Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać:
Koniec lipca doskonałym czasem na obserwacje meteorów Połączenie nowiu Księżyca i aktywności kilku ciekawych rojów meteorów powoduje, że koniec lipca jest doskonałym czasem do obserwacji tych efektownych zjawisk - poinformował PAP dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie. Tegoroc...
Od połowy stycznia nabór innowacyjnych eko-technologiiOd połowy stycznia można ponownie zgłaszać propozycje polskich innowacyjnych technologii ekologicznych, które będą promowane na całym świecie. Ze stworzonego przez resort środowiska tzw. akceleratora zielonych technologii GreenEvo korzysta już 13 firm.Te...
Ziemia najbliżej Słońca - 4 stycznia 2009W najbliższą niedzielę (4 stycznia 2009r.) Ziemia znajdzie się najbliżej Słońca. Oba ciała będzie wtedy dzielił dystans 147.1 milionów kilometrów - poinformował dr Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie. W starożytności i ...
Reklama:
1900
Wydarzenia w Polsce
14 stycznia – otwarcie linii kolejowej Przeworsk – Rozwadów (dł. 74,42 km), należącej do Austriackich Kolei Państwowych.
22 lutego – w Łodzi aresztowano Józefa Piłsudskiego i zlikwidowano drukarnię „Robotnika”.
24 marca – w Krakowie odbyła się premiera dramatu Juliusza Słowackiego Sen srebrny Salomei.
1 kwietnia – Łazarz, Wilda i Jeżyce, podpoznańskie miejscowości zostały przyłączone do Poznania.
24 maja – w Poznaniu odbył się zjazd polskich kobiet w obronie polskości.
8 czerwca – w Krakowie odsłonięto pomnik Mikołaja Kopernika.
10 czerwca – w Chojnicach doszło do ataków na Żydów, oskarżanych o dokonanie rytualnego mordu na gimnazjaliście.
20 czerwca – we Lwowie ukazał się tygodnik „Gazeta Sportowa”, pierwsze polskie czasopismo informacyjno-publicystyczne poświęcone wszystkim ówcześnie uprawianym dyscyplinom sportu (ukazywał się do września 1901).
Lipiec – w Krakowie obchodzono 500-lecie Uniwersytetu Jagiellońskiego.
12 lipca – w Kaliszu odsłonięto pomnik Aleksandra II.
13 lipca
w katastrofie na budowie Politechniki Warszawskiej zginęły 3 osoby, 13 zostały rannych.
Władysław Stanisław Reymont został niegroźnie ranny w wypadku kolejowym w Warszawie. Sfałszowana opinia lekarska umożliwiła mu uzyskanie ogromnego odszkodowania.
18 lipca – społeczeństwo polskie podarowało Henrykowi Sienkiewiczowi dworek w Oblęgorku.
1 września – poświęcenie kamienia węgielnego pod budowę Politechniki Warszawskiej.
13 września – cesarz Franciszek Józef I zagroził deputacji polskiej utratą autonomii Galicji w razie dalszych roszczeń niepodległościowych.
14 września – manewry wojskowe z udziałem cesarza Austrii Franciszka Józefa w okolicach Krosna.
4 października – otwarto Teatr Miejski we Lwowie.
12 października – została otwarta Synagoga Wielka w Katowicach.
7 listopada – rozpoczęło się wydobycie w późniejszej KWK Wujek.
20 listopada – w Bronowicach miał miejsce ślub poety Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykówny, który stał się tematem Wesela Wyspiańskiego.
2 grudnia – Mieczysława Ćwiklińska zadebiutowała na scenie teatralnej.
15 grudnia – w Warszawie otwarto gmach Zachęty.
Grudzień – rozpoczęto budowę obserwatorium na Śnieżce.
Liczebność Polaków 17.123 tys., w tym: Królestwo Polskie 6755 tys. (39,4%); Galicja i Śląsk Cieszyński 3565 tys. (20,8%); zabór pruski 3221 tys. (18,8%); zach. gubernie Rosji 886 tys. (5,2%); emigracja europejska i zamorska 2696 tys. (15,8%).
Przekształcenie SDKP w SDKPiL (Socjaldemokracja Królestwa Polskiego i Litwy).
Wydarzenia na świecie
1 stycznia – w Niemczech weszły w życie: Kodeks cywilny i Kodeks handlowy (ujednolicenie kodyfikacji prawa cywilnego w poszczególnych krajach niemieckich).
2 stycznia
pierwszy elektryczny autobus kursuje po ulicach Nowego Jorku.
John Hay amerykański dyplomata ogłasza politykę otwartych drzwi dla handlu z Chinami.
w Chicago otwarto kanał (Chicago Drainage Canal) łączący miasto z jeziorem Michigan.
3 stycznia – „HMY Victoria and Albert”, parowiec pełniący rolę jachtu królewskiego w Wielkiej Brytanii, wywrócił się do góry dnem po wypłynięciu z portu.
4 stycznia – rozpoczęły się strajki górników w Niemczech i Belgii (Liège), które później przerodziły się w rozruchy.
5 stycznia
Irlandzki lider nacjonalistów John Edward Redmond wezwał do buntu przeciw brytyjskiej dominacji.
fizyk Henry Augustus Rowland z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa w Baltimore odkrył przyczynę magnetyzmu ziemskiego.
6 stycznia
doniesienia o głodzie w Indiach (głód objął ponad 3 mln mieszkańców)
Burowie zaatakowali miejscowość Ladysmith (w dzisiejszej prowincji KwaZulu-Natal w Republice Południowej Afryki), ponad 1000 osób zginęło.
8 stycznia – prezydent USA William McKinley wprowadził stan wojenny w Alasce.
9 stycznia
pierwszy bezpośredni pociąg wyrusza z Kairu do Chartumu.
epidemia grypy wybuchła w Londynie.
10 stycznia – Frederick Roberts zostaje mianowany głównodowodzącym armii brytyjskiej w wojnie burskiej.
12 stycznia – w Indiach ponad 3 miliony osób otrzymało racje żywnościowe.
13 stycznia – cesarz Niemiec i król Prus Wilhelm II Hohenzollern oznajmia że język niemiecki jest naczelnym językiem w armii niemieckiej.
14 stycznia – w Rzymie odbyła się premiera opery Tosca Giacomo Pucciniego.
16 stycznia – Stany Zjednoczone zaakceptowały porozumienie angielsko-niemieckie z roku 1899, w którym Wielka Brytania wyrzeka się praw do zachodniej części wysp Samoa.
17 stycznia
Indianie z plemienia Yaqui proklamują niezależność od Meksyku.
w Berlinie odbyła się premiera opery Kain Eugene d'Alberta.
18 stycznia – w Paryżu pierwszy raz odbył się koncert muzyczny w kościele św. Eustachego.
23 stycznia – około 5 tys. górników w Czechach zach. (Austro-Węgry) rozpoczęło strajk.
24 stycznia
w drugiej wojnie burskiej doszło do bitwy (Bitwa o Spion Kop) 23 km od miejscowości Ladysmith.
rozpoczynają się negocjacje pomiędzy Londynem a Pretorią w celu zakończenia wojny burskiej.
25 stycznia – w Chinach następcą cesarza Guangxu mianowano 14-letniego księcia Pujuna.
26 stycznia – rozpoczęła się konferencja lewicowych organizacji pod nazwą Ligi Pracy (The Labor League) w Sydney w Australii. Na konferencji tej planowano założenie Australijskiej Partii Pracy.
27 stycznia
powstanie bokserów: Zagraniczni dyplomaci w Pekinie żądają ukrócenia rebelii.
we Francji założono pierwsze liczniki telefoniczne.
30 stycznia – dowódcy wojsk brytyjskich, walczących w wojnie burskiej w Republice Południowej Afryki, zwracają się do Londynu z prośbą o posiłki.
31 stycznia – wybuch epidemii dżumy intensyfikuje się w miastach Australii.
Luty – USA ratyfikowały konwencję pokojową z Hagi (1899).
1 lutego – Australia Zachodnia odmawia przystąpienia do federacji, jeżeli nie otrzyma wolności fiskalnej na 5 lat.
2 lutego
w Paryżu w „Opéra-Comique” odbyła się premiera opery Gustava Charpentiera – Louise.
w Paryżu wydano po francusku powieść Lwa Tołstoja Zmartwychwstanie.
3 lutego
robotnicy strajkujący w Akwizgranie, Wiedniu, Brukseli i Budapeszcie, domagają się 8-godzinnego dnia pracy i podwyżek wynagrodzenia (właściciele fabryk nie zgodzili się na żadne ustępstwa).
w Paryżu otwarto Operę Popularną.
5 lutego – Izba Gmin przeprowadziła głosowanie nad sposobem w jaki rząd brytyjski prowadzi wojnę z Burami. Większość 213 posłów głosuje przeciwko rządowi.
6 lutego
powstaje Międzynarodowy Sąd Rozjemczy w Hadze, wskutek ratyfikacji przez Holandię i USA postanowień konferencji pokojowej z 1899 roku.
Austro-Węgry zorganizowały mistrzostwa Europy w jeździe szybkiej na lodzie (jez. Cobańskie, Tatry Wysokie).
8 lutego – wojna burska: Brytyjskie oddziały zostają pokonane przez Burów pod Ladysmith w RPA.
9 lutego – Dwight Davis, amerykański polityk, znany także jako tenisista, funduje trofeum w tenisie męskim – Puchar Davisa (18 kg, srebro).
11 lutego – wojna burska: Oddziały brytyjskie rozpoczęły inwazję na Wolne Państwo Orania maszerując od rzeki Oranje do Ramdamu.
12 lutego – w londyńskiej dzielnicy Tower Hamlets, w miejscu zwanym Mile End doszło do demonstracji przeciw wojnie burskiej, która przerodziła się w rozruchy.
13 lutego
niemiecki Reichstag ratyfikował układy z Togo (XI.1899 r.) i Samoa (XII.1899 r.). Wielka Brytania, USA i Niemcy podzieliły między siebie wyspy polinezyjskie.
w Sankt Petersburgu benefis primabaleriny Teatru Maryjskiego – Matyldy Krzesińskiej.
14 lutego
Rosja w reakcji na międzynarodowe naciski by przywrócić niepodległość Finlandii, wzmaga swą imperialną kontrolę nad tym krajem.
wojna burska: W RPA 20 tys. armia brytyjska dokonująca inwazji na Wolne Państwo Orania walczy pod miejscowością Paardeberg.
15 lutego – wojna burska: Zakończenie oblężenia miasta Kimberley (przez 124 dni miasto było oblegane przez Burów).
16 lutego
ukazuje się powieść autorstwa Winstona Churchilla pod tytułem „Savrola (Opowieść o rewolucji w Lauranii)” [Savrola (A Tale of Revolution in Laurania)], była to jedyna powieść napisana przez tego znanego polityka.
Niemcy, USA i Wielka Brytania podpisały układ, na mocy którego przekazano Niemcom zachodnią część archipelagu Samoa.
18 lutego
II wojna burska: wygrana Brytyjczyków w bitwie pod Paardebergiem.
Harry Vardon zostaje mistrzem świata w golfie.
mężczyzna ogłasza że promieniowanie rentgenowskie wyleczyło go z raka.
19 lutego – Alfred von Tirpitz stwierdza że flota niemiecka „musi być na tyle silna by zapewnić panowanie na Morzu Północnym”.
27 lutego
Franz John założył klub piłkarski Bayern Monachium.
w Anglii powstaje socjaldemokratyczna Partia Pracy (Labour Party).
Ramsay MacDonald zostaje mianowany sekretarzem powstałej Partii Pracy.
II wojna burska: zwycięstwem Brytyjczyków zakończyła się bitwa pod Paardebergiem.
wojna burska: w RPA, brytyjscy dowódcy otrzymali dokument, od głównodowodzącego armią Burów generała Piet Cronje, w którym Burowie bezwarunkowo kapitulują.
28 lutego – II wojna burska: Brytyjska armia zostaje wzmocniona w Ladysmith poprzez przybycie dodatkowych oddziałów kawalerii, Burowie zaczynają odwrót.
2 marca – papież Leon XIII potępia wojnę burską.
3 marca – zakończył się strajk górników w Niemczech.
5 marca – dwa krążowniki należące do floty USA, zostają wysłane do Ameryki Centralnej, w celu ochrony amerykańskiej racji stanu w sporze pomiędzy Nikaraguą i Kostaryką.
7 marca – pożar niszczy część dachu w rezydencji brytyjskich monarchów – Buckingham Palace.
9 marca – kobiety w Niemczech domagają się prawa pozwalającego partycypować w egzaminach pozwalających na studia uniwersyteckie (do Reichstagu skierowano petycję).
11 marca – wojna burska: Lord Salisbury, premier brytyjski odrzuca wstępne warunki zakończenia wojny burskiej, przedłożone przez lidera Burów Paula Krugera.
13 marca
wojna burska: armia brytyjska dowodzona przez Fredericka Robertsa okupuje miasto Bloemfontein w Wolnym Państwie Orania.
wojna burska: prezydent Paul Kruger oświadczył, że Wolne Państwo Orania stanowi część Republiki Południowej Afryki.
14 marca – Hugo de Vries, holenderski botanik i genetyk, potwierdził wcześniej sformułowane w roku 1866 – Prawa Mendla, mówiące o regułach przekazywania cech dziedzicznych.
15 marca
wojna burska: Premier Wielkiej Brytanii odrzuca propozycję prezydenta USA Williama McKinleya oferującego mediacje w wojnie burskiej.
w USA wchodzi w życie akt prawny (Gold Standard Act), który wiąże wartość waluty amerykańskiej z standardem złota.
16 marca – Sir Arthur John Evans zakupił ziemię na której znajdują się ruiny pałacu w Knossos na wyspie Krecie celem przeprowadzenia prac wykopaliskowych.
19 marca
wojna burska: w Londynie rząd zaciąga pożyczkę publiczną na sumę 335 milionów funtów (11 razy większa niż przewidywana).
Sir Arthur John Evans brytyjski archeolog rozpoczyna prace wykopaliskowe na greckiej wyspie Krecie.
20 marca – sekretarz stanu USA John Hay oznajmił, że mocarstwa europejskie wyraziły zgodę na prowadzenie w Chinach polityki otwartych drzwi w sprawach handlu.
24 marca
major Nowego Jorku Van Wyck, rozpoczyna budowę metra (Rapid Transit Railroad) łączącego Manhattan z Brooklynem.
14-letni chłopiec zastrzelił w Ohio ostatniego żyjącego na wolności gołębia wędrownego.
25 marca – rozpoczęła się tak zwana „Wojna o złoty zydel” w Zachodniej Afryce, brytyjskie siły kolonialne zaatakowały Królestwo Aszanti.
27 marca
rosyjska flota przybyła do Korei, wywołując konsternację w rządzie japońskim.
pogłębił się kryzys żywnościowy w Indiach, miliony głodujących ludzi oczekiwało na pomoc od brytyjskiego rządu kolonialnego.
28 marca – ponad 1000 ton nieczystości zostało usunięte z domów w Sydney w Australii, które zostały wyburzone z miejsc, które nawiedziła epidemia dżumy.
31 marca – we Francji czas dnia roboczego, dla kobiet i dzieci, zostaje ustawowo skrócony do 11 godzin.
1 kwietnia
król Jerzy I Grecki staje się władcą absolutnym Krety.
Irlandzka Gwardia, jako jedyny składający się tylko z Irlandczyków oddział w armii brytyjskiej, zostaje sformowany przez królową Wiktorię Hanowerską.
każdy francuski policjant został zobowiązany do noszenia broni.
4 kwietnia – anarchista usiłuje zastrzelić księcia Walii podczas wizyty w Belgii, na urodzinach króla belgijskiego.
14 kwietnia
otwarcie Wystawy Światowej w Paryżu.
w Paryżu założono Międzynarodową Unię Kolarską (UCI).
21 kwietnia – na ulice Brna wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne (wcześniej jeździły parowe)
22 kwietnia – francuskie wojska kolonialne pokonały i zabiły afrykańskiego przywódcę wojskowego Rabih az-Zubayr w bitwie o Kousséri, zapewniając tym samym dominację francuską nad Czadem.
23 kwietnia – otwarcie pierwszego Biura Oddziału Towarzystwa Strażnica w Londynie.
1 maja – eksplozja w kopalni węgla w Scofield w Utah zabija 200 górników.
2 maja – król Szwecji Oskar II, deklaruje poparcie dla Brytyjczyków w wojnie burskiej.
14 maja – otwarcie II Igrzysk Olimpijskich w Paryżu.
17 maja
wojna burska: Wojska brytyjskie, po 217 dniach oblężenia miasta Mafeking (dzisiaj Mafikeng) przez oddziały burskie, przychodzą z odsieczą oblężonym.
powstanie bokserów: Rebelianci zniszczyli trzy wioski koło Pekinu i zabili 60 Chińczyków – chrześcijan.
18 maja
delegacja Burów przybyła do USA prosić o wsparcie.
wyspy archipelagu Tonga stają się protektoratem brytyjskim.
21 maja – Rosja zajęła Mandżurię.
23 maja – sierżant William Harvey Carney jako pierwszy czarnoskóry obywatel zostaje odznaczony Medalem Honoru (za bohaterstwo w czasie bitwy o Fort Wagner w wojnie secesyjnej).
24 maja
wojna burska: Brytyjczycy dokonali aneksji Wolnego Państwa Orania i przyłączyli do swych kolonii.
został zwodowany krążownik Aurora.
25 maja – wojna burska: Burscy żołnierze głosują za kontynuacją wojny.
28 maja – powstanie bokserów: Rebelianci atakują personel belgijski na stacji kolejowej Fengtai.
29 maja
powstanie bokserów: Chiński rząd potępia rebeliantów.
została założona Ndżamena, stolica Czadu.
30 maja – powstanie bokserów: Rebelianci okupują Tiencin.
31 maja
wojna burska: Brytyjczycy zajęli Johannesburg, Burowie wycofali się do Pretorii.
powstanie bokserów: Wyjęto spod prawa bokserów w Chinach.
powstanie bokserów: oddziały pokojowe z różnych krajów europejskich wkraczają do Chin.
1 czerwca – Carry Nation, rzeczniczka prohibicji w USA, zdemolowała 25 lokali, gdzie podawano napoje alkoholowe.
2 czerwca – założono niemiecki klub piłkarski 1. FC Kaiserslautern.
4 czerwca – wystawa Auguste’a Rodina w Paryżu.
5 czerwca – wojna burska: Brytyjscy żołnierze wkroczyli do Pretorii.
14 czerwca
Reichstag, parlament Cesarstwa Niemieckiego, zaaprobował rozwój Niemieckiej Marynarki Wojennej (Kaiserliche Marine).
Hawaje ustanowiono terytorium Stanów Zjednoczonych.
19 czerwca – została zarejestrowana Fundacja Nobla.
20 czerwca – powstanie bokserów: Rebelianci zgromadzili około 20 tys. osób w pobliżu Pekinu, zamordowali setki europejczyków, w tym ambasadora niemieckiego.
21 czerwca – na ulice Brna wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne (wcześniej jeździły parowe).
2 lipca – odbył się pierwszy udany lot sterowcem, skonstruowanym przez Ferdinanda von Zeppelina, nad Jeziorem Bodeńskim w pobliżu Friedrichshafen (sterowiec LZ 1).
5 lipca
zostaje uchwalona, w parlamencie brytyjskim, konstytucja Wspólnoty Narodów Australii.
powstał angielski klub piłkarski West Ham United F.C.
9 lipca – królowa Wiktoria Hanowerska zatwierdza Australijską Konstytucję Wspólnoty Narodów.
13 lipca – powstanie bokserów: Europejskie sojusznicze wojska interwencyjne odbijają miasto Tiencin z rąk rebeliantów.
14 lipca – zamknięcie II Igrzysk Olimpijskich.
19 lipca – otwarcie paryskiego metra.
20 lipca – hrabia Ferdinand von Zeppelin odbył pierwszy udany lot sterowcem.
25 lipca – doszło do rozruchów na tle rasowym w Nowym Orleanie, ponad 28 osób zabitych.
29 lipca – we Włoszech, król Humbert I zostaje zastrzelony przez anarchistę Gaetano Bresci.
5 sierpnia – pogrom Żydów w Odessie.
8 sierpnia – na Międzynarodowym Kongresie Matematycznym w Paryżu David Hilbert przedstawił listę 23 nierozwiązanych problemów matematycznych.
10 sierpnia – rozegrano pierwszy mecz o Puchar Davisa pomiędzy Stanami Zjednoczonymi i Wielką Brytanią
14 sierpnia
powstanie bokserów: korpus ekspedycyjny uwolnił uwięzionych w Chinach zachodnich dziennikarzy.
wojska międzynarodowe zajęły Pekin, kończąc powstanie bokserów.
27 sierpnia – wojna burska: W miejscowości Bergendal, brytyjskie oddziały rozbijają grupę komandosów burskich.
1 września – aneksja Transwalu przez Wielką Brytanię.
2 września – w pruskich szkołach publicznych wprowadzono przedmiot wychowanie seksualne.
8 września – potężny huragan zabił od 6 do 12 tys. mieszkańców okolic Galveston w Teksasie.
13 września – wojna Filipińsko-Amerykańska: Filipińscy żołnierze ruchu oporu rozbili dużą kolumnę wojsk USA w bitwie pod Pulang Lupa.
17 września
wojna Filipińsko-Amerykańska: pod dowództwem Juana Caillesa, Filipińczycy zwyciężyli wojska amerykańskie dowodzone przez pułkownika Benjamina F. Cheathama w bitwie o Mabitac.
w Australii ogłoszono federację sześciu kolonii, tworzącą jedno państwo.
23 września
powstanie bokserów: feldmarszałek Alfred von Waldersee został głównodowodzącym międzynarodowych sił mających stłumić powstanie bokserów w Chinach.
powstanie bokserów: europejskie jednostki wojskowe wkroczyły do Pekinu.
w Paryżu obradował Międzynarodowy Kongres Socjalistyczny (18 delegatów z Polski, w tym: Ignacy Daszyński, Bolesław Limanowski, Leon Wasilewski, Róża Luksemburg).
25 września – po raz pierwszy do Izby Gmin zostali wybrani (dwaj) posłowie Partii Pracy.
26 września – zwodowano pancernik Potiomkin.
29 września – w Nowym Jorku Amerykanin Maxwell Long ustanowił lekkoatletyczny rekord świata w biegu na 400 m wynikiem 47,8 s.
Październik – norweski wynalazca Johann Vaaler domaga się patentu na swój wynalazek spinacza do papieru.
5 października – w Paryżu kongres międzyparlamentarny potępił politykę Wielkiej Brytanii w Afryce.
16 października – w Chinach podpisano pokój i układ między Niemcami i Wielką Brytanią.
25 października – Wielka Brytania zaanektowała Transwal.
28 października
zakończyły się II Letnie Igrzyska Olimpijskie w Paryżu.
założono klub piłkarski RCD Espanyol Barcelona.
29 października – wybuch w zakładach chemicznych w Nowym Jorku zabił około 200 osób.
1 listopada – ukazała się encyklika papieża Leona XIII De Redemptore.
3 listopada
otwarto pierwszą wystawę samochodów w Nowym Jorku w Madison Square Garden.
Panama odłącza się od Kolumbii.
6 listopada – w wyborach prezydenckich w USA, urzędujący prezydent republikanin, William McKinley, pokonał demokratę Williama Jenningsa Bryana.
23 listopada – wystawa Claude’a Moneta w Paryżu.
30 listopada – zmarł Oscar Wilde, irlandzki poeta, prozaik, dramatopisarz i filolog klasyczny. Przedstawiciel modernistycznego estetyzmu.
7 grudnia – w Berlinie Max Planck sformułował prawo „Ciała doskonale czarnego”.
14 grudnia – Max Planck przedstawił teorię kwantową.
18 grudnia – z Górnego Wąwozu Paproci (Upper Ferntree Gully) do Gembrook w stanie Wiktoria w Australii, uruchomiono kolej wąskotorową (o prześwicie 762 mm).
Powstała Zjednoczona Partia Irlandzka, na czele której stanął John Edward Redmond.
W Indiach powstał fundusz do walki z głodem.
Ludność Świata
ludność świata 1 650 000 000
Azja – 947 mln
Europa – 408 mln: Niemcy – 56,4 mln (13,8%)
Afryka – 133 mln
Ameryka Północna – 82 mln
Ameryka Południowa – 74 mln
Oceania – 6 mln
Urodzili się
1 stycznia – Mildred Davis, amerykańska aktorka (zm. 1969)
2 stycznia – William Haines, amerykański aktor (zm. 1973)
5 stycznia – Yves Tanguy, francusko-amerykański malarz (zm. 1955)
15 stycznia – William Heinesen, farerski pisarz, kompozytor, malarz i poeta (zm. 1991)
25 stycznia – Theodosius Dobzhansky, amerykański genetyk ukraińskiego pochodzenia (zm. 1975)
27 stycznia – Hyman Rickover, amerykański admirał (zm. 1986)
30 stycznia – Martita Hunt, angielska aktorka (zm. 1969)
2 lutego
Józef Kowalski, ostatni żyjący weteran wojny polsko bolszewickiej
Mieczysław Oborski, polski żołnierz (zm. 1953)
4 lutego – Jacques Prévert, francuski pisarz i poeta (zm. 1977)
5 lutego – Adlai Ewing Stevenson II, amerykański polityk (zm. 1965)
8 lutego
Lonnie Johnson, wybitny bluesman i gitarzysta amerykański (zm. 1970)
Iwan Piotrowicz Iwanow-Wano, radziecki scenarzysta, animator, reżyser filmów animowanych (zm. 1987)
11 lutego – Hans-Georg Gadamer, niemiecki filozof (zm. 2002)
16 lutego – Albert Hackett, amerykański scenarzysta (zm. 1995)
18 lutego – Nikołaj Anosow, rosyjski kompozytor i dyrygent (zm. 1962)
22 lutego – Luis Buñuel, hiszpański reżyser (zm. 1983)
26 lutego
Halina Konopacka, polska lekkoatletka, pierwsza polska złota medalistka olimpijska (zm 1989)
Jean Negulesco, amerykański reżyser (zm. 1993)
28 lutego – Wolf Hirth, niemiecki pilot (zm. 1959)
2 marca – Kurt Weill, niemiecki kompozytor (zm. 1950)
3 marca – Edna Best, angielska aktorka (zm. 1974)
4 marca – Jan Zachwatowicz, polski profesor architektury; generalny konserwator zabytków (zm. 1983)
9 marca – Howard Aiken, amerykański inżynier, pionier informatyki (zm. 1973)
13 marca
Salote Tupou III, królowa Tonga (zm. 1965)
Jorgos Seferis, grecki poeta i eseista (zm. 1971)
19 marca – Frédéric Joliot-Curie, francuski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1958)
23 marca – Erich Fromm, amerykański filozof, psycholog i psychoanalityk niemieckiego pochodzenia (zm. 1980)
29 marca – John McEwen, australijski polityk, premier Australii (zm. 1980)
31 marca
Lőrinc Szabó, węgierski poeta (zm. 1957)
Henryk Windsor, książę Gloucester (zm. 1974)
4 kwietnia – Izydor Zaczykiewicz, polski pisarz (zm. 1991)
5 kwietnia – Spencer Tracy, amerykański aktor (zm. 1967)
7 kwietnia – Adolf Dymsza, polski aktor (zm. 1975)
20 kwietnia – Fred Raymond, austriacki kompozytor (zm. 1954)
25 kwietnia – Wolfgang Pauli, szwajcarski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1958)
26 kwietnia – Charles Francis Richter, amerykański geofizyk (zm. 1985)
27 kwietnia – Zygmunt Wojciechowski, polski historyk państwa i prawa (zm. 1955)
28 kwietnia – Bruno Apitz, niemiecki pisarz (zm. 1979)
30 kwietnia – Andrzej Stawar, polski krytyk literacki i tłumacz (zm. 1961)
1 maja
Ignazio Silone, włoski pisarz (zm. 1978)
Aleksander Wat, polski poeta i prozaik (zm. 1967)
8 maja – Tola Mankiewiczówna, polska aktorka (zm. 1985)
12 maja – Helene Weigel, niemiecka aktorka (zm. 1971)
23 maja – Hans Frank, hitlerowski funkcjonariusz, gubernator Generalnego Gubernatorstwa (zm. 1946)
28 maja – Tommy Ladnier, amerykański trębacz jazzowy (zm. 1939)
5 czerwca – Dennis Gabor, węgierski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1979)
15 czerwca – Paul Mares, amerykański trębacz jazzowy (zm. 1949)
25 czerwca – Louis Mountbatten, lord, brytyjski polityk, ostatni wicekról Indii, teść królowej Wielkiej Brytanii Elżbiety II Windsor (zm. 1979)
28 czerwca – Leon Kruczkowski, polski pisarz i publicysta (zm. 1962)
29 czerwca – Antoine de Saint-Exupéry, francuski lotnik, pisarz, autor Małego Księcia (zm. 1944)
6 lipca - Frederica Sagor Maas, amerykańska scenarzystka filmowa pochodzenia rosyjskiego (zm. 2012)
8 lipca – George Antheil, amerykański kompozytor (zm. 1959)
10 lipca – Evelyn Laye, brytyjska aktorka (zm. 1996)
21 lipca – Roman Nowak, polski polityk (zm. 1980)
24 lipca – Aleksander Żabczyński, polski aktor (zm. 1958)
27 lipca – Charles Vidor, węgierski reżyser żydowskiego pochodzenia (zm. 1959)
29 lipca – Eyvind Johnson, szwedzki pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 1976)
4 sierpnia – Elizabeth Bowes-Lyon, królowa brytyjska, matka królowej Wielkiej Brytanii Elżbiety II Windsor (zm. 2002)
5 sierpnia – Leonard Buczkowski, polski reżyser i scenarzysta filmowy (zm. 1967)
6 sierpnia – Cecil Howard Green, amerykański geofizyk (zm. 2003)
10 sierpnia – Arthur Porritt, nowozelandzki lekkoatleta i polityk (zm. 1994)
19 sierpnia
Colleen Moore, amerykańska aktorka (zm. 1988)
Gilbert Ryle, angielski filozof (zm. 1976)
25 sierpnia – Hans Adolf Krebs, niemiecki biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1981)
26 sierpnia – Hellmuth Walter, niemiecki inżynier (zm. 1980)
3 września
Eduard van Beinum, holenderski dyrygent (zm. 1959)
Urho Kaleva Kekkonen, fiński polityk, premier i prezydent Finlandii (zm. 1986)
13 września – Gladys George, amerykańska aktorka (zm. 1954)
19 września – Włodzimierz Słobodnik, polski poeta, tłumacz literatury francuskiej, rosyjskiej i radzieckiej, satyryk, autor książek dla młodzieży (zm. 1991)
7 października – Heinrich Himmler, jeden z głównych przywódców Niemiec hitlerowskich i zbrodniarzy II wojny światowej (zm. 1945)
9 października – Alistair Sim, szkocki aktor (zm. 1976)
10 października – Helen Hayes, amerykańska aktorka (zm. 1993)
15 października
Jadwiga Chamiec, polska pisarka, autorka książek i słuchowisk radiowych dla dzieci i młodzieży (zm. 1995)
Fritz Feld, niemiecki aktor (zm. 1993)
Mervyn LeRoy, amerykański reżyser (zm. 1987)
17 października – Jean Arthur, amerykańska aktorka (zm. 1991)
30 października – Ragnar Granit, szwedzki neurofizjolog fińskiego pochodzenia, laureat Nagrody Nobla (zm. 1991)
5 listopada – Natalie Schafer, amerykańska aktorka (zm. 1991)
8 listopada
Margaret Mitchell, amerykańska pisarka, autorka Przeminęło z wiatrem (zm. 1949)
Charlie Paddock, amerykański lekkoatleta (zm. 1943)
14 listopada – Aaron Copland, amerykański kompozytor (zm. 1990)
19 listopada – Anna Seghers, niemiecka pisarka (zm. 1983)
23 listopada – Mestre Bimba, najsłynniejszy mistrz capoeira, twórca stylu Regional (zm. 1974)
25 listopada – Rudolf Hoess (niem. pisownia oryginalna Rudolf Höß), komendant obozu Auschwitz-Birkenau (stracony – 1947)
3 grudnia – Richard Kuhn, niemiecki biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1967)
6 grudnia – Agnes Moorehead, amerykańska aktorka (zm. 1974)
14 grudnia – Juan d'Arienzo, argentyński muzyk (zm. 1976)
17 grudnia – Katina Paxinou, grecka aktorka (zm. 1973)
25 grudnia – Antoni Zygmund, polski matematyk (zm. 1992)
Zmarli
20 stycznia – John Ruskin, angielski pisarz i reformator społeczny (ur. 1819)
22 stycznia – David Edward Hughes, angielski inżynier (ur. 1831)
6 lutego – Piotr L. Ławrow, rosyjski filozof i socjolog (ur. 1823)
6 marca – Gottlieb Daimler, niemiecki inżynier (ur. 1834)
24 marca – Salomon Joachim Halberstam, żydowski bibliofil, kolekcjoner, publicysta, kupiec (ur. 1832)
30 marca – Leonard Murialdo, włoski ksiądz, święty katolicki (ur. 1828)
5 kwietnia – Joseph Louis François Bertrand, francuski matematyk (ur. 1822)
24 kwietnia – Andrew Smith Hallidie, amerykański inżynier (ur. 1836)
1 maja – Mihaly Munkacsy, węgierski malarz (ur. 1844)
5 maja – Iwan Ajwazowski, rosyjski malarz marynista ormiańskiego pochodzenia (ur. 1817)
6 maja – Anna Róża Gattorno, włoska zakonnica, założycielka instytutu Córek św. Anny, błogosławiona katolicka (ur. 1831)
22 maja – William Lindley, brytyjski inżynier, twórca Filtrów Lindleya (ur. 1808)
3 czerwca – Mary Kingsley, angielska pisarka (ur. 1862)
5 czerwca – Stephen Crane, amerykański pisarz (ur. 1871)
11 czerwca – Belle Boyd, amerykańska aktorka i szpieg (ur. 1844)
15 czerwca – Barbara Cui Lian, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1849)
19 czerwca
Modest Andlauer, francuski jezuita, misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1847)
Remigiusz Isoré, misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1852)
26 czerwca – Józef Ma Taishun, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1840)
28 czerwca
Maria Du Zhao, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1849)
Łucja Wang Cheng, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1882)
Maria Fan Kun, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1884)
Maria Qi Yu, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1885)
Maria Zheng Xu, chińska męczennica, święta katolicka (ur. ok. 1889)
29 czerwca
Maria Du Tian, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1858)
Magdalena Du Fengju, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1881)
Paweł Wu Anju, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1838)
Jan Chrzciciel Wu Mantang, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1883)
Paweł Wu Wanshu, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1884)
30 czerwca
Rajmund Li Quanzhen, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1841)
Piotr Li Quanhui, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1837)
czerwiec/lipiec – Chi Zhuzi, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1882)
lipiec – Henry Barnard, amerykański pedagog (ur. 1811)
3 lipca
Piotr Zhao Mingzhen, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1839)
Jan Chrzciciel Zhao Mingxi, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1844)
4 lipca – Cezydiusz Giacomantonio, włoski franciszkanin, misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1873)
5 lipca
Teresa Chen Jinjie, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1875)
Róża Chen Aijie, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1878)
7 lipca
Antoni Fantosati, włoski franciszkanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (ur. 1842)
Józef Gambaro, włoski franciszkanin, misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1869)
Marek Ji Tianxiang, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1834)
Maria Guo Li, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1835)
8 lipca – Jan Wu Wenyin, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1850)
9 lipca
Zhang Huailu, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1843)
Męczennicy z Taiyuan:
Grzegorz Grassi, włoski franciszkanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (ur. 1833)
Franciszek Fogolla, włoski franciszkanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (ur. 1839)
Eliasz Facchini, włoski franciszkanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (ur. 1839)
Teodoryk Balat, francuski franciszkanin, misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1858)
Andrzej Bauer, francuski franciszkanin (brat zakonny), misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1866)
Maria Kerguin, francuska misjonarka, męczennica, święta katolicka (ur. 1864)
Maria Adolfina Dierk, holenderska misjonarka, męczennica, święta katolicka (ur. 1866)
Maria Hermina Grivot, francuska misjonarka, męczennica, święta katolicka (ur. 1866)
Maria Anna Moreau, francuska misjonarka, męczennica, święta katolicka (ur. 1866)
Maria Amandyna Jeuris, belgijska misjonarka, męczennica, święta katolicka (ur. 1872)
Maria Clelia Nanetti, włoska misjonarka, męczennica, święta katolicka (ur. 1872)
Maria Giuliani, włoska misjonarka, męczennica, święta katolicka (ur. 1875)
Franciszek Zhang Rong, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1838)
Piotr Zhang Banniu, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1850)
Tomasz Shen Jihe, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1851)
Jakub Yan Guodong, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1853)
Szymon Chen Ximan, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1855)
Mateusz Feng De, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1855)
Jakub Zhao Quanxin, chiński męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1856)
Piotr Wu Anbang, chiński męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1860)
Piotr Wang Erman, chiński męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1864)
Jan Zhang Jingguang, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1878)
Filip Zhang Zhihe, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1880)
Patryk Dong Bodi, chiński męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1882)
Jan Zhang Huan, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1882)
Jan Wang Rui, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1885)
11 lipca
Anna An, z domu Xin, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1828)
Anna An, z domu Jiao, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1874)
Maria An, z domu Guo, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1836)
Maria An Linghua, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1871)
13 lipca
Paweł Liu Jinde, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1821)
Majer Wolanowski, polski przemysłowiec i fabrykant pochodzenia żydowskiego (ur. 1844)
Józef Wang Kuiju, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1863)
14 lipca – Jan Wang Kuixin, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1875)
16 lipca
Lang Yang, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1871)
Paweł Lang Fu, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1893)
Teresa Zhang He, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1864)
17 lipca – Piotr Liu Ziyu, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1843)
19 lipca
Elżbieta Qin Bian, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1846)
Szymon Qin Chunfu, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1886)
20 lipca
Paweł Denn, francuski jezuita, misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1847)
Maria Zhu Wu, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1850)
Leon Mangin, francuski jezuita, misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1857)
Maria Fu Guilin, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1863)
Piotr Zhu Rixin, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1881)
21 lipca
Alberyk Crescitelli, włoski ksiądz, misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1863)
Józef Wang Yumei, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1832)
22 lipca
Maria Wang Li, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1851)
Łucja Wang Wang, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1869)
Anna Wang, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1886)
Andrzej Wang Tianqing, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1891)
29 lipca – Humbert I, król Włoch (ur. 1844)
koniec lipca
Józef Yuan Gengyin, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1853)
Maria Zhao Guo, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1840)
Róża Zhao, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1878)
Maria Zhao, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1883)
7 sierpnia – Wilhelm Liebknecht, niemiecki socjaldemokrata (ur. 1826)
8 sierpnia – Paweł Ge Tingzhu, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1839)
12 sierpnia – Wilhelm Steinitz, austriacki szachista (ur. 1836)
16 sierpnia
José Maria Eça de Queiroz, portugalski pisarz (ur. 1845)
Róża Fan Hui, chińska męczennica, święta katolicka (ur. 1855)
19 sierpnia – Jan Chrzciciel Zhu Wurui, chiński męczennik, święty katolicki (ur. 1883)
23 sierpnia – Kiyotaka Kuroda, japoński polityk (ur. 1840)
25 sierpnia – Fryderyk Nietzsche, niemiecki filozof (ur. 1844)
29 sierpnia – Bruno Abdank-Abakanowicz, polski wynalazca (ur. 1852)
28 września – Gustav Gyula Geyer, węgierski przyrodnik (ur. 1828)
15 października – Zdeněk Fibich, czeski kompozytor (ur. 1850)
22 listopada – Arthur Sullivan, brytyjski kompozytor (ur. 1842)
30 listopada – Oscar Wilde, angielski poeta, prozaik, dramatopisarz i filolog klasyczny (ur. 1854)
Zdarzenia astronomiczne
28 maja – całkowite zaćmienie słońca widoczne w Meksyku, USA, Portugalii, Hiszpanii i północnej Afryce.
Zobacz też
1900 w filmie
1900 w literaturze
1900 w muzyce
1900 w nauce
Święta ruchome
Tłusty czwartek: 22 lutego
Ostatki: 27 lutego
Popielec: 28 lutego
Niedziela Palmowa: 8 kwietnia
Wielki Czwartek: 12 kwietnia
Wielki Piątek: 13 kwietnia
Wielka Sobota: 14 kwietnia
Wielkanoc: 15 kwietnia
Poniedziałek wielkanocny: 16 kwietnia
Wniebowstąpienie: 24 maja
Zesłanie Ducha Świętego: 3 czerwca
Boże Ciało: 14 czerwca
Czy wiesz że...? beta
Literacka Nagroda Nobla uważana jest za najbardziej prestiżową międzynarodową nagrodą literacką na świecie. Ustanowiona razem z czterema innymi nagrodami przez Alfreda Nobla w testamencie z 1895, jest przyznawana od 1901.
Kanał wodny – sztuczny ciek wodny, fragment drogi wodnej, którego celem jest połączenie istniejących naturalnych dróg wodnych. Tak powstałe drogi wodne znacznie ułatwiają żeglugę i wydatnie skracają czas podróży statków.
|