1961 - Polski Serwis Naukowy

Wydarzenia w Polsce

16 stycznia – na Wawel powróciły z Kanady, po wojennej tułaczce, arrasy króla Zygmunta Augusta.

1 lutego – program telewizyjny z warszawskiego studia zaczął być emitowany przez cały tydzień.

9 lutego – odbyła się premiera filmu Matka Joanna od Aniołów.

18 lutego – otwarto sztuczne lodowisko im. Adama „Rocha” Kowalskiego w Krakowie.

15 marca – 12 górników zginęło w wyniku pożaru w KWK Makoszowy w Zabrzu.

4 kwietnia – premiera filmu Mąż swojej żony.

16 kwietnia – odbyły się wybory do Sejmu i rad narodowych.

21 kwietnia – premiera filmu Odwiedziny prezydenta.

26 kwietnia – Józef Cyrankiewicz został Honorowym Obywatelem Miasta Krakowa.

3 maja – film Jerzego Kawalerowicza Matka Joanna od Aniołów otrzymał nagrodę specjalną na Festiwalu Filmowym w Cannes.

11 maja – premiera filmu Ludzie z pociągu.

18 maja – powołano trzeci rząd Józefa Cyrankiewicza.

27 maja – odkryto skarb ze Skrwilna.

16 czerwca – została otwarta Droga Przyjaźni Polsko-Czeskiej – szlak turystyczny prowadzący głównym grzbietem Karkonoszy.

3 lipca – urodził się 30-milionowy obywatel Polski.

14 lipca

decyzją władz ze szkół państwowych usunięto nauczanie religii.

uchwalono ustawę wprowadzającą użytkowanie wieczyste.

15 lipca – Szczecin: sprinter Marian Foik ustanowił rekord Polski w biegu na 100 m wynikiem 10,2 s.

17 lipca – została odkryta Jaskinia Czarna w Tatrach Zachodnich.

sierpień- powstał klub żużlowy Falubaz w Zielonej Górze

10 sierpnia – Wałcz:

Zdzisław Krzyszkowiak ustanowił rekord świata w biegu na 3 000 m przeszk. wynikiem 8:30,4 s.

Witold Baran ustanowił rekord Polski w biegu na 1 500 m wynikiem 3:40,0 s.

13 sierpnia – Łódź: płotkarz Roman Muzyk ustanowił rekord Polski w biegu na 110 m ppł. wynikiem 14,1 s.

25 sierpnia – rozpoczął się I Międzynarodowy Festiwal Piosenki w Sopocie.

4 września – premiera filmu Dziś w nocy umrze miasto.

7 września – Warszawa: Karolina Łukaszczyk ustanowiła rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 56,2 s.

12 września – zainaugurowała działalność Warszawska Opera Kameralna.

12 października – odbyła się premiera filmu Ogniomistrz Kaleń.

18 listopada – otwarcie sztucznego lodowiska w Nowym Targu.

24 listopada – 9 górników zginęło w wyniku wybuchu w KWK „Polska” w Świętochłowicach.

3 grudnia – elektryk Stanisław Jaros usiłował dokonać drugiego zamachu bombowego na przebywającego w Sosnowcu Władysława Gomułkę. Zbyt późno odpalona bomba zabiła mężczyznę i ciężko zraniła dziecko.

4 grudnia – uruchomiono Elektrociepłownię Siekierki.

5 grudnia – premiera filmu Zaduszki.

13 grudnia – pożar na statku w Stoczni Gdańskiej, w wyniku którego zginęło 21 osób.

Wydarzenia na świecie

1 stycznia – Belgia objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.

2 stycznia – na szczycie wulkanu Haleakalā na wyspie Maui w archipelagu Hawajów odnotowano temperaturę powietrza –10 °C (najniższa temperatura na wyspach Oceanu Spokojnego).

13 lutego – władze kongijskiej prowincji Katanga ogłosiły śmierć Patrice’a Lumumby.

14 lutego – w laboratorium w Berkeley w Stanach Zjednoczonych został po raz pierwszy otrzymany w sposób syntetyczny pierwiastek chemiczny lorens.

15 lutego – w katastrofie lotniczej (pierwszej z udziałem Boeinga 707), zginęła cała amerykańska ekipa, lecąca na Mistrzostwa Świata w łyżwiarstwie figurowym w Pradze. Zawody odwołano.

24 lutego – w Paryżu otwarto lotnisko Orly.

1 marca – z inicjatywy prezydenta J. F. Kennedy’ego została powołana niezależna agencja federalna Korpus Pokoju.

3 marca – Hassan II został koronowany na króla Maroka.

9 marca – został wystrzelony testowy radziecki statek kosmiczny Korabl-Sputnik 4.

15 marca – Republika Południowej Afryki opuściła Wspólnotę Narodów.

28 marca – 52 osoby zginęły w katastrofie czechosłowackiego Iła-18 w NRD.

29 marca – ratyfikowano 23. poprawkę do konstytucji USA, uprawniającą mieszkańców Dystryktu Kolumbii do głosowania w wyborach prezydenckich.

11 kwietnia – w Izraelu rozpoczął się proces Adolfa Eichmanna.

12 kwietnia – Jurij Gagarin, kosmonauta rosyjski, odbył w Wostoku 1 lot na orbicie okołoziemskiej, dokonując jednokrotnego okrążenia Ziemi w ciągu 1 godziny i 48 minut. Był to pierwszy w dziejach ludzkości lot człowieka w przestrzeni kosmicznej.

17 kwietnia – odbyła się 33. ceremonia wręczenia Oscarów.

17-19 kwietnia – inwazja uzbrojonych i wspieranych przez CIA sił uchodźców kubańskich w Zatoce Świń.

18 kwietnia – została podpisana Konwencja wiedeńska o stosunkach dyplomatycznych.

24 kwietnia – wydobyto na powierzchnię szwedzki statek wojenny Vasa, który zatonął na Bałtyku w 1628 roku.

27 kwietnia – Sierra Leone uzyskało niepodległość.

28 kwietnia – czechosłowacki szpieg Alfred Frenzel został w NRF skazany na 15 lat więzienia.

5 maja – misja Mercury 3: pierwszy lot załogowy w ramach Programu Mercury; pierwszym Amerykaninem w przestrzeni kosmicznej został Alan Shepard.

16 maja – generał Park Chung-hee dokonał zamachu stanu w Korei Południowej.

19 maja – radziecka sonda Wenera 1 po utracie łączności z Ziemią przeleciała w odległości 100 tys. km. od Wenus.

24 maja – Cypr został członkiem Rady Europy.

25 maja – Program Apollo: prezydent USA John F. Kennedy przedstawił w czasie przemówienia w Kongresie projekt wysłania do końca dekady człowieka na Księżyc i jego bezpieczne sprowadzenie na Ziemię.

30 maja – w zamachu zginął dyktator Dominikany, Rafael Trujillo.

31 maja – utworzono Republikę Południowej Afryki.

1 czerwca – po raz pierwszy na rynku europejskim wprowadzono do sprzedaży pigułkę antykoncepcyjną.

3 czerwca – w Genewie doszło do spotkania prezydenta Johna F. Kennedy’ego z Nikitą Chruszczowem.

19 czerwca – Kuwejt uzyskał niepodległość (od Wielkiej Brytanii).

23 czerwca – wszedł w życie Traktat antarktyczny.

1 lipca – Niemcy objęły prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.

4 lipca – na Atlantyku doszło do awarii systemu chłodzenia reaktora jądrowego na radzieckim okręcie podwodnym K-19.

7 lipca

w katastrofie górniczej w kopalni Dukla w Hawirzowie na Śląsku Cieszyńskim zginęło 108 osób.

ukazał się eksperymentalny tom poetycki Sto tysięcy miliardów wierszy Raymonda Queneau.

9 lipca – dokonano oblotu śmigłowca Mi-8.

12 lipca – 72 osoby zginęły w katastrofie czechosłowackiego Iła-18 w Casablance.

14 lipca

papież Jan XXIII opublikował encyklikę Mater et Magistra.

został sformowany rząd Miettunena w Finlandii.

19 lipca

w katastrofie samolotu Douglas DC-6 w Argentynie zginęło 67 osób.

w Stuttgarcie, Amerykanka Wilma Rudolph ustanowiła rekord świata w biegu na 100 m wynikiem 11,2 s.

20 lipca – Kuwejt wstąpił do Ligi Państw Arabskich.

21 lipca – Virgil Grissom, pilotujący kapsułę „Liberty Bell 7” Mercurego 4 został drugim Amerykaninem, który poleciał na orbitę Ziemi.

31 lipca – Irlandia zgłosiła wniosek o członkostwo w EWG.

Sierpień – powstała pierwsza wersja muru berlińskiego rozdzielającego przez 28 lat Berlin Wschodni i Berlin Zachodni.

6 sierpnia – odbył się lot kosmiczny Wostoka 2, z drugim radzieckim kosmonautą Germanem Titowem na pokładzie.

13 sierpnia – NRD obstawiła wojskiem granicę z Berlinem Zachodnim i zamknęła przejścia graniczne. Rozpoczęła się budowa muru berlińskiego.

15 sierpnia – w Izraelu odbyły się wybory parlamentarne.

23 sierpnia – wystrzelono amerykańską sondę księżycową Ranger 1.

24 sierpnia – 24-letni Günter Litfin został pierwszym uciekinierem zastrzelonym podczas próby przekroczenia Muru Berlińskiego.

1 września – została odkryta Kometa Humasona.

5 września – pierwsza konferencja Ruchu państw niezaangażowanych w Belgradzie.

6 września – Afganistan i Pakistan zerwały stosunki dyplomatyczne w związku ze sporem o Pasztunistan.

7 września – João Goulart został prezydentem Brazylii.

9 września – wszedł do służby pierwszy amerykański krążownik rakietowy o napędzie atomowym USS Long Beach.

10 września

satelita TIROS 3 jako pierwszy w historii wykrył i sfotografował huragan z kosmosu.

podczas Grand Prix Włoch, w tragicznym wypadku na torze Monza zginął Wolfgang von Trips oraz 13 kibiców.

83 osoby zginęły w katastrofie samolotu Douglas DC-6 w Shannon (Irlandia).

11 września – powstała międzynarodowa organizacja ekologiczna World Wildlife Fund.

12 września – pod Rabatem w katastrofie należącego do Air France samolotu Sud Aviation Caravelle zginęło 77 osób.

18 września – Sekretarz Generalny ONZ Dag Hammarskjöld zginął w katastrofie lotniczej w czasie misji pokojowej w Kongu.

20 września – w Tokio otwarto Ogród Botaniczny Jindai.

21 września – dokonano oblotu śmigłowca wielozadaniowego Boeing CH-47 Chinook.

27 września – Sierra Leone zostało członkiem ONZ.

28 września – Syria opuściła Zjednoczoną Republikę Arabską.

30 września

powstała OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju).

Kolumbia wstąpiła do Stowarzyszenia Wolnego Handlu Ameryki Łacińskiej (LAFTA).

1 października – Kamerun Wschodni i Zachodni połączyły się, tworząc Republikę Federalną Kamerunu.

5 października

odbyła się premiera filmu Śniadanie u Tiffany'ego.

podpisano konwencję haską znoszącą wymóg legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych przez placówki dyplomatyczne lub urzędy konsularne.

12 października – z wyspy Tristan da Cunha na południowym Atlantyku, z powodu formującego się nowego wulkanu, ewakuowano drogą morską do Kapsztadu wszystkich 290 mieszkańców.

17 października – policja paryska dokonała masakry protestujących Algierczyków, zginęło nie mniej niż 50 osób.

18 października – w Turynie została uchwalona Europejska Karta Społeczna.

26 października – Grégoire Kayibanda został prezydentem Rwandy.

27 października

NASA: wystrzelona została rakieta Saturn I.

Mauretania oraz Mongolia zostały członkami ONZ.

przy Checkpoint Charlie na Friedrichstraße w Berlinie, na skutek nieporozumień, stanęło naprzeciw siebie po dziesięć czołgów amerykańskich i radzieckich.

29 października

Syria wycofała się ze Zjednoczonej Republiki Arabskiej.

w Moskwie odsłonięto pomnik Karola Marksa.

30 października – ZSRR: na archipelagu Nowa Ziemia zdetonowano najpotężniejszą dotychczas bombę jądrową tzw. Car Bombę.

31 października

z Mauzoleum Lenina na Placu Czerwonym usunięto ciało Józefa Stalina.

Belize City, stolica Hondurasu Brytyjskiego (ob. Belize), zostało całkowicie zniszczone po przejściu huraganu.

3 listopada – U Thant został sekretarzem generalnym ONZ.

7 listopada – Stalingrad przemianowano na Wołgograd.

8 listopada

otwarto muzeum w Luwrze.

77 osób zginęło w katastrofie samolotu Lockheed Constellation w Richmond (Wirginia).