1953 - Polski Serwis Naukowy

Wydarzenia w Polsce

1 stycznia – pierwsza elektrownia w Jaworznie - pod nazwą Elektrownia Jaworzno - włączona została do systemu energetycznego kraju.

3 stycznia – zniesiono wprowadzoną w 1952 reglamentację żywności, lecz towarzyszyła jej znaczna podwyżka cen.

21 stycznia – w Krakowie przed sądem wojskowym rozpoczął się pokazowy proces księży kurii krakowskiej.

23 stycznia – TVP rozpoczęła regularną emisję programów ze studia telewizyjnego na warszawskiej Pradze (audycje emitowano w każdy piątek o godz. 17:00 i trwały one od 30 do 60 min.).

1 lutego – w Krakowie powstało Wydawnictwo Literackie.

9 lutego – wydano dekret dający organom państwowym prawo do odmowy zgody na wszelkie nominacje kościelne.

4 marca – 5 górników zginęło w wybuchu metanu w KWK Bolesław Chrobry w Wałbrzychu.

5 marca – na myśliwcu MiG-15 z bazy lotniczej w Słupsku zbiegł na duńską wyspę Bornholm porucznik Franciszek Jarecki.

7 marca

zmiana nazwy miasta Katowice na Stalinogród.

Pałac Kultury i Nauki w Warszawie przemianowano na Pałac Kultury i Nauki im. Józefa Stalina.

8 marca – władze zawiesiły wydawanie Tygodnika Powszechnego.

19 marca – doszczętnie spłonęło schronisko PTTK na Hali Miziowej.

8 maja – biskupi polscy skierowali do rządu PRL list, który przeszedł do historii pod nazwą Non possumus.

13 maja – w Lublinie utworzono Wieczorową Szkołę Inżynierską, która później przekształciła się w Politechnikę Lubelską.

17 maja – w Warszawie rozpoczęły się X Mistrzostwa Europy w Boksie.

28 czerwca

powstało Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni.

w Krakowie, Bożena Pestka ustanowiła rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 2:16,7 s.

1 lipca – utworzono Państwowy Zespół Pieśni i Tańca Śląsk.

21 lipca – w mieście Lublin została uruchomiona pierwsza linia trolejbusowa 15 (Radziszewskiego - Dworzec PKP).

22 lipca – rozpoczęła emisję Ekspozytura Polskiego Radia w Zielonej Górze.

9 sierpnia – Stefan Lewandowski ustanowił rekord Polski w biegu na 1500 m wynikiem 3:49,2 s.

24 sierpnia – rząd polski zrzekł się dalszej spłaty odszkodowań wojennych przez NRD.

27 sierpnia – we Wrocławiu, Eulalia Szwajkowska ustanowiła rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 59,3 s.

5 września – premiera filmu Sprawa do załatwienia.

19 września – na Żeraniu wyprodukowano pierwszy polski silnik do samochodu Warszawa M-20.

22 września – zakończył się proces biskupa Kaczmarka.

25 września – aresztowanie prymasa Stefana Wyszyńskiego, nasilenie nacisku na Kościół.

28 września – biskup Michał Klepacz przejął na żądanie władz PRL przewodnictwo Konferencji Episkopatu Polski.

12 października – uwięziony przez władze komunistyczne prymas Stefan Wyszyński został przeniesiony z Rywałdu do Stoczka Klasztornego.

1 listopada

powstał Bałtycki Teatr Dramatyczny im. Juliusza Słowackiego w Koszalinie.

Rada Ministrów podjęła uchwałę o przerwaniu robót przy budowie warszawskiego metra.

2 listopada – założono Instytut Energetyki w Warszawie.

6 listopada – powstał polski Teatr Telewizji.

7 listopada – w Lublinie powstaje druga linia trolejbusowa 16 (Radziszewskiego - Mickiewicza).

13 listopada – założono Olsztyński Teatr Lalek.

5 grudnia – pułkownik Józef Światło poprosił o azyl w Berlinie Zachodnim.

8 grudnia – o godz. 21:00, w Kaplicy Matki Bożej na Jasnej Górze po raz pierwszy odmówiono modlitwę Apelu Jasnogórskiego.

Wydarzenia na świecie

7 stycznia – prezydent USA Harry Truman ogłosił zbudowanie pierwszej bomby wodorowej.

13 stycznia – początek "sprawy lekarzy kremlowskich".

31 stycznia – brytyjski prom Princess Victoria zatonął na Morzu Irlandzkim, pochłaniając 128 ofiar.

16 lutego – otwarto Narodowe Muzeum Nauki i Technologii im. Leonarda da Vinci w Mediolanie.

26 lutego – Allen Dulles został dyrektorem CIA.

28 lutego – na podstawie rentgenogramów rozpoznano strukturę DNA.

5 marca – zmarł Józef Stalin, przywódca ZSRR odpowiedzialny m.in. za politykę terroru.

6 marca – po śmierci Stalina nowym premierem ZSRR i p.o. pierwszego sekretarza KPZR został Gieorgij Malenkow.

9 marca – odbył się pogrzeb Józefa Stalina.

21 marca – Antonín Zápotocký został prezydentem Czechosłowacji.

28 marca – Libia została członkiem Ligi Państw Arabskich.

2 kwietnia – Julius Raab został kanclerzem Austrii.

5 kwietnia – uruchomienie pierwszego modelu komputera stacjonarnego IBM 701 przeznaczonego do szerszej dystrybucji.

12 kwietnia – założono klub piłkarski Dynamo Drezno.

22 kwietnia – premiera filmu Cena strachu.

25 kwietnia – czasopismo Nature opublikowało artykuł Jamesa Watsona i Francisa Cricka opisujący budowę DNA.

1 maja – rozpoczęła nadawanie Telewizja Czechosłowacka.

2 maja – Husajn ibn Talal został koronowany na króla Jordanii.

4 maja – Ernest Hemingway otrzymał Nagrodę Pulitzera za powieść Stary człowiek i morze.

18 maja – Jackie Cochran jako pierwsza kobieta w historii przekroczyła barierę dźwięku.

29 maja – Edmund Hillary wraz z Szerpą Tenzingiem Norgayem jako pierwsi w historii zdobyli najwyższy szczyt Ziemi, Mount Everest.

2 czerwca – uroczystość koronacji Elżbiety II na królową Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz głowę Wspólnoty Narodów (Commonwealthu).

17 czerwca – po wielkich manifestacjach robotniczych przeciw komunistom w Berlinie Wschodnim radzieckie dowództwo wojskowe wprowadziło stan wyjątkowy na terytorium NRD.

19 czerwca

wybuchły zamieszki w Berlinie (tzw. powstanie berlińskie) i większych miastach NRD.

w amerykańskim więzieniu Sing Sing wykonano wyrok śmierci na małżeństwie Ethel i Juliusie Rosenbergach.

27 czerwca – wojna koreańska: podpisano umowę o strefie demarkacyjnej między Koreą Północną a Koreą Południową.

30 czerwca – rozpoczęto produkcję Chevroleta Corvette.

3 lipca – Hermann Buhl jako pierwszy wszedł na Nanga Parbat (szczyt zdobył bez tlenu, ostatnie 1 300 m przechodząc samotnie)

4 lipca – Imre Nagy został premierem Węgier i zapowiedział nowy kurs w polityce ekonomicznej kraju.

11 lipca – w NRD i Berlinie Wschodnim zniesiono stan wyjątkowy.

12 lipca – 58 osób zginęło w katastrofie amerykańskiego samolotu DC-8 na Pacyfiku.

14 lipca – rozpoczęła się komunistyczna ofensywa w Korei.

23 lipca – król Egiptu Faruk abdykował.

26 lipca – oddział Fidela Castro zaatakował koszary Moncada.

27 lipca – podpisano umowę o strefie demarkacyjnej pomiędzy Koreą Północną a Koreą Południową, która zakończyła wojnę koreańską.

12 sierpnia – po raz pierwszy ZSRR przeprowadził eksplozję bomby wodorowej.

19 sierpnia – w zaaranżowanym przez CIA i MI6 przewrocie został obalony premier Iranu Mohammad Mosaddegh. Pełną władze w kraju przejął szach Mohammad Reza Pahlavi.

27 sierpnia – premiera filmu Rzymskie wakacje.

3 września – weszła w życie Europejska Konwencja Praw Człowieka.

7 września – Nikita Chruszczow został I sekretarzem Komitetu Centralnego KPZR.

12 września – John Fitzgerald Kennedy poślubił młodszą o 12 lat dziennikarkę Jacqueline Lee Bouvier.

22 września – na University of Illinois at Urbana-Champaign uruchomiono komputer ILLIAC I.

19 października – Francuzka Denise Perrier zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1953.

29 października – ustanowiono największe panamskie odznaczenie – Order Manuela Amadora Guerrero.

9 listopada – Kambodża proklamowała niepodległość (od Francji).

10 listopada – Ankara: w 15-tą rocznicę śmierci otwarto Anıtkabir – mauzoleum założyciela tureckiej Republiki, Mustafy Kemala Atatürka.

14 listopada – przyjęto flagę NATO.

20 listopada – Albert Scott Crossfield na amerykańskim samolocie doświadczalnym Douglas D-558-2 Skyrocket jako pierwszy pilot osiągnął dwukrotną prędkość dźwięku.

21 listopada – zdemaskowano oszustwo naukowe "Człowiek z Piltdown".

23 listopada – Chan Nak został premierem Kambodży.

25 listopada – węgierska "Złota Jedenastka" pokonała w meczu towarzyskim na Wembley Anglię 6:3.

26 listopada – premiera musicalu filmowego Pocałuj mnie Kasiu.

29 listopada – zainaugurował działalność Teatru Opery i Baletu w Tiranie.

1 grudnia – ukazał się pierwszy numer Playboya.

XV Międzynarodowy Kongres Starokatolików w Monachium.

III Międzynarodowa Konferencja Teologów Starokatolickich w Monachium.

Zamontowanie reflektorów na White Hart Lane.

Potwierdzono kolonialny status Grenlandii, stała się ona nieodłączną częścią Danii z reprezentacją w duńskim parlamencie – Folketingu.