1969 - Polski Serwis Naukowy

Wydarzenia w Polsce

Łagisza otrzymuje prawa miejskie.

utworzono Przedsiębiorstwo Realizacji Filmów Zespoły Filmowe.

8 lutego – rozpoczął się drugi proces przywódców protestów marcowych – Adam Michnik został skazany na 3 lata więzienia, Henryk Szlajfer i Barbara Toruńczyk na kary 2 lat, a Witold Górecki na 20 miesięcy.

21 lutego – premiera filmu Człowiek z M-3.

28 marca – premiera filmu Pan Wołodyjowski.

2 kwietnia – na zboczu Policy, niedaleko Zawoi, rozbił się samolot pasażerski An-24 PLL LOT, zginęły wówczas prawdopodobnie 53 osoby (47 pasażerów i 6 członków załogi). Wśród nich znakomity językoznawca prof. Zenon Klemensiewicz, b. minister lasów Stanisław Tkaczow. W czerwcu 1970 Sąd Wojewódzki w Krakowie umorzył postępowanie w sprawie wypadku.

9 kwietnia – zlikwidowano komunikację tramwajową w Legnicy.

19 kwietnia – uchwalono Kodeks karny.

28 kwietnia – zlikwidowano komunikację tramwajową w Jeleniej Górze.

3 maja – Polska ratyfikowała Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej.

9 maja – premiera filmu Ostatnie dni.

10 czerwca – premiera filmu Skok.

19 czerwca – założono Wyższą Szkołę Nauczycielską, obecnie Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach.

20 czerwca – w Warszawie, płotkarka Teresa Sukniewicz ustanowiła rekord Polski w biegu na 100 m ppł. wynikiem 13,3 s.

27 czerwca

Sejm PRL powołał po raz piąty Józefa Cyrankiewicza na stanowisko premiera i powierzył mu utworzenie rządu.

premiera filmu Przygoda z piosenką.

Lipiec – rozpoczęto produkcję w Wytwórni Kwasu Siarkowego – pierwszym produkcyjnym wydziale Zakładów Chemicznych Police w Policach.

6 lipca – biegaczka Elżbieta Katolik ustanowiła rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 54,3 s.

8 lipca – premiera filmu Rzeczpospolita babska.

12 lipca – w Chorzowie Waldemar Stępień ustanowił rekord Polski w skoku w dal wynikiem 8,21 m.

13 lipca – odsłonięto pomnik Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli.

14 lipca – oddano do użytku maszt radiowo-telewizyjny w Olsztynie, obecnie najwyższy obiekt budowlany w Polsce (360 m).

18 lipca – oddano do użytku Centrum Radiowo-Telewizyjne w Warszawie przy ul. Woronicza.

19 sierpnia – premiera filmu Polowanie na muchy.

24 sierpnia – kardynał Karol Wojtyła dokonał aktu koronacji cudownego obrazu Matki Boskiej Myślenickiej.

29 sierpnia – Henryk Szordykowski ustanowił rekord Polski w biegu 1500 m wynikiem 3:38,2 s.

7 września – Polska pokonała Holandię 2:1 w rozegranym na Stadionie Śląskim meczu eliminacyjnym do mistrzostw świata.

11 września – premiera serialu Do przerwy 0:1.

19 września – Zofia Kołakowska ustanowiła rekord Polski w biegu 1500 m wynikiem 4:25,4 s.

20 września – Warszawa: Waldemar Baszanowski zdobył złoty medal mistrzostw świata w podnoszeniu ciężarów.

12 października – w Beskidzie Śląskim odkryto Jaskinię Salmopolską.

19 października – na deskach teatralnych zadebiutował Jerzy Fedorowicz, aktor i poeta.

3 listopada – we wsi Rzepin koło Starachowic zamordowano 5-osobową rodzinę sołtysa Mieczysława Lipy.

14 listopada – premiera serialu telewizyjnego Przygody pana Michała.

19 listopada – stanowisko dowódcy Marynarki Wojennej objął kontradm. Ludwik Janczyszyn.

2 grudnia – powołano Centralny Ośrodek Sportu.

4 grudnia – rozpoczęto wydobycie w Kopalni Węgla Kamiennego "Zofiówka" w Jastrzębiu-Zdroju.

Wydarzenia na świecie

1 stycznia – Luksemburg objął prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.

9 stycznia – w Wielkiej Brytanii odbył się pierwszy lot prototypu pasażerskiego samolotu naddźwiękowego Concorde.

12 stycznia – ukazał się debiutancki album grupy Led Zeppelin (Led Zeppelin (I)).

15 stycznia – ZSRR wystrzelił w kosmos kapsułę Sojuz 5.

16 stycznia – Jan Palach dokonał samospalenia w proteście przeciw wkroczeniu wojsk Układu Warszawskiego do Czechosłowacji.

19 stycznia – samobójcza śmierć Jana Palacha po samospaleniu na placu świętego Wacława w Pradze.

9 lutego – największy samolot świata Boeing 747 wykonał swój pierwszy lot komercyjny.

19 lutego – krótko po starcie rozbiła się radziecka rakieta nośna z księżycowym pojazdem samobieżnym Łunochod.

25 lutego – Jan Zajíc, 18-letni uczeń, dokonał samospalenia w Czechosłowacji. Pomiędzy styczniem a kwietniem 1969 w ramach protestu przeciw proradzieckiej polityce władz Czechosłowacji prób samobójstwa dokonało 26 osób, zmarło 7 osób.

2 marca – odbył się pierwszy lot samolotu Concorde.

2-15 marca – konflikt pomiędzy ZSRR, a Chinami nad rzeką Ussuri.

3 marca – rozpoczęła się misja Apollo 9.

10 marca – zabójca Martina Luthera Kinga, James Earl Ray, został skazany na 99 lat więzienia.

13 marca – zakończyła się misja Apollo 9.

16 marca – 154 osoby zginęły w katastrofie samolotu DC-9 w Wenezueli.

17 marca – Golda Meir została premierem Izraela.

20 marca – John Lennon poślubił Yoko Ono.

29 marca – w Madrycie odbył się 14. Konkurs Piosenki Eurowizji.

1 kwietnia – rozpoczęły działalność linie lotnicze Air Jamaica.

4 kwietnia – 40-letni działacz związkowy Evžen Plocek dokonał samospalenia, w proteście przeciwko wkroczeniu wojsk Układu Warszawskiego do Czechosłowacji.

5 kwietnia – Leonid Teliga na jachcie SY Opty okrążył samotnie Ziemię.

7 kwietnia – opublikowano RFC 1. Jest to symboliczna data zapoczątkowania funkcjonowania Internetu.

14 kwietnia – odbyła się 41. ceremonia wręczenia Oscarów.

15 kwietnia – północnokoreański MiG-17 zestrzelił nad Morzem Japońskim amerykański samolot wczesnego ostrzegania Lockheed EC-121 Warning Star. Zginęło 31 członków załogi.

17 kwietnia – Gustáv Husák został pierwszym sekretarzem Komunistycznej Partii Czechosłowacji, zastępując zdymisjonowanego Alexandra Dubčeka.

25 kwietnia – wszedł w życie Traktat o zakazie broni jądrowej w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach.

27 kwietnia – w katastrofie śmigłowca zginął prezydent Boliwii René Barrientos Ortuño.

28 kwietnia – Charles de Gaulle złożył urząd Prezydenta Republiki.

29 kwietnia – rozpoczął działalność Uniwersytet Piura w Peru, zorganizowany z inicjatywy Opus Dei.

3 maja – USA: policja zatrzymała 12 tysięcy uczestników demonstracji przeciwko wojnie w Wietnamie.

16 maja – radziecka sonda Wenera 5 wylądowała na Wenus, tracąc kontakt z Ziemią 19 km nad powierzchnią.

18 maja – rozpoczęła się misja Apollo 10.

21 maja – dokonano oblotu samolotu transportowego An-26.

22 maja – podczas misji Apollo 10 moduł księżycowy „Snoopy” z dwoma astronautami na pokładzie odłączył się od modułu dowodzenia i przeleciał 15 km nad powierzchnią Księżyca.

26 maja – zakończyła się misja Apollo 10.

4 czerwca – 79 osób zginęło w katastrofie Boeinga 727 w Meksyku.

5 czerwca – Tu-144 jako pierwszy samolot pasażerski przekroczył barierę dźwięku.

14 czerwca – w Leicester, Holenderka Maria Gommers ustanowiła rekord świata w biegu na 1 milę wynikiem 4.36,8 s.

15 czerwca

nowym prezydentem Francji po złożeniu urzędu przez Charles’a de Gaulla, został Georges Pompidou.

rozegrano mecz Hondurasu z Salwadorem – casus belli późniejszej wojny futbolowej.

20 czerwca

Georges Pompidou został prezydentem Francji.

w Hamburgu odbyła się premiera opery Diabły z Loudun Krzysztofa Pendereckiego.

27 czerwca – w Nowym Jorku wybuchły zamieszki Stonewall na tle dyskryminacji mniejszości seksualnych uznawane za początek ruchu na rzecz praw LGBT.

29 czerwca – ostatni koncert „oryginalnego” The Jimi Hendrix Experience w składzie Jimi Hendrix, Mitch Mitchell, Noel Redding.

1 lipca – Holandia objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej

7 lipca – w Kanadzie ustanowiono język francuski językiem urzędowym na równi z językiem angielskim.

13 lipca – została wystrzelona radziecka sonda księżycowa Łuna-15.

14 lipca

dolar amerykański: z powszechnego obiegu wycofano banknoty o nominałach $500, $1,000, $5,000 oraz $10,000.

wojna futbolowa: wojska Salwadoru przekroczyły granicę z Hondurasem.

15 lipca – Tu-144 jako pierwszy komercyjny samolot przekroczył prędkość 2 machów.

16 lipca – misja księżycowa Apollo 11 wystartowała z Przylądku Canaveral na Florydzie.

18 lipca – samochód prowadzony przez ubiegającego się o fotel prezydenta USA Edwarda Kennedy’ego zjechał z mostu na wyspie Martha's Vineyard. W wypadku zginęła pasażerka Mary Jo Kopechne.

20 lipca – pierwsze lądowanie ludzi na Księżycu podczas misji statku kosmicznego Apollo 11.

21 lipca – amerykański astronauta Neil Armstrong jako pierwszy człowiek stanął na Księżycu.

24 lipca – kapsuła statku Apollo 11 bezpiecznie wodowała na Oceanie Spokojnym.

31 lipca

amerykańska sonda Mariner 6 przeleciała obok Marsa.

Paweł VI jako pierwszy papież przybył na kontynent afrykański, rozpoczynając wizytę w Ugandzie.

4 sierpnia – król Libii Idris I abdykował na rzecz swojego bratanka Sayyida Hasana ar-Rida al-Mahdi as-Sanussiego.

5 sierpnia – Program Mariner: Sonda Mariner 7 podczas przelotu koło Marsa osiągnęła najmniejszą odległość od planety – 3 524 km.

6 sierpnia – prototyp Mi-12 uniósł masę całkowitą 44 205 kg na wysokość 2255 m, co jest światowym rekordem udźwigu przez śmigłowiec.

8 sierpnia – w kilku pociągach w Mediolanie eksplodowały bomby podłożone przez skrajnie prawicowych terrorystów.

9 sierpnia – członkowie bandy Charlesa Mansona zamordowali Sharon Tate, żonę Romana Polańskiego i 4 inne osoby w willi Polańskiego w Beverly Hills.

11 sierpnia – prezydent Zambii Kenneth Kaunda ogłosił nacjonalizację kopalń miedzi.

14 sierpnia – rząd brytyjski wysłał wojsko do Irlandii Północnej.

15 sierpnia

powstała Indyjska Organizacja Badań Kosmicznych.

rozpoczął się plenerowy koncert w Woodstock.

17 sierpnia – Janis Joplin wystąpiła na Festiwalu Woodstock.

18 sierpnia – Jimi Hendrix wystąpił na Festiwalu Woodstock.

21 sierpnia – w pierwszą rocznicę inwazji wojsk Układu Warszawskiego doszło do masowych demonstracji w wielu czechosłowackich miastach; w Brnie podczas rozpędzania tłumu zastrzelono dwie osoby.

1 września – w Libii nastąpił przewrót wojskowy, proklamowano utworzenie Libijskiej Republiki Arabskiej. Muammar al-Kadafi, obaliwszy króla Idrisa I, objął władzę.

5 września

BBC nadała pierwszy odcinek Latającego cyrku Monty Pythona.

w Berlinie, Niemka Karin Balzer ustanowiła rekord świata w biegu na 100 m ppł. wynikiem 12,9 s.

por. William Calley został oskarżony o masakrę wioski Mỹ Lai w Wietnamie.

8 września – arabscy terroryści obrzucili granatami w odstępie kilku minut izraelskie ambasady w Hadze i Bonn oraz biuro izraelskich linii lotniczych El Al w Brukseli. Rannych zostało 3 pracowników El Al oraz jeden klient.

9 września – w zderzeniu samolotu DC-9 z awionetką nad Fairland w Indianie zginęły 83 osoby.

10 września – premiera filmu Hibernatus.

13 września – wyemitowano pierwszy odcinek kreskówki Scooby Doo, gdzie jesteś?.

15 września – premiera filmu Bitwa o Anglię.

18 września – w Atenach, Francuzka Nicole Duclos ustanowiła rekord świata w biegu na 400 m wynikiem 51,7 s.

19 września – dokonano oblotu radzieckiego ciężkiego śmigłowca bojowego Mi-24.

20 września

w południowym Wietnamie, wskutek zderzenia samolotu Douglas DC-4 z myśliwcem F-4 Phantom II zginęło 76 osób.

w Atenach, Czeszka Jaroslava Jehlickova ustanowiła rekord świata w biegu na 1 500 m wynikiem 4.10,7 s.

25 września – w Rabacie powołano Organizację Konferencji Islamskiej.

26 września

ukazał się album Abbey Road grupy The Beatles.

w Boliwii generał Alfredo Ovando Candía obalił prezydenta Luisa Adolfo Silesa Salinasa.

w katastrofie boliwijskiego samolotu Douglas DC-6 pod La Paz zginęły 74 osoby, w tym drużyna piłkarska The Strongest La Paz.

28 września – w australijskim stanie Wiktoria spadł meteoryt Murchison.

29 września – w Los Angeles zainstalowano pierwsze węzły sieci ARPANET – bezpośredniego przodka dzisiejszego Internetu.

3 października – oddano do użytku wieżę telewizyjną w Berlinie.

5 października – telewizja BBC wyemitowała pierwszy odcinek Latającego cyrku Monty Pythona.

11 października

rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Sojuz 6.

seryjny morderca znany jako Zodiak dokonał w San Francisco swej ostatniej zbrodni.

14 października – Olof Palme został premierem Szwecji.

16 października – w Hiszpanii utworzono Park Narodowy Doñana.

21 października – Willy Brandt został wybrany na kanclerza RFN.

28 października – w Izraelu odbyły się wybory parlamentarne.

10 listopada – miała miejsce pierwsze emisja amerykańskiego programu dla dzieci Ulica Sezamkowa.

14 listopada – misja księżycowa Apollo 12 wystartowała z Przylądku Canaveral na Florydzie.

17 listopada – Helsinki: rozpoczęły się amerykańsko-radzieckie rokowania rozbrojeniowe SALT 1.

19 listopada

NASA: astronauci misji Apollo 12 stanęli na powierzchni Księżyca.

Pelé strzelił swego tysięcznego gola.

20 listopada – dziennikarz Seymour Hersh ujawnił w amerykańskiej prasie prawdę o masakrze dokonanej przez US Army w wietnamskiej wiosce Mỹ Lai.

24 listopada – zakończyła się druga załogowa misja księżycowa Apollo 12.

25 listopada – John Lennon zwrócił królowej Order Imperium Brytyjskiego w proteście przeciw popieraniu przez rząd brytyjski poczynań USA w Wietnamie i mieszaniu się w sprawę zbuntowanej Republiki Biafry w Nigerii.

3 grudnia – w katastrofie francuskiego Boeinga 707 w Wenezueli zginęły 62 osoby.

6 grudnia – na koncercie zespołu The Rolling Stones członkowie gangu Hells Angels zamordowali młodego Murzyna, Mereditha Huntera.

10 grudnia – odbyła się premiera filmu Czyż nie dobija się koni?.

18 grudnia – odbyła się premiera filmu W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości.

Dennis Ritchie i Ken Thompson stworzyli system operacyjny Unix.

James Brown zapoczątkował taniec o nazwie breakdance.

Powstała w Anglii subkultura Skinheads.

Stworzenie gangu Crips.