Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
125 lat temu urodził się Tadeusz Kotarbiński
Twórca reizmu, propagator etyki laickiej, autor pojęcia "opiekuna spolegliwego", czyli takiego na którym można polegać. 125 lat temu urodził się Tadeusz Kotarbiński, jeden z najwybitniejszych polskich filozofów. Kotarbiński znany jes...
 
Prof. Tadeusz Szulc doktorem h.c. Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie
Specjalista w zakresie hodowli bydła i produkcji mleka prof. Tadeusz Szulc, były rektor Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu i były wiceminister edukacji narodowej i sportu otrzyma 15 grudnia tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.Profesor ...
 
Prof. dr hab. Tadeusz Marek Krygowski - laureat "polskiego Nobla" 2010
Prof. dr hab. Tadeusz Marek Krygowski z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego jest laureatem Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (FNP) w 2010 r. w obszarze nauk ścisłych. FNP doceniła go za stworzenie metody ilościowego określania aromatyczności związków organ...
 
,,Wojsko w Polsce Ludowej" - konferencja IPN
Powojenna historia Wojska Polskiego, jego uwikłanie polityczne i wpływ na życie społeczno-polityczne to tematy konferencji, która rozpocznie się w czwartek we Wrocławiu. Sympozjum zorganizowały wrocławski IPN oraz Instytut Historyczny Uniwers...
 
Seminarium zamykające projekt WATERPRAXIS, Wilno, Litwa
W dniach 11 - 12 stycznia 2012 r. w Wilnie, Litwa, odbędzie się seminarium zamykające projekt WATERPRAXIS. Dofinansowany ze środków unijnych projekt WATERPRAXIS (Od teorii i planów do ekowydajnych i zrównoważonych działań w celu poprawy stanu Morza Bałt...

Reklama:


19 Dywizja Piechoty - II RP

Czy wiesz że...?
Dywizja - to podstawowy związek taktyczny różnych rodzajów sił zbrojnych (5-15 tys. żołnierzy) składający się zazwyczaj z pułków lub brygad różnych rodzajów wojsk (typowych dla danego rodzaju sił zbrojnych) przeznaczonych do prowadzenia walki oraz oddziałów i samodzielnych pododdziałów przeznaczonych do zabezpieczenia bojowego działań, zapewnienia zaopatrzenia materiałowego i utrzymania w gotowości bojowej sprzętu technicznego jednostek dywizyjnych.

Dowódca (ang. commander) - stanowisko etatowe w wojsku, żołnierz stojący na czele rodzaju sił zbrojnych, związku taktycznego, oddziału lub pododdziału. Posiada określone prawa (wydawanie rozkazów oraz nadzór nad ich wykonawstwem). Jest organizatorem działań bojowych podległych wojsk (żołnierzy) oraz dowodzi nimi w czasie ich trwania.

Piotrków Trybunalskimiasto na prawach powiatu, położone w centralnej Polsce na zachodzie Równiny Piotrkowskiej, będące siedzibą powiatu grodzkiego. Drugie pod względem wielkości miasto w województwie łódzkim i 47. w Polsce. Nazwa Piotrkowa w innych językach brzmi: język rosyjski – dziś Пётркув-Трибунальски, za czasów Królestwa Polskiego – Петроковъ; jidysz – פּעטריקעװ, Petrikew; język niemiecki – Petrikau. Liczba ludności w grudniu 2009 – 77 810 osób.
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy 19 Dywizji Piechoty okresu II RP. Zapoznaj się również z: 19 Dywizja Piechoty - inne dywizje piechoty o numerze 19.

19 Dywizja Piechoty (19 DP) – wielka jednostka piechoty Wojska Polskiego II RP.

W okresie II RP Dowództwo 19 DP i jej oddziały stacjonowały m.in. w Wilnie.

Formowanie

W związku z reorganizacją Wojska Polskiego, w 1921 likwidowane Wojsko Litwy Środkowej wydzieliło z siebie dwie dywizje : 19. i 29 DP. W skład 19 DP weszły: 85 (wileński) pp, 86 (miński) pp z 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej oraz 77 (kowieński) pp z 2 Dywizji Litewsko-Białoruskiej.

Witold Pilecki ps. Witold, Druh...; nazwiska konspiracyjne Roman Jezierski, Tomasz Serafiński, Leon Bryjak, Jan Uznański, Witold Smoliński; kryptonim T-IV (ur. 13 maja 1901 w Ołońcu, zm. 25 maja 1948 w Warszawie) – rotmistrz kawalerii Wojska Polskiego, współzałożyciel Tajnej Armii Polskiej, żołnierz Armii Krajowej, więzień i organizator ruchu oporu w Auschwitz-Birkenau. Oskarżony i skazany przez władze komunistyczne Polski Ludowej na karę śmierci, stracony w 1948 r. Oskarżenie anulowano w 1990 r. Kawaler Orderu Orła Białego. Autor pierwszych na świecie raportów o Holokauście, tzw. Raportów Pileckiego.

Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

Działania zbrojne w kampanii 1939

19 Dywizja Piechoty pod dowództwem generała Józefa Kwaciszewskiego wchodziła w skład północnego zgrupowania Armii "Prusy" generała Stefana Dęba-Biernackiego.

5 września osłaniała Piotrków Trybunalski przed wojskami niemieckiej 10 Armii. Jej 86 Pułk Piechoty odparł tego dnia pierwsze ataki niemieckiej 1 DPanc., lecz pod wieczór pod dalszym naporem musiał wycofać się z Piotrkowa. 6 września dowódca dywizji wpadł w zasadzkę i dostał się do niewoli. Pod wieczór 7 września oddziały dywizji - podobnie jak 13 DP i 29 DP - rozproszyły się. Większość batalionów piechoty cofało się ku przeprawom na Wiśle, natomiast dowództwa pułków próbowały skupić wokół siebie rozproszone pododdziały koncentrując je w lesie brudzewickim.

Bitwa pod Tomaszowem Lubelskim – w istocie dwie bitwy. Pierwsza miała miejsce w dniach 17-20 września 1939 roku, druga trwała od 22 do 27 września 1939 roku. Była to druga po bitwie nad Bzurą największa batalia kampanii wrześniowej. W pierwszej bitwie udział brały zjednoczone Armie "Kraków" i "Lublin" pod dowództwem gen. Tadeusza Piskora. W drugiej walczyły wojska Frontu Północnego utworzone z Armii "Modlin" generała Emila Przedrzymirskiego, dowodzone przez Stefana Dęba-Biernackiego. W pierwszej bitwie pod Tomaszowem Lubelskim brało udział największe polskie zgrupowanie pancerne ok 80 wozów bojowych, w tym 22 czołgi typu 7 TP.

Michał Tadeusz Karaszewicz-Tokarzewski herbu Trąby, pseudonimy Doktor, Stawski, Stolarski, Torwid (ur. 5 stycznia 1893 we Lwowie, zm. 22 maja 1964 w Casablance) – generał broni Wojska Polskiego, wolnomularz, teozof, duchowny Liberalnego Kościoła Katolickiego.

Większość batalionów - kierowanych przez płka dypl. Pełczyńskiego - przeprawiło się przez Wisłę, na Lubelszczyźnę, gdzie już od 8 września rozpoczęła się reorganizacja dywizji. Składała się ona z odbudowanych 77 pp, 86 pp, spieszonych artylerzystów i saperów. Z rozkazu generała Dęba-Biernackiego - do czasu zdobycia dział - związek taktyczny miał nosić miano brygady. 18 września dowództwo 19 Brygady objął płk dypl. Jan Korkozowicz, stała się ona częścią dywizji generała Wołkowickiego. 19 Brygada wzięła udział w bitwie pod Tomaszowem Lubelskim i skapitulowała 27 IX.

Mikołaj Freund-Krasicki (ur. 1 czerwca 1888 w m. Czernolica, zamordowany wiosną 1940 w Charkowie) - inżynier, pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.

Dowództwo – zespół ludzi, wraz z dowódcą, zajmujących się kierowaniem formacją wojskową lub zespołem ludzi. Najczęściej stosowane w terminologii wojskowej, rzadziej w terminologii cywilnej.

Rozproszone pułki walczyły na niemieckich tyłach. 77 pp (dwa baony z bronią ciężką) przeszedł przez Wisłę poddając się 2 października wraz z grupą generała Zieleniewskiego. Batalion zbiorczy 85 pp również przeprawił się przez Wisłę i zmierzał do Warszawy, jednak został rozbity 20 września pod Falenicą. Najliczniejsze zgrupowanie powstało na bazie 86 pp oraz 19 pal (ale na jego czele stał dowódca 85 pp ppłk dypl. Jan Kruk-Śmigla). Zostało ono rozproszone w drugiej połowie września na zachód od Wisły.

Leopold Jan Cehak (ur. 29 października 1889 w Przemyślu, zm. 8 maja 1946 w Nicei we Francji) – kapitan artylerii Cesarskiej i Królewskiej Armii, generał brygady Wojska Polskiego.

Falenica (jid. פאלעניץ) - część Wawra, dzielnicy Warszawy. Najbardziej na południe położona część stolicy z prawej strony Wisły. W latach 1924-1951 samodzielne miasto i siedziba gminy Falenica Letnisko. Obecnie mieszka tu około 8 tys. osób .

Ośrodek Zapasowy dywizji stacjonował w Lidzie. 17 września, na wieść o agresji sowieckiej zdemobilizowano w Lidzie liczący 4,5 tys. ludzi pułk ppłk. Zygmunta Blumskiego z OZ 19 DP. Z części żołnierzy utworzono 150 osobową "kompanię szturmową", która po zapadnięciu zmroku wyruszyła w kierunku Wilna. Następnie zmieniono kierunek marszu na Grodno. Kompania wzięła udział w obronie tego miasta, a następnie w działaniach nad granicą litewską.

Związek taktyczny (do 1945 używano także określenia wielka jednostka) – jednostka organizacyjna wojska przeznaczona do prowadzenia wspólnych działań bojowych. Związki taktyczne występują zazwyczaj we wszystkich rodzajach sił zbrojnych. Wyróżnia się wśród nich:

Jerzy Wołkowicki (ur. 22 stycznia 1883 w Proszewie, zm. 7 stycznia 1983 w Londynie) – komandor porucznik rosyjskiej marynarki wojennej, generał brygady Wojska Polskiego, uczestnik wojny rosyjsko-japońskiej i I wojny światowej oraz walk o niepodległość Polski w wojnie polsko-bolszewickiej i II wojnie światowej. Ocalenie Jerzy Wołkowicki był jednym z dwóch żołnierzy polskich, uratowanych od śmierci w Katyniu. Jego udział w wojnie rosyjsko-japońskiej był powodem ocalenia go od śmierci w obozie starobielskim (NKWD nie chciało rozstrzelać bohatera "pierwszej ludowej wojny proletariackiej", otwarcie zresztą w tym czasie sympatyzującego z marynarzami z Potiomkina). Przed wywiezieniem Polaków do Lasu Katyńskiego został wypchnięty z więźniarki przez enkawudzistów, którzy wiedzieli o jego przeszłości. Jednak w późniejszym okresie świadczył za uznaniem zbrodni katyńskiej za mord dokonany przez NKWD, czym zraził do siebie Sowietów.

Ordre de Bataille i obsada personalna w kampanii wrześniowej

Planowane Ordre de Bataille i obsada personalna 19 DP w kampanii wrześniowej. W nawiasach podano nazwy jednostek mobilizujących oraz stanowiska służbowe oficerów dywizji zajmowane przed mobilizacją.

  • Kwatera Główna 19 DP
  • Dowództwo
  • Sztab
  • 77 Pułk Piechoty - ppłk dypl. August Nowosielski
  • 85 Pułk Strzelców Wileńskich- ppłk dypl. Jan Kruk-Śmigla
  • 86 Pułk Piechoty - ppłk Walenty Peszek
  • 19 Pułk Artylerii Lekkiej – ppłk Leon Pilch
  • 19 Dywizjon Artylerii Ciężkiej Typu "B" z plutonem taborów nr 19
  • 19 Batalion Saperów
  • Bateria Artylerii Przeciwlotniczej Motorowa Typu "A" Nr 19
  • Kompania Telefoniczna 19 DP (Kompania Łączności 19 DP w Mołodecznie)
  • Pluton Łączności Kwatery Głównej 19 DP (jw, z istniejącą w czasie pokoju stacją Hughes’a)
  • Pluton Radio 19 DP (jw)
  • Drużyna Parkowa Łączności 19 DP (jw)
  • 2 Gołębnik Pocztowy (Mołodeczno) Samodzielnej Drużyny Gołębi Pocztowych Nr 15 w Wilnie
  • Szwadron Kawalerii Dywizyjnej Nr 19
  • dowódca szwadronu – mjr Mieczysław Gawryłkiewicz
  • dowódca plutonu - ppor. Witold Pilecki
  • Kompania Kolarzy Nr 32 (77 pp)
  • Kompania Przeciwpancerna Nr 19
  • Samodzielna Kompania Karabinów Maszynowych i Broni Towarzyszącej Nr 32
  • Pluton Pieszy Żandarmerii Nr 19 (Pluton Żandarmerii Lida)
  • służby
  • Obsada personalna dowództwa dywizji w latach 1919-1939

    dowódcy dywizji:

    Ordre de Bataille (fr. porządek bitewny, w skrócie OdeB) – schemat organizacyjny wojsk lub ich części. Pierwotnie termin oznaczał rozkaz dowódcy o ustawieniu wojsk przed bitwą. Z czasem termin rozszerzył się na każdy plan organizacji wojsk, także w warunkach pokojowych i używany jest w tym znaczeniu w piśmiennictwie wojskowym. Angielskim odpowiednikiem jest Order of Battle (OOB).

    Tadeusz Zieleniewski ps. Kalina (ur. 24 lipca 1887 w Ostrówku Lubelskim, zm. 22 lipca 1971 w Warszawie) – polski dowódca wojskowy, pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego, profesor, inżynier.
  • gen. bryg. Michał Tokarzewski-Karaszewicz 1924-1926
  • gen. bryg. Tadeusz Kasprzycki do VII 1931
  • gen. bryg. Józef Kwaciszewski 1936-1939
  • dowódcy piechoty dywizyjnej:

  • płk dypl. Bolesław Krzyżanowski
  • płk dypl. Tadeusz Pełczyński I-IX 1939
  • II dowódcy piechoty dywizyjnej:

  • płk art. Leopold Cehak od III 1932
  • szefowie sztabu:

    Tadeusz Walenty Pełczyński ps. "Grzegorz", "Adam", "Wolf", "Robak" (ur. 14 lutego 1892 w Warszawie, zm. 3 stycznia 1985 w Londynie) – generał brygady Wojska Polskiego.

    Bolesław Marian Krzyżanowski (8 września 1897 w Jodłowej, w pow. jasielskim, zm. 5 listopada 1951 w Tarnowie) pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.
  • mjr SG Aleksander Myszkowski (1922)
  • kpt. SG Władysław Chmura od I 1923
  • ppłk SG Mikołaj Freund-Krasicki (VI 1925 - X 1926)
  • ppłk dypl. Tadeusz Rudnicki do IX 1939
  • Przypisy

    1. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 2 z 06.01.1923 r.

    Bibliografia

  • "Księga chwały piechoty": komitet redakcyjny pod przewodnictwem płk. dypl. Bolesława Prugara Ketlinga, Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1992
  • Tadeusz Jurga: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 7, Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939 : organizacja, działania bojowe, uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1975.
  • Zobacz też

  • 1 Dywizja Litewsko-Białoruska
  • Garnizon Wilno
  • Piechota (lub infanteria) – wojsko walczące pieszo. Dawniej przemieszczało się pieszo, dzisiaj wykorzystuje inne środki transportu. Znane i wykorzystywane od starożytności do czasów współczesnych jako jeden z podstawowych składników armii. Piechota zawsze walczyła w najbliższej odległości wroga.

    Stefan Dąb-Biernacki (ur. 7 stycznia 1890 w Gnojnie, zm. 9 lutego 1959 w Londynie) – żołnierz Legionów Polskich, członek Polskiej Organizacji Wojskowej, uczestnik I wojny światowej i walk o niepodległość Polski w wojnie polsko-bolszewickiej oraz II wojny światowej, generał dywizji Wojska Polskiego.





    Czy wiesz że...? beta

    Tadeusz Adam Kasprzycki (ur. 16 stycznia 1891 w Warszawie, zm. 4 grudnia 1978 w Montrealu) – generał dywizji Wojska Polskiego, Minister Spraw Wojskowych w latach 1935-1939.
    Dowódca piechoty dywizyjnej (dowódca PD) – oficer dowodzący piechotą wchodzącą w skład wielkiej jednostki Wojska Polskiego II RP, popularnie zwany "Pedekiem".
    Sztab - główny organ dowodzenia występujący w oddziałach i związkach wszystkich rodzajów sił zbrojnych oraz na szczeblu centralnym. Na czele sztabu stoi szef sztabu podlegający bezpośrednio dowódcy. W okresie pokoju głównym zadaniem sztabu jest organizowanie szkolenia wojsk i zapewnienie im warunków utrzymania wysokiego stopnia gotowości bojowej.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.