1989 - Polski Serwis Naukowy

Wydarzenia w Polsce

zniesiono kartki na benzynę, talony na samochody, kwity na węgiel; utrzymano kartki na mięso i jego przetwory.

4 stycznia – „Polityka” zamieściła wywiad z Lechem Wałęsą pt. „...i dlatego musimy się dogadać”.

6 stycznia – kapitan polskiego trawlera „Kantar” nie wpłynął do portu w Bostonie, by uniemożliwić ucieczkę członkom załogi. Mimo tego zbiegło 12 marynarzy, skacząc na pokład amerykańskiej barki zaopatrującej statek w paliwo. Wszyscy poprosili o azyl w USA. Tydzień wcześniej z polskich statków uciekło 27 marynarzy.

9 stycznia – przed Sądem Najwyższym zapadł wyrok zakazujący krakowskiemu adwokatowi Janowi Marii Rokicie wykonywania zawodu, ponieważ „jego osoba nie daje rękojmi wykonywania zawodu w zgodzie z zasadami ustroju socjalistycznego”. Rokita był członkiem Ruchu „Wolność i Pokój”.

12 stycznia – miało miejsce pierwsze posiedzenie Komisji Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych Komitetu Obywatelskiego przy przewodniczącym NSZZ „Solidarność” Lechu Wałęsie.

13 stycznia – na Uniwersytecie Łódzkim zdjęto umieszczoną trzy dni wcześniej tablicę upamiętniającą ofiary UB.

16 stycznia – dyrektor CBOS Stanisław Kwiatkowski, przemawiając podczas drugiej części X plenum KC PZPR, powiedział, że według danych jego instytucji od jesieni 1987 do jesieni 1988 liczba zwolenników opozycji zwiększyła się dwukrotnie, a wiarygodność partii spadła.

19 stycznia – na plebanii w Warszawie odnaleziono ciało zamordowanego kapelana Rodziny Katyńskiej, łącznika AK ks. Stefana Niedzielaka.

27 stycznia – rozmowy w Magdalence, ustalono termin obrad Okrągłego Stołu.

6 lutego – rozpoczęły się obrady Okrągłego Stołu, które trwały do 5 kwietnia.

12 lutego – utworzono Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej.

15 lutego

Sejm PRL ustanowił 11 listopada Narodowym Świętem Niepodległości; ustawa weszła w życie 21 lutego.

na mocy ustawy został powołany przez Sejm PRL IX kadencji – Fundusz Obsługi Zadłużenia Zagranicznego (FOZZ).

25 lutego – prapremiera dwóch jednoaktówek Vaclava Havla „Audiencja” i „Protest” w reżyserii Feliksa Falka (Teatr Powszechny).

27 lutego – zespół ekspertów Kościoła Katolickiego zyskał poparcie 78 głosów dla projektu ustawy o prawnej ochronie dziecka poczętego; PRON poparł inicjatywę.

2 marca – rozpoczęła się druga tura rozmów w Magdalence.

5 marca – „Pierścień Nibelunga” Ryszarda Wagnera na scenie Teatru Wielkiego w Warszawie (reż. August Everding).

9 marca – w Białymstoku wykoleił się pociąg przewożący 20 t chloru. Dzięki całodobowej akcji ratowniczej nie doszło do potężnego skażenia.

15 marca – legalny obrót dewizami – pojawiły się pierwsze prywatne kantory; kurs dolara wahał się w granicach 2900-3000 zł.

30 marca – pierwsza pacjentka w łódzkim Szpitalu Centrum Matki Polki.

31 marca

obradowało XI Plenum KC PZPR; Wojciech Jaruzelski o obradach „Okrągłego Stołu”: „Oczekujemy, że zostaną one uwieńczone osiągnięciem porozumienia w sprawach najżywotniejszych dla pomyślności narodu, dla siły ludowego państwa, dla procesów reform w warunkach socjalistycznej demokracji parlamentarnej”.

premiera filmu Piłkarski poker.

1 kwietnia – podwyżka cen energii elektrycznej i paliw. W I kwartale 1989 r. podniesiono ceny węgla, artykułów mleczarskich, tłuszczów roślinnych, mięsa i opłaty komunikacyjne.

5 kwietnia – podpisano porozumienia Okrągłego Stołu.

7 kwietnia – uchwalono ustawę Prawo o stowarzyszeniach.

15 kwietnia – rozpoczął się pierwszy kongres reaktywowanej Polskiej Partii Socjalistycznej.

17 kwietnia – ponowna rejestracja „Solidarności”.

18 kwietnia – w gmachu sejmu odbyło się spotkanie Wojciecha Jaruzelskiego z Lechem Wałęsą w sprawie ponownej rejestracji „Solidarności”.

25 kwietnia – przybył z wizytą sekretarz generalny ONZ, Javier Pérez de Cuéllar.

27 kwietnia – Jerzy Urban został ministrem i prezesem Radia i Telewizji; rzecznikiem rządu został Zbysław Rykowski, dotychczasowy zastępca Urbana.

28 kwietnia – pierwszy półgodzinny program radiowy „Solidarności”.

30 kwietnia – średnia płaca w kraju wyniosła 107 tys. zł.

2 maja

pisarka szwedzka Astrid Lindgren została doktorem honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego.

akcje ostrzegawcze i strajki płacowe w licznych kopalniach.

8 maja – ukazał się pierwszy numer Gazety Wyborczej pod redakcją Adama Michnika.

10 maja – przybył z wizytą prezydent Włoch Francesco Cossiga.

12 maja – prawnie uznano wyznanie Świadków Jehowy w Polsce.

17 maja

Sejm PRL uchwalił ustawy: o gwarancjach wolności sumienia i wyznania oraz o stosunku państwa do kościóła katolickiego.

Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna „Ignatianum” w Krakowie otrzymała potwierdzenie osobowości prawnej przez polskie władze państwowe.

na lotnisku w Pile rozbił się samolot bombowo-szturmowy Su-22, zginął pilot.

22 maja – premiera filmu Sztuka kochania.

27 maja – na Stadionie Dziesięciolecia wystąpił Stevie Wonder.

31 maja – powstało Stowarzyszenie Pisarzy Polskich, którego prezesem został Jan Józef Szczepański.

1 czerwca – w Gdańsku podpisano porozumienie w kwestii ratowania Stoczni Gdańskiej. Miliarderka z USA Barbara Piasecka-Johnson zobowiązała się do zainwestowania w zakład 100 mln dol., za co miała otrzymać 55 proc. akcji przedsiębiorstwa.

2 czerwca – ukazał się zlikwidowany w stanie wojennym tygodnik „Solidarność”; naczelnym redaktorem został ponownie Tadeusz Mazowiecki.

4 czerwca – pierwsza tura wyborów do tzw. Sejmu kontraktowego, zwycięska dla Obywatelskiego Komitetu Wyborczego skupionego wokół Solidarności; datę tę uważa się najczęściej za koniec reżimu komunistycznego w Polsce.

12 czerwca – legalizacja rozwiązanego w stanie wojennym Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.

14 czerwca – z 3-dniową wizytą przybył do Polski François Mitterrand.

18 czerwca – druga tura wyborów parlamentarnych w Polsce.

27 czerwca – zjazd Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Prezesem został Stefan Bratkowski, honorowym prezesem – Jerzy Turowicz.

30 czerwca – generał Wojciech Jaruzelski odmówił kandydowania na urząd prezydenta państwa.

1 lipca – na terenie eksploatowanym przez kopalnię „Szombierki” w Bytomiu podziemny wybuch uszkodził 300 budynków.

3 lipca – Gazeta Wyborcza opublikowała artykuł Adama Michnika pt. „Wasz prezydent, nasz premier”, który był symbolicznym początkiem zmiany rządów.

4 lipca – pierwsze posiedzenie Sejmu i Senatu; Mikołaj Kozakiewicz – marszałkiem Sejmu, Andrzej Stelmachowski – marszałkiem Senatu; powołanie Trybunału Stanu.

9 lipca – prezydent USA George Bush rozpoczął wizytę w Polsce.

17 lipca – wznowiono stosunki dyplomatyczne między Polską a Watykanem.

19 lipca

Zgromadzenie Narodowe wybrało prezydentem generała Wojciecha Jaruzelskiego (jako że nastąpiła też zmiana prezydenta emigracyjnego, był to wyjątkowy dzień w historii Polski – z trzema prezydentami w ciągu doby).

po śmierci Kazimierza Sabbata ostatnim prezydentem RP na uchodźstwie został Ryszard Kaczorowski.

20 lipca – na posiedzeniu Klubu Obywatelskiego w Sejmie, grupującego solidarnościowych posłów i senatorów, część obecnych skrytykowała posłów, którzy głosowali na Wojciecha Jaruzelskiego podczas wyboru prezydenta. W ich obronie wystąpił Jacek Kuroń, mówiąc, że głosowali oni zgodnie ze swoim sumieniem.

25 lipca – spotkanie Lecha Wałęsy z Wojciechem Jaruzelskim poświęcone tworzeniu rządu. Wałęsa odrzucił propozycję koalicji z PZPR i powiedział, że „Solidarność” jest gotowa przejąć samodzielną odpowiedzialność za państwo.

29 lipca

Mieczysław Rakowski został I sekretarzem KC PZPR.

rząd Rakowskiego podjął decyzję o urynkowieniu cen żywności.

1 sierpnia – zniesiono kartki na mięso na terenie całego kraju.

2 sierpnia – Czesław Kiszczak został desygnowany na premiera.

10 sierpnia – prezydent wystąpił z inicjatywą rejestracji NZS.

11 sierpnia – międzynarodowy kongres Świadków Jehowy zgromadził w Warszawie 54,5 tys. uczestników z 26 krajów, poza tym odbyły się w tym samym czasie kongresy w Chorzowie i Poznaniu. W sumie 166 tys. obecnych oraz 6093 ochrzczonych.

12 sierpnia – w kraju nastąpił wzrost chaosu rynkowego, strajków, społecznego niezadowolenia. Kurs dolara wzrósł o 8100 zł.

17 sierpnia

powstała koalicja OKP-SD-ZSL. Tadeusz Mazowiecki został zgłoszony jako kandydat na premiera.

Sejm powołał Sejmową Komisję Nadzwyczajną do Zbadania Działalności MSW.

18 sierpnia

burza gradowa nad Zamojszczyzną; zanotowano straty w 6 gminach.

premiera filmu Konsul.

24 sierpnia – Tadeusz Mazowiecki otrzymał misję tworzenia rządu.

25 sierpnia – premiera filmu Stan wewnętrzny.

29 sierpnia – Tomasz Nagórka ustanowił rekord Polski w biegu na 110 m ppł. wynikiem 13,41 s.

31 sierpnia – cena 1 dolara USA przekroczyła 10 tys. zł. Niektóre artykuły podrożały w sierpniu siedmiokrotnie.

4 września – oświadczenie OPZZ („potęguje się chaos w gospodarce”), krytyka zbyt długiego formowania nowego rządu. 3 dni później OPZZ wezwało do rozliczenia byłego rządu, odpowiedzialnego za pogłębienie kryzysu.

7 września – rozwiązano ZOMO.

10 września

pierwszy powojenny Zjazd Oficerów Kawalerii II RP (Warszawa-Grudziądz).

sekretariat prymasa Polski poinformował, że z powodu okoliczności „nie sprzyjających pożytkowi duszpasterskiemu” odłożona została podróż kardynała Józefa Glempa do USA

11 września – Roman Malinowski zrezygnował z funkcji prezesa Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego; zastąpił go Dominik Ludwiczak.

12 września – Sejm udzielił wotum zaufania rządowi Tadeusza Mazowieckiego, pierwszego niekomunistycznego premiera w powojennej historii Polski, powstał nowy rząd.

19 września – podpisano w Warszawie umowę między Polską a Wspólnotami Europejskimi w sprawie handlu oraz współpracy gospodarczej.

29 września

premiera filmu Jeniec Europy.

w wypadku samochodowym pod Raciborzem zginęli Zdzisław Kamiński i Andrzej Kurek z programu Sonda.

1 października – z Dworca Wschodniego w Warszawie wyruszył o godz. 2:50 specjalny pociąg z 809 uciekinierami z NRD, którzy okupowali ambasadę RFN. Władze NRD obiecały swobodny przejazd przez jej terytorium.

3 października

z wizytą przybył król Hiszpanii Juan Carlos I z żoną Zofią.

zakończyły się obrady XV Plenum KC PZPR: Mieczysław F. Rakowski wyraził nadzieję, że partia dotrwa w jedności do zjazdu, który miał się odbyć w styczniu 1990. Plenum zaaprobowało ideę powstania nowej partii.

9 października – premiera filmu Kornblumenblau.

12 października – Prokurator Generalny PRL zwrócił się z prośbą do Generalnego Prokuratorstwa ZSRR o wszczęcie śledztwa w sprawie Katynia, Ostaszkowa, Starobielska oraz tzw. procesu szesnastu.

15 października – w Szczecinie odsłonięto pomnik „Tym, którzy nie powrócili z morza”.

28 października

na koniec wywiadu w Dzienniku Komentarze, aktorka Joanna Szczepkowska słowami „Proszę Państwa, czwartego czerwca osiemdziesiątego dziewiątego roku skończył się w Polsce... komunizm.” symbolicznie zakończyła „erę komunizmu” w Polsce. Trzy tygodnie później – 18 listopada – Dziennik Telewizyjny został zastąpiony przez Wiadomości TVP.

założono Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe.

30 października – odbyła się premiera filmu 300 mil do nieba.

31 października – Andrzej Łapicki prezesem ZASP.

9 listopada – kanclerz RFN Helmut Kohl rozpoczął oficjalną wizytę w Polsce.

11 listopada – po raz pierwszy po zakończeniu II wojny światowej oficjalnie obchodzono Narodowe Święto Niepodległości.

12 listopada – kanclerz RFN Helmut Kohl i premier Tadeusz Mazowiecki uczestniczyli w mszy polowej w Krzyżowej, kończąc ją symbolicznym gestem pojednania.

16 listopada

w Warszawie przystąpiono do demontażu pomnika Feliksa Dzierżyńskiego.

Sejm przyjął ustawę amnestyjną.

17 listopada

nadano ostatnie wydanie Dziennika Telewizyjnego.

ukończono demontaż pomnika Feliksa Dzierżyńskiego w stolicy, a plac jego imienia przemianowano na Plac Bankowy.

18 listopada – po raz pierwszy wyemitowano „Wiadomości” w TVP1

23 listopada – Sejm PRL zlikwidował Urząd do Spraw Wyznań i Ochotniczą Rezerwę Milicji Obywatelskiej (ORMO).

24 listopada – Michaił Gorbaczow spotkał się z premierem Tadeuszem Mazowieckim.

26 listopada

XI Kongres ZSL przekształcił partię w Polskie Stronnictwo Ludowe „Odrodzenie”.

uroczysty ingres nuncjusza apostolskiego, arcybiskupa Józefa Kowalczyka.

29 listopada – rozwiązano Zjednoczone Stronnictwo Ludowe.

30 listopada – Sejm rozpoczął debatę nad zmianą konstytucji, z której miano usunąć zapis mówiący o przewodniej roli PZPR.

1 grudnia – premiera filmu Ostatni prom.

2 grudnia – prezydent Wojciech Jaruzelski złożył wieniec w miejscu upamiętniającym zamordowanych górników z kopalni "Wujek" w Katowicach.

7 grudnia – Sejm ogłosił amnestię.

18 grudnia – Artyści dla Rzeczypospolitej – to pierwszy z cyklu koncertów, jakimi twórcy chcieli wspomóc Fundusz Daru Narodowego, wspierający rząd Tadeusza Mazowieckiego.

19 grudnia – rekord ciepła w grudniu. Termometry w Tarnowie pokazały 19 stopni Celsjusza.

26 grudnia – kontradmirał Romuald Waga został dowódcą Marynarki Wojennej.

28 grudnia – Sejm PRL przyjął tzw. plan Balcerowicza, czyli pakiet ustaw zmieniających ustrój gospodarczy kraju.

29 grudnia – Sejm PRL zmienił nazwę państwa na Rzeczpospolita Polska z dniem 31 grudnia 1989, a określenie „państwo socjalistyczne” zostało zastąpione sformułowaniem „państwo demokratyczne”.

30 grudnia – spotkanie między Lechem Wałęsą a Mieczysławem Rakowskim.

Wydarzenia na świecie

1 stycznia – Hiszpania objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.

7 stycznia

po długiej chorobie zmarł 88-letni cesarz Japonii Hirohito.

w Instytucie Języków Obcych w Pekinie odbyło się spotkanie 300 afrykańskich studentów, którzy po rasistowskich wystąpieniach studentów chińskich postanowili opuścić Chiny.

w walkach w Libanie zginęło pięć osób. Do potyczek doszło między powiązaną z Syrią lewicową milicją Amal a proirańskimi oddziałami Hezbollahu.

8 stycznia – rozpoczęła się japońska epoka Heisei.

11 stycznia – władze Czechosłowacji podały do wiadomości, że będą znakować chemicznie produkowany w krajowych zakładach materiał wybuchowy „Semtex”, celem łatwiejszego rozpoznania w przypadku użycia go przez terrorystów.

14 stycznia – prezydent USA Ronald Reagan wygłosił swoje ostatnie wystąpienie radiowe przed odejściem z urzędu.

16 stycznia – w wywiadzie dla niemieckiego tygodnika „Stern” Arkady Jakowlew, bliski współpracownik Michaiła Gorbaczowa, powiedział, że władze radzieckie nie doceniły oporu, z jakim pierestrojka spotkała się w radzieckim społeczeństwie.

19 stycznia

agencje podały, że władze Czechosłowacji rozważają możliwość oskarżenia aresztowanego 16 stycznia 1989 r. dramaturga Václava Havla o chuligaństwo.

władze sowieckiej Akademii Nauk nie zaakceptowały kandydatury Andrieja Sacharowa w wyborach deputowanych ludowych. Został on jednak kandydatem z ramienia niezależnej grupy „Memoriał”.

20 stycznia – George H. W. Bush został zaprzysiężony, jako 41 prezydent Stanów Zjednoczonych.

14 lutego

w Iranie ajatollah Chomeini skazał zaocznie na karę śmierci brytyjskiego pisarza Salmana Rushdiego za obrazę islamu w książce „Szatańskie wersety”.

na orbicie okołoziemskiej został umieszczony pierwszy z 24 satelitów z systemu GPS.

15 lutego – ostatnie oddziały Armii Radzieckiej opuściły Afganistan.

24 lutego – 9 osób zginęło, a 38 zostało rannych w katastrofie lotu United Airlines 811.

27 lutego – w Wenezueli doszło do krwawych rozruchów znanych jako Caracazo.

7 marca – po publikacji Szatańskich wersetów Iran zerwał stosunki dyplomatyczne z Wielką Brytanią.

13 marca – koronalny wyrzut materii ze Słońca spowodował w ciągu 90 sekund przerwanie dostaw prądu (na 9 godzin) w całej kanadyjskiej prowincji Quebec.

24 marca – tankowiec MT Exxon Valdez wpłynął na skały w Zatoce Alaska w okolicy cennego przyrodniczo Sundu (Cieśniny) Księcia Williama. Wydostało się z niego 11 mln z 53 mln galonów nieprzerobionej ropy naftowej powodując katastrofę ekologiczną.

7 kwietnia – na Morzu Norweskim zatonął najnowocześniejszy radziecki okręt podwodny Komsomolec. Zginęło 42 członków załogi.

9 kwietnia – w Tbilisi radzieccy komandosi zaatakowali przy pomocy gazu i łopatek saperskich niepodległościową demonstrację gruzińskich studentów. Zginęło 20 osób.

15 kwietnia

początek demonstracji na placu Tian'anmen w Pekinie.

tragedia na Stadionie Hillsborough w Sheffield: 96 kibiców zostało stratowanych na śmierć.

19 kwietnia – w wyniku wybuchu amunicji na pancerniku USS Iowa zginęło 47 marynarzy.

20 kwietnia – papież Jan Paweł II przyjął na półgodzinnej audiencji Lecha Wałęsę z żoną Danutą oraz osoby towarzyszące.

26 kwietnia – najbardziej śmiercionośne tornado w historii zabiło w Bangladeszu 1300 osób.

4 maja – na pokładzie wahadłowca Atlantis została wystrzelona sonda kosmiczna Magellan, przeznaczona do badania Wenus.

17 maja – ponad milion osób pokojowo demonstrowało w Pekinie domagając się demokratyzacji i ukrócenia samowoli władz. Demonstracje odbyły się też w innych wielkich miastach Chin.

19 maja

Zhao Ziyang został usunięty ze stanowiska sekretarza generalnego KPCh. Do Pekinu zaczęły przybywać oddziały wojskowe.

Parlamenty republik związkowych: Litwy i Estonii uchwaliły daleko idącą niezależność gospodarczą od ZSRR.

20 maja – w związku z protestami na placu Tian'anmen wprowadzono stan wyjątkowy w Pekinie.

31 maja – na Węgrzech wykonano ostatni wyrok śmierci.

1 czerwca – sympatycy „Solidarności”, którzy rozlepiali plakaty wyborcze na budynku ambasady PRL w Paryżu, zostali napadnięci przez ochronę placówki. Trzy osoby doznały obrażeń, jednej złamano dwa żebra.

3 czerwca – chiński rząd wysłał oddziały wojska w celu usunięcia protestujących z placu Tian'anmen w Pekinie.

4 czerwca

armia chińska zmasakrowała prodemokratycznie protestujących studentów na placu Tian'anmen.

Ali Chamenei został wybrany duchowym przywódcą Iranu.

w katastrofie kolejowej koło Czelabińska zginęło 575 osób, 600 zostało rannych.

7 czerwca – 176 osób zginęło w katastrofie samolotu Douglas DC-8 w Surinamie.

8 czerwca – wykonano ostatni wyrok śmierci w Czechosłwacji.

13 czerwca

na Węgrzech rozpoczęły się obrady Trójkątnego Stołu.

premiera filmu Licencja na zabijanie.

18 czerwca – odbyły się wybory do Parlamentu Europejskiego.

19 czerwca – premiera filmu Batman.

30 czerwca – Omar al-Baszir został prezydentem Sudanu.

1 lipca – Francja objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.

3 lipca – w Sztokholmie, Kenijczyk Peter Koech ustanowił rekord świata w biegu na 3000 m przeszk. (8.05,35 s.)

4 lipca – radziecki myśliwiec typu MiG-23 rozbił się w pobliżu miasta Kortrijk w Belgii zabijając jedną osobę. Pilot katapultował się nad Polską, samolot przed katastrofą przeleciał bez pilota około 900 km.

6 lipca

Sąd Najwyższy Węgier zrehabilitował ofiary represji po powstaniu 1956 (wśród nich Imre Nagya).

Pierwsza intifada: terrorysta z Islamskiego Dżihadu uprowadził autobus pomiędzy Tel Awiwem a Jerozolimą, zjechał z drogi i wpadł do głębokiego wąwozu. Zginęło 16 Izraelczyków, a 27 osób zostało rannych.

8 lipca – Carlos Saúl Menem został prezydentem Argentyny.

9 lipca – wybuch dwóch bomb w Mekce; w wyniku eksplozji 1 osoba poniosła śmierć, a 16 zostało rannych.

13 lipca – w Paryżu oddano do użytku gmach Opéra Bastille.

17 lipca – dokonano oblotu amerykańskiego bombowca B-2.

19 lipca

w Londynie zmarł prezydent RP na emigracji Kazimierz Sabbat, zastąpił go Ryszard Kaczorowski.

w katastrofie lotu United Airlines 232 w Sioux City zginęło 111 osób, 185 zostało rannych.

24 lipca – Jesień Ludów: delegacja „Solidarności”, która przebywała w Czechosłowacji, spotkała się z byłym pierwszym sekretarzem partii z czasów praskiej wiosny, Alexandrem Dubčekiem. Wspólnie wydano oświadczenie stwierdzające, że inwazja na Czechosłowację w 1968 roku była bezprawna.

27 lipca – w katastrofie południowokoreańskiego samolotu McDonnell Douglas DC-10 w Libii zginęło 79 osób.

8 sierpnia

rozpoczęła się tajna misja wojskowa STS-28 wahadłowca Columbia.

został wystrzelony europejski satelita Hipparcos, który wyznaczył odległości do ponad 2,5 miliona gwiazd.

9 sierpnia – w Meksyku 105 osób zginęło po runięciu mostu do rzeki pod pociągiem jadącym z Mazatlán do Mexicali.

15 sierpnia

Frederik Willem de Klerk został prezydentem RPA.

w Santiago de Compostela rozpoczęły się 3. Światowe Dni Młodzieży.

17 sierpnia – Ali Akbar Haszemi Rafsandżani został prezydentem Iranu.

20 sierpnia – na Tamizie po zderzeniu z pogłębiarką zatonął statek wycieczkowy Marchioness. Zginęło 51 osób.

23 sierpnia – Jesień Ludów: ok. 2 mln mieszkańców Litwy, Łotwy i Estonii utworzyło w geście protestu tzw. „bałtycki łańcuch” – łańcuch ludzi o długości 600 km.

25 sierpnia – sonda kosmiczna Voyager 2 zbliżyła się do Neptuna.

4 września – 171 osób zginęło w katastrofie Iła-62M na Kubie.

8 września

katastrofa norweskiego samolotu u wybrzeży Danii, zginęło 55 osób.

w Santiago de Chile założono Uniwersytet Andyjski.

10 września – Jesień Ludów: władze Węgier zdecydowały o otwarciu granicy z Austrią dla uchodźców z b. NRD.

19 września – 171 osób zginęło po wybuchu bomby na pokładzie samolotu DC-10 nad pustynią w Nigrze.

20 września – na londyńskim West Endzie odbyła się premiera musicalu Miss Saigon Claude-Michela Schönberga.

22 września

założono Międzynarodowy Komitet Paraolimpijski.

premiera serialu Słoneczny patrol.

13 października – premiery filmów I kto to mówi i Zabić księdza.

17 października – trzęsienie ziemi w okolicy San Francisco: zginęło 67 osób, a 3757 zostało rannych.

18 października

Jesień Ludów: w NRD dymisję złożył wieloletni I sekretarz SED, Erich Honecker.

została wystrzelona bezzałogowa sonda kosmiczna Galileo.

Jesień Ludów: węgierski parlament uchwalił zmiany w konstytucji usuwające z niej elementy komunistyczne.

krótko po starcie z Baku rozbił się nad Morzem Kaspijskim samolot wojskowy Ił-76; zginęło 57 żołnierzy.

21 października – 127 osób zginęło w katastrofie Boeinga 727 w Hondurasie.

22 października – zawarto porozumienie z Taif kończące libańską wojnę domową.

23 października

Jesień Ludów: proklamowano powstanie Republiki Węgierskiej na miejsce Węgierskiej Republiki Ludowej.

ukazało się pierwsze wydanie hiszpańskiego dziennika El Mundo.

24 października – podczas wspinaczki na himalajski ośmiotysięcznik Lhotse zginął Jerzy Kukuczka.

7 listopada – Jesień Ludów: w NRD do dymisji podał się rząd Willi Stopha

9 listopada

Jesień Ludów: rozpoczęło się burzenie muru berlińskiego.

Yildirim Akbulut został premierem Turcji.

10 listopada – Jesień Ludów: rozpoczęły się demokratyczne przemiany w komunistycznej Bułgarii: odszedł komunistyczny lider Todor Żiwkow, zastąpił go Petyr Mładenow, Bułgarska Partia Komunistyczna zmieniła nazwę na Bułgarska Partia Socjalistyczna.

12 listopada – papież Jan Paweł II kanonizował brata Alberta Chmielewskiego.

13 listopada

Hans Modrow został ostatnim komunistycznym premierem NRD.

Jan Adam II został księciem Liechtensteinu.

15 listopada – Jesień Ludów: Lech Wałęsa jako trzeci w historii niepełniący funkcji głowy państwa bądź szefa rządu cudzoziemiec (po markizie de La Fayette i W. Churchillu) wygłosił przemówienie do połączonych izb Kongresu USA; tłumaczem był Jacek Kalabiński.

17 listopada – Jesień Ludów: legalna demonstracja studentów w Pradze stłumiona przez milicję (Veřejná bezpečnost); pogłoska o śmierci studenta spowodowała ogłoszenie strajku aktorów i studentów i dała początek aksamitnej rewolucji w Czechosłowacji.

18 listopada – NASA wystrzeliła satelitę badawczego COBE.

20 listopada – Zgromadzenie Ogólne ONZ uchwaliło Konwencję o prawach dziecka.

22 listopada

Aneta Kręglicka została miss świata.

Bejrut: w wyniku zamachu bombowego dokonanego podczas defilady z okazji Święta Niepodległości zginął prezydent Libanu René Moawad i 16 innych osób.

odbyła się premiera filmu Powrót do przyszłości II.

24 listopada

Michaił Gorbaczow przyjął premiera Tadeusza Mazowieckiego podczas jego wizyty w Moskwie.

Jesień Ludów: pod naciskiem wielodniowych masowych demonstracji ustąpiło całe prezydium KC Komunistycznej Partii Czechosłowacji. Po raz pierwszy od praskiej wiosny publicznie pojawił się i przemówił Alexander Dubček, owacyjnie powitany przez tłumy.

26 listopada

założono Bułgarską Partię Socjaldemokratyczną.

ostatnie wietnamskie oddziały wojskowe opuściły Kambodżę.

prezydent Komorów Ahmed Abdallah zginął w zamachu w stolicy kraju Moroni.

27 listopada – w wyniku zamachu bombowego przeprowadzonego przez narkotykowy kartel z Medellín na samolot Boeinga 727 linii Avianca zginęło 107 osób oraz 3 kolejne na ziemi.

28 listopada – Jesień Ludów: kanclerz Helmut Kohl przedstawił tzw. „Zehn-Punkte-Programm zur Überwindung der Teilung Deutschlands und Europas” – 10-punktowy program zjednoczenia Niemiec.

30 listopada

rozgłośnia radiowa w Pradze poinformowała, że w najbliższym czasie rozpocznie się demontaż umocnień i zasieków na granicy czechosłowacko-austriackiej.

prezes zarządu Deutsche Bank Alfred Herrhausen zginął w zamachu bombowym w Bad Homburg przeprowadzonym przez Frakcję Czerwonej Armii.

1 grudnia – Jan Paweł II przyjął na audiencji Michaiła Gorbaczowa.

2 grudnia

na Malcie rozpoczęło się dwudniowe spotkanie na szczycie George H. W. Bush - Michaił Gorbaczow.

Vishwanath Pratap Singh został premierem Indii.

3 grudnia

Jesień Ludów: wszyscy członkowie komitetu centralnego i biura politycznego SED złożyli dymisję. Z partii usunięto większość wyższych funkcjonariuszy epoki Ericha Honeckera.

ukazał się pierwszy numer tygodnika Głos znad Niemna, organu prasowego Związku Polaków na Białorusi.

10 grudnia – Jesień Ludów: w Czechosłowacji powołano nowy rząd, z udziałem przedstawicieli opozycji. Gustáv Husák ustąpił z funkcji prezydenta.

14 grudnia – w Chile odbyły się pierwsze od wojskowego zamachu stanu w 1973 roku demokratyczne wybory. Wygrał je kandydat opozycji, Patricio Aylwin.

16 grudnia – Jesień Ludów: w Rumunii wybuchło powstanie przeciw komunistycznemu dyktatorowi Nicolae Ceauşescu.

17 grudnia – USA: wyemitowano pierwszy odcinek Simpsonów.

20 grudnia – rozpoczęła się inwazja wojsk USA w Panamie.

22 grudnia

Rumunia: obalenie i ucieczka helikopterem z Pałacu Prezydenckiego Nicolae Ceauşescu. Władzę przejął Front Ocalenia Narodowego z Ionem Iliescu na czele.

Brama Brandenburska w Berlinie została ponownie otwarta.

25 grudnia – Jesień Ludów: rozstrzelano Elenę i Nicolae Ceauşescu.

29 grudnia – Jesień Ludów: Václav Havel został prezydentem Czechosłowacji.

Powstał Uniwersytet św. Krzyża w Rzymie.