Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Warto przeczytać:
17 listopada - Światowy Dzień POChPNa przewlekłą obturacyjną chorobę płuc - POChP - cierpi ponad 200 mln osób. Do 2030 r. choroba ta stanie się trzecią najważniejszą przyczyną zgonów na świecie - alarmuje Światowa Organizacja Zdrowia (WHO).Światowy Dzień POChP, obchodzo...
17 listopada - Światowym Dniem Wcześniaka Dzieci urodzone przedwcześnie są znacznie bardziej narażone na różne powikłania zdrowotne niż noworodki urodzone o czasie, dlatego wymagają szczególnej opieki - przypominają rodzice maluchów w Światowym Dniu Wcześniaka, który obchodzony je...
Pierwsze dokumenty wolnej Warszawy z listopada 1918 rokuOrganizacja polskich władz w opuszczanej przez Niemców Warszawie, codzienne problemy miasta, ewidencjonowanie mienia, ale i obywatelskie donosy - to obraz stolicy w listopadzie 1918 r. rysujący się z rozkazów Komendy Miasta udostępnionych PAP przez Central...
Reklama:
 1922
Czy wiesz że...?Jack Kerouac (ur. 12 marca 1922 w Lowell, Massachusetts, zm. 21 października 1969 w St. Petersburg, Floryda) – amerykański powieściopisarz, poeta i artysta, jeden z najwybitniejszych członków Beat Generation. Tematyka jego książek, w dużej liczbie autobiograficznych, obracała się wokół jego własnych podróży po świecie i przygód z nimi związanych, a także wokół własnych przemyśleń i refleksji dotyczących życia. Toruń ( niem. Thorn, łac. Thorunia, Torunium) – miasto w województwie kujawsko-pomorskim. Prawobrzeżna część miasta leży na Pomorzu, lewobrzeżna część położona jest na Kujawach. Miasto leży nad Wisłą i Drwęcą. Duży ośrodek gospodarczy, kulturalny i naukowy. Literacka Nagroda Nobla uważana jest za najbardziej prestiżową międzynarodową nagrodą literacką na świecie. Ustanowiona razem z czterema innymi nagrodami przez Alfreda Nobla w testamencie z 1895, jest przyznawana od 1901.
Wydarzenia w Polsce
1 stycznia – wprowadzono pokojową strukturę Marynarki Wojennej i utworzono w Warszawie Kierownictwo Marynarki Wojennej.
9 stycznia – wybory do Sejmu Litwy Środkowej.
7 lutego – wybór Marii Skłodowskiej-Curie na członka francuskiej Akademii Medycyny.
25 stycznia – kardynał Achille Ratti, ówczesny nuncjusz apostolski w Polsce (późniejszy papież Pius XI), został odznaczony przez Naczelnika Państwa Orderem Orła Białego.
Luty – minister spraw wojskowych, gen. Kazimierz Sosnkowski wydał dyrektywę dot. marynarki wojennej, nakazując przenieść punkt ciężkości z sił morskich na flotylle rzeczne (do końca 1926 nie zakupiono ani jednego morskiego okrętu bojowego).
16 lutego – część Górnego Śląska przyłączono do Polski.
20 lutego – Sejm Wileński przyjął uchwałę o przyłączeniu Litwy Środkowej do Polski.
2 marca – planowane (ale niezrealizowane w tym terminie) przyjęcie uchwały przez Sejm RP o włączeniu Litwy Środkowej do Polski.
5 marca – dymisja pierwszego rządu Antoniego Ponikowskiego (skutkiem odrzucenia uchwały o inkorporacji Litwy Środkowej w planowanym przez rząd kształcie).
5-6 marca – Zjazd Założycielski Młodzieży Wszechpolskiej.
10 marca – powołano drugi rząd Antoniego Ponikowskiego.
17 marca – w Warszawie odbył się I Zjazd Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej.
19 marca – oficjalne powstanie polskiego klubu piłkarskiego - Lecha Poznań, wtedy pod nazwą Lutnia Dębiec.
3 kwietnia – zarządzenie Rady Ministrów o organizacji i kompetencjach władz marynarki wojennej (Dz. U. z 1922 r. Nr 30, poz. 243)
6 kwietnia – Sejm Ustawodawczy przyjął ustawę "O objęciu władzy państwowej nad Ziemią Wileńską"; Litwa Środkowa została włączona do Polski.
9 kwietnia – uruchomiono podmiejską, parową linię tramwajową Łódź-Ozorków.
Kwiecień – bójka posłów na posiedzeniu Sejmu podczas debaty o nadużyciach gospodarczych (Warszawa).
30 kwietnia – oficjalne powstanie polskiego klubu piłkarskiego - Dyskobolia Grodzisk, wtedy KS Dyskobolia.
10 maja – powstała Stocznia Marynarki Wojennej.
14 maja – drugi, międzypaństwowy mecz polskich piłkarzy (Kraków): Polska-Węgry 0:3.
15 maja – Polska i Niemcy podpisały tzw. konwencję górnośląską. Przewidywała ona pozostawienie na terenie Górnego Śląska ustawodawstwa niemieckiego. Polska część Górnego Śląska otrzymała autonomię ("Statut organiczny województwa śląskiego").
16 maja – uchwalono ustawę o urlopach.
20 maja – powstał Instytut Chemii Przemysłowej we Lwowie.
6 czerwca – dymisja drugiego rządu Antoniego Ponikowskiego.
28 czerwca – powołano rząd Artura Śliwińskiego.
czerwiec – uchwalenie autokefalii Cerkwi prawosławnej w Polsce.
4 lipca – w Rybniku podpisano protokół przejęcia przez Polskę przyznanej części Górnego Śląska.
6 lipca – wprowadzono polskie tablice rejestracyjne w miejsce tablic państw zaborczych.
7 lipca – dymisja rządu Artura Śliwińskiego.
9 lipca – otwarto schronisko PTTK na Stożku w Beskidzie Śląskim.
26 lipca – Sejm uchwalił ustawę o regulaminie Zgromadzenia Narodowego, które miało dokonać wyboru prezydenta państwa.
31 lipca – powołano rząd Juliana Nowaka.
13 sierpnia – założenie klubu "IKS Polonia Iłża" (piłka nożna).
16 sierpnia – powstał blok wyborczy Chrześcijański Związek Jedności Narodowej (pot. Chjena).
27 sierpnia – w Niemczech powstał Związek Polaków w Niemczech, który za swój symbol przyjął później rodło.
wrzesień – uruchomiono połączenie lotnicze Warszawa-Lwów.
13 września – uchwała Sejmu w sprawie budowy portu w Gdyni.
16 września – otwarto linię kolejową Reda-Hel.
22 września – założono Obywatelski Komitet Obrony Przeciwgazowej (OKOP).
23 września – w związku z problemami z korzystaniem z portu w Wolnym Mieście Gdańsku, Sejm upoważnił rząd do budowy portu morskiego w Gdyni.
24 września – odbyły się wybory do Sejmu Śląskiego.
30 września-1 października – w Parku Sobieskiego (Warszawa) odbyły się III Mistrzostwa Polski w lekkoatletyce (Bronisława Szmendziuk: 60 m i skok w dal, Stefan Piątkowski: 100 m i 200 m, Stanisław Świętochowski: 400 m i 800 m, Stanisław Ziffer: 1 500 m i 5 000 m, Sławosz Szydłowski: dysk i oszczep).
3 listopada – powstało Towarzystwo z Ograniczoną Poręką "Stocznia w Gdyni".
5 listopada – odbyły się wybory do Sejmu.
6 listopada – Toruń: utworzono Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej.
12 listopada – pierwsze w historii wybory do Senatu (w wyborach do Sejmu głosowano 5 listopada).
25 listopada – założono klub sportowy Unia Tczew.
27 listopada – rozwiązał się Sejm Ustawodawczy.
9 grudnia – Gabriel Narutowicz został wybrany na Prezydenta Rzeczypospolitej.
10 grudnia
utworzenie Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.
powstanie pisma Awangardy Krakowskiej o nazwie Zwrotnica.
11 grudnia – przed Zgromadzeniem Narodowym przysięgę złożył Gabriel Narutowicz, pierwszy prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.
14 grudnia
dymisja rządu Juliana Ignacego Nowaka.
Gabriel Narutowicz przyjechał do Belwederu, gdzie uroczyście odbył się akt przekazania władzy przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego - Prezydentowi.
16 grudnia
zamach na prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Gabriela Narutowicza (sprawca: Eligiusz Niewiadomski). Do 22 grudnia p.o. Prezydenta RP został Marszałek Sejmu Maciej Rataj.
powołano pierwszy rząd Władysława Sikorskiego.
20 grudnia – Stanisław Wojciechowski wybrany na drugiego prezydenta RP; tego dnia złożył przysięgę i przejął władzę od marszałka Sejmu Macieja Rataja.
31 grudnia – rozpoczął się proces Eligiusza Niewiadomskiego.
Oficjalnie powstał klub Odra Wodzisław Śląski.
Wydarzenia na świecie
7 stycznia – Dáil Éireann, niższa izba parlamentu Irlandii ratyfikowała traktat angielsko-irlandzki, kończący irlandzką wojnę o niepodległość, głosując 64–57 za przyjęciem traktatu.
8 stycznia – w Norwegii powstała organizacja pod nazwą „Socjaldemokratyczna Liga Młodzieży Norwegii” (nor. Norges sosialdemokratiske ungdomsforbund), młodzieżowa przybudówka „Socjaldemokratycznej Partii Pracy Norwegii” (nor. Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti).
10 stycznia – Arthur Griffith został wybrany prezydentem Wolnego Państwa Irlandzkiego (irlandzki: Saorstát Éireann).
11 stycznia – pierwsze lecznicze zastosowanie hormonu insuliny, odkrytej w roku 1921.
12 stycznia – rząd Wielkiej Brytanii zwolnił ostatnich pozostających irlandzkich więźniów schwytanych podczas wojny o niepodległość Irlandii.
13 stycznia – epidemia grypy spowodowała śmierć 804 osób w Wielkiej Brytanii.
15 stycznia – Michael Collins stanął na czele tymczasowego rządu Irlandii Południowej.
22 stycznia – na zapalenie płuc zmarł papież Benedykt XV.
24 stycznia – w USA, Christian K. Nelson opatentował wynalazek lodów na patyku (ang. Eskimos Pie).
29 stycznia – unia Kostaryki, Gwatemali, Hondurasu i Salwadoru przestała istnieć.
2 lutego – w Paryżu, Sylvia Beach wydała na czterdzieste urodziny pisarza Jamesa Joyce'a, jego powieść pod tytułem Ulisses.
6 lutego
Kardynał Achille Ratti został obrany papieżem i przyjął imię Piusa XI.
w Waszyngtonie zawarto układ o zbrojeniach morskich podpisany przez: Stany Zjednoczone, Wielką Brytanię, Japonię, Francję i Włochy (stosunek tonażu głównych flot wyniósł - 5:5:3:1,75:1,75)
8 lutego
prezydent USA Warren Harding polecił zainstalować pierwsze radio w Białym Domu.
w Rosji Radzieckiej Czeka przekształciła się w GPU, które stało się częścią NKWD.
14 lutego – fiński minister spraw wewnętrznych Heikki Ritavuori został zamordowany przez Ernsta Tandefelta.
25 lutego – został ścięty na gilotynie francuski seryjny morderca Henri Désiré Landru.
27 lutego – wyzwanie dla dziewiętnastej poprawki do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, uprawniającej kobiety do głosowania, zostaje odrzucone przez Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych.
28 lutego – Wielka Brytania akceptuje niepodległość Egiptu.
1 marca
wprowadzenie w życie sowieckiego kodeksu karnego.
kra lodowa na Odrze przełamała tamę we Wrocławiu.
w Wielkiej Brytanii powstała organizacja zarządzająca cywilnym lotnictwem (ang. British Civil Aviation Authority).
3 marca – włoscy faszyści dokonali zamachu stanu w Wolnym Mieście Rijece.
11 marca – Mahatma Gandhi zostaje aresztowany w Bombaju za działalność wywrotową.
12 marca – została utworzona Zakaukaska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka.
15 marca – w niepodległym od Brytyjczyków Egipcie, Fuad I zasiada na tronie jako pierwszy król nowożytnego Egiptu.
18 marca – w Indiach, Mahatma Gandhi został skazany na sześć lat więzienia za działalność wywrotową. Spędził w więzieniu tylko dwa lata.
19 marca – w Szwecji rozegrano 1.narciaski "Bieg Wazów" (85,6 km trasa pokonana została w 7h:03 min. .)
20 marca – USS Langley wszedł do służby jako pierwszy lotniskowiec w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych.
22 marca – w Moskwie uruchomiono pierwszą europejską rozgłośnię radiową, realizującą programy dla zagranicy.
23 marca – jeden z siedmiu stanów Związku Australijskiego – Queensland, zniósł radę ustawodawczą (wyższą izbę parlamentu).
3 kwietnia – Józef Stalin został sekretarzem generalnym Wszechrosyjskiej Partii Komunistycznej (bolszewików) – (RKP(b) - późniejszej KPZR).
7 kwietnia
w USA doszło do skandalu (ang. Teapot Dome scandal), kiedy sekretarz Departamentu Zasobów Wewnętrznych podpisał umowę dotyczącą zasobów ropy naftowej na publicznych terenach stanu Wyoming.
we Francji doszło do pierwszego zderzenia w powietrzu samolotów, jeden należał do „Daimler Airway” a drugi do „Grands Express Arens”. Do zdarzenia doszło nad miejscowością Poix-de-Picardie – zginęło siedem osób.
10 kwietnia-19 maja – w Genui we Włoszech odbyła się konferencja w której wzięły udział 34 państwa. Konferencja ta dotyczyła ustalenia porządku monetarnego i ekonomicznego po pierwszej wojnie światowej.
13 kwietnia – prawa stanu Massachusetts zezwoliły kobietom pracować na wszystkich stanowiskach publicznych.
16 kwietnia – Traktat w Rapallo między Niemiecką Republiką Weimarską, a Rosją Radziecką.
5 maja – rozpoczęła się budowa stadionu drużyny baseballowej New York Yankees w dzielnicy Bronx w Nowym Jorku (ang. Yankee Stadium).
10 maja – USA zaanektowały rafę koralową Kingman.
15 maja – w Genewie Polska i Niemcy przyjęły konwencję dotyczącą spraw ludnościowych i własnościowych na Górnym Śląsku po plebiscycie z 1921.
19 maja
w Rosji Radzieckiej została założona Organizacja Pionierska imienia W. I. Lenina.
zakończyła się konferencja genueńska, dotycząca odbudowy gospodarczej środkowej i wschodniej Europy po I wojnie światowej.
30 maja – w Waszyngtonie odsłonięto Pomnik Lincolna.
1 czerwca
w Irlandii Północnej powstała Królewska Policja Ulsteru, reprezentująca protestantów.
Armia Czerwona pokonała siły Tureckich Basmaczy dowodzonych przez Ismailia Envera.
14 czerwca – prezydent Stanów Zjednoczonych Warren G. Harding wygłosił pierwsze przemówienie przez radio.
22 czerwca – agenci Irlandzkiej Armii Republikańskiej dokonali udanego zamachu na brytyjskiego marszałka polowego Henry'ego Hughesa Wilsona w Londynie. 18 lipca zamachowcy zostali skazani na śmierć.
24 czerwca – zginął w zamachu niemiecki minister spraw zagranicznych Walther Rathenau.
26 czerwca – zmarł Albert I Grimaldi – Ludwik II Grimaldi zostaje władcą Księstwa Monako.
28 czerwca – irlandzka wojna domowa: rozpoczęła się bitwa o Dublin.
5 lipca – irlandzka wojna domowa: klęską IRA zakończyła się bitwa o Dublin.
9 lipca – Johnny Weissmuller przepłynął 100 m stylem dowolnym w 58,6 s., pokonując ówczesny rekord świata.
11 lipca – został otwarty amfiteatr w dzielnicy Hollywood w Los Angeles (ang. Hollywood Bowl).
20 lipca – Liga Narodów zatwierdziła ustanowienie brytyjskich i francuskich mandatów w byłych niemieckich koloniach: Kamerun, Togo i Niemiecka Afryka Wschodnia (Tanganika).
10 sierpnia – odbył się pierwszy sowiecki proces przeciw wrogom ludu. Wytoczono go przeciw socjalrewolucjonistom i 17 z nich skazano na śmierć. Wyrok zawieszono jako gwarancję, że partia zaniecha walki z rządem sowieckim - w przeciwnym razie pozostawieni w więzieniu skazańcy mieli być natychmiast rozstrzelani.
11 sierpnia – część Pieśni Niemców została ustanowiona hymnem Niemiec.
20 sierpnia – w Paryżu
Czeszka Marie Mejzlikova II ustanowiła rekord świata w biegu na 60 m wynikiem 7,6 s. (rekord ten przetrwał przez 11 lat - poprawiła go dopiero polska sprinterka Stanisława Walasiewicz).
Brytyjka Mary Lines ustanowiła rekord świata w biegu na 100 m wynikiem 12,8 s.
22 sierpnia – irlandzki generał Michael Collins ginie w zamachu w Hrabstwie Cork.
23 sierpnia – bunt przeciw Hiszpanom w Maroku.
27 sierpnia
założono Związek Polaków w Niemczech.
referendum w sprawie wprowadzenia prohibicji w Szwecji (51% zagłosowało przeciw).
28 sierpnia – Japonia zgadza się na wycofanie wojsk z Syberii.
30 sierpnia
wojna grecko-turecka: miażdżące zwycięstwo Turków w bitwie pod Dumlupinar.
w Londynie, Brytyjka Mary Lines ustanowiła rekord świata w biegu na 800 m wynikiem 2:26,6 s.
2 września – wojna grecko-turecka: wojska tureckie zdobyły Eskişehir.
9 września – wojna grecko-turecka: tureckie wojska, ścigając wycofujących się Greków, wkraczają do Smyrny.
11 września
Palestyna ogłoszona brytyjskim terytorium mandatowym.
w Melbourne zaczął wychodzić jeden z poprzedników gazety The Herald Sun - Sun News-Pictorial.
w Salzburgu powołano Międzynarodowe Towarzystwo Muzyki Współczesnej (ISCM).
12 września – w Sztokholmie, Fin Paavo Nurmi ustanowił rekord świata w biegu na 5 000 m wynikiem 14:35,4 s.
13 września – w miejscowości Al-Azizija w Libii zarejestrowano najwyższą temperaturę na Ziemi +57,8°C.
13-15 września – pożar najprawdopodobniej zapoczątkowany przez wojsko tureckie w Smyrnie (dzisiaj İzmir), zginęło około 100 tys. osób.
18 września – Węgry przystąpiły do Ligi Narodów.
22 września – Brytyjski Mandat Palestyny został zatwierdzony przez Ligę Narodów.
23 września – Brytyjka Mary Lines ustanowiła rekord świata w biegu na 200 m wynikiem 26,8 s.
27 września – Król Grecji Konstantyn I Glücksburg abdykował po porażce Grecji w wojnie z Turcją.
2 października – Litwa: została wprowadzona nowa waluta narodowa – lit.
4 października – podpisano Protokoły Genewskie.
8 października – otwarto stadion Rose Bowl w kalifornijskiej Pasadenie.
14 października – w Coburgu, podczas obchodów Dnia Niemieckiego, po raz pierwszy publicznie pojawiła się NSDAP.
18 października – założono BBC.
23 października – niemiecka armia wkracza do Saksonii – koniec władzy komunistów.
25 października – z mocą ustawy parlamentu (Third Dáil) Wolnego Państwa Irlandzkiego wchodzi w życie konstytucja.
27 października – Włochy: rozpoczął się faszystowski zamach stanu zwany marszem na Rzym, w wyniku którego władzę w kraju przejął Benito Mussolini.
28 października
we Włoszech faszyści maszerują na Rzym.
Czerwona Armia wkracza do Władywostoku.
30 października – Benito Mussolini został premierem Włoch.
1 listopada – Imperium osmańskie zostaje obalone, ostatni sułtan Mehmed VI abdykuje.
4 listopada – Howard Carter odkrył grobowiec faraona Tut-Ench-Amona; w chwili śmierci władca miał 20 - 25 lat. Grobowiec składał się z 16 schodów, korytarza, przedsionka, komory bocznej, komory grobowej i skarbca. Popularna stała się ostatnio teoria rzekomej klątwy Tut-Ench-Amona, jednak z naukowego punktu widzenia jest niemożliwa. Howard Carter, a więc (przynajmniej teoretycznie) największy świętokradca, dożył podeszłego wieku. W grobowcu odkryto dużo złota, lecz jego budowa nie pozwoliła stwierdzić niczego o życiu Egipcjan.
6 listopada – dokonano oblotu niemieckiej łodzi latającej Dornier Do J.
14 listopada – Brytyjska Korporacja Nadawcza (ang. British Broadcasting Corporation – BBC) rozpoczyna nadawanie programów radiowych.
15 listopada – Artur Bernardes został prezydentem Brazylii.
17 listopada – były sułtan Imperium Osmańskiego Mehmed VI udaje się na wygnanie do Włoch.
18 listopada – francuski pisarz Marcel Proust, autor „W poszukiwaniu straconego czasu” (A la recherche du temps perdu) – zmarł.
19 listopada – Wielkie Zgromadzenie Narodowe Turcji w Ankarze wybrało Abdülmecida II kalifem.
20 listopada – rozpoczęła się konferencja w Lozannie.
21 listopada – Rebecca Latimer Felton zostaje zaprzysiężona jako pierwsza kobieta zasiadająca w Senacie Stanów Zjednoczonych.
22 listopada – Wilhelm Cuno został kanclerzem Niemiec.
26 listopada – Howard Carter i Lord Carnarvon weszli do wnętrza odkrytego 4 listopada grobowca Tutanchamona.
1 grudnia
w kanadyjskiej prowincji Nowy Brunszwik wprowadzono ruch prawostronny.
założono klub piłkarski Cerro Montevideo.
2 grudnia – utworzono Saudyjsko-Kuwejcką Strefę Neutralną.
6 grudnia – wszedł w życie traktat angielsko-irlandzki, kończący irlandzką wojnę o niepodległość; powstało Wolne Państwo Irlandzkie.
13 grudnia – powstała Zakaukaska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka.
30 grudnia – utworzono Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR).
Amerykańska stacja Wind & Earth & Air & Fire wyemitowała pierwszą reklamę radiową.
Urodzili się
1 stycznia
Fritz Hollings, polityk amerykański
Tadeusz Somogi, polski aktor (zm. 2009)
2 stycznia
Błaga Dymitrowa, bułgarska pisarka, wiceprezydent Bułgarii (zm. 2003)
Maurice Faure, francuski polityk
9 stycznia - Har Gobind Khorana, amerykański biolog molekularny pochodzenia pendżabskiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 2011)
12 stycznia - Tadeusz Żychiewicz, dziennikarz, historyk sztuki, publicysta religijny, teolog i redaktor Tygodnika Powszechnego, żołnierz AK (zm. 1994)
17 stycznia
Luis Echeverría, prezydent Meksyku
Betty White, amerykańska aktorka
19 stycznia - Jerzy Kawalerowicz, polski reżyser (zm. 2007)
20 stycznia
Ray Anthony, amerykański trębacz
Jerzy Znosko, polski geolog
21 stycznia
Franciszek Postawka, polski kierowca i pilot rajdowy, mistrz Polski (zm. 1985)
Telly Savalas, amerykański aktor i producent filmowy pochodzenia greckiego (zm. 1994)
Paul Scofield, angielski aktor (zm. 2008)
24 stycznia - Daniel Boulanger, francuski pisarz
28 stycznia - Robert W. Holley, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1993)
1 lutego - Renata Tebaldi, włoska śpiewaczka operowa (sopran) (zm. 2004)
6 lutego - Patrick Macnee, angielski aktor
8 lutego
Jurij Awerbach, rosyjski szachista
Tadeusz Gajcy - poeta czasu wojny zginął w powstaniu warszawskim (zm. 1944)
Ignazio Mancini, włoski franciszkanin
10 lutego - Árpád Göncz, polityk węgierski, prezydent Węgier
11 lutego - Svenn Stray, norweski polityk
12 lutego - Zbigniew Józef Kraszewski, polski duchowny katolicki, biskup warszawsko-praski (zm. 2004)
13 lutego - Gordon Tullock, ekonomista amerykański
19 lutego - Władysław Bartoszewski, historyk, publicysta i polityk
20 lutego - Zofia Garbaczewska-Pawlikowska, polska pisarka i malarka
24 lutego - Richard Hamilton, brytyjski malarz (zm. 2011)
26 lutego - William Baumol, ekonomista amerykański
1 marca - Icchak Rabin, premier i polityk izraelski, były generał, laureat Nagrody Nobla (zm. 1995)
5 marca - Pier Paolo Pasolini, włoski pisarz, poeta i reżyser filmowy (zm. 1975)
6 marca - Maria Cytowska, polska badaczka kultury antycznej, filolog klasyczny, tłumaczka i edytor literatury klasycznej (zm. 2007)
9 marca - Lechosław Marszałek, polski reżyser filmów animowanych (zm. 1991)
12 marca
Jack Kerouac, amerykański powieściopisarz, poeta i artysta, jeden z najwybitniejszych członków Beat Generation (zm. 1969)
Lane Kirkland, amerykański działacz związkowy (zm. 1999)
13 marca - Józef Szajna, malarz, scenograf, reżyser (zm. 2008)
20 marca
Stanisława Grabska, polski teolog, publicystka, artysta plastyk (zm. 2008)
Carl Reiner, amerykański aktor
21 marca - Russ Meyer, amerykański reżyser (zm. 2004)
25 marca - Stephen E. Toulmin, brytyjski filozof (zm. 2009)
26 marca - Bengt af Kleen, szwedzki curler (zm. 2003)
29 marca - Stanisław Santor, polski skrzypek (zm. 1999)
4 kwietnia - Elmer Bernstein, amerykański kompozytor (zm. 2004)
5 kwietnia - Tom Finney, angielski piłkarz
9 kwietnia - Maria Białobrzeska, polska aktorka
12 kwietnia - Audrey Long, amerykańska aktorka
13 kwietnia
Julius Nyerere, polityk tanzański, prezydent Tanzanii (zm. 1999)
Barbara Rachwalska, polska aktorka (zm. 1993)
15 kwietnia - Jan Sztern, polski poeta
16 kwietnia
Kingsley Amis, angielski pisarz, poeta i krytyk literacki (zm. 1995)
Leo Tindemans, belgijski polityk, premier
18 kwietnia - Alina Margolis-Edelman, polska lekarka i działaczka społeczna (zm. 2008)
20 kwietnia - Gunvor Björhäll, szwedzka curlerka (zm. ?)
22 kwietnia - Charles Mingus, amerykański kontrabasista jazzowy, kompozytor, dyrygent i pianista (zm. 1979)
27 kwietnia - Jack Klugman, amerykański aktor
28 kwietnia - Alistair MacLean, pisarz szkocki (zm. 1987)
29 kwietnia - Toots Thielemans, belgijski muzyk
14 maja - Franjo Tuđman, generał i polityk chorwacki, pierwszy prezydent Chorwacji (zm. 1999)
15 maja - Piotr Guzy, polski pisarz
25 maja - Enrico Berlinguer, polityk włoski (zm. 1984)
26 maja - Wanda Gosławska, polska artystka plastyk, ceramiczka i rzeźbiarka
28 maja - Lou Duva, amerykański trener bokser
27 maja - Christopher Lee, aktor brytyjski
29 maja - Janis Ksenakis, grecki kompozytor muzyki współczesnej i architekt (zm. 2001)
3 czerwca
Wiesław Michnikowski, polski aktor
Alain Resnais, francuski reżyser
6 czerwca - Jerzy Broszkiewicz, polski pisarz (zm. 1993)
7 czerwca - Aleksander Krawczuk, polski historyk
10 czerwca - Judy Garland, amerykańska aktorka i piosenkarka zm. 1969)
13 czerwca - Anker Jørgensen, duński polityk
18 czerwca - Claude Helffer, pianista francuski (zm. 2004)
19 czerwca - Aage Niels Bohr, duński fizyk, w 1975 roku laureat Nagrody Nobla (zm. 2009)
26 czerwca
Eleanor Parker, amerykańska aktorka
Antoni Strzelbicki, polski kapitan żeglugi wielkiej, publicysta, pisarz, reportażysta, tłumacz literatury pięknej (zm. 2002)
30 czerwca - Miron Białoszewski, polski pisarz (zm. 1983)
1 lipca - Józef Para, polski aktor i reżyser
6 lipca
Czesław Borecki, funkcjonariusz organów bezpieczeństwa PRL (zm. 1978)
William Schallert, amerykański aktor
7 lipca - Pierre Cardin, francuski projektant mody
12 lipca - Michael Ventris, brytyjski architekt i językoznawca, jako pierwszy, wraz z Johnem Chadwickiem, odczytał pismo linearne B (zm. 1956)
14 lipca
Jerzy Maj, polski farmakolog (zm. 2003)
Kevin Roche, amerykański architekt,laureat Nagrody Pritzkera
15 lipca - Leon Max Lederman, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
16 lipca - George McGovern, amerykański polityk
18 lipca - Thomas Kuhn, amerykański badacz nauki, twórca pojęcia paradygmatu naukowego (zm. 1996)
21 lipca - Kay Starr, amerykańska aktorka
22 lipca - Patricia Canning Todd, amerykańska tenisistka
23 lipca - Damiano Damiani, włoski reżyser
24 lipca - Bernard Ładysz, polski śpiewak, bas
26 lipca
Gilberto Agustoni, szwajcarski duchowny katolicki, kardynał
Blake Edwards, amerykański reżyser, aktor i scenarzysta filmowy (zm. 2010)
Andrzej Koszewski, polski kompozytor
30 lipca - Eliasz Kuziemski, wybitny aktor (zm. 2000)
31 lipca - Lorenzo Antonetti, włoski duchowny katolicki, kardynał
4 sierpnia - Luis Aponte Martínez, portorykański duchowny katolicki, kardynał
12 sierpnia - Leopold Unger, polski dziennikarz i publicysta (zm. 2011)
22 sierpnia
Ivry Gitlis, izraelski skrzypek
Andrzej Grzegorczyk, polski matematyk i filozof
23 sierpnia - Zofia Mrozowska, polska aktorka (zm. 1983)
24 sierpnia - René Lévesque, kanadyjski polityk i publicysta, premier prowincji Quebec (zm. 1987)
27 sierpnia - Sōsuke Uno, japoński polityk, premier (zm. 1998)
29 sierpnia - Henk Faanhof, holenderski kolarz
30 sierpnia - Regina Resnik, amerykańska śpiewaczka operowa
1 września - Vittorio Gassman, włoski aktor teatralny i filmowy oraz reżyser (zm. 2000)
2 września - Tanja Masalitinowa, aktorka bułgarska
4 września - Bogdan Celichowski, polski architekt
7 września - David Croft, brytyjski reżyser, kompozytor i aktor (zm. 2011)
8 września
Sid Caesar, amerykański aktor
Lyndon LaRouche, amerykański działacz polityczny
9 września
Hans Georg Dehmelt, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla w 1989
Witold Lesiewicz, polski reżyser
12 września - Andrzej Tomczak, polski historyk
13 września - Jolanta Sell, polska tłumaczka literatury francuskiej (zm. 2006)
15 września - Jackie Cooper, amerykański aktor i reżyser (zm. 2011)
16 września - Guy Hamilton, brytyjski reżyser
17 września - Agostinho Neto, angolski polityk i poeta, pierwszy prezydent Angoli (zm. 1979)
23 września - Tadeusz Tuczapski, polski generał broni, członek WRON (zm. 2009)
25 września
Hammer DeRoburt, naurański polityk (zm. 1992)
Roger Etchegaray, francuski duchowny katolicki, kardynał
27 września - Arthur Penn, amerykański reżyser (zm. 2010)
28 września - Edward Zajicek, polski kierownik produkcji
1 października - Chen Ning Yang, amerykański fizyk pochodzenia chińskiego, laureat Nagrody Nobla w 1957
4 października
Gianna Beretta Molla, święta Kościoła Katolickiego (zm. 1962)
Adam Hollanek, polski pisarz i publicysta (zm. 1998)
5 października - Jose Froilan Gonzalez, argentyński kierowca wyścigowy
11 października - Jożef Marek, polski rzeźbiarz
15 października - Luigi Giussani, włoski duchowny katolicki, założyciel międzynarodowego ruchu katolickiego Comunione e Liberazione (zm. 2005)
18 października - Zofia Romanowiczowa, polska pisarka i tłumaczka (zm. 2010)
19 października - Jack Anderson, dziennikarz amerykański, laureat Nagrody Pulitzera (zm. 2005)
20 października - Roman Orłow, polski kompozytor i malarz
21 października - Liliane Bettencourt, francuska menedżerka, główny akcjonariusz L'Oréal
24 października - Thaddée Matura, kanadyjski biblista, pisarz, franciszkanin
27 października
Poul Bundgaard, duński aktor (zm. 1998)
Michel Galabru, francuski aktor
29 października - Zbigniew Wójcik, polski historyk
31 października
Barbara Bel Geddes, amerykańska aktorka (zm. 2005)
Norodom Sihanouk, kambodżański polityk
4 listopada - Stanisław Fijałkowski, polski malarz i grafik
6 listopada - Artur Międzyrzecki, polski poeta, prozaik i tłumacz (zm. 1996)
8 listopada
Conrad Ahlers, niemiecki dziennikarz i polityk (zm. 1980)
Christiaan Barnard, południowoafrykański kardiochirurg (zm. 2001)
9 listopada - Dorothy Dandridge, amerykańska aktorka (zm. 1965)
10 listopada - Irena Poznańska, polska dziennikarka
11 listopada - Kurt Vonnegut, amerykański pisarz (zm. 2007)
12 listopada
André Acquart, francuski malarz i scenograf
Tadeusz Borowski, polski poeta wojenny, zginął śmiercią samobójczą (zm. 1951)
14 listopada - Boutros Boutros-Ghali, polityk egipski, Sekretarz Generalny ONZ
15 listopada
Wojciech Fangor, polski malarz i rzeźbiarz
Francesco Rosi, włoski reżyser
16 listopada
Henryk Markiewicz, polski historyk i teoretyk literatury
Janusz Morgenstern, polski reżyser i producent filmowy (zm. 2011)
José Saramago, portugalski pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 2010)
17 listopada - Stanley Cohen, biochemik amerykański, laureat Nagrody Nobla
22 listopada - Fikret Amirow, azerski kompozytor (zm. 1984)
23 listopada - Manuel Fraga Iribarne, hiszpański polityk konserwatywny (zm. 2012)
4 grudnia - Gérard Philipe, francuski aktor teatralny i filmowy (zm. 1959)
6 grudnia - Guy Thys, belgijski piłkarz, trener (zm. 2003)
14 grudnia - Nikołaj Basow, rosyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 2001)
19 grudnia - Marian Biskup, polski historyk
21 grudnia - Paul Winchell, amerykański aktor dubbingowy (zm. 2005)
23 grudnia - Micheline Ostermeyer, francuska lekkoatletka i pianistka (zm. 2001)
24 grudnia - Ava Gardner, amerykańska aktorka (zm. 1990)
28 grudnia - Stan Lee, amerykański scenarzysta, producent filmowy i rysownik komiksowy
29 grudnia - William Gaddis, pisarz amerykański (zm. 1998)
31 grudnia - Halina Czerny-Stefańska, polska pianistka (zm. 2001)
Zmarli
5 stycznia - Ernest Shackleton, irlandzki podróżnik, badacz Antarktyki (ur. 1874)
20 stycznia - Max Westram, nadburmistrz Raciborza
22 stycznia
Benedykt XV, właśc. Giacomo della Chiesa, papież (ur. 1854)
Fredrik Bajer, duński działacz pokojowy, publicysta, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (ur. 1837)
23 stycznia - Arthur Nikisch, węgierski dyrygent (ur. 1855)
27 stycznia
Nellie Bly, amerykańska dziennikarka (ur. 1864)
Giovanni Verga, włoski pisarz (ur. 1840)
1 lutego - William Taylor, amerykański aktor (ur. 1872)
1 marca - Rafael Moreno Aranzadi, znany jako Pichichi, hiszpański piłkarz (ur. 1892)
12 marca - Aniela Salawa, błogosławiona, polska mistyczka (ur. 1881)
1 kwietnia - Karol I Habsburg, ostatni władca Cesarsko-Królewskich Austro-Węgier (ur. 1887)
2 kwietnia - Hermann Rorschach, szwajcarski psychiatra i psychoanalityk (ur. 1884)
18 maja - Charles Laveran, francuski parazytolog, lekarz wojskowy, laureat Nagrody Nobla (ur. 1845)
6 czerwca - Lillian Russell, amerykańska aktorka (ur. 1860)
18 czerwca - Jacobus Kapteyn, holenderski astronom (ur. 1851)
26 czerwca - Albert I, książę Monako (ur. 1848)
6 lipca – Maria Ledóchowska, założycielka klawerianek, błogosławiona katolicka (ur 1863)
20 lipca - Andriej Markow, matematyk rosyjski (ur. 1856)
2 sierpnia - Alexander Graham Bell, szkocki wynalazca telefonu i kilkudziesięciu innych wynalazków telekomunikacyjnych (ur. 1847)
12 sierpnia - Arthur Griffith, irlandzki przywódca narodowy i polityk (ur. 1872)
22 sierpnia - Michael Collins, irlandzki przywódca rewolucyjny, uczestnik powstania wielkanocnego (ur. 1890)
5 września - Sarah Lockwood Winchester, amerykańska milionerka, właścicielka domu, który miał odstraszać złe duchy (ur. 1839)
30 września - Paul Barth, niemiecki filozof i pedagog (ur. 1858)
18 listopada - Marcel Proust, francuski pisarz (ur. 1871)
16 grudnia - Gabriel Narutowicz, polski polityk, prezydent Polski (ur. 1865)
Zdarzenia astronomiczne
21 września - całkowite zaćmienie Słońca
Nagrody Nobla
z fizyki - Niels Bohr
z chemii - Francis William Aston
z medycyny - Archibald Vivian Hill, Otto Meyerhof
z literatury - Jacinto Benavente
nagroda pokojowa - Fridtjof Nansen
Zobacz też
1922 w filmie
1922 w muzyce
1922 w literaturze
Święta ruchome
Tłusty czwartek: 23 lutego
Ostatki: 28 lutego
Popielec: 1 marca
Niedziela Palmowa: 9 kwietnia
Wielki Czwartek: 13 kwietnia
Wielki Piątek: 14 kwietnia
Wielka Sobota: 15 kwietnia
Wielkanoc: 16 kwietnia
Poniedziałek wielkanocny: 17 kwietnia
Wniebowstąpienie: 25 maja
Zesłanie Ducha Świętego: 4 czerwca
Boże Ciało: 15 czerwca
Indie, Republika Indii (w hindi, भारत – trl.: Bhārat wymowa ?/ i, Bhārat Gaṇarājya, trb.: Bharat, Bharat Ganaradźja; ang. India, Republic of India) – państwo w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego. Odra ( czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. Viadua, Viadrus) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).
Czy wiesz że...? beta
Dom pani Winchester – nieukończona rezydencja Sary Winchester, wdowy po Williamie Winchesterze, dziedzicu fortuny Olivera Winchestera. Jest jedną z atrakcji San José, stolicy hrabstwa Santa Clara stanu Kalifornia. Słynie z niezwykłych elementów architektonicznych, jego właścicielka prawdopodobnie wierzyła, że uchronią ją przed duchami. Powszechnie uchodzi za nawiedzony. Jest jednym z historycznych rezerwatów stanowych.
Biały Dom (z ang. White House) – oficjalna rezydencja i miejsce pracy prezydentów USA położona w Waszyngtonie Dystrykt Columbia. Nazwa taka została nadana budynkowi w 1901 roku przez prezydenta Roosevelta. Wcześniej nazywany był Pałacem Prezydenckim, Domem Prezydenckim i Siedzibą Władz Wykonawczych.
|
