział Leona Czechowskiego został rozbity pod Hutą Krzeszowską.

22 marca – powstanie styczniowe: porażka powstańców w bitwie pod Olszakiem.

24 marca – powstanie styczniowe: klęska powstańców w bitwie pod Krasnobrodem.

14 kwietnia – powstanie styczniowe: klęska powstańców w bitwie pod Budą Zaborowską.

16 kwietnia – powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Borowymi Młynami.

18 kwietnia – powstanie styczniowe: kolumna wojsk rosyjskich rozgromiła obóz powstańców pod Brodami.

21 kwietnia – powstanie styczniowe: oddział Zygmunta Sierakowskiego pobił Rosjan w bitwie pod Ginietynami.

23 kwietnia – powstanie styczniowe: bitwa pod Wąsoszem.

26 kwietnia – powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w II bitwie pod Nową Wsią.

29 kwietnia – powstanie styczniowe: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Brdowem.

4 maja – powstanie styczniowe: w nocy z 4 na 5 maja oddział Ignacego Mystkowskiego urządził pod Stokiem zasadzkę na wojska rosyjskie, odnosząc jedno z największych polskich zwycięstw podczas powstania.

5 maja – powstanie styczniowe: miała miejsce potyczka powstańców z wojskiem rosyjskim pod Karzykawką, w czasie której zgniął Francesco Nullo.

7 maja – powstanie styczniowe: wygrana powstańców w bitwie pod Medejkami.

8 maja – powstanie styczniowe: zwycięstwo Rosjan w I bitwie pod Ignacewem.

11 maja – powstanie styczniowe: oddział Antoniego Jeziorańskiego został rozbity w bitwie pod Hutą Krzeszowską.

17 maja – powstanie styczniowe: rozpoczęła się bitwa pod Horkami.

23 maja – powstanie styczniowe: upadł Tymczasowy Rząd Narodowy.

25 maja – powstanie styczniowe: porażka powstańców w bitwie pod Horkami.

26 maja – powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Salichą.

30 maja – powstanie styczniowe: stoczono I bitwę pod Chruśliną.

3 czerwca – powstanie styczniowe: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Nagoszewem.

9 czerwca – powstanie styczniowe: personel Banku Polskiego na placu Bankowym w Warszawie przekazał powstańcom, dowodzonym przez Aleksandra Waszkowskiego depozyty Kasy Głównej Królestwa w wysokości 3,6 miliona złotych, 500 tysięcy rubli i wielu listów zastawnych.

10 czerwca – powstanie styczniowe: oddział Edmunda Calliera stoczył z wojskami rosyjskimi bitwę pod Kleczewem.

15 czerwca – powstanie styczniowe: porażka Polaków w bitwie pod Lututowem.

18 czerwca – powstanie styczniowe: bitwa pod Górami.

20 czerwca – powstanie styczniowe: doszło do bitwy pod Komorowem, przerwanej przez gwałtowną burzę.

2 lipca – powstanie styczniowe: stoczono bitwę pod Radziłłowem.

9 lipca – powstanie styczniowe: porażka powstańców w bitwie pod Śmiertelnym Dębem.

10 lipca – powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Ossą.

14 lipca – rząd carski odrzucił noty rządów Anglii, Francji i Austrii w sprawie amnestii i ustępstw dla Królestwa Polskiego w ramach Konstytucji z 1815.

19 lipca – we Lwowie została podpisana Concordia, umowa pomiędzy biskupami rzymskokatolickimi a greckokatolickimi.

24 lipca – wojna z Dakotami: zwycięstwo armii amerykańskiej w bitwie pod Big Mound.

4 sierpnia – powstanie styczniowe: Gen. Michał Heydenreich pokonał Rosjan w II bitwie pod Chruśliną.

5 sierpnia – powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Depułtyczami Królewskimi.

8 sierpnia – powstanie styczniowe: Bitwa pod Żyrzynem.

24 sierpnia – powstanie styczniowe: klęska powstańców w bitwie pod Fajsławicami.

25 sierpnia – powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Sędziejowicami.

3 września – powstanie styczniowe: wygrana powstańców w bitwie pod Panasówką.

6 września – powstanie styczniowe: przegrana przez powstańców bitwa na Sowiej Górze.

15 września – powstanie styczniowe: II bitwa pod Małogoszczem.

19 września – powstanie styczniowe: zamach w Warszawie na namiestnika Królestwa Polskiego, generała Berga.

30 września – powstanie styczniowe: podczas bitwy pod Mełchowem stracił lewą nogę i dostał się do niewoli Adam Chmielowski, późniejszy brat Albert.

17 października – Romuald Traugutt został dyktatorem powstania styczniowego.

8 listopada – powstanie styczniowe: oddział ppłk. Jana Rudowskiego rozbroił rosyjską załogę Szydłowca.

16 listopada – powstanie styczniowe: zwycięstwo polskie w bitwie pod Rossoszem.

25 listopada – powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Opatowem.

4 grudnia – powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Sprową.

5 grudnia – powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców pod dowództwem pułkownika Karola Kality w bitwie pod Mierzwinem.

Powstanie styczniowe: nocny wymarsz z Krakowa ochotników do obozu powstańczego w Ojcowie.

Powstanie styczniowe: Dyrekcja Policji w Krakowie wydała zakaz uczestnictwa w powstaniu na terenie Królestwa.

Powstanie styczniowe: z Krakowa wyruszył oddział ochotników pod dowództwem Józefa Grekowicza. Po przekroczeniu granicy został rozbity. Podobnie skończyły się następne wyprawy.

Wydarzenia na świecie

1 stycznia – w Stanach Zjednoczonych zniesiono niewolnictwo.

10 stycznia – w Londynie uruchomiono pierwszą na świecie linię metra (dł. 6 km).

29 stycznia – miała miejsce masakra nad Bear River.

13 marca – francuski poeta August Barbier napisał wiersz Atak pod Węgrowem, zainspirowany atakiem polskich kosynierów na rosyjskie armaty, w czasie stoczonej 3 lutego bitwy pod Węgrowem.

30 kwietnia – wojna secesyjna: rozpoczęła się bitwa pod Chancellorsville.

6 maja – wojna secesyjna: zakończyła się bitwa pod Chancellorsville, jedno z największych starć wojny secesyjnej.

12 maja – Rasoherina została królową Madagaskaru.

23 maja – powstała Socjaldemokratyczna Partia Niemiec.

7 czerwca – po ciężkich walkach inwazyjne wojska francuskie zajęły stolicę Meksyku.

20 czerwca – Wirginia Zachodnia jako 35. stan dołączyła do Unii.

25 czerwca – japońskie klany wszczynają wojnę z cudzoziemcami (w cieśn. Shimonoseki ostrzelano amerykański okręt wojenny „Pembroke”)

1 lipca – rozpoczęła się bitwa pod Gettysburgiem, przełomowa dla losów wojny secesyjnej w USA.

14 lipca – rząd carski odrzucił noty rządów Anglii, Francji i Austrii w sprawie amnestii i ustępstw dla Królestwa Polskiego w ramach Konstytucji z 1815.

11 sierpnia – Kambodża została protektoratem Francji.

21 sierpnia – wojna secesyjna: II bitwa pod Chattanooga, zakończona zwycięstwem Unii.

31 sierpnia – papież Pius IX nakazał modły na całym świecie w intencji Polski.

3 września – wojna z Dakotami: rozpoczęła się bitwa pod Whitestone Hill.

8 września – wojna secesyjna: bitwa morska pod Sabine Pass.

18-20 września – wojna secesyjna: bitwa nad Chickamauga, zakończona zwycięstwem Konfederacji.

15 października – wojna secesyjna: zatonął konfederacki okręt podwodny H.L. Hunley z ośmioosobową załogą.

26 października – w Anglii założono Football Association.

29 października – założono Międzynarodowy Czerwony Krzyż.

15 listopada – Chrystian IX został królem Danii.

19 listopada – prezydent USA Abraham Lincoln wygłosił mowę gettysburgską, w której określił sens wojny secesyjnej jako walki o przetrwanie państwa opartego na wolności i równości wszystkich obywateli.

23-25 listopada – wojna secesyjna: III bitwa pod Chattanooga, zakończona zwycięstwem Unii.

6 grudnia – zwycięstwem wojsk ekwadorskich zakończyła się wojna ekwadorsko-kolumbijska.

Pierwsi studenci japońscy (m.in. Hirobumi Itō, Kaoru Inoue) na koszt rządu, wyjechali by kontynuować studia w Wielkiej Brytanii.

Ludność Szwecji przekroczyła 4 mln osób (4022,6 tys.).

Urodzili się

1 stycznia – baron Pierre de Coubertin, twórca idei nowożytnych igrzysk olimpijskich (zm. 1937)

9 lutego – Aleksander Skowroński, polski duchowny katolicki, prałat, działacz narodowy i społeczny na Górnym Śląsku (zm. 1934)

24 marca – Bohuslav Križka, słowacki inżynier górniczy, pionier techniki, wynalazca (zm. 1938)

6 kwietnia – Jozef Hanula, słowacki artysta malarz (zm. 1944)

29 kwietnia:

Konstandinos Kawafis, grecki poeta (zm. 1933)

Maria Ledóchowska, założycielka klawerianek, błogosławiona katolicka (zm. 1922)

30 czerwca – Alberyk Crescitelli, włoski ksiądz, misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1900)

16 lipca – Fannie Bloomfield-Zeisler, amerykańska pianistka (zm. 1927)

19 lipca – Hermann Bahr, austriacki pisarz (zm. 1934)

30 lipca – Henry Ford, przemysłowiec amerykański, który założył w Detroit w roku 1903 spółkę Ford Motor Company (zm. 1947)

1 sierpnia – Gaston Doumergue, francuski polityk, minister spraw zagranicznych, premier i prezydent Francji (zm. 1937)

5 sierpnia – Emanuel Sonnenberg, polski lekarz, łódzki lekarz społecznik (zm. 1939)

31 sierpnia – Siergiej Prokudin-Gorski, rosyjski fotografik (zm. 1944)

19 września – Charles Donovan, irlandzki lekarz (zm. 1951)

22 września – Alexander Yersin, szwajcarski lekarz bakteriolog (zm. 1943)

12 grudnia – Edvard Munch, norweski malarz i grafik (zm. 1944)

18 grudnia – Franciszek Ferdynand Habsburg, następca tronu Habsburgów, zamordowany w Sarajewie (zm. 1914)

25 grudnia – Charles Pathé, francuski pionier przemysłu filmowego (zm. 1957)

Maria Fu Guilin, chińska męczennica, święta katolicka (zm. 1900)

Józef Wang Kuiju, chiński męczennik, święty katolicki (zm. 1900)

Zmarli

29 marca – Józef Lompa, śląski działacz, poeta, publicysta i prozaik, autor polskich podręczników szkolnych (ur. 1797)

5 maja – Francesco Nullo, włoski pułkownik, przyjaciel i powiernik Giuseppe Garibaldiego, dowódca ochotników włoskich, tzw. garibaldczyków, którzy wzięli udział w powstaniu styczniowym (ur. 1826)

10 maja – T.J Jackson, amerykański generał uczestnik wojny secesyjnej (ur. 1824)

13 sierpnia – Eugène Delacroix, malarz francuski (ur. 1798)

12 października – Andrei Mureşanu, rumuński poeta, publicysta, tłumacz i działacz narodowy (ur. 1816)

13 grudnia – Friedrich Hebbel, niemiecki dramatopisarz i poeta (ur. 1813)

24 grudnia – William Makepeace Thackeray, angielski pisarz (ur. 1811)