1904 - Polski Serwis Naukowy

Rok 1904 / MCMIV

stulecia: XIX wiek ~ XX wiek ~ XXI wiek
dziesięciolecia: 1870–1879 • 1880–1889 • 1890–1899 • 1900–1909 • 1910–1919 • 1920–1929 • 1930–1939
lata: 1894 « 1899 « 1900 « 1901 « 1902 « 1903 « 1904 » 1905 » 1906 » 1907 » 1908 » 1909 » 1914

Wydarzenia w Polsce

24 lutego – uruchomiono komunikację tramwajową w Gubinie.

22 marca – odsłonięto pomnik cesarza Wilhelma I w Toruniu.

13 kwietnia – papież Pius X zatwierdził święto Matki Boskiej Częstochowskiej.

11 lipca – Juliusz Leo został prezydentem Krakowa.

24 lipca – w ruinach Zamku Pienińskiego odbyło się poświęcenie Groty świętej Kingi i jej posążku.

25 lipca – w Brzesku pożar strawił zabudowę rynku i przyległych uliczek.

30 września – został otwarty Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu.

6 października – Gdańsk: otwarcie Królewskiej Wyższej Szkoły Technicznej.

30 października – została odsłonięta kolumna Adama Mickiewicza we Lwowie.

2 listopada – działacz ruchu robotniczego Marcin Kasprzak został skazany na karę śmierci za zastrzelenie 4 rosyjskich żandarmów.

13 listopada – na Placu Grzybowskim w Warszawie, Organizacja Bojowa PPS starła się po raz pierwszy z oddziałami wojska rosyjskiego.

19 listopada – otwarcie linii kolejowej Sambor-Strzyłki Topolnica (dł. 35,1 km), należącej do Austriackich Kolei Państwowych.

24 listopada – rozpoczęło działalność więzienie na Rakowieckiej w Warszawie.

28 grudnia – we Lwowie odbyła się premiera widowiska jasełkowego Betlejem polskie Lucjana Rydla.

Muzeum Narodowe w Krakowie przejęło Dom Matejki, który – nabyty w 1896 od rodziny artysty przez Towarzystwo Jana Matejki – został otwarty w 1898.

Na zjeździe w Krakowie powołano ogólnoaustriacką żydowską partię robotniczo-syjonistyczną Poalej Syjon.

Parlament pruski przegłosował wymierzoną w Polaków ustawę budowlaną o osadnictwie, na podstawie której chciano ograniczyć możliwość budowy domów przez Polaków w zaborze pruskim.

Wydarzenia na świecie

7 stycznia

zostaje ustanowiony pierwszy międzynarodowy radiowy sygnał CQD, oznaczający zagrożenie na morzu i nawoływanie o pomoc. Dwa lata później sygnał ten zostaje zmieniony na sygnał w alfabecie Morse'a SOS.

wielki pożar Baltimore, zostaje zniszczone ponad 1500 budynków w ciągu 30 godzin.

17 stycznia – premiera "Wiśniowego sadu" Antoniego Czechowa.

8 lutego – Japonia, z zaskoczenia atakuje Lüshun (Obrona Port Artur) – rozpoczyna się wojna rosyjsko-japońska.

10 lutego

irlandzki patriota i brytyjski dyplomata Roger Casement publikuje swą relację o belgijskich okrucieństwach w Wolnym Państwie Kongo.

Car Rosji Mikołaj II Romanow wypowiedział wojnę Japonii.

17 lutego – w Mediolanie, debiut opery Giacomo Pucciniego Madame Butterfly.

22 lutego – Antarktyda: została założona najstarsza na kontynencie argentyńska stacja badawcza Orcadas.

23 lutego – za 10 milionów dolarów Stany Zjednoczone uzyskują kontrolę nad Kanałem Panamskim.

28 lutego – założono klub sportowy Benfica Lizbona.

3 marca – Wilhelm II Hohenzollern był pierwszym politykiem, który wykorzystał wynalazek Thomasa Edisona, płyty gramofonowej.

4 marca – w czasie wojny rosyjsko-japońskiej, rosyjska armia w Korei wycofała się w kierunku Mandżurii, naciskana przez 100 tys. armię japońską.

8 kwietnia

Francja i Wielka Brytania podpisały układ Entente cordiale (fr. serdeczne porozumienie), celem którego było załagodzenie dotychczas istniejących sporów i umożliwiający sformowanie sojuszu przeciwko Niemcom.

plac znajdujący się na skrzyżowaniu dwóch ulic, Broadway i siódmej alei zwany Longacre Square na Manhattanie w Nowym Jorku, zostaje nazwany Times Square od głównej gazety miasta The New York Times.

8-10 kwietnia – w Kairze w Egipcie Aleister Crowley napisał Liber AL vel Legis (Księga Prawa), główny tekst filozoficzno-magicznego nurtu zwanego Thelema.

13 kwietnia – w pobliżu Port Artur wszedł na japońską minę i zatonął rosyjski pancernik Pietropawłowsk.

18 kwietnia – ukazało się pierwsze wydanie francuskiego dziennika L'Humanité.

19 kwietnia – wielki pożar niszczy śródmieście Toronto, ale nie ma ofiar w ludziach.

27 kwietnia – Australijska Partia Pracy staje się pierwszą partią polityczną która, pod wodzą Chrisa Watsona, zdobyła władzę w Australii.

30 kwietnia – wojna rosyjsko-japońska: rozpoczęła się bitwa nad rzeką Yalu.

1 maja – reprezentacja Francji w piłce nożnej w swym pierwszym meczu zremisowała 3:3 w Brukseli z Belgią.

4 maja

Amerykanie rozpoczęli budowę Kanału Panamskiego.

Charles Stewart Rolls i Henry Royce podpisali w hotelu w Manchesterze umowę o założeniu firmy motoryzacyjnej Rolls Royce.

9 maja – wojna rosyjsko-japońska: podczas wypadu floty na Morze Japońskie, załoga krążownika pancernego Rossija jako pierwsza użyła balonu obserwacyjnego na uwięzi.

21 maja – została założona w Paryżu Międzynarodowa Federacja Piłki Nożnej (FIFA – fr. Fédération Internationale de Football Association).

26 maja – wojna rosyjsko-japońska: zwycięstwo Japończyków w bitwie pod Jinzhou.

Czerwiec – ukazało się pierwsze historycznie pismo polskojęzyczne w Kanadzie – tygodnik Głos Kanadyjski

3 czerwca – powstał Światowy Związek na Rzecz Praw Wyborczych Kobiet w Berlinie.

15 czerwca

wojna rosyjsko-japońska: zwycięstwo Japończyków w bitwie pod Delisi.

w pożarze parowca "General Slocum" w Nowym Jorku w Cieśninie East River ginie 1021 osób.

16 czerwca

zamachowiec Eugen Schauman zastrzelił Nikołaja Bobrikowa – Generalnego Gubernatora Finlandii.

James Joyce nawiązał znajomość ze swą późniejszą żoną Norą Bernacle – data ta stała się tłem największego dzieła Irlandczyka – Ulissesa.

28 czerwca – duński parowiec "SS Norge" uderzył w skały koło wysepki Rockall i zatonął. 635 osób zginęło, w tym największa grupa 225 norweskich emigrantów.

29 czerwca – Moskwę nawiedziła trąba powietrzna, zostało zniszczone około 3 tys. domów, najprawdopodobniej zginęła 1 osoba.

1 lipca

rozpoczęły się III Letnie Igrzyska Olimpijskie w Saint Louis.

założono klub sportowy Bayer Leverkusen.

17 lipca – wojna rosyjsko-japońska: rozpoczęła się bitwa na przełęczy Motian.

21 lipca – zakończono pierwszą fazę budowy Kolei Transsyberyjskiej. Rozpoczęła się kolonizacja Syberii na wielką skalę.

23 lipca – wojna rosyjsko-japońska: zwycięstwo Japończyków w pod Dashiqiao.

24 lipca – lody w stożkowym waflu wynalazł niejaki Charles E. Menches w trakcie targów handlowych w St. Louis w USA.

30 lipca – wojna rosyjsko-japońska: rozpoczęła się bitwa pod Ximucheng.

3 sierpnia – brytyjska ekspedycja pod wodzą Francisa Edwarda Younghusbanda zdobyła miasto Lhasa w Tybecie.

10 sierpnia – floty rosyjska i japońska stoczyły bitwę na Morzu Żółtym.

14 sierpnia – wojna rosyjsko-japońska: zwycięstwo Japończyków w bitwie pod Ulsan.

17 sierpnia – japońska piechota zaatakowała Port Arthur (Lushun), Rosjanie odparli atak.

18 sierpnia – w Australii utworzono gabinet George'a Reida.

24 sierpnia – wojna rosyjsko-japońska: rozpoczęła się bitwa pod Liaoyang.

3 września – wojna rosyjsko-japońska: zakończyła się bitwa pod Liaoyang. W rezultacie błędów dowództwa rosyjskiego, Japończycy osiągnęli sukces operacyjny.

7 września – Dalajlama i pułkownik Francis Younghusband podpisują Traktat Angielsko-Tybetański.

20 września – w Dayton (USA) bracia Wright odbyli ponad kilometrowy lot na dwupłatowcu Flyer 2.

4 października – został założony IFK Göteborg szwedzki klub piłkarski.

5 października – wojna rosyjsko-japońska: rozpoczęła się bitwa nad Sha He.

15 października

Rosyjska Flota Bałtycka opuszcza estoński port Tallinn i wyruszyła w kierunku Port Arthur (Lushun), w czasie wojny rosyjsko-japońskiej.

Fryderyk August III został królem Saksonii.

17 października

wojna rosyjsko-japońska: zakończyła się bitwa nad Sha He.

w Szwecji powstała Umiarkowana Partia Koalicyjna (Moderaci).

20 października – Toowoomba w stanie Queensland w Australii nabywa praw miejskich.

21 października – Rosyjska Flota Bałtycka omyłkowo ostrzelała brytyjski trawler, na Morzu Północnym, biorąc go za okręt japoński.

27 października – zostaje otwarta pierwsza linia nowojorskiego metra (IRT).

1 listopada – Nowa Zelandia: wskutek osunięcia ziemi został zasypany najpotężniejszy wówczas na świecie gejzer Waimangu.

4 listopada

powódź we Włoszech, rzeka Arno zalewa Florencję.

we Francji wybuchła tzw. afera fiszkowa, dotycząca pomijania przy awansach wojskowych-praktykujących katolików.

8 listopada – Theodore Roosevelt pokonał Altona Parkera w wyborach na prezydenta USA.

16 listopada – John Ambrose Fleming złożył wniosek o opatentowanie lampy elektronowej.

22 listopada – ukazało się pierwsze wydanie największego austriackiego dziennika regionalnego Kleine Zeitung.

23 listopada – zakończyły się III Letnie Igrzyska Olimpijskie w Saint Louis.

24 listopada – powstaje pierwszy udany gąsienicowy układ bieżny, który później zrewolucjonizuje konstrukcje pojazdów budowlanych i pojazdów wojskowych.

3 grudnia – Charles Dillon Perrine, amerykańsko-argentyński astronom, odkrył księżyc Jowisza, dzisiaj znany jako Himalia.

6 grudnia – prezydent USA Theodore Roosevelt zapowiedział w dorocznym orędziu stosowanie tzw. "doktryny grubej pałki" w polityce zagranicznej.

11 grudnia – Aleksander Sauli i Gerard Majella zostali kanonizowani przez papieża Piusa X.

13 grudnia – wojna rosyjsko-japońska: po wejściu na rosyjską minę zatonął japoński krążownik Takasago; zginęło 280 (wg innych źródeł 204) członków załogi.

21 grudnia – w Paryżu została założona Międzynarodowa Federacja Motocyklowa (FIM).

22 grudnia – powstała Chorwacka Partia Chłopska (HSS).

27 grudnia

premiera sceniczna w Duke of York’s Theatre w Londynie Peter Pan, or The Boy Who Wouldn't Grow Up (Piotruś Pan, czyli o chłopcu, który nie chciał dorosnąć).

w Dublinie zainaugurował działalność Abbey Theatre.

28 grudnia – została odkryta Kometa Borrelly'ego, najciemniejszy znany obiekt w układzie słonecznym.

Politolog - absolwent studiów na kierunku politologia i pokrewnych (polityka społeczna, stosunki międzynarodowe, europeistyka), osoba posiadająca wiedzę naukową w zakresie politologii:
Gejzer Waimangu usytuowany w pobliżu Rotorua w Nowej Zelandii. Kiedyś był to najpotężniejszy gejzer na świecie. Zaczął funkcjonować po erupcji Mount Tarawera w 1886, który stworzył 8 km szczelinę przez którą wydobywa się gorąca woda.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)