Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać:
Koniec lipca doskonałym czasem na obserwacje meteorów Połączenie nowiu Księżyca i aktywności kilku ciekawych rojów meteorów powoduje, że koniec lipca jest doskonałym czasem do obserwacji tych efektownych zjawisk - poinformował PAP dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie. Tegoroc...
Od połowy stycznia nabór innowacyjnych eko-technologiiOd połowy stycznia można ponownie zgłaszać propozycje polskich innowacyjnych technologii ekologicznych, które będą promowane na całym świecie. Ze stworzonego przez resort środowiska tzw. akceleratora zielonych technologii GreenEvo korzysta już 13 firm.Te...
Ziemia najbliżej Słońca - 4 stycznia 2009W najbliższą niedzielę (4 stycznia 2009r.) Ziemia znajdzie się najbliżej Słońca. Oba ciała będzie wtedy dzielił dystans 147.1 milionów kilometrów - poinformował dr Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie. W starożytności i ...
Reklama:
1934
Wydarzenia w Polsce
26 stycznia – minister spraw zagranicznych Niemiec i polski ambasador Józef Lipski podpisali w Berlinie 10-letnią deklarację o niestosowaniu przemocy.
2 marca – Marian Zyndram-Kościałkowski został komisarycznym prezydentem Warszawy.
4 marca – założono Stronnictwo Wielkiej Polski.
6 marca – Witkacy ukończył pisanie dramatu „Szewcy”.
8 marca – zakończono polsko-niemiecką wojnę celną.
10 marca – uchwalono pierwszą ustawę o ochronie przyrody, która dała m.in. podstawy prawne do tworzenia parków narodowych.
18 marca – przeprowadzono masowe aresztowania działaczy Ruchu Młodych Stronnictwa Narodowego.
9 kwietnia – Poddębice odzyskały prawa miejskie.
10 kwietnia – podniesienie poselstw – polskiego w Moskwie i radzieckiego w Warszawie – do rangi ambasad.
14 kwietnia
utworzono Obóz Narodowo-Radykalny (podpisanie deklaracji w gmachu Politechniki Warszawskiej).
został założony klub piłkarski Hetman Zamość.
18 kwietnia – założono Instytut Fryderyka Chopina, obecnie Towarzystwo im. Fryderyka Chopina.
29 kwietnia – otwarto lotnisko na Okęciu w Warszawie.
5 maja – został podpisany protokół przedłużający do 31 grudnia 1945 roku polsko-sowiecki pakt o nieagresji.
15 maja
powstała Rada Społeczna przy prymasie Polski.
utworzono rząd Leona Kozłowskiego.
29 maja – bojówka ONR ostrzelała siedzibę PPS na Woli, raniąc 7 osób.
10 czerwca – zdelegalizowano Obóz Narodowo-Radykalny.
12 czerwca – w Katowicach, płotkarka Felicja Schabińska ustanowiła rekord Polski w biegu na 80 m ppł. wynikiem 12,4 s.
13 czerwca – do Polski przyjechał z wizytą minister propagandy III Rzeszy Joseph Goebbels.
15 czerwca – zamach nacjonalistów ukraińskich na ministra spraw wewnętrznych Bronisława Pierackiego.
17 czerwca – prezydent RP podpisał rozporządzenie o utworzeniu obozu w Berezie Kartuskiej.
27 czerwca – rozporządzeniem prezydenta został wydany Kodeks handlowy.
Lipiec – powódź w województwach południowej Polski.
6 lipca – czołowi działacze Obozu Narodowo-Radykalnego zostali osadzeni w obozie w Berezie Kartuskiej.
7-8 lipca – XV Mistrzostwa Polski w lekkiej atletyce. Trzy zwycięstwa odniosła Stanisława Walasiewicz: 60 m - 8,0 s.; 100 m - 12,6 s.; 200 m - 27,3 s. Pięć zwycięstw odniósł Klemens Biniakowski: 200 m - 22,1 s.; 400 m - 50,6 s.; sztafeta 100+200+300+400 m - 2:07,4 s.; sztafeta 100+200+400+800 m - 3:25,2 s.; sztafeta 4x400 m - 3:32,2 s.
12 lipca – utworzono obóz w Berezie Kartuskiej.
16 lipca – podczas największej powodzi w historii międzywojennej Polski odnotowano rekord wysokości opadów w ciągu jednej doby. Na Hali Gąsienicowej spadło 255 mm deszczu.
22 lipca – do Warszawy dotarła fala kulminacyjna w czasie największej powodzi w okresie międzywojennym.
28 lipca – w Warszawie rozpoczęły się Międzynarodowe Zawody Samolotów Turystycznych Challenge 1934.
31 lipca – Stefan Starzyński został nominowany na komisarycznego prezydenta Warszawy.
6 sierpnia – w Krakowie rozpoczęto usypywanie Kopca Piłsudskiego.
7 sierpnia – w mauzoleum leżącym na terenie bitwy pod Tannenbergiem (Stębark) z 1914 r., został pochowany marszałek Paul von Hindenburg.
26 sierpnia – otwarto ul. Żwirki i Wigury w Warszawie.
2 września – otwarto obecny Stadion im. Ernesta Pohla w Zabrzu.
9 września – średniodystansowiec Kazimierz Kucharski ustanowił rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 1:53,4 s.
11 września – Polska odrzuciła pakt wschodni.
13 września – Polska wypowiedziała traktat mniejszościowy.
16 września – Dar Pomorza wypłynął w rejs dookoła świata.
19 września – odbyła się premiera filmu Czy Lucyna to dziewczyna?.
23 września
otwarcie Stadionu na poznańskim Dębcu; w meczu inauguracyjnym Lech Poznań wygrał z Wartą Poznań II 4:0.
Klemens Biniakowski ustanowił rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 48,8 s.
Franciszek Hynek i Władysław Pomaski wygrali odbywające się w Polsce zawody balonowe o puchar Gordona Bennetta.
8 października – katastrofa kolejowa w Krzeszowicach: 10 osób zginęło a kilkanaście zostało rannych w wyniku zderzenia dwóch pociągów pod Krakowem.
14 października – Stanisława Walasiewicz ustanowiła rekord Polski w biegu na 200 m wynikiem 23,8 s.
24 października – prezydent Ignacy Mościcki wydał rozporządzenie o utworzeniu ZUS.
15 listopada – podniesienie poselstw polskiego i niemieckiego do rangi ambasad.
15 grudnia – otwarcie radiowej rozgłośni regionalnej w Toruniu pod nazwą Pomorska Rozgłośnia Polskiego Radia w Toruniu (ósma rozgłośnia w kraju).
Polscy kryptolodzy zbudowali pierwszą wersję niemieckiej maszyny szyfrującej Enigmy.
Skórcz otrzymał prawa miejskie.
Tymbark stracił prawa miejskie, które uzyskał w 1357.
Potwierdzenie praw miejskich dla Limanowej.
Wydarzenia na świecie
1 stycznia
oficjalne otwarcie więzienia Alcatraz.
w III Rzeszy wszedł w życie dekret o sterylizacji.
7 stycznia – ukazał się pierwszy komiks z cyklu Flash Gordon.
10 stycznia – w Niemczech stracono na gilotynie holenderskiego komunistę Marinusa van der Lubbego za podpalenie Reichstagu.
13 stycznia – w ZSRR wprowadzono stopień naukowy „Kandydat nauk” (ros. кандидат наук).
20 stycznia – powstała japońska firma Fujifilm (jap. 富士フイルム株式会社), pionier w dziedzinie produkcji filmów do aparatów fotograficznych oraz samych aparatów.
24 stycznia
weszła w życie konstytucja w Estonii.
w USA Albert Einstein został zaproszony do Białego Domu.
30 stycznia – Reichstag uchwalił ustawę o odbudowie Rzeszy Niemieckiej.
6 lutego – wielkie demonstracje w Paryżu opozycji monarchistyczno-nacjonalistycznej przeciwko rządom Kartelu Lewicy, zakończone rozruchami i walką z policją.
9 lutego
Gaston Doumergue sformował nowy rząd we Francji.
utworzono ententę bałkańską.
12 lutego – Nowy Ład Gospodarczy (ang. New Deal): powstała w USA federalna agencja rządowa Export-Import Bank mająca za zadanie finansowania i ubezpieczania transakcji w obrocie międzynarodowym.
12-16 lutego – w Austrii doszło do walk pomiędzy bojówkami lewicowymi a siłami faszystowsko-konserwatywnymi (Wojna domowa w Austrii).
16 lutego – Kanada: z powodu niewypłacalności Nowej Fundlandii została zawieszona lokalna administracja.
22 lutego – w Nowym Jorku miała miejsce premiera filmu reżyserowanego przez Franka Capra pod tytułem „Ich noce” (ang. It Happened One Night). W filmie wystąpili Clark Gable i Claudette Colbert. Był to pierwszy z trzech filmów, który zgarnął tzw. Wielki szlem, czyli pięć Oscarów.
23 lutego – Leopold III Koburg został królem Belgii.
1 marca – Puyi został marionetkowym cesarzem chińskiej prowincji Mandżurii, podbitej przez Japonię.
3 marca
używając drewnianego pistoletu John Dillinger uciekł z więzienia.
Erich Franke wynalazł łożysko toczne i złożył aplikację patentową.
8 marca – ze względu na swe małżeństwo Książę Sigvard Bernadotte został pozbawiony praw do tronu Szwecji.
12 marca – Konstantin Päts i Johan Laidoner dokonali przewrotu wojskowego i zdelegalizowali partie polityczne w Estonii.
13 marca – gang Johna Dillingera i Baby Face Nelsona obrabował bank w Mason City w stanie Iowa.
17 marca – podpisanie Protokołów Rzymskich.
20 marca
po przejęciu kierownictwa tajnej policji politycznej Gestapo od Göringa, wszystkie siły policyjne w Niemczech znalazły się pod dowództwem Heinricha Himmlera.
wielki pożar w japońskim mieście portowym Hakodate pozbawił życia 2166 osób.
24 marca
Kongres Stanów Zjednoczonych uchwalił ustawę przewidującą uzyskanie niepodległości przez Filipiny w 1945.
terytorium Filipin uzyskało status „wspólnoty narodów” (ang. Commonwealth of the Philippines), co pozwoliło na większą samodzielność od Stanów Zjednoczonych.
1 kwietnia
kanonizowano Jana Bosko.
Bonnie Parker i Clyde Barrow zabili dwóch policjantów drogowych w pobliżu miasta Grapevine w stanie Teksas.
4 kwietnia – przedłużenie paktu o nieagresji ZSRR z krajami bałtyckimi.
12 kwietnia
ukazała się powieść amerykańskiego pisarza Francisa Scotta Fitzgeralda Czuła jest noc (ang. Tender Is the Night).
na Górze Waszyngtona (New Hampshire) zmierzono największą prędkość wiatru (w porywie) – 112 m/s.
14 kwietnia – Czarna Niedziela: 20 burz pyłowych przeszło nad terytorium USA i Kanady.
19 kwietnia – chirurg R.K. Wilson rzekomo sfotografował Nessie.
22 kwietnia – w północnym Wisconsin Johnowi Dillingerowi i dwóm innym bandytom, po wymianie ognia z agentami FBI, udało się uniknąć zasadzki.
28 kwietnia – Puchar Anglii w piłce nożnej: na stadionie Wembley w Londynie, Manchester City pokonał Portsmouth 2:1.
Maj – rozpoczęły się rozmowy radziecko-francuskie w sprawie zawarcia paktu wschodniego.
5 maja – podpisanie protokołu przedłużającego polsko-radziecki pakt o nieagresji.
7 maja
na rosyjskim dalekim wschodzie utworzono Żydowski Obwód Autonomiczny.
na filipińskiej wyspie Palawan znaleziono w gigantycznej małży perłę (ang. Pearl of Lao Tzu) o wymiarach 24 x 14 cm.
11 maja – potężna 2-dniowa burza pyłowa usunęła dużą część uprawnej warstwy gruntu Wielkiej Równiny w USA i Kanadzie.
15 maja
zamach stanu Kārlisa Ulmanisa na Łotwie.
Departament Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych wyznaczył nagrodę w wysokości 25 tys. dolarów za schwytanie Johna Dillingera.
19 maja – wojskowy zamach stanu w Bułgarii.
23 maja – w stanie Luizjana, zespół policyjny kierowany przez Teksańczyka Franka Hamera dokonał zasadzki na bandytów rabujących banki Bonnie Parker i Clydea Barrow – oboje przestępcy zostali zabici.
24 maja
Tomáš Masaryk został ponownie wybrany prezydentem Czechosłowacji.
w mieście Toledo w stanie Ohio w czasie strajku robotników zrzeszonych w związkach zawodowych (AFL) doszło do starć z Gwardią Narodową, dwóch robotników zostało zabitych a 200 osób rannych.
27 maja – we Włoszech rozpoczęły się II Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej.
28 maja – w Kanadzie w prowincji Ontario urodziły się pięcioraczki, był to pierwszy przypadek, że wszystkie dzieci przeżyły okres niemowlęcy.
29-31 maja – w Barmen (dzisiaj część miasta Wuppertal), w Niemczech odbył się zjazd duchowieństwa i świeckich Kościoła Ewangelickiego w Niemczech na którym powstał dokument „Deklaracja z Barmen”.
4 czerwca – w amerykańskiej bazie okrętów wojennych Norfolk w Wirginii oddano do użytku USS Ranger – pierwszy lotniskowiec przeznaczony dla samolotów wojskowych.
6 czerwca – Nowy Ład Gospodarczy: prezydent USA Franklin D. Roosevelt podpisał akt prawny (ang. Securities Exchange Act), powołujący komisję papierów wartościowych i giełd (ang. United States Securities and Exchange Commission).
8 czerwca – w ZSRR wprowadzono w życie ustawy o zdradzie ojczyzny.
9 czerwca – Walt Disney zakończył pracę nad pierwszym filmem o Kaczorze Donaldzie.
10 czerwca – Włochy pokonały Czechosłowację 2:1 po dogrywce w Mistrzostwach Świata w Piłce Nożnej.
12 czerwca – w Bułgarii partie polityczne zostały zdelegalizowane.
14 czerwca – w rywalizacji o tytuł mistrza świata wagi ciężkiej w boksie zawodowym Amerykanin Max Baer (Maximilian Adelbert „Madcap Maxie” Baer) pokonał włoskiego boksera Primo Carnerę.
14-15 czerwca – Adolf Hitler złożył pierwszą wizytę we Włoszech, spotykając się w Wenecji z Benito Mussolinim.
18 czerwca – w Stanach Zjednoczonych wprowadzono akt prawny (ang. Indian Reorganization Act) gwarantujący pewne prawa ludności rdzennej.
22 czerwca – Ferdinand Porsche podpisał umowę na wykonanie trzech pierwszych prototypów volkswagena.
27 czerwca – emir Jemenu i król Arabii Saudyjskiej zakończyli prace nad traktatem pokojowym.
30 czerwca
na polecenie Hitlera wymordowano jego przeciwników politycznych w NSDAP (noc długich noży).
obóz koncentracyjny w Oranienburgu pod zarządem SA stał się obozem ogólno niemieckim i został przejęty pod zarząd SS.
w Milwaukee, Amerykanin Bill Bonthron ustanowił rekord świata w biegu na 1 500 m wynikiem 3:48,8 s.
1 lipca
zaczął obowiązywać kodeks cenzorski, zajmujący się dopuszczalnością scen przedstawianych w filmach produkowanych i dystrybuowanych w Stanach Zjednoczonych.
na przedmieściach Chicago w Brookfield został otwarty ogród zoologiczny – Brookfield Zoo.
3 lipca – powołano Bank of Canada.
6 lipca – Heinrich Himmler objął kierownictwo obozów koncentracyjnych w Niemczech i wprowadził tam strażników SS.
10 lipca – niemiecki socjaldemokrata, dziennikarz i pisarz Erich Mühsam został zamordowany w obozie koncentracyjnym w Oranienburgu.
12 lipca – awanturnik Boriss Skossyreff ogłosił się w Urgel Borisem I, niepodległym księciem Andory, równocześnie ogłaszając wojnę przeciwko biskupowi z Urgel.
17 lipca – Sąd Najwyższy Północnej Dakoty ogłosił Ole H. Olsona prawowitym gubernatorem stanu i oświadczył, że dotychczasowy gubernator William Langer musi zrezygnować ze stanowiska. Langer ogłosił niezależność Dakoty Północnej. Później, po rozmowach z sędziami Sądu Najwyższego, wycofał deklarację niezależności.
22 lipca – w Chicago, wróg publiczny numer jeden – John Dillinger, został śmiertelnie postrzelony przez agentów FBI.
25 lipca – austriaccy naziści podjęli pierwszą próbę przejęcia władzy i przyłączenia Austrii do Niemiec (zamordowanie kanclerza Austrii Engelberta Dollfußa).
26 lipca – w Sztokholmie, Amerykanin Glenn Hardin ustanowił rekord świata w biegu na 400 m ppł. wynikiem 50,6 s.
29 lipca – przejęcie władzy w Austrii przez Kurta von Schuschnigga.
Sierpień – IV Światowe Igrzyska Kobiet w Londynie. Zwycięstwo odniosły m.in. Polki: Stanisława Walasiewicz w biegu na 60 m - 7,6 s. i Jadwiga Wajsówna ustanawiając rekord świata w rzucie dyskiem wynikiem 43,795 m.
2 sierpnia – zmarł prezydent Niemiec Paul von Hindenburg. Hitler przejął urząd prezydenta Rzeszy Niemieckiej, uzyskał pełnię władzy, stając się faktycznie dyktatorem.
4 sierpnia – nawiązanie stosunków dyplomatycznych między ZSRR i Bułgarią.
8 sierpnia – Wehrmacht składa przysięgę lojalności Hitlerowi.
11 sierpnia
w Londynie, Niemka Ruth Engelhard ustanowiła rekord świata w biegu płotkarskim na 80 m wynikiem 11,6 s.
osadzono pierwszych skazanych w więzieniu federalnym o zaostrzonym rygorze na wyspie Alcatraz.
19 sierpnia – w referendum, 90 % obywateli niemieckich uznaje objęcie przez Adolfa Hitlera stanowiska prezydenta, jako wodza i kanclerza Rzeszy (niem. Führer und Reichskanzler).
26 sierpnia – w Amsterdamie, Holender Chris Berger wyrównał rekord świata w biegu na 100 m wynikiem 10,3 s.
8 września – u wybrzeży stanu New Jersey doszło do pożaru na luksusowym statku pasażerskim SS Morro Castle, 134 osoby straciły życie.
12 września – utworzono Ententę Bałtycką, międzypaństwowy sojusz Litwy, Łotwy i Estonii.
18 września – ZSRR wstąpił do Ligi Narodów.
19 września – został aresztowany Bruno Hautpmann, porywacz i morderca syna Charlesa Lindbergha.
21 września – cyklon tropikalny, który nawiedził japońską wyspę Honsiu, pozbawił życia 3036 osób i zniszczył świątynie, szkoły i inne budynki w mieście Osaka.
22 września – eksplozja gazu w kopalni w pobliżu miasta Wrexham zabiła 266 górników, była to jedna z największych katastrof w historii górnictwa w Walii.
26 września – zwodowano brytyjski transatlantyk RMS Queen Mary.
28 września – Afganistan i Ekwador wstąpiły do Ligi Narodów.
29 września – Stanley Matthews zadebiutował w reprezentacji Anglii. Zapoczątkowało to rekordową 23-letnią karierę występów w reprezentacji.
2 października – tornado, które przeszło przez miasta Osaka i Kioto, pozbawiło życia 1660 osób i zniszczyło zbiory ryżu.
5 października
w regionie Asturii w Hiszpanii doszło do strajku i powstania zbrojnego górników.
premiera filmu Kleopatra.
6 października – w Katalonii separatyści rozpoczęli rebelię przeciw rządowi hiszpańskiemu.
9 października – w Marsylii zamordowano w zamachu króla Jugosławii Aleksandra I oraz Louisa Barthou, francuskiego ministra spraw zagranicznych, zwolennika twardej polityki wobec Niemiec.
16 października – rozpoczął się Wielki Marsz. Trwał około roku i był przegrupowaniem dowodzonej przez Mao Zedonga 100-tysięcznej Chińskiej Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej z terenów zagrożonych przez przeważające siły Kuomintangu.
19 października – została stłumiona komunistyczna rewolucja w hiszpańskiej Asturii.
4 listopada – dokonano oblotu bombowca Junkers Ju 86.
8 listopada – Pierre-Étienne Flandin został premierem Francji.
13 listopada – rząd włoski zarządził obowiązek noszenia mundurów wojskowych lub mundurów partii faszystowskiej przez nauczycieli w szkołach.
18 listopada – amerykański lotnik Richard Byrd odkrył wulkan Mount Sidley na Antarktydzie.
21 listopada
w Nowym Jorku odbyła się premiera musicalu autorstwa Cole Portera Anything Goes.
17-letnia Ella Fitzgerald po raz pierwszy wystąpiła na scenie.
26 listopada – uruchomiono pierwsze tramwaje w Nowosybirsku.
1 grudnia
zabójstwo Siergieja Kirowa, radzieckiego działacza komunistycznego.
stanowisko prezydenta Meksyku objął Lázaro Cárdenas del Río.
4 grudnia – w Japonii utworzono 5 parków narodowych.
5 grudnia – w oazie Ueluel w Etiopii doszło do starcia armii cesarskiej z Włochami, jest to przyczyna włoskiej inwazji na Abisynię pół roku później.
26 grudnia – samolot linii American Airlines rozbił się w górach Adirondack.
27 grudnia – Persja zmieniła nazwę na Iran.
29 grudnia – Japonia zerwała traktat waszyngtoński z 1922 r. jak i traktat londyński z 1930 roku.
Zostało odkryte zjawisko sonoluminescencji.
W Cuenca (Hiszpania) ukazało się pierwsze wydanie Drogi, światowego bestselleru św. Josemarii Escrivy de Balaguer.
W Rosji GPU zostało wcielone do NKWD i na czele tej organizacji staje Gienrich Jagoda.
Abidżan zostało stolicą francuskiej kolonii Wybrzeża Kości Słoniowej (franc. Côte d'Ivoire).
Korpus Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych opuścił Haiti.
Urodzili się
4 stycznia
Rudolf Schuster, polityk słowacki
Zurab Cereteli, rosyjski rzeźbiarz, malarz i architekt
7 stycznia - Charlie Jenkins, amerykański lekkoatleta
10 stycznia - Leonid Krawczuk, ukraiński polityk, prezydent Ukrainy
11 stycznia
Jean Chrétien, polityk kanadyjski, premier Kanady
C.A.R. Hoare, brytyjski informatyk
14 stycznia
Marek Hłasko, polski pisarz (zm. 1969)
Danuta Zagrodzka, polska dziennikarka, publicystka, komentatorka wydarzeń międzynarodowych (zm. 2007)
15 stycznia - Mário de Araújo Cabral, portugalski kierowca wyścigowy
16 stycznia - Marilyn Horne, amerykańska śpiewaczka operowa
17 stycznia
Lidia Korsakówna, polska aktorka
Jerzy Turek, polski aktor (zm. 2010)
20 stycznia
Tom Baker, brytyjski aktor
Giorgio Bassi, włoski kierowca wyścigowy
22 stycznia - Marek Petrusewicz, polski pływak (zm. 1992)
24 stycznia - Stanisław Grochowiak, polski poeta, dramatopisarz i publicysta (zm. 1976)
27 stycznia - Édith Cresson, francuska polityk
30 stycznia - Giovanni Battista Re, włoski duchowny katolicki, kardynał
31 stycznia - Joanna Rawik, polska piosenkarka, aktorka i dziennikarka
2 lutego
Jadwiga Abisiak, polska siatkarka, brązowa medalistka na olimpiadzie w Tokio (zm. 2004)
Otar Iosseliani, gruziński reżyser
7 lutego - Edward Fenech Adami, maltański polityk
10 lutego - Fleur Adcock, poetka angielska pochodzenia nowozelandzkiego
11 lutego
Mary Quant, brytyjska projektantka mody
John Surtees, brytyjski kierowca wyścigowy
12 lutego
Enrique Metinides, meksykański fotoreporter
Bill Russell, amerykański koszykarz
Cezary Wolf, polski polityk
13 lutego - George Segal, amerykański aktor filmowy
15 lutego - Niklaus Wirth, szwajcarski informatyk
17 lutego - Alan Bates, brytyjski aktor filmowy i teatralny (zm. 2003)
19 lutego - Herbert Rosendorfer, pisarz i prawnik austriacki
20 lutego - Bobby Unser, amerykański kierowca wyścigowy
24 lutego
Bettino Craxi, włoski polityk, premier Włoch (zm. 2000)
Klaus Darga, niemiecki szachista
Bingu wa Mutharika, ekonomista i polityk Malawi
Renata Scotto, włoska śpiewaczka operowa
27 lutego
N. Scott Momaday, amerykański pisarz
Ralph Nader, amerykański polityk
2 marca - William Stephen Skylstad, amerykański duchowny katolicki
3 marca - Jacek Kuroń, polski polityk i działacz społeczny (zm. 2004)
4 marca
Gleb Jakunin, rosyjski duchowny prawosławny
Barbara McNair, amerykańska piosenkarka jazz i pop oraz aktorka (zm. 2007)
5 marca - Daniel Kahneman (heb. דניאל כהנמן), izraelski psycholog, laureat Nagrody Nobla
9 marca
Jurij Gagarin (ros. Юрий Алексеевич Гагарин), pierwszy kosmonauta w przestrzeni kosmicznej (zm. 1968)
Bogdan Czyżewski, polski piosenkarz
12 marca - Henryk Bista, polski aktor (zm. 1997)
14 marca
Eugene Cernan, astronauta amerykański
Dionigi Tettamanzi, włoski kardynał
16 marca - Ray Hnatyshyn, kanadyjski polityk ukraińskiego pochodzenia (zm. 2002)
20 marca
Peter Berling, niemiecki producent filmowy, pisarz i aktor
David Malouf, australijski pisarz
22 marca - Orrin Hatch, polityk amerykański
25 marca - Gloria Steinem, amerykańska feministka
26 marca - Alan Arkin, amerykański aktor
30 marca - Hans Hollein, architekt austriacki
31 marca
Richard Chamberlain, amerykański aktor telewizyjny i filmowy
Shirley Jones, amerykańska aktorka, laureatka Oscara
Carlo Rubbia, włoski fizyk, laureat Nagrody Nobla
2 kwietnia - Paul Cohen, matematyk amerykański (zm. 2007)
3 kwietnia - Jane Goodall, brytyjska badaczka w dziedzinie prymatologii, etologii i antropologii
5 kwietnia
Roman Herzog, prezydent Niemiec
Bohdan Poręba, polski reżyser
6 kwietnia - Willie Toweel, południowoafrykański bokser
15 kwietnia - Andrzej Kopiczyński, polski aktor
16 kwietnia
Vicar, chilijski grafik (zm. 2012)
Halina Snopkiewicz, polska powieściopisarka i tłumaczka (zm. 1980)
19 kwietnia - Jan Kobuszewski, polski aktor
24 kwietnia - Shirley MacLaine, amerykańska aktorka filmowa
28 kwietnia - Lois Duncan, amerykańska pisarka i nowelistka
29 kwietnia
Pedro Pires, kapowerdiański polityk
Otis Rush, amerykański muzyk bluesowy, wokalista i gitarzysta
3 maja - Frankie Valli, amerykański piosenkarz
5 maja - Henri Konan Bédié, iworyjski polityk
9 maja - Alan Bennett, brytyjski aktor i pisarz
11 maja
Thomas Buergenthal, prawnik amerykański
Ryszard Ostałowski, polski aktor (zm. 1998)
13 maja
Paddy Driver, południowoafrykański kierowca wyścigowy
Adolf Muschg, szwajcarski pisarz i literaturoznawca
14 maja - Siân Phillips, walijska aktorka
20 maja - Michael J. Flynn, amerykański informatyk
21 maja - Bengt Samuelsson, biochemik szwedzki, laureat Nagrody Nobla
23 maja - Robert Moog, konstruktor pierwszego syntezatora Mooga (zm. 2005)
27 maja - Harlan Ellison, amerykański autor fantastyki
30 maja - Aleksiej Leonow (ros. Алексе́й Архи́пович Лео́нов), radziecki kosmonauta
1 czerwca - Pat Boone, amerykański piosenkarz, aktor i pisarz
5 czerwca - Vilhjálmur Einarsson, islandzki lekkoatleta
6 czerwca - Albert II Koburg, król Belgów
16 czerwca - William Sharpe, ekonomista amerykański, laureat Nagrody Nobla
19 czerwca - Thomas Dieterich, niemiecki prawnik
21 czerwca - Kenneth Matthews, brytyjski lekkoatleta
26 czerwca
Dave Grusin, amerykański kompozytor
Anatolij Iwanow, rosyjski perkusista
28 czerwca - Carl Levin, polityk amerykański
1 lipca
Sydney Pollack, amerykański reżyser, aktor i producent filmowy (zm. 2008)
Jamie Farr, amerykański aktor
7 lipca - Vinko Globokar, słoweński kompozytor i puzonista
8 lipca - Marty Feldman, brytyjski aktor i komik (zm. 1982)
11 lipca - Giorgio Armani, włoski projektant mody
13 lipca:
Wole Soyinka, pisarz nigeryjski, laureat literackiej Nagrody Nobla
Aleksiej Jelisiejew (ros. Алексей Станиславович Елисеев), radziecki kosmonauta
15 lipca - Harrison Birtwistle, angielski kompozytor i pedagog
17 lipca - Ryszard Filipski, polski aktor i reżyser
18 lipca
Edward Bond, angielski dramaturg
Darlene Conley, amerykańska aktorka poch. irlandzkiego, znana z roli Sally Spectry (zm. 2007)
22 lipca - Louise Fletcher, aktorka amerykańska
25 lipca - Adam Boniecki, polski ksiądz katolicki
27 lipca - Ajahn Sumedho (tajski: อาจารย์สุเมโธ), nauczyciel buddyzmu – Therawada
29 lipca - Albert Speer (syn), niemiecki architekt i urbanista
30 lipca - Engelbert Kraus, piłkarz niemiecki
2 sierpnia - Walerij Bykowski (ros. Валерий Фёдорович Быковский), radziecki kosmonauta
3 sierpnia - Jonas Savimbi, polityk angolski (zm. 2002)
4 sierpnia - Zofia Fischer-Malanowska, prof., polski biolog, ekolog
5 sierpnia - Wendell Berry, amerykański poeta, pisarz
6 sierpnia
Piers Anthony, angielski pisarz fantasy
Chris Bonington, brytyjski alpinista
Diane di Prima, poetka amerykańska
7 sierpnia - Hanna Zembrzuska, polska aktorka
8 sierpnia - Cláudio Hummes, brazylijski duchowny katolicki kardynał
16 sierpnia - Pierre Richard, francuski aktor
20 sierpnia - Arno Surminski, niemiecki pisarz i dziennikarz
22 sierpnia - Norman Schwarzkopf, amerykański generał
23 sierpnia
Carlos Amigo Vallejo, hiszpański duchowny katolicki, kardynał
Barbara Eden, amerykańska aktorka filmowa
24 sierpnia - Kenny Baker, brytyjski aktor
25 sierpnia - Ali Akbar Haszemi Rafsandżani, polityk irański
26 sierpnia - Tom Heinsohn, amerykański koszykarz
4 września
Clive Granger, ekonomista brytyjski, laureat Nagrody Nobla (zm. 2009)
Eduard Chil, rosyjski piosenkarz barytonowy
5 września - Paul Josef Cordes, niemiecki duchowny katolicki, kardynał
7 września - Omar Karami, polityk libański
11 września - Norma Croker, australijska lekkoatletka
13 września - Zbigniew Zapasiewicz, polski aktor, reżyser i pedagog (zm. 2009)
14 września - Andrzej Kozak, polski aktor
16 września - Elgin Baylor, koszykarz amerykański
17 września - Maureen Connolly, tenisistka amerykańska (zm. 1969)
19 września - Brian Epstein, menedżer zespołu muzycznego The Beatles (zm. 1967)
20 września - Sophia Loren, aktorka włoska
20 września - Soke Kubota Takayuki, wielki mistrz sztuk walki,10 Dan, twórca stylu karate Gosoku Ryu, założyciel i prezes International Karate Association
21 września - Leonard Cohen, poeta i pieśniarz kanadyjski
22 września - Ornella Vanoni, włoska piosenkarka
23 września
Ahmed Szah Chan, pretendent do tronu Afganistanu
Per Olov Enquist, szwedzki pisarz
Gino Paoli, włoski piosenkarz
Franc Rodé, słoweński duchowny katolicki, kardynał
26 września - Dick Heckstall-Smith, angielski saksofonista (zm. 2004)
27 września - Wilford Brimley, amerykański aktor
28 września - Brigitte Bardot, francuska aktorka filmowa
30 września - Udo Jürgens, austriacki kompozytor i piosenkarz
2 października - Wojciech Pokora, aktor polski
4 października - Zbigniew Pietrzykowski, bokser polski
9 października - Abdullah Ibrahim, południowoafrykański pianista i kompozytor
12 października:
Richard Meier, amerykański architekt
Urszula Nałęcz, zakonnica polska
13 października - Nana Mouskouri (gr. Νάνας Μούσχουρη), grecka piosenkarka i polityk
16 października - Peter Ashdown, brytyjski kierowca wyścigowy
17 października - Rico Rodriguez, brytyjski puzonista
18 października - Kir Bułyczow, rosyjski pisarz science fiction (zm. 2003)
19 października - Yakubu Gowon, nigeryjski wojskowy, podpułkownik w czasie wojny domowej w Nigerii
24 października - Tadeusz Pieronek, polski duchowny katolicki
26 października - Ulrich Plenzdorf, niemiecki pisarz (zm. 2007)
28 października - Julio Jiménez, hiszpański kolarz
30 października - Frans Brüggen, holenderski flecista, dyrygent i pedagog
2 listopada
Joseph Edward Brennan, polityk amerykański
Ken Rosewall, tenisista australijski
4 listopada - Michał Głowiński – polonista, teoretyk literatury
8 listopada - Lothar Milde, niemiecki lekkoatleta
9 listopada
Ingvar Carlsson, szwedzki polityk
Carl Sagan, amerykański astronom i pisarz (zm. 1996)
11 listopada - Elżbieta Krzesińska, polska lekkoatletka
12 listopada - Charles Manson, amerykański przewodnik sekty Rodzina, skazany na dożywocie za zabójstwo Sharon Tate
15 listopada - Martin Bangemann, niemiecki polityk
22 listopada - Stefan Bratkowski, polski dxiennikarz, publicysta i pisarz
24 listopada - Alfred Schnittke, niemiecki kompozytor i pianista (zm. 1998)
29 listopada
Mary Carter Reitano, australijska tenisistka
Nicéphore Soglo, beniński polityk
2 grudnia - Tarcisio Bertone, włoski duchowny katolicki, kardynał
3 grudnia - Wiktor Gorbatko (ros. Виктор Васильевич Горбатко), radziecki kosmonauta
5 grudnia - Joan Didion, amerykańska dziennikarka, eseistka, powieściopisarka
6 grudnia - Jan Walter, polski duchowny luterański, senior diecezji warszawskiej (zm. 1995)
9 grudnia
Judi Dench, aktorka brytyjska
Morten Grunwald, duński aktor
Irena Santor, polska piosenkarka
Junior Wells, amerykański muzyk bluesowy (zm. 1998)
10 grudnia - Howard Martin Temin, amerykański profesor onkologii, wirusologii, genetyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1994)
15 grudnia - Stanisłau Szuszkiewicz, białoruski naukowiec, działacz państwowy i polityk
18 grudnia - Borys Wołynow (ros. Борис Валентинович Волынов), radziecki kosmonauta
19 grudnia
Kurt Hamrin, szwedzki piłkarz
Pratibha Patil, indyjska polityk
20 grudnia - Julius Riyadi Darmaatmadja, indonezyjski duchowny katolicki, kardynał
21 grudnia
Giuseppina Leone, włoska lekkoatletka
Gleb Panfiłow, rosyjski reżyser i scenarzysta
24 grudnia - Stjepan Mesić, chorwacki polityk
27 grudnia - Łarysa Łatynina (ros. Лариса Семёновна Латынина), radziecka gimnastyczka
28 grudnia - Maggie Smith, aktorka brytyjska
30 grudnia
Barry Briggs, nowozelandzki żużlowiec
Del Shannon, amerykański piosenkarz i gitarzysta rockowy (zm. 1990)
Russ Tamblyn, amerykański aktor
Zmarli
6 stycznia - Herbert Chapman, angielski piłkarz i trener (ur. 1878)
8 stycznia - Andriej Bieły (ros. Бори́с Никола́евич Буга́ев), rosyjski poeta, prozaik i krytyk literacki (ur. 1880)
9 stycznia - Henryk Kon, polski lekarz społecznik (ur. 1857)
10 stycznia - Marinus van der Lubbe, holenderski komunista (ur. 1909)
29 stycznia - Fritz Haber, chemik niemiecki pochodzenia żydowskiego, laureat Nagrody Nobla (ur. 1868)
2 lutego - Maria Dominika Mantovani, włoska zakonnica, współzałożycielka Małych Sióstr Świętej Rodziny, błogosławiona katolicka (ur. 1862)
4 lutego - Jan Biziel, lekarz polski, działacz społeczny, Honorowy Obywatel Bydgoszczy (ur. 1858)
17 lutego - Albert I Koburg, król Belgów (ur. 1875)
23 lutego - Edward Elgar, kompozytor angielski (ur. 1857)
20 marca - Emma Waldeck-Pyrmont, druga żona Wilhelma III, królowa Holandii (ur. 1858)
7 kwietnia - Heinz Prüfer, niemiecki matematyk (ur. 1896)
28 kwietnia - Charley Patton, amerykański muzyk bluesowy (ur. 1891)
23 maja
Clyde Barrow, amerykański przestępca, partner Bonnie Parker (ur. 1909)
Bonnie Parker, amerykańska przestępczyni, partnerka Clyde Barrow (ur. 1910)
25 maja - Gustav Holst, angielski kompozytor (ur. 1874)
30 maja - Heihachirō Tōgō (jap. 東郷 平八郎), japoński admirał (ur. 1848)
10 czerwca - Lew Wygotski (ros. Лев Семёнович Выготский), rosyjski psycholog i pedagog (ur. 1896)
30 czerwca
Ernst Röhm, przywódca oddziałów szturmowych SA, zamordowany w czasie nocy długich noży (ur. 1887)
Kurt von Schleicher, niemiecki polityk, generał, ostatni kanclerz Republiki Weimarskiej, zamordowany w czasie nocy długich noży (ur. 1882)
4 lipca - Maria Skłodowska-Curie, chemik, badaczka promieniotwórczości, laureatka nagród Nobla 1903 i 1911 (ur. 1867)
6 lipca - Nestor Machno (ukr. Нестор Іванович Махно), ukraiński anarchista i rewolucjonista (ur. 1888)
22 lipca - John Dillinger, amerykański przestępca (ur. 1903)
25 lipca - Engelbert Dollfuß, polityk austriacki, kanclerz Austrii (ur. 1892)
27 lipca - Louis Hubert Gonzalve Lyautey, francuski wojskowy i polityk, marszałek Francji (ur. 1854)
28 lipca - Marie Dressler, kanadyjsko-amerykańska aktorka, zdobywczyni Oscara (ur. 1868)
2 sierpnia - Paul Hindenburg von Beneckendorff, niemiecki feldmarszałek i polityk (ur. 1847)
3 października - Aleksander Skowroński, polski duchowny katolicki, prałat, działacz narodowy i społeczny na Górnym Śląsku, (ur. 1863)
15 października - Raymond Poincaré, polityk francuski, pięciokrotny premier, prezydent Francji (ur. 1860)
17 października - Santiago Ramón y Cajal, hiszpański histolog, prekursor neurobiologii, laureat Nagrody Nobla (ur. 1852)
17 listopada - Joachim Ringelnatz, niemiecki poeta, karykaturzysta, rysownik i malarz (ur. 1883)
1 grudnia - Siergiej Kirow (ros. Сергей Миронович Киров), radziecki działacz komunistyczny (ur. 1886)
28 grudnia - Pau Gargallo, kataloński rzeźbiarz (ur. 1881)
Zdarzenia astronomiczne
14 lutego - całkowite zaćmienie Słońca
Nagrody Nobla
z fizyki - nagrody nie przyznano
z chemii - Harold Urey
z medycyny - George Minot, William Murphy, George Whipple
z literatury - Luigi Pirandello
nagroda pokojowa - Arthur Henderson
Zobacz też
Oscary w roku 1934
1934 w filmie
1934 w muzyce
1934 w literaturze
Święta ruchome
Tłusty czwartek: 8 lutego
Ostatki: 13 lutego
Popielec: 14 lutego
Niedziela Palmowa: 25 marca
Wielki Czwartek: 29 marca
Wielki Piątek: 30 marca
Wielka Sobota: 31 marca
Wielkanoc: 1 kwietnia
Poniedziałek wielkanocny: 2 kwietnia
Wniebowstąpienie: 10 maja
Zesłanie Ducha Świętego: 20 maja
Boże Ciało: 31 maja
Przypisy
- Kronika XX wieku, pod red. M. B. Michalika, Warszawa 1991, s. 474.
Chińska Republika Ludowa (skr. ChRL; chiń. trad. 中華人民共和國, uproszcz. 中华人民共和国; pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó; posłuchaj po chińsku ?/ i; pop. Chiny, trad. 中國,uproszcz. 中国, pinyin: Zhōngguó) – państwo w Azji wschodniej, obejmujące historyczne Chiny (bez Tajwanu) oraz Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej zamieszkane w sumie przez 56 grup etnicznych. Chiny to najludniejsze państwo świata o populacji przekraczającej 1,3 mld osób. Pod względem powierzchni jest 4. na świecie, a pod względem wielkości gospodarki ( PKB nominalny) – 3. (w 2007 r., po USA, i Japonii lub też 2. ( PKB realny) po USA. Prawdopodobnie w 2010 roku Chiny staną się największą gospodarką na świecie po USA. Henryk Bista (ur. 12 marca 1934 w Rudzie Śląskiej Kochłowicach zm. 8 października 1997 w Warszawie) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, pedagog.
Czy wiesz że...? beta
Puchar Anglii (F.A. Cup) - najstarsze narodowe rozgrywki piłkarskie na świecie. Organizatorem jest Angielska Federacja Piłkarska (The Football Association). W rozgrywkach biorą udział wszystkie angielskie kluby piłkarskie zrzeszone w związku.
Biały Dom (z ang. White House) – oficjalna rezydencja i miejsce pracy prezydentów USA położona w Waszyngtonie Dystrykt Columbia. Nazwa taka została nadana budynkowi w 1901 roku przez prezydenta Roosevelta. Wcześniej nazywany był Pałacem Prezydenckim, Domem Prezydenckim i Siedzibą Władz Wykonawczych.
Patent – potocznie: dokument wydawany przez urzędy patentowe; właściwie: prawo wydane osobie fizycznej lub prawnej do zabronienia innym osobom fizycznym lub prawnym zarobkowego bądź zawodowego użytkowania danego wynalazku bądź wynalazków (będących przedmiotem patentu).
|