1868 - Polski Serwis Naukowy

Wydarzenia w Polsce

30 stycznia – w okolicach Pułtuska w postaci roju spadł meteoryt Pułtusk.

24 września – Sejm Krajowy Galicji uchwalił rezolucję, w której domagał się autonomii. Był to początek tzw. okresu rezolucyjnego.

5 października – Sejm Krajowy Galicji uchwalił we Lwowie akt prawny dotyczący ochrony świstaka i kozicy w Tatrach.

Wydarzenia na świecie

3 stycznia – Rewolucja Meiji w Japonii obaliła feudalny szogunat i przywróciła władzę cesarską. Był to początek zwrotu w gospodarce i polityce japońskiej, który w XX wieku doprowadził ją do potęgi.

24 lutego – Andrew Jackson został, jako pierwszy w historii prezydent USA, poddany przez Izbę Reprezentantów procedurze impeachmentu.

23 marca – założono Uniwersytet Kalifornijski.

6 kwietnia – w Japonii ogłoszono tzw. przysięgę cesarską (autorzy: cesarz i przywódcy 3 największych klanów).

13 kwietnia – po przegranej bitwie z ekspedycją gen. Roberta Napiera cesarz Etiopii Teodor II popełnił samobójstwo.

1 maja – kolarstwo torowe: pierwsze w historii zawody odbyły się w paryskim parku Saint-Cloud (zwyciężył Anglik James Moore, przejeżdżając 1200 m w 3:50,0 s.)

26 maja – w Wielkiej Brytanii odbyła się ostatnia publiczna egzekucja.

11 czerwca – Tekle Gijorgis II został cesarzem Etiopii.

15 czerwca – uruchomiono linię kolejową przez przełęcz Mont-Cenis w Alpach (zlikwidowana w 1871).

21 czerwca – prapremiera opery Śpiewacy norymberscy Richarda Wagnera.

23 czerwca – amerykański wynalazca Christopher Sholes opatentował pierwszą zdatną do wykorzystania praktycznego maszynę do pisania.

9 lipca – weszła w życie 14. Poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, gwarantująca Afroamerykanom pełne prawa obywatelskie.

14 lipca – Alvin J. Fellows opatentował taśmę mierniczą.

16 sierpnia – w Chile tsunami wywołane trzęsieniem ziemi zabiło 70 tys. osób.

18 sierpnia – francuski astronom Pierre Janssen, badając widmo korony słonecznej podczas zaćmienia, odkrył hel.

23 września – Portoryko ogłosiło niepodległość.

24 września – Eduard von Taaffe został premierem Austrii.

10 października – na Kubie wybuchło powstanie przeciw Hiszpanii.

17 października

została uchwalona Konstytucja Luksemburga.

podpisanie konwencji z Mannheim (modyfikowana podstawa funkcjonowania Centralnej Komisji Żeglugi na Renie)

15 listopada – wybuch Wezuwiusza.

27 listopada – około setki Czejenów zostało zmasakrowanych przez wojska amerykańskie nad Washita River.

3 grudnia – w Wielkiej Brytanii utworzono pierwszy rząd Williama Ewarta Gladstone'a.

10 grudnia – uruchomiono pierwszą uliczną sygnalizację świetlną (Londyn)

Ludwik Pasteur opracował metodę pasteryzacji.

Amerykanin, William Curtis jako pierwszy użył do biegania butów z kolcami.

Urodzili się

2 stycznia – Arthur Gore, angielski tenisista, który brał udział we wszystkich zawodach na kortach Wimbledonu w latach 1888-1927 (zm. 1928)

14 marca – Ascensión Nicol Goni, hiszpańska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1940)

22 marca

Alfred Fowler, brytyjski astronom (zm. 1940)

Robert Millikan, amerykański fizyk; jako pierwszy wyznaczył ładunek elementarny, laureat Nagrody Nobla (zm. 1953)

28 marca – Maksym Gorki, rosyjski pisarz (zm. 1936)

26 kwietnia – Max Rothmann, niemiecki lekarz żydowskiego pochodzenia, fizjolog, neurolog i neuroanatom (zm. 1915)

7 maja – Stanisław Przybyszewski, pisarz okresu Młodej Polski (zm. 1927)

18 maja – Mikołaj II Romanow, ostatni cesarz Rosji, rządził w latach 1894-1917, święty prawosławny (zm. 1918, rozstrzelany z rodziną przez CzeKa)

14 czerwca – Karl Landsteiner, austriacki immunolog, odkrywca grup krwi u ludzi (zm. 1943)

13 lipca – Paul Arndt, niemiecki duchowny ewangelicko-reformowany, historyk (zm. 1955)

17 lipca – Arnold Kriedte, niemiecki księgarz i wydawca w Grudziądzu (zm. 1945)

30 lipca – Alfred Weber, niemiecki socjolog, teoretyk kultury (zm. 1958)

2 sierpnia – Konstantyn I Glücksburg, król Grecji (zm. 1923)

7 sierpnia – Granville Bantock, angielski kompozytor (zm. 1946)

16 października – Franz Ritter von Epp, niemiecki polityk, działacz narodowosocjalistyczny, namiestnik Bawarii (zm. 1946)

23 października – Frederic William Lanchester, brytyjski inżynier i konstruktor samochodów (zm. 1946)

28 października – James Connolly, amerykański lekkoatleta (zm. 1957)

12 listopada – Henryk Kon (Sawicki), polski adwokat żydowskiego pochodzenia (zm. 1949)

27 grudnia – Edward Flatau, polski lekarz, współtwórca neurologii polskiej i światowej (zm. 1932)

Zmarli

10 stycznia – Karol Szajnocha, polski pisarz, historyk, patriota i działacz niepodległościowy (ur. 1818)

27 lutego – Walerian Łukasiński, polski działacz niepodległościowy (ur. 1786)

13 kwietnia – Teodor II, cesarz Etiopii (ur. 1818)

15 lipca – William Morton, amerykański dentysta, wynalazca narkozy eterowej (ur. 1819)

3 sierpnia – Ambroży Grabowski, polski historyk, księgarz, wybitny kolekcjoner, archeolog i antykwariusz (ur. 1782)

26 września – August Ferdinand Möbius, niemiecki matematyk, znany ze wstęgi Möbiusa (ur. 1790)

30 listopada – Hipolit Cegielski, polski pedagog i przemysłowiec (ur. 1813)

Aleksander Potocki – polski wojskowy, powstaniec listopadowy, emigrant, filantrop (ur. 1798)

Zobacz też

1868 w literaturze

Święta ruchome

Tłusty czwartek: 20 lutego

Ostatki: 25 lutego

Popielec: 26 lutego

Niedziela Palmowa: 5 kwietnia

Wielki Czwartek: 9 kwietnia

Wielki Piątek: 10 kwietnia

Wielka Sobota: 11 kwietnia

Wielkanoc: 12 kwietnia

Poniedziałek wielkanocny: 13 kwietnia

Wniebowstąpienie: 21 maja

Zesłanie Ducha Świętego: 31 maja

Boże Ciało: 11 czerwca

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
1868