Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Warto przeczytać:
21 czerwca początek lataAstronomiczne lato rozpocznie się w poniedziałek o godz. 13.28 naszego czasu, kiedy to Słońce wstąpi w znak Raka - poinformował PAP dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie. Pory roku zawdzięczamy o...
Solidarność 13 grudnia 1981 - stan wojennyOstatnie posiedzenie Komisji Krajowej przebiegało w gorącej atmosferze. Członkowie najwyższego statutowego ciała „Solidarności” mieli poczucie, że polityka szukania kompromisu z władzami komunistycznymi nie sprawdza się... Piotr O...
Od połowy stycznia nabór innowacyjnych eko-technologiiOd połowy stycznia można ponownie zgłaszać propozycje polskich innowacyjnych technologii ekologicznych, które będą promowane na całym świecie. Ze stworzonego przez resort środowiska tzw. akceleratora zielonych technologii GreenEvo korzysta już 13 firm.Te...
Reklama:
 1929 To hasło encyklopedii posiada podstrony: 1 [2],[3]
Czy wiesz że...?Most wiszący – most, w którym pomiędzy pylonami rozpięte są liny, taśmy lub łańcuchy, do których podwieszone są przęsła. Ten typ konstrukcji mostowej został wynaleziony w XIX w., natomiast mosty wiszące o prostej konstrukcji, w których nie stosowano pylonów, a przęsła są zawieszone bezpośrednio na linach, były stosowane od dawna w rejonach górskich. Fryderyk II Badeński ( niem. Friedrich II., Großherzog von Baden, ur. 9 lipca 1857 w Karlsruhe, zm. 9 sierpnia 1928 w Badenweiler) – wielki książę Badenii od 28 września 1907 do 22 listopada 1918, gdy został zmuszony do abdykacji.
Wydarzenia w Polsce
2 lutego – najzimniejsza noc w Polsce. W Dubiach k. Krakowa temperatura spadła do –42 °C.
9 lutego – Polska podpisała protokół Litwinowa (wszedł w życie 25 lipca).
10 lutego – w Żywcu zanotowano –40,6 °C.
Luty – w stolicy otwarto Instytut Judaistyczny.
7 marca – Tango milonga, utwór Jerzego Petersburskiego z tekstem Andrzeja Własta został po raz pierwszy publicznie wykonany przez Stanisławę Nowicką w warszawskim kabarecie Morskie Oko.
28 marca – wprowadzenie kapłaństwa niewiast w Kościele Mariawitów, konsekracja biskupia siostry Izabeli Wiłuckiej.
Marzec – w Warszawie otwarto Instytut Radiotechniczny.
14 kwietnia – utworzenie rządu Kazimierza Świtalskiego.
16 maja-30 września – w Poznaniu odbyła się Powszechna Wystawa Krajowa prezentująca dziesięcioletnie osiągnięcia odrodzonej Polski.
30 czerwca – w mauzoleum w Parku Strzeleckim w Tarnowie pochowano prochy gen. Józefa Bema.
9-10 lipca – X Mistrzostwa Polski Mężczyzn w lekkiej atletyce. Cztery zwycięstwa odniósł Stefan Kostrzewski 4×100 m – 44,5 s.; 800 m – 1:59,2 s.; 400 m ppł. – 57,8 s.; 3000 m z przeszk. – 10:52,8 s.
14 lipca – Warszawa: rozpoczął się I Zjazd Polaków z Zagranicy.
Lipiec – powstało Polskie Towarzystwo Krajoznawcze.
11 sierpnia – w Ostrowcu Świętokrzyskim powstał Klub Sportowy Zakładów Ostrowieckich (KSZO).
18 sierpnia – powołano Zrzeszenie Regionalne Kaszubów.
30 sierpnia – Polska przyjęła zasady planu Younga.
31 sierpnia – w Warszawie
Wojciech Trojanowski ustanowił rekord Polski w biegu na 110 m ppł. wynikiem 15,5 s.
Stefan Kostrzewski ustanowił rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 1:55,0 s.
1 września – w Warszawie
Stefan Kostrzewski ustanowił rekord Polski w biegu na 400 m ppł. wynikiem 54,2 s. (rekord ten przetrwał 25 lat)
Stanisław Petkiewicz ustanowił rekord Polski w biegu na 1500 m wynikiem 4:00,2 s.
Stefan Sikorski ustanowił rekord Polski w biegu na 200 m wynikiem 22,2 s.
5 września – został podpisany układ handlowy między Polską i Rumunią.
14 września – utworzono Centrolew.
22 września – Radio Kraków zrealizowało pierwszą w Polsce transmisję radiową z meczu piłkarskiego: Wisła – Cracovia.
28 września – zainaugurowało działalność Państwowe Konserwatorium Muzyczne w Katowicach.
29 września – po raz pierwszy wyświetlono film dźwiękowy.
30 września – w Poznaniu zakończyła się Powszechna Wystawa Krajowa.
11 października – z Belgii do kraju sprowadzono prochy Joachima Lelewela.
16 października – Franciszek Żwirko i Antoni Kocjan ustanowili na samolocie RWD-2 międzynarodowy rekord wysokości lotu (4004 m).
17 października – premiera filmu Grzeszna miłość.
6 listopada – 24-godzinny strajk protestacyjnych górników i hutników z Górnego Śląska i Zagłębia przeciwko niskim płacom.
7 listopada – Julian Tuwim opublikował w „Robotniku” wiersz Do prostego człowieka.
25 listopada – powołano Instytut Ekspertyz Sądowych z siedzibą w Warszawie (od 1945 roku w Krakowie).
29 listopada – odbyła się inauguracja pierwszego roku akademickiego na Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie.
5 grudnia – partie antysanacyjne powołały Centrolew.
20 grudnia – został utworzony rząd Kazimierza Bartla.
26 grudnia – w pierwszy rejs wypłynął żaglowiec „Pomorze”, późniejszy „Dar Pomorza”.
29 grudnia
Kazimierz Bartel objął stanowisko premiera.
Władysław Sołtan został przewodniczącym ZHP.
Grudzień – początki wielkiego kryzysu gospodarczego.
Polscy lekkoatleci ustanowili aż 35 rekordów kraju seniorów.
Wydarzenia na świecie
2 stycznia – Kanada i Stany Zjednoczone zgadzają się na plan zagospodarowania i zabezpieczenia dla potomnych Wodospadu Niagara.
5 stycznia – podjęto decyzję o przyspieszeniu kolektywizacji w ZSRR.
6 stycznia
zamach stanu w Jugosławii. Władzę przejął król Aleksander I.
Heinrich Himmler został Reichsführerem SS (bojówek Schutzstaffel).
9 stycznia
po raz pierwszy zastosowano leczenie surową penicyliną (Londyn).
w Nashville w stanie Tennessee powstała szkoła dla psów z misją szkolenia ich w asystowaniu osobom niewidomym.
10 stycznia – debiut Tintina, bohatera komiksu Hergé – The Adventures of Tintin.
29 stycznia – z ZSRR został wydalony Lew Trocki.
11 lutego – podpisanie traktatów laterańskich uznających niepodległość Watykanu.
14 lutego – masakra w dzień św. Walentego: banda Al Capone dokonała zbiorowego morderstwa na członkach rywalizującego z nimi gangu Bugsy Morana.
18 lutego – po raz pierwszy ogłoszono o przyznaniu Nagrody Akademii Filmowej (ang. Oscar lub Academy Awards).
21 lutego – Francja odmówiła przyznania azylu politycznego Lwu Trockiemu.
26 lutego – Kongres Stanów Zjednoczonych ustanowił Park Narodowy Grand Teton.
3 marca – doszło do nieudanej próby obalenia rządu w Meksyku przez generałów José Gonzalo Escobara i Jesúsa María Aguirre.
4 marca
Herbert Hoover został zaprzysiężony, jako 31 prezydent Stanów Zjednoczonych.
W Meksyku prezydent Plutarco Elías Calles założył Partię Narodowo-Rewolucyjną (Partido Nacional Revolucionario, PNR).
28 marca – Henry Stimson został sekretarzem stanu Stanów Zjednoczonych.
3 kwietnia – rozpoczęła się największa powódź w historii Tasmanii.
11 kwietnia – Niemcy odmówiły udzielenia azylu dla Lwa Trockiego.
12 kwietnia – w Hawrze zwodowano okręt podwodny ORP Wilk.
14 kwietnia – odbył się pierwszy wyścig samochodowy o Grand Prix Monako.
30 kwietnia – Thorvald Stauning został premierem Danii.
1 maja – w Berlinie odbyły się demonstracje pierwszomajowe, w zamieszkach zginęło 8 osób.
8 maja – Norwegia anektowała wyspę Jan Mayen.
13 maja – w Atlantic City w stanie New Jersey powstała organizacja przestępcza nazwana przez prasę w USA Krajowym Syndykatem Zbrodni (ang. National Crime Syndicate).
16 maja – pierwsze rozdanie nagród Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej (późniejsze Oscary) w Hollywood.
17 maja – gangster Al Capone i jego ochroniarz zostali aresztowani za ukrywanie nielegalnej broni.
5 czerwca – Ramsay MacDonald został drugi raz premierem Wielkiej Brytanii.
7 czerwca – traktaty laterańskie zostają ratyfikowane – zostaje wyodrębnione politycznie i terytorialnie państwo Watykan.
8 czerwca – w Wielkiej Brytanii powstał mniejszościowy rząd Partii Pracy na czele którego stanął Ramsay MacDonald.
14 czerwca – został podpisany konkordat między Prusami a Stolicą Apostolską.
21 czerwca – porozumienie wynegocjowane przez ambasadora amerykańskiego w Meksyku zakończyło „Powstanie Cristero”.
27 czerwca – pierwsza publiczna demonstracja kolorowej telewizji przez inżyniera Herbert Eugene Ivesa i jego kolegów z Bell Telephone Laboratories w Nowym Jorku. Pierwszymi kolorowymi obrazami były: wiązanka róż i flaga amerykańska. Mechaniczny system był użyty do przesłania obrazu składającego się z 50 linii pomiędzy Nowym Jorkiem a Waszyngtonem.
5 lipca – Scotland Yard zarekwirował 12 obrazów pisarza i malarza Davida Herberta Lawrence z Mayfair galerii w centrum Londynu uznając je za nieobyczajne.
17 lipca – zostały zerwane stosunki dyplomatyczne pomiędzy ZSRR a Chinami. Przyczyną był zatarg o kolej wschodniochińską.
24 lipca
ze względów zdrowotnych ustąpił francuski premier Raymond Poincaré – jego miejsce zajął Aristide Briand.
zaczął obowiązywać pakt paryski, który był międzynarodowym traktatem ustanawiającym wyrzeczenie się wojny, jako instrumentu polityki narodowej. Pakt ten został podpisany 27 sierpnia 1928 r. przez jedenaście państw, w tym Niemcy.
25 lipca – papież Pius XI wyszedł z Watykanu z wielką procesją i dotarł do placu św. Piotra. Wydarzenie to obserwowane przez 250 tys. osób, zakończyło prawie sześćdziesięcioletnie dobrowolne uwięzienie papieża w Watykanie.
27 lipca – w Genewie podpisana została umowa międzynarodowa, jedna z szeregu umów dotyczących prawa międzynarodowego, w sprawie traktowania jeńców w czasie konfliktu zbrojnego.
1 sierpnia – z połączenia siedmiu miejscowości utworzono miasto Wuppertal w Nadrenii Północnej-Westfalii.
6 sierpnia – w ZSRR została utworzona Specjalna Armia Dalekowschodnia (ODWA).
7 sierpnia – niemiecki sterowiec „Graf Zeppelin” wystartował do lotu dookoła świata (lot ukończył 29 sierpnia).
16 sierpnia – w Paryżu zakończyły się zorganizowane po raz pierwszy międzynarodowe zawody lotnicze Challenge 1929. Zwyciężył Niemiec Fritz Morzik na samolocie BFW M.23b.
23 sierpnia – w Palestynie doszło do rozruchów pomiędzy społecznością żydowską i Arabami. Powodem był konflikt o dostęp do Ściany Płaczu znajdującej się w Jerozolimie, w zajściach zginęło co najmniej 116 Arabów i 102 Żydów.
29 sierpnia – sterowiec Graf Zeppelin zakończył w amerykańskim Lakehurst (New Jersey) trwający od 7 sierpnia lot dookoła świata.
31 sierpnia – została zakończona I konferencja w Hadze. Został przyjęty plan Younga.
5 września – Aristide Briand przedstawił plan utworzenia europejskiego stowarzyszenia państw o charakterze federacyjnym.
7 września – fiński parowiec SS Kuru przewrócił się do góry dnem na jeziorze Näsijärvi w regionie Tampere – katastrofa ta spowodowała śmierć 136 osób.
17 września – na Litwie doszło do przewrotu, usunięty od władzy został Augustinas Voldemaras, nowym prezydentem został Antanas Smetona.
29 września – japoński premier Giichi Tanaka umiera na atak serca.
3 października
wznowienie stosunków dyplomatycznych między ZSRR a Wielką Brytanią.
Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców zostało przemianowane na Jugosławię.
13 października – w Mińsku uruchomiono komunikację tramwajową.
18 października – w Wielkiej Brytanii Tajna Rada Królewska (ang. Privy council) ogłosiła że kobiety posiadają osobowość prawną. W Kanadzie kobiety uzyskały prawo kandydowania do Kanadyjskiego Senatu.
22 października – we Francji upadł rząd Aristide Brianda.
24 października – krach na nowojorskiej giełdzie (tzw. czarny czwartek) zapoczątkował Wielki Kryzys.
28 października – powstał klub piłkarski Lokomotiw Sofia.
Listopad – Vladimir Zworykin otrzymał pierwszy patent na kolorową telewizję.
7 listopada – w Nowym Jorku na Manhattanie zostało otwarte Muzeum Sztuki Współczesnej (ang. Museum of Modern Art).
11 listopada – odbył się pierwszy lot Hawaiian Airlines.
15 listopada – został otwarty dla ruchu prywatny wiszący most „Ambasador Bridge”, łączący Detroit w stanie Michigan w Stanach Zjednoczonych z Windsor w prowincji Ontario, w Kanadzie. Most jest w posiadaniu kompanii Detroit International Bridge Co., która jest kontrolowana przez milionera Manuela „Matty” Morouna.
18 listopada
w Oceanie Atlantyckim w pobliżu wybrzeży Nowej Fundlandii doszło do podmorskiego trzęsienia ziemi o sile 7,2 w skali Richtera. Trzęsienie wywołało tsunami które zniszczyło wiele miejscowości na półwyspie Burin należącym do Kanady, pozbawiło życia 28 osób. Trzęsienie zniszczyło również 12 podwodnych transatlantyckich kabli telegraficznych. Było to, zgodnie z danymi z roku 1997, największe trzęsienie ziemi które dotknęło Kanadę.
Armia Czerwona wkroczyła do Mandżurii.
23 listopada – premiera musicalu filmowego Hollywood Revue.
29 listopada – pierwszy przelot nad Biegunem Południowym dokonany przez pilota Floyda Bennetta, amerykańskiego admirała i lotnika Richarda Byrda, kapitana Ashleya McKinleya i Harolda June’a.
3 grudnia – w przemówieniu w Kongresie Stanów Zjednoczonych prezydent Herbert Hoover ogłosił, że najgorsze skutki krachu na nowojorskiej giełdzie już minęły i Amerykanie odzyskują zaufanie do gospodarki amerykańskiej.
5 grudnia – powstała Tadżycka Socjalistyczna Republika Radziecka.
8 grudnia – rozegrano pierwsze piłkarskie derby Rzymu, w których AS Roma pokonała Lazio 1:0.
24 grudnia – pożar zniszczył zachodnie skrzydło Białego Domu w Waszyngtonie.
27 grudnia – w ZSRR zakończono politykę NEP.
28 grudnia
Stany Zjednoczone wyłamały się z solidarności państw zwycięskich w stosunku do Niemiec i zawarły z nimi umowę w sprawie bezpośredniego spłacania reparacji wojennych, z pominięciem powołanego w tym celu Banku Narodowego.
„Czarna Sobota” na wyspach Samoa: Nowo zelandzka kolonialna policja zabiła 11 demonstrantów, wydarzenie to zapoczątkowało dążenie do niepodległości społeczności wyspiarskiej (Ruch „Mau”).
29 grudnia – kongres polityków hinduskich w Lahaur zażądał niezależności Indii.
31 grudnia
papież Pius XI wydał encyklikę Divini Illius Magistri, o chrześcijańskim wychowaniu młodzieży.
71 dzieci zginęło, a 40 zostało rannych w wyniku pożaru kina w szkockim Paisley.
Została zaproponowana hipoteza Sapira-Whorfa (inna nazwa – prawo relatywizmu językowego).
Edward Adelbert Doisy pozyskał w formie krystalicznej pierwszy estrogen – estron.
Największa liczba tragicznych katastrof w historii lotnictwa cywilnego w USA.
Wojna domowa w Afganistanie.
Powstał faszystowski ruch polityczny w Finlandii – Ruch Lapua.
W Szkocji został założony klub sportowy Ross County F.C.
Francuska ekspedycja archeologiczna, w starożytnej krainie Kanaan, odkryła ruiny miasta Ugarit.
czytaj dalej: [2], [3]
Czy wiesz że...? beta
Prezydent Stanów Zjednoczonych – głowa państwa, szef administracji federalnej, naczelny dowódca sił zbrojnych, szef rządu, a także lider swojej partii. Konstytucja nadała mu wiele prerogatyw, co sprawia, iż zajmuje on kluczowe miejsce w systemie politycznym Stanów Zjednoczonych.
Augustinas Voldemaras (ur. 16 kwietnia 1883 - zm. 16 maja 1942 w więzieniu w Moskwie) – litewski historyk i nacjonalistyczny działacz polityczny, dwukrotny premier Litwy w okresie międzywojennym.
Biały Dom (z ang. White House) – oficjalna rezydencja i miejsce pracy prezydentów USA położona w Waszyngtonie Dystrykt Columbia. Nazwa taka została nadana budynkowi w 1901 roku przez prezydenta Roosevelta. Wcześniej nazywany był Pałacem Prezydenckim, Domem Prezydenckim i Siedzibą Władz Wykonawczych.
|
