1959 - Polski Serwis Naukowy

Rok 1959 / MCMLIX

stulecia: XIX wiek ~ XX wiek ~ XXI wiek
dziesięciolecia: 1920–1929 • 1930–1939 • 1940–1949 • 1950–1959 • 1960–1969 • 1970–1979 • 1980–1989
lata: 1949 « 1954 « 1955 « 1956 « 1957 « 1958 « 1959 » 1960 » 1961 » 1962 » 1963 » 1964 » 1969

Wydarzenia w Polsce

1 stycznia – Zarząd Główny Polskiego Związku Żeglarskiego powołał do istnienia Centralny Ośrodek Żeglarstwa Polskiego Związku Żeglarskiego im. Andrzeja Benesza w Trzebieży nad Zalewem Szczecińskim.

12 stycznia – odbyła się premiera filmu wojennego Jerzego Passendorfera „Zamach” – rekonstrukcja udanego zamachu AK na szefa policji SS, generała Kutscherę, zwanego „katem Warszawy” przeprowadzonego 1 lutego 1944.

16 stycznia – powstały Kampinoski i Karkonoski Park Narodowy.

21 stycznia – domniemana, niepotwierdzona katastrofa UFO w porcie w Gdyni.

7 lutego – odbyła się premiera filmu Orzeł.

10 lutego – utworzono regionalny ośrodek Telewizji Polskiej w Gdańsku.

18 lutego – utworzono Komitet Obrony Kraju.

8 marca – otwarcie linii tramwajowej w Częstochowie.

10 marca – rozpoczął się III Zjazd PZPR.

4 kwietnia – Polskie Radio rozpoczęło regularne nadawanie audycji w esperanto.

8 kwietnia – 9 górników zginęło w wybuchu metanu w KWK Moszczenica w Jastrzębiu-Zdroju.

14 czerwca

Edmund Piątkowski podczas Memoriału Kusocińskiego na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie ustanowił rekord świata w rzucie dyskiem wynikiem 59,91 m.

w Warszawie, sprinter Marian Foik ustanowił rekord Polski w biegu na 200 m wynikiem 20,9 s.

17 czerwca – uchwalono ustawę o prawie łowieckim.

27 czerwca – w Warszawie, Beata Żbikowska ustanowiła rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 57,2 s.

2 lipca – minister zdrowia wydał rozporządzenie o wprowadzeniu książeczek zdrowia dziecka.

15 lipca – elektryk Stanisław Jaros usiłował w Sosnowcu dokonać zamachu na konwój z Władysławem Gomułką i Nikitą Chruszczowem.

24 lipca – rozpoczęcie w Lublinie produkcji seryjnej samochodu dostawczego FSC Żuk (zakończenie 13 lutego 1998).

31 lipca – Ministerstwo Handlu Wewnętrznego PRL ogłosiło zarządzenie, zgodnie z którym poniedziałek stał się „dniem bezmięsnym”.

2-5 sierpnia – oficjalna wizyta wiceprezydenta USA Richarda Nixona w Polsce.

10 sierpnia – premiera filmu Baza ludzi umarłych.

20 sierpnia – minister obrony narodowej wydał rozkaz o rozformowaniu Wojskowego Korpusu Górniczego.

30 sierpnia – w Tatrach Zachodnich została odkryta jaskinia Śnieżna Studnia.

31 sierpnia – premiera filmu Inspekcja pana Anatola.

5 września – otwarto Śląskie Wesołe Miasteczko, największe wesołe miasteczko w Polsce.

6 września – odbyła się premiera filmu Pociąg w reżyserii Jerzego Kawalerowicza.

8 września – Stefan Lewandowski ustanowił rekord Polski w biegu na 1 500 m wynikiem 3.41,0 s.

9 września – Roman Polański ożenił się z aktorką Barbarą Kwiatkowską.

20 września – Stefan Lewandowski ustanowił rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 1.46,5 s.

27 września – odbyła się premiera filmu Lotna.

7 października – w warszawskim Kościele św. Augustyna doszło do tak zwanego Cudu na Nowolipkach.

14 października – Rybnik: spłonęła północna wieża bazyliki św. Antoniego.

3 listopada – premiera filmu Awantura o Basię.

6 listopada – Zbigniew Skolicki został prezydentem Krakowa.

16 listopada – premiera filmu Kamienne niebo.

27 listopada – założono Towarzystwo Przyjaciół Łodzi.

10 grudnia – Sejm przyjął ustawę o Służbie Więziennej.

19 grudnia – otwarto Autostradę Poznańską w Szczecinie.

23 grudnia – premiera filmu Cafe pod Minogą.

28 grudnia – decyzją ministerstwa przemysłu ciężkiego powołano przedsiębiorstwo państwowe Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi w Lubinie.

31 grudnia – Karczew, Karpacz i Szklarska Poręba otrzymały prawa miejskie.

Połączono miasto Nowy Bytom i miasto Ruda w miasto Ruda Śląska.

Wydarzenia na świecie

1 stycznia

Francja objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.

obalenie dyktatorskich rządów Fulgencio Batisty na Kubie.

2 stycznia

Fidel Castro na przedmieściach Hawany.

z kosmodromu Bajkonur Rosjanie wystrzelili bezzałogową sondę księżycową „Łuna 1” („Łunnik 1”, „Mieczta”), która ominęła Księżyc z odległość 6000 km i weszła na orbitę heliocentryczną.

3 stycznia – Alaska została 49 stanem USA.

4 stycznia – powstańcy pod wodzą Che Guevara i Camilo Cienfuegos wkroczyli do Hawany.

7 stycznia – USA jako pierwszy kraj na świecie uznały kubański rząd Fidela Castro.

8 stycznia – Charles de Gaulle został prezydentem Francji.

29 stycznia – premiera filmu animowanego Śpiąca królewna.

3 lutego – samolot, którym lecieli na koncert Buddy Holly, Ritchie Valens i Jiles Perry Richardson „The Big Bopper” rozbił się kilka minut po starcie w stanie Iowa zabijając wszystkich, dzień ten został nazwany dniem, w którym umarła muzyka (ang. The Day the Music Died).

6 lutego

Jack Kilby z firmy Texas Instruments opatentował pierwszy układ scalony.

Na przylądku Canaveral odbyło się pierwsze udane wystrzelenie rakiety Tytan 1

16 lutego – Fidel Castro został premierem Kuby.

17 lutego – został wystrzelony amerykański satelita Vanguard 2.

19 lutego – podczas rozmów pomiędzy Wielką Brytanią, Grecją i Turcją ustalono przyznanie niepodległości Cyprowi.

3 marca

w ZSRR rozpoczęto niszczenie 21 857 teczek personalnych ofiar zbrodni katyńskiej.

została wystrzelona amerykańska sonda księżycowa Pioneer 4.

7 marca – Amerykanin Melvin C. Garlow został pierwszym pilotem, który pokonał w powietrzu dystans miliona mil.

9 marca – pojawiła się pierwsza lalka Barbie.

10 marca – wybuch powstania narodowego w Tybecie przeciwko ChRL. Łącznie zginęło ok. 15 tysięcy ludzi.

17 marca – Dalajlama XIV uciekł z Norbulingki, tymczasowej jego rezydencji, wraz z 80 innymi osobami. Rozpoczęła się ucieczka Dalajlamy XIV z Tybetu.

28 marca – premier Chin Zhou Enlai wydał dekret rozwiązujący rząd Tybetu.

29 marca – premiera filmu Pół żartem, pół serio.

31 marca – Dalajlama XIV przekroczył granicę tybetańsko-indyjską. Ostatni dzień ucieczki Dalajlamy XIV z Tybetu.

4 kwietnia – utworzono Federację Mali.

7 kwietnia – w Czechach spadł meteoryt Pribram.

9 kwietnia – Program Mercury: dokonano wyboru 7 przyszłych astronautów.

10 kwietnia – przyszły cesarz Japonii Akihito poślubił Michiko.

1 czerwca – 60 osób zginęło w katastrofie samolotu Curtiss C-46 Commando w Nikaragui.

17 czerwca – dokonano oblotu francuskiego naddźwiękowego bombowca Dassault Mirage IV.

25 czerwca – Éamon de Valera został prezydentem Irlandii.

26 czerwca

otwarto Drogę Wodną Świętego Wawrzyńca w Kanadzie i USA.

68 osób zginęło w katastrofie samolotu Lockheed 1649A pod Mediolanem.

1 lipca – Włochy objęły prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.

2 lipca – w Brukseli odbył się ślub Alberta Koburga i Paoli, obecnej belgijskiej pary królewskiej.

7 lipca – w Zurychu, Niemiec Martin Lauer ustanowił rekord świata w biegu na 110 m ppł. wynikiem 13,2 s.

14 lipca – zwodowano pierwszy nawodny okręt o napędzie atomowym USS Long Beach.

17 lipca – w Tanzanii w wąwozie Oldoway odkryto szczątki praczłowieka tzw. zinjantropa (znanego obecnie pod nazwą Paranthropus boisei, Leakey 1959), szacowane na ok. 1 700 000 lat.

18 lipca – Osvaldo Dorticós Torrado został prezydentem Kuby.

24 lipca – na otwarciu amerykańskiej wystawy w Moskwie Richard Nixon i Nikita Chruszczow przeprowadzili ostrą publiczną dyskusję na temat kapitalizmu i komunizmu.

31 lipca – została założona ETA.

7 sierpnia – został wystrzelony amerykański satelita naukowy Explorer 6.

21 sierpnia – USA: Hawaje jako 50 stan dołączyły do Unii.

12 września

wyemitowano pierwszy odcinek Bonanzy.

ZSRR wystrzeliło w kierunku Księżyca sondę Łuna 2.

13 września – sonda Łuna 2 jako pierwszy ziemski obiekt dotarła na Księżyc, rozbijając się o jego powierzchnię.

15 września – Nikita Chruszczow jako pierwszy przywódca ZSRR odwiedził Stany Zjednoczone.

17 września

pierwszy satelita szpiegowski Transit 1A.

odbył się pierwszy lot amerykańskiego samolotu rakietowego X-15.

18 września – USA wystrzeliły w kosmos satelitę Vanguard 3.

22 września – otwarto połączenie telefoniczne między Europą a USA.

24 września – w katastrofie samolotu Douglas DC-7 w Bordeaux zginęły 53 osoby.

25 września – w Kolombo został postrzelony przez buddyjskiego mnicha premier Cejlonu Solomon Bandaranaike; zmarł następnego dnia.

4 października – wystrzelono sondę księżycową Łuna 3.

7 października – radziecka sonda kosmiczna Łuna 3 wykonała pierwsze zdjęcia niewidocznej strony Księżyca.

15 października

katastrofa lotnicza w Hardinsbergu: transponujący dwie bomby atomowe amerykański bombowiec B-52 zderzył się z samolotem-cysterną. Zginęło 8 osób.

ukraiński nacjonalista Stepan Bandera został zamordowany w Monachium przez agenta KGB Bohdana Staszynskiego.

21 października – otwarto Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku.

29 października

dokonano oblotu samolotu pasażerskiego An-24.

ukazał się pierwszy komiks z przygodami Asterixa.

18 listopada – premiera filmu Ben-Hur.

19 listopada – zbankrutowała należąca do Ford Motor Company luksusowa marka Edsel.

20 listopada – Zgromadzenie Ogólne ONZ uchwaliło Deklarację Praw Dziecka.

21 listopada – 24 osoby zginęły, a 3 zostały ranne w katastrofie należącego do Ariana Afghan Airlines samolotu Douglas DC-4, który rozbił się krótko po starcie z Bejrutu.

23 listopada – została przyjęta flaga Nigru.

1 grudnia – Waszyngton: podpisano Traktat Antarktyczny.

2 grudnia – 423 osoby zginęły w wyniku runięcia Zapory Malpasset we Francji.

4 grudnia – Program Mercury: wystrzelono statek kosmiczny Mercury-Little Joe 2 z rezusem o imieniu Sam na pokladzie.

7 grudnia – premiera filmu Tak niewielu.

8 grudnia – zatonęła Mona – statek ratunkowy zwodowany w 1935 r.

13 grudnia – arcybiskup Makarios III zwyciężył w pierwszych wyborach prezydenckich na Cyprze.

17 grudnia – utworzono Strategiczne Wojska Rakietowe ZSRR.

26 grudnia – rozpoczęła nadawanie Bułgarska Telewizja Narodowa (BNT).

29 grudnia – otwarto metro w Lizbonie.

Powstała francuska firma kosmetyczna Yves Rocher.

Iwona Rulewicz (ur. 30 kwietnia 1959 roku), polska aktorka teatralna, filmowa i dubbingowa. W roku 1982 ukończyła PWST w Warszawie. 10 grudnia tegoż roku, zadebiutowała w Teatrze Współczesnym w Szczecinie rolą damy w Operetce Witolda Gombrowicza w reżyserii Ryszarda Majora.
Literacka Nagroda Nobla uważana jest za najbardziej prestiżową międzynarodową nagrodą literacką na świecie. Ustanowiona razem z czterema innymi nagrodami przez Alfreda Nobla w testamencie z 1895, jest przyznawana od 1901.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)