18 stycznia - Polski Serwis Naukowy

18 stycznia jest 18. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 347 (w latach przestępnych 348) dni.

Cesarz Daigo (jap. 醍醐天皇, Daigo tennō, ur. 18 stycznia 885 - zm. 23 października 930) — 60. cesarz Japonii, według tradycyjnego porządku dziedziczenia.

Marcin Hycnar (ur. 18 stycznia 1983 w Tarnowie) – polski aktor, absolwent Akademii Teatralnej w Warszawie (2006). Obecnie aktor Teatru Narodowego w Warszawie. Pierwsze kroki stawiał w grupie teatralnej Tuptusie działającej przy Szkole Podstawowej nr 18 w Tarnowie.

Święta

Imieniny obchodzą: Ammonia, Ammoniusz, Atenogenes, Beatrycze, Bogumił, Krystyna, Liberata, Lubart, Małgorzata, Monika, Pryska, Regina, Sędziwoj, Wenerand, Woluzjan i Zuzanna.

Społecznościowe – Dzień Kubusia Puchatka (na pamiątkę urodzin swojego twórcy Alana Alexandra Milne)

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan (18–25 stycznia)

św. Małgorzata Węgierska

bł. Regina Protmann

św. Pryska (męczennica)

św. Woluzjan z Tours (biskup))

Wydarzenia w Polsce

1380 – Założone przez Zakon Krzyżacki gdańskie Młode Miasto otrzymało prawa miejskie.

1401 – Zawarta została unia wileńsko-radomska, która oddawała dożywotnie rządy na Litwie wielkiemu księciu Witoldowi z zachowaniem władzy zwierzchniej Władysława II Jagiełły.

1493 – W Piotrkowie zwołano pierwszy dwuizbowy Sejm walny.

1863 – Powstał Tymczasowy Rząd Narodowy.

1902 – W Tygodniku Ilustrowanym ukazał się pierwszy odcinek powieści Chłopi Władysława Reymonta.

1905 – W restauracji przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie rzeźbiarz Xawery Dunikowski śmiertelnie postrzelił w głowę malarza Wacława Pawliszaka.

1919 – Założono Polski Czerwony Krzyż.

1920 – Polskie wojsko wkroczyło do opuszczonego przez Niemców Torunia.

1921 – Powstał Aeroklub Rzeczypospolitej Polskiej.

1925 – Prezydent RP Stanisław Wojciechowski wydał rozporządzenie o powołaniu Generalnej Dyrekcji Poczt i Telegrafów.

1926 – Pierwszy polski oddział przybył na pokładzie ORP Mewa do Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte.

1930 – W podtarnowskich Mościcach uruchomiono Państwową Fabrykę Zakładów Azotowych.

1943:

Oddział Jana Piwnika "Ponurego" rozbił niemieckie więzienie w Pińsku.

W getcie warszawskim grupy Żydowskiej Organizacji Bojowej podjęły walkę z Niemcami.

1945 – Armia Czerwona wkroczyła do Krakowa.

1946 – W Gdyni odtworzono Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej.

1951 – Sejm przyjął ustawę o dniach wolnych od pracy, znoszącą m.in. Święto Narodowe Trzeciego Maja.

1993 – Ukazało się pierwsze wydanie tygodnika Tele Tydzień.

2007 – Nad Polską przeszedł huragan Kyrill, jeden z najsilniejszych w historii w tej części świata.

2008 – Prezydent Lech Kaczyński dokonał otwarcia przebudowanej kolei linowej na Kasprowym Wierchu.

Wydarzenia na świecie

Wielka czwórka na Konferencji Wersalskiej (1918), od lewej: Lloyd George, Vittorio Orlando, Georges Clemenceau oraz Woodrow Wilson

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
18 stycznia

336 – Marek został papieżem.

350 – Magnencjusz został cesarzem rzymskim.

474 – Leon II został cesarzem wschodniorzymskim.

532 – Upadło powstanie Nika w Konstantynopolu.

748 – Trzęsienie ziemi w Palestynie, ucierpiały m.in. Hippos i Gadara.

1073 – Shirakawa został cesarzem Japonii.

1367 – Ferdynand I został królem Portugalii.

1486 – Król Anglii Henryk VII ożenił się z Elżbietą z Yorku.

1535 – Hiszpański konkwistador Francisco Pizarro założył Limę w Peru.

1562 – Rozpoczęła się trzecia sesja obrad soboru trydenckiego, na której stwierdzono konieczność sporządzenia indeksu ksiąg zakazanych.

1654 – Została zawarta ugoda perejasławska pomiędzy Rosją a Kozakami w trakcie powstania Chmielnickiego.

1671 – Największa w dziejach wyprawa bukanierów pod dowództwem Henry'ego Morgana zdobyła i splądrowała miasto Panama.

1678 – Wojna skańska: zwycięstwo Szwedów nad wojskami duńsko-brandenburskimi w bitwie pod Warksow.

1701 – W Królewcu odbyła się koronacja elektora Brandenburgii Fryderyka III Hohenzollerna na króla Prus (jako Fryderyka I). Proklamowano Królestwo Pruskie.

1778 – James Cook jako pierwszy Europejczyk dotarł do archipelagu Hawajów, nadając im nazwę Wyspy Sandwich.

1788 – Pierwsi więźniowie przybyli do brytyjskiej kolonii karnej Botany Bay w Australii.

1799 – Francuz Nicholas-Louis Robert opatentował pierwszą maszynę papierniczą.

1801 – Rosja anektowała wschodnią Gruzję.

1825 – Zainaugurował działalność odbudowany po pożarze Teatr Wielki w Moskwie.

1871 – W Sali Lustrzanej pałacu w Wersalu we Francji odbyła się koronacja króla Prus Wilhelma I Hohenzollerna na cesarza niemieckiego. Otto von Bismarck proklamował powstanie Cesarstwa Niemieckiego.

1902:

Komisja ds. Kanału w Przesmyku zarekomendowała Panamę jako najlepsze miejsce do budowy kanału łączącego Atlantyk z Pacyfikiem.

Rozpoczęła się budowa szpitala św. Pawła w Barcelonie.

1911 – Eugene Ely jako pierwszy pilot udanie wylądował samolotem na pokładzie statku.

1913 – I wojna bałkańska: zwyciestwo floty greckiej nad turecką w bitwie koło Lemnos.

1915:

I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Kirlibabą.

I wojna światowa: zwycięstwo Niemców nad Brytyjczykami w bitwie pod Jassin (dzisiejsza Kenia).

Japonia potajemnie przekazała Chinom listę 21 żądań, które zmierzały do stworzenia tam japońskiego protektoratu.

1918 – W Piotrogrodzie zebrał się pierwszy demokratycznie wybrany rosyjski parlament, który następnego dnia został rozpędzony przez bolszewików.

1919 – I wojna światowa: otwarto konferencję pokojową w Wersalu.

1921 – Założono czechosłowackie przedsiębiorstwo elektroniczne TESLA (pod nazwą Elektra).

1934 – Polska wyprawa dokonała pierwszego wejścia na szczyt Mercedario (6720 m) w argentyńskich Andach Środkowych.

1944 – Front wschodni: zakończyła się blokada Leningradu.

1950 – ChRL i Wietnam nawiązały stosunki dyplomatyczne.

1952 – Papież Pius XII w liście apostolskim Cupimus Imprimis potępił prześladowania katolików chińskich.

1954 – Amintore Fanfani został premierem Włoch.

1955 – Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza dokonała inwazji na tajwańską wysepkę Yijiangshan; początek I kryzysu w Cieśninie Tajwańskiej.

1956 – Parlament NRD przyjął ustawę o utworzeniu Narodowej Armii Ludowej.

1960 – 50 osób zginęło w katastrofie samolotu Vickers Viscount w amerykańskim stanie Wirginia.

1961 – Założono radziecką (obecnie rosyjska) stację polarną Nowołazariewskaja na Antarktydzie.

1962 – Francja przedstawiła tzw. drugi plan Foucheta dotyczący integracji krajów zachodnioeuropejskich.

1963:

Brytyjska kolonia Aden została przyłączona do Federacji Arabii Południowej.

Założono klub piłkarski Karpaty Lwów.

1965 – W Syrii został aresztowany izraelski szpieg Eli Cohen.

1969:

Policja przypuściła atak na Uniwersytet Tokijski w celu stłumienia protestu studentów.

Radziecki kosmonauta Borys Wołynow stracił kilka zębów w wyniku twardego lądowania kapsuły Sojuz 5.

W katastrofie Boeinga 727 pod Los Angeles zginęło 38 osób.

1970 – Została zlikwidowana Saudyjsko-Kuwejcka Strefa Neutralna.

1974 – Zawarto izraelsko-egipskie porozumienie o wycofaniu wojsk izraelskich znad Kanału Sueskiego na półwysep Synaj.

1976 – Libańska wojna domowa: chrześcijańskie milicje dokonały masakry 1000-1500 osób w palestyńskich obozach dla uchodźców w północnym Bejrucie.

1977:

Amerykańskie Centrum Zwalczania i Zapobiegania Chorób ustaliło, że przyczyną infekcji dróg oddechowych 221 osób (z czego 34 zmarły) podczas odbywającego się w 1976 roku w jednym z hoteli w Atlancie zjazdu weteranów wojennych z organizacji American Legion, była rozwijająca się w hotelowej klimatyzacji bakteria Legionella pneumophila, wywołująca tzw. chorobę legionistów.

Premier Jugosławii Džemal Bijedić zginął w katastrofie lotniczej w górach na terenie Bośni.

W wyniku wykolejenia pociągu osobowego w miejscowości Granville (Nowa Południowa Walia) zginęły 83 osoby, a 210 zostało rannych. Jest to największa do tej pory katastrofa kolejowa w historii Australii.

1984 – 83 górników zginęło w wyniku eksplozji w kopalni węgla kamiennego w Ōmuta na japońskiej wyspie Kiusiu.

1986 – W katastrofie samolotu Sud Aviation Caravelle w Gwatemali zginęło 87 osób.

1988 – W katastrofie samolotu Ił-18D w chińskim mieście Chongqing zginęło 108 osób.

1989 – Język estoński został ponownie językiem państwowym w Estonii.

1990 – Burmistrz Nagasaki Hitoshi Motoshima został postrzelony przez prawicowego fanatyka.

1991:

Operacja "Pustynna Burza": Irakijczycy wystrzelili rakiety SCUD na Izrael.

W Niemczech powstał czwarty rząd Helmuta Kohla.

1993 – Oblężenie Sarajewa: rozpoczęto kopanie tunelu pod lotniskiem międzynarodowym, który po 5 miesiącach połączył odcięte od świata miasto z terenami nieopanowanymi przez Serbów.

1994 – Silvio Berlusconi założył ugrupowanie Forza Italia.

1996 – W pożarze schroniska dla azylantów w niemieckiej Lubece zginęło 10 osób, a 38 zostało rannych.

2000:

Helmut Kohl zrezygnował z funkcji honorowego przewodniczącego CDU w związku ze skandalem wokół nielegalnego finasowania partii.

W kanadyjskiej prowincji Kolumbia Brytyjska spadł meteoryt kamienny Tagish Lake.

2002 – Zakończyła się 11-letnia wojna domowa w Sierra Leone.

2003 – Wybuchł pożar buszu na obrzeżach stolicy Australii Canberry; zginęły 4 osoby, a 500 domów zostało zniszczonych lub uszkodzonych.

2004 – Co najmniej 31 osób zginęło w zamachu samobójczym obok bramy amerykańskiej kwatery głównej w Bagdadzie.

2005:

W stolicy Gujany Georgetown w wyniku powodzi została zatopiona siedziba prezydenta kraju State House.

W Tuluzie został zaprezentowany pierwszy Airbus A380.

2007:

Czarnogóra została 185. członkiem Międzynarodowego Funduszu Walutowego.

Nad Europą przeszedł huragan Kyrill, jeden z najsilniejszych, jakie nawiedziły kontynent.

Ustąpiła sześciodniowa fala mrozów w stanach Waszyngton, Oregon i Kalifornia, która wyrządziła miliardowe straty w uprawach.

2009 – Operacja "Płynny Ołów": ogłoszono zawieszenie broni w strefie Gazy.

2010 – Turecki zamachowiec Mehmet Ali Ağca opuścił więzienie w Ankarze.

2011 – Co najmniej 60 osób zginęło, a 150 zostało rannych w wyniku samobójczego zamachu bombowego na centrum rekrutacji policyjnej w irackim Tikricie.