1898 - Polski Serwis Naukowy

Wydarzenia w Polsce

6 marca – na ulice Poznania wyjechał pierwszy tramwaj elektryczny.

1 kwietnia – uruchomiono pierwszą na dzisiejszych ziemiach polskich kolej elektryczną na trasie Wąbrzeźno-Wąbrzeźno Miasto.

8 czerwca – utworzono Warszawski Instytut Politechniczny im. Mikołaja II.

16 czerwca – w stulecie urodzin Adama Mickiewicza na Rynku w Krakowie odsłonięto pomnik poety.

14 lipca – grekokatolików na ziemiach polskich pod zaborem rosyjskim uznano za wyznawców prawosławia.

23 września – odsłonięto pomnik Sediny w Szczecinie.

20 listopada – odsłonięto pomnik króla Jana III Sobieskiego we Lwowie.

23 grudnia – w Łodzi pojawiły się pierwsze tramwaje elektryczne.

Rozpoczęła się budowa „Pałacu Sztuki” w Krakowie, gmach oddano do użytku w 1901.

Wydarzenia na świecie

4 stycznia – w Sankt Moritz odbyły się pierwsze zawody bobslejowe.

13 stycznia – Émile Zola opublikował słynny list w sprawie afery Dreyfusa.

4 lutego – Stany Zjednoczone zajęły Wyspę Wake.

15 lutego – w porcie w Hawanie doszło do wybuchu na amerykańskim pancerniku USS Maine, co stało się pretekstem do wojny amerykańsko-hiszpańskiej.

6 marca – oddziały niemieckie obsadziły chińską zatokę Jiaozhou, a następnie zawarły układ dzierżawny z Chinami na 99 lat, zezwalający na budowę linii kolejowych i eksploatację kopalń w prowincji Szantung.

9 marca – Victor Loret odkrywa w Egipcie grobowiec faraona Amenhotepa II; składał się on ze schodów, dwóch pochyłych korytarzy, dwóch szybów (przy jednym z nich znajdowała się boczna komora), przedsionka, komory grobowej i czterech bocznych komór. Oprócz Amonhotepa II w grobowcu znajdowało się kilkunastu innych faraonów oraz książąt, którzy zostali tam umieszczeni za panowania faraona Smendesa.

13-15 marca – pierwszy Zjazd Socjalistycznej Partii Robotniczej Rosji (SDPRR) w Mińsku.

16 marca – założono Włoski Związek Piłki Nożnej.

27 marca – zawarto układ rosyjsko-chiński o wydzierżawieniu (na 25 lat) przez Rosję półwyspu Liaodong i budowie odgałęzienia kolei transsyberyjskiej od Harbinu do Port Artur.

28 marca – niemiecki Reichstag uchwalił 7-letni plan zbrojeń morskich.

Kwiecień – Francja otrzymała w 99-letnią dzierżawę zatokę Guangzhouwan w południowych Chinach.

3 kwietnia – 88 poszukiwaczy złota zginęło pod lawiną w czasie gorączki złota nad rzeką Klondike.

8 kwietnia – powstanie Mahdiego w Sudanie: zwycięstwo wojsk brytyjsko-egipskich w bitwie nad Atabarą.

21 kwietnia – początek wojny Stanów Zjednoczonych z Hiszpanią. Bezpośrednią jej przyczyną było wysadzenie w powietrze amerykańskiego pancernika USS "Maine" w Hawanie.

24 kwietnia – wojna amerykańsko-hiszpańska: Hiszpania wypowiedziała wojnę USA.

25 kwietnia – wojna amerykańsko-hiszpańska: USA wypowiedziały wojnę Hiszpanii.

1 maja – wojna amerykańsko-hiszpańska: flota amerykańska odniosła zwycięstwo w bitwie w Zatoce Manilskiej.

8 maja – powstała włoska Liga Piłki Nożnej.

9 czerwca – Chiny wydzierżawiły na 99 lat Hongkong Wielkiej Brytanii.

10 czerwca – na chorwackiej wyspie Krk zmarła ostatnia osoba posługująca się językiem dalmatyńskim.

12 czerwca – Filipiny uzyskały niepodległość (od Hiszpanii).

21 czerwca – wyspa Guam stała się terytorium Stanów Zjednoczonych.

27 czerwca – Joshua Slocum zakończył w Newport w stanie Rhode Island swój rejs, w którym opłynął samotnie cały świat.

Lipiec – wyścig samochodowy na 192 km trasie Turyn-Asti-Aleksandria-Turyn wygrał Włoch L. Storero.

1 lipca – Wielka Brytania zajęła chińskie Weihaiwei, które miała dzierżawić dopóty, dopóki Rosja będzie zajmować półwysep Liaodong.

3 lipca – wojna amerykańsko-hiszpańska: klęska floty hiszpańskiej w bitwie pod Santiago de Cuba.

7 lipca – Hawaje zostały zajęte zbrojnie przez USA.

10 lipca – wybuchł brytyjsko-francuski konflikt kolonialny o Faszodę (miejscowość nad górnym Nilem w Sudanie). Anglicy, zaniepokojeni ekspansją francuską, zagrozili wojną. Francuzi zostali zmuszeni do ustąpienia i rezygnacji z dalszej ekspansji w Afryce Wschodniej.

12 lipca – William Ramsay i Morris William Travers odkryli ksenon.

14 lipca – grekokatolików na ziemiach polskich pod zaborem rosyjskim uznano za wyznawców prawosławia.

18 lipca – Maria Skłodowska-Curie i Piotr Curie odkryli polon.

20 lipca – odbyła się pierwsza sportowa relacja radiowa, przeprowadzona przez Guglielmo Marconiego z regat żeglarskich.

12 sierpnia

Stany Zjednoczone dokonują aneksji Hawajów.

zawarto pokój kończący wojnę amerykańsko-hiszpańską.

28 sierpnia – farmaceuta Caleb Bradham z New Bern w Karolinie Północnej zmienił nazwę stworzonego i sprzedawanego przez siebie "Napoju Brada" na Pepsi-Cola.

2 września – Brytyjczycy pokonali Sudańczyków w bitwie pod Omdurmanem.

10 września – w Genewie Elżbieta Bawarska, żona cesarza Franciszka Józefa I, została zasztyletowana przez włoskiego anarchistę.

19 września – otwarto nowy gmach Opery Królewskiej w Sztokholmie.

21 września – zamach stanu w Chinach, fiasko stu dni reform, uwięzienie cesarza Guangxu.

18 października – USA zajęły Portoryko.

Listopad – koncesje udzielone na budowę linii kolejowych w Chinach: Wielka Brytania 2800 mil, Rosja 1530 mil, Niemcy 720 mil i Belgia 650 mil.

15 listopada – Campos Sales został prezydentem Brazylii.

21 listopada – po wystąpieniu Salwadoru rozpadła się Republika Środkowoamerykańska.

27 listopada – na wyspie Negros na Filipinach po zwycięskim antyhiszpańskim powstaniu proklamowano Kantonalną Republikę Negros.

6 grudnia – Emil Berliner założył w Hanowerze firmę Deutsche Grammophon, pierwszą wytwórnię płytową.

10 grudnia – pokój w Paryżu zakończył wojnę Stanów Zjednoczonych z Hiszpanią. Hiszpania zrzekła się: Kuby, Portoryko, Filipin i wyspy Guam (łączna powierzchnia 420 tys. km², ludność: 10 mln). W ramach odszkodowań wypłacono Hiszpanii 20 mln $.

18 grudnia – w pobliżu Achéres (Francja) hr. Gaston de Chasseloup-Laubat samochodem elektrycznym Jeantaud na odcinku 1 km ustanowił rekord szybkości na lądzie wynikiem 63,13 km/h.

26 grudnia – Maria Skłodowska-Curie i Piotr Curie odkryli polon i rad.

Rozruchy robotnicze w Mediolanie spowodowały liczne ofiary śmiertelne (strajkujący robotnicy i interweniujący żołnierze).

W Norwegii wprowadzono powszechne prawo wyborcze dla wszystkich mężczyzn.

Władze niemieckie zabroniły chłopom polskim zakładania nowych osad bez zezwolenia rządu. Przez kilkanaście lat Michał Drzymała sabotował ten zakaz mieszkając na swym wozie.

Umowa japońsko-rosyjska zobowiązywała obydwie strony do powstrzymywania się od ingerencji w sprawy Korei.

Proces Emila Zoli w związku z aferą kapitana Dreyfusa.

Utworzenie Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji.

Powstała powieść "Titan" Morgana Robertsona.

W Rosji, w pobliżu Sankt Petersburga, rozegrano pierwsze zawody samochodowe. Na krótkiej, 42 km trasie triumfował Rosjanin Mazi na samochodzie Panhard.

Rozruchy chłopskie na Wołoszczyźnie (Rumunia).

Urodzili się

9 stycznia – Gracie Fields, angielska piosenkarka i aktorka komediowa (zm. 1979)

23 stycznia – Siergiej Eisenstein, rosyjski reżyser i scenarzysta filmowy (zm. 1948)

26 stycznia – Katarzyna Kobro, polska rzeźbiarka (zm. 1951)

10 lutego – Bertolt Brecht, niemiecki pisarz (zm. 1956)

17 lutego – Ignacy Posadzy, Sługa Boży, polski ksiądz, współzałożyciel Towarzystwa Chrystusowego i założyciel Sióstr Misjonarek Chrystusa Króla (zm. 1984)

22 lutego – Karol Bunsch, polski pisarz (zm. 1987)

21 marca – Janusz Groszkowski, polski radiotechnik i elektronik, polityk, prezes PAN, poseł na Sejm PRL (zm. 1984)

13 kwietnia – Maja Berezowska, polska malarka i karykaturzystka (zm. 1978)

26 kwietnia – Edward Eagan, amerykański sportowiec (zm. 1967)

6 maja – Eugeniusz Rybka, polski astronom (zm. 1988)

5 czerwca – Federico Garcia Lorca, hiszpański poeta, dramatopisarz (zm. 1936)

17 czerwca – Maurits Cornelis Escher, holenderski malarz, grafik (zm. 1972)

22 czerwca – Erich Maria Remarque, niemiecki pisarz (zm. 1970)

20 lipca – Leopold Infeld, polski fizyk teoretyczny (zm. 1968)

29 lipca – Isidor Isaac Rabi, amerykański fizyk (zm. 1988)

10 sierpnia – Tadeusz Dołęga-Mostowicz, polski pisarz (zm. 1939)

15 sierpnia – Jan Brzechwa, polski poeta, autor bajek dla dzieci (zm. 1966)