19 grudnia - Polski Serwis Naukowy

19 grudnia jest 353. (w latach przestępnych 354.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 12 dni.

Eric Marienthal (ur. 19 grudnia 1957 w Sacramento w stanie Kalifornia) – amerykański saksofonista, najbardziej znany z dokonań w gatunkach jazz, jazz fusion, smooth jazz i pop. Muzyk sesyjny.

Elisa, właśc. Elisa Toffoli (ur. 19 grudnia 1977), włoska piosenkarka i kompozytorka. Jej muzyka zawiera wiele gatunków: rocka, bluesa, soul. Cechą charakterystyczną artystki jest bardzo wysoki głos.

Święta

Imieniny obchodzą: Abraham, Anastazy, Beniamin, Bogumiła, Dariusz, Eleonora, Grzegorz, Kazimiera, Mścigniew, Nemezjusz, Nemezy, Protazja, Tymoteusz i Urban.

Międzynarodowe – Dzień Narodów Zjednoczonych dla Współpracy Południe-Południe (ustanowione 23 grudnia 2004 przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)

Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą:

Św. Anastazy I (papież)

Bł. Urban V (papież)

Wydarzenia w Polsce

Rząd W. Grabskiego na posiedzeniu w 1924

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
19 grudnia

1283 – W kościele franciszkańskim w Kaliszu odbyła się konsekracja Jakuba Świnki na arcybiskupa gnieźnieńskiego.

1666 – Wojna polsko-kozacko-tatarska: polska dywizja konna została rozgromiona w bitwie pod Ścianą.

1805 – Powstało Liceum Krzemienieckie.

1807 – Dekretem królewskim departamenty Księstwa Warszawskiego podzielono na 60 powiatów.

1914 – Legion Zachodni został przekształcony w I Brygadę Legionów Polskich.

1923 – Utworzono drugi rząd Władysława Grabskiego.

1949 – Minister obrony narodowej wydał zarządzenie o utworzeniu Wojskowej Centrali Handlowej.

1959 – Otwarto Autostradę Poznańską w Szczecinie.

1962 – 33 osoby zginęły gdy wracający z Brukseli samolot rejsowy PLL LOT Vickers Viscount rozbił się podczas podchodzenia do lądowania na Okęciu.

1972 – Premiera filmu Anatomia miłości.

1982 – Rada Państwa uchwaliła zawieszenie stanu wojennego od 31 grudnia.

1988 – Premiera filmu Dziewczynka z Hotelu Excelsior.

1989 – W Tarnowie odnotowano krajowy rekord temperatury w grudniu (+19 °C).

2007 – Powołano sejmową komisję śledczą do zbadania okoliczności tragicznej śmierci byłej posłanki Barbary Blidy.

2009:

Abp Henryk Józef Muszyński został nowym prymasem Polski.

Papież Benedykt XVI podpisał dekret o heroiczności cnót Jana Pawła II oraz dekret o męczeństwie ks. Jerzego Popiełuszki.

Wydarzenia na świecie

1154 – Henryk I został koronowany na króla Anglii.

1187 – Klemens III został papieżem.

1414 – Shōkō został koronowany na cesarza Japonii.

1490 – Król Niemiec Maksymilian I Habsburg poślubił "per procura" księżną Annę Bretońską.

1562 – I wojna religijna we Francji: zwycięstwo wojsk katolickich nad hugenockimi w bitwie pod Dreux.

1666 – Założono Uniwersytet w Lund (Szwecja).

1745 – II powstanie jakobickie: zwycięstwo szkockich powstańców w bitwie pod Clifton Moor.

1783 – W Wielkiej Brytanii utworzono pierwszy gabinet Williama Pitta młodszego.

1789 – Francuska Konstytuanta uchwaliła wprowadzenie asygnat.

1793 – Napoleon Bonaparte został mianowany generałem.

1842 – Stany Zjednoczone uznały niepodległość Królestwa Hawajów.

1843 – Ukazała się Opowieść wigilijna Charlesa Dickensa.

1852 – George Hamilton-Gordon został premierem Wielkiej Brytanii.

1881 – W Brukseli odbyła się prapremiera opery Herodiada Jules’a Masseneta.

1907 – 239 górników zginęło w wyniku eksplozji w kopalni w Jacobs Creek (Pensylwania).

1909 – Założono niemiecki klub piłkarski Borussia Dortmund.

1912 – Założono francuski klub piłkarski AC Arles-Avignon.

1920 – Konstantyn I po śmierci swego syna Aleksandra został ponownie królem Grecji (abdykował w 1917).

1924 – Seryjny morderca Fritz Haarmann ("Rzeźnik z Hanoweru") został skazany na karę śmierci.

1926 – Antanas Smetona został prezydentem Litwy.

1930 – W wyniku erupcji wulkanu Merapi na Jawie zginęło około 1400 osób.

1934 – We włoskiej stoczni zwodowano transatlantyk MS Piłsudski.

1940 – Risto Ryti został prezydentem Finlandii.

1941 – W związku z niepowodzeniami na froncie wschodnim Adolf Hitler objął osobiście stanowisko Naczelnego Dowódcy Wojsk Lądowych.

1943 – Przewrót wojskowy w Boliwii.

1944:

Japoński lotniskowiec Unryū został storpedowany i zatopiony na Morzu Wschodniochińskim przez okręt podwodny USS Redfish. Zginął dowódca, komandor Kaname Konishi i 1238 członków załogi, uratowano 149 osób.

Została wyzwolona stolica Czarnogóry Podgorica.

1946 – Rozpoczęła się I wojna indochińska.

1949 – Robert Menzies został po raz drugi premierem Australii.

1950 – Generał Dwight Eisenhower został naczelnym dowódcą wojsk NATO.

1953 – Odbyła się prezentacja samochodu osobowego Škoda 440.

1955 – Parlament Sudanu przyjął deklarację niepodległości.

1963 – Premiera filmu Różowa Pantera.

1965 – Charles de Gaulle wygrał po raz drugi wybory prezydenckie we Francji.

1966 – Powołano do życia Azjatycki Bank Rozwoju (ADB).

1967 – Zaginiony 17 grudnia podczas kąpieli w morzu premier Australii Harold Holt został urzędowo uznany za zmarłego.

1971 – Premiera filmu Mechaniczna pomarańcza.

1972 – Zakończyła się szósta i ostatnia załogowa misja księżycowa Apollo 17.

1974 – Premiera filmu Człowiek ze złotym pistoletem.

1977 – Dries van Agt został premierem Holandii.

1980 – W RPA utworzono bantustan Tswanaland.

1983 – W Rio de Janeiro skradziono Złotą Nike, przyznaną na własność piłkarskiej reprezentacji Brazylii za zdobycie 3 tytułów mistrza świata.

1984 – W Pekinie podpisano brytyjsko-chiński układ na mocy którego 1 lipca 1997 Hongkong przeszedł pod chińską administrację.

1986:

Fizyk i dysydent Andriej Sacharow powrócił do Moskwy po 7 latach pobytu na wygnaniu.

Premiera filmu Pluton.

1988 – Premier Indii Rajiv Gandhi przybył do Pekinu z pierwszą wizytą na tym szczeblu od października 1954 roku.

1991 – Republika Serbskiej Krajiny ogłosiła niepodległość.

1993 – Urzędujący prezydent Lansana Conté zwyciężył w pierwszych w historii wolnych wyborach prezydenckich w Gwinei.

1997:

Premiera filmu Lepiej być nie może.

W katastrofie indonezyjskiego Boeinga 737 na Sumatrze zginęły 104 osoby.

1998 – Amerykańska Izba Reprezentantów podjęła nieudaną próbę usunięcia prezydenta Billa Clintona z urzędu, w związku z tzw. aferą rozporkową.

1999 – Odbyły się wybory parlamentarne w Rosji.

2001:

Na ekrany kin weszła ekranizacja Drużyny Pierścienia w reżyserii Petera Jacksona.

W mieście Tosontsengel w Mongolii zarejestrowano rekordowo wysokie ciśnienie atmosferyczne (1086 hPa).

2007:

Indianie Lakota wypowiedzieli traktaty z rządem USA, ogłaszając secesję z Unii i utworzenie Republiki Lakockiej.

Lee Myung-bak wygrał wybory prezydenckie w Korei Południowej.

2010 – Urzędujący prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka zwyciężył w I turze wyborów prezydenckich na Białorusi.

Urodzili się

1683 – Filip V Burbon, król Hiszpanii (zm. 1746)

1765 – Dominik Henares, hiszpański dominikanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (zm. 1838)

1768 – Anne Marie Rivier, francuska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1838)

1790 – Sir William Edward Parry, brytyjski żeglarz, badacz Arktyki (zm. 1855)

1800 – Józef Chodźko, polski topograf, geodeta, badacz Kaukazu (zm. 1881)

1813 – Thomas Andrews, irlandzki chemik, fizyk (zm. 1885)

1852 – Albert Abraham Michelson, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1931)

1853 – Charles Fitzpatrick, kanadyjski prawnik, polityk (zm. 1942)

1866 – Edmund Biernacki, polski lekarz neurolog, hematolog, patolog (zm. 1911)

1869 – Antoni Abraham, kaszubski pisarz, działacz na Pomorzu (zm. 1923)

1871 – Tadeusz Estreicher, polski chemik (zm. 1952)

1880 – Wacław Lachman, polski dyrygent, kompozytor, pedagog (zm. 1963)

1882 – Bronisław Huberman, polski skrzypek (zm. 1947)

1883 – Abel Bonnard, francuski pisarz i polityk (zm. 1968)

1884 – Antonín Zápotocký, czeski polityk, premier i prezydent Czechosłowacji (zm. 1957)

1887 – Kazimierz Tymieniecki, polski historyk (zm. 1968)

1891 – Edward Bernard Raczyński, polski polityk, prezydent Polski na uchodźstwie (zm. 1993)

1894 – Paul Dessau, niemiecki kompozytor, dyrygent (zm. 1979)

1900 – Géza von Cziffra, austriacki reżyser filmowy (zm. 1989)

1901 – Oliver La Farge, amerykański pisarz i etnolog (zm. 1963)

1902 – Sir Ralph Richardson, brytyjski aktor (zm. 1983)

1903:

George Davis Snell, amerykański genetyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1996)

Pauline Curley, amerykańska aktorka (zm. 2000)

1905:

Irving Kahn, amerykański finansista i inwestor

Carlo Rim, francuski reżyser filmowy (zm. 1989)

1906 – Leonid Breżniew, radziecki polityk, przywódca ZSRR (zm. 1982)

1909 – Marian Małowist, polski historyk, mediewista (zm. 1988)

1910 – Jean Genet, francuski pisarz (zm. 1986)

1912 – Adam Kowalski, polski hokeista, jeniec oflagu (zm. 1971)

1915 – Édith Piaf, francuska piosenkarka (zm. 1963)

1916 – Roy Ward Baker, brytyjski reżyser filmowy (zm. 2010)

1917:

Stanisław Biskupski, polski pisarz, korespondent wojenny (zm. 2007)

Hanka Sawicka, polska działaczka komunistyczna, przewodnicząca Związku Walki Młodych (zm. 1943)

1918:

Tadeusz Hogendorf, polski piłkarz (zm. 2010)

Alfred Vohrer, niemiecki reżyser filmowy (zm. 1986)

1920 – Łazar Mojsow, macedoński polityk, prezydent SFRJ (zm. 2011)

1921 – Anne Golon, francuska pisarka

1922 – Marian Biskup, polski historyk, profesor UMK

1924:

Edmund Purdom, brytyjski aktor, reżyser (zm. 2009)

Michel Tournier, francuski pisarz

1925:

Rabah Bitat, algierski polityk, prezydent Algierii (zm. 2000)

Sylwester Kaliski, polski generał, fizyk, minister (zm. 1978)

1927:

James Booth, brytyjski aktor (zm. 2005)

Nikolaj, słowacki duchowny prawosławny, arcybiskup metropolita Czech i Słowacji (zm. 2006)

1929 – Bob Brookmeyer, amerykański puzonista i pianista jazzowy, kompozytor (zm. 2011)

1930:

Andreas Baltes, niemiecki polityk

Jerzy Kasprzycki, polski dziennikarz, varsavianista (zm. 2001)

1932:

Henryk Majecki, polski uczony, badacz, popularyzator dziejów najnowszych regionu białostockiego (zm. 2009)

Carl Pursell, amerykański polityk (zm. 2009)

1933:

Cicely Tyson, amerykańska aktorka

Zbigniew Podgajny, polski muzyk zespołu Niebiesko-Czarni (zm. 2002)

1934:

Rudi Carrell, holenderski prezenter i producent telewizyjny, komik, piosenkarz (zm. 2006)

Pratibha Patil, indyjska polityk, prezydent Indii

1938 – Karel Svoboda, czeski kompozytor (zm. 2007)

1939 – Adam Graczyński, polski polityk (zm. 2004)

1940 – Phil Ochs, amerykański piosenkarz folkowy (zm. 1976)

1941 – Lee Myung-bak, południowokoreański polityk, prezydent

1942:

Jean-Patrick Manchette, francuski pisarz (zm. 1995)

Milan Milutinović, serbski polityk

Rufus, francuski aktor

1944:

Richard Leakey, brytyjski antropolog

Alvin Lee, brytyjski gitarzysta zespołu Ten Years After

Anastazja Wertyńska, rosyjska aktorka

1945 – Zal Yanovsky, kanadyjski gitarzysta i wokalista zespołu The Lovin' Spoonful (zm. 2002)

1946:

Jacek Bromski, polski reżyser filmowy

Jan Szkodoń, polski duchowny, biskup krakowski

Robert Urich, amerykański aktor (zm. 2002)

1949:

Carlos Gomes Júnior, polityk z Gwinei Bissau, premier

Claudia Kolb, amerykańska pływaczka

1951:

Miguel Bernardo Bianquetti, hiszpański piłkarz

Zbigniew Hołdys, polski wokalista, muzyk, kompozytor, poeta, dziennikarz, grafik, scenarzysta filmowy, były lider grupy Perfect

Gerry McAvoy, irlandzki gitarzysta basowy grupy Nine Below Zero

1954 – Andrzej Sekuła, polski operator i reżyser filmowy

1955 – Marek Dziuba, polski piłkarz

1957:

Cyril Collard, francuski reżyser filmowy (zm. 1993)

Michael Fossum, amerykański astronauta

Eric Marienthal, amerykański saksofonista

Kevin McHale, amerykański koszykarz

1958 – Limahl, brytyjski wokalista zespołu Kajagoogoo

1961:

Scott Cohen, amerykański aktor

Eric Cornell, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla

Wojciech Jasiński, polski instrumentalista, kompozytor

1963:

Jennifer Beals, amerykańska aktorka

Dariusz Kowalski, polski aktor

Til Schweiger, niemiecki aktor

1964:

Wojciech Polak, polski duchowny katolicki, biskup gnieźnieński

Arvydas Sabonis, litewski koszykarz

1966 – Alberto Tomba, włoski narciarz alpejski

1967 – Criss Angel, muzyk, iluzjonista, kaskader

1968:

Jerzy Mazzoll, polski klarnecista i wokalista yassowy, kompozytor

Antonio Rossi, włoski kajakarz

1969:

Aaron Aedy, brytyjski gitarzysta

Richard Hammond, brytyjski dziennikarz

Kristy Swanson, amerykańska aktorka

1970 – Marla Mallett, kanadyjska curlerka

1972:

Rosa Blasi, amerykańska aktorka

Alyssa Milano, amerykańska aktorka

1973 – Mirosław Cierniak, polski żużlowiec

1974:

Ireneusz Kwieciński, polski żużlowiec, trener żużlowy

Jasmila Žbanić, bośniacka reżyser filmowa

1975:

Sándor Csányi, węgierski aktor

Brandon Sanderson, amerykański pisarz

1977:

Tamara Boroš, chorwacka tenisistka stołowa

Tomasz Lew Leśniak, polski twórca komiksów

Kerstin Szymkowiak, niemiecka skeletonistka

Elisa Toffoli, włoska piosenkarka, kompozytorka

1979 – Paola Andrea Rey, kolumbijska aktorka

1980:

Jake Gyllenhaal, amerykański aktor

Mio Hasselborg, szwedzka curlerka

1981 – Vahan Gevorgyan, polski piłkarz pochodzenia ormianskiego

1984 – Konrad Wasielewski, polski wioślarz

1985:

Andrea Baldini – włoski florecista

Marcel Gromadowski, polski siatkarz

Lady Sovereign, angielska piosenkarka

1987 – Karim Benzema, francuski piłkarz

1988 – Niklas Landin Jacobsen, duński piłkarz ręczny

Héctor Núñez Bello (ur. 8 maja 1936, zm. 19 grudnia 2011) - piłkarz urugwajski noszący przydomek Pichón, napastnik (prawoskrzydłowy). Później trener.

Filip V (ur. 19 grudnia 1683 w Wersalu, zm. 9 lipca 1746 w Madrycie) – król Hiszpanii z dynastii Burbonów panujący w latach 1700-1724 i 1724-1746 (w 1724 abdykował na rzecz swojego syna Ludwika I, po jego śmierci wrócił na tron).