Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać:
Bitwa graniczna i wojna koalicyjnaBitwa graniczna z Niemcami została przegrana w ciągu kilku pierwszych dni. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt z Polską przekształcił się tym samym w wojnę światową. Wybuch wojny w krótkim cz...
Wojna polsko-bolszewicka - wyprawa kijowskaPo zawarciu przez Józefa Piłsudskiego polityczno-wojskowego sojuszu z przywódcą Ukraińskiej Republiki Ludowej Semenem Petlurą, 25 kwietnia 1920 r. ruszyła polsko-ukraińska ofensywa, wyprzedzająca uderzenie przygotowywane przez Armię Czerwoną. ...
Wystawa "Wojna światów 1920"Fotografie, odezwy, plakaty propagandowe i mapy dotyczące Bitwy Warszawskiej 1920 roku znalazły się na przygotowanej przez Muzeum Józefa Piłsudskiego z Sulejówka plenerowej wystawie "Wojna światów 1920" otwartej w nied...
Materski: Bitwa 1920 roku na lata zaważyła na losach PolskiBitwa Warszawska 1920 roku i sukces II Rzeczypospolitej w konfrontacji z bolszewikami na lata zaważył na losach Polski, a być może pozwolił też uniknąć zapaści cywilizacyjnej i politycznej, jeżeli chodzi o całą Europę - ocenia historyk prof. Wojciech Materski...
Reklama:
19 kwietnia
Czy wiesz że...?Sankcja pragmatyczna – dekret monarchy, ustanawiający prawa o istotnym charakterze. Choć w historii wydano wiele takich aktów, najbardziej znana jest sankcja pragmatyczna z 1713 (często sformułowanie to jest używane w odniesieniu do tego aktu bez żadnego wyróżnika). Jan Feliks Szyszko (ur. 19 kwietnia 1944 w Starej Miłośnie) – polski leśnik, profesor, polityk, w latach 1997–1999 minister ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa w rządzie Jerzego Buzka, w latach 2005–2007 minister środowiska w rządach Kazimierza Marcinkiewicza i Jarosława Kaczyńskiego, poseł na Sejm V i VI kadencji.
James Joseph Heckman (ur. 19 kwietnia 1944 w Chicago, Illinois) – ekonomista i matematyk amerykański, laureat Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii w 2000 roku. 19 kwietnia jest 109. (w latach przestępnych 110.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 256 dni. Suazi (Ngwane, Swaziland, Królestwo Suazi - Umbuso we Swatini, Kingdom of Swaziland) – niewielkie państwo w południowej Afryce (jedno z najmniejszych na kontynencie), usytuowane na wschodnich stokach Gór Smoczych. Graniczy z Mozambikiem i Republiką Południowej Afryki. Nazwa kraju pochodzi od plemienia Suazi z grupy Bantu, które zamieszkuje te tereny. Włodzimir — staropolskie imię męskie. Składa się ze słów Włodzi- – "panuje" i -mir – "pokój". Pod wpływem imion niemieckich imię to uległo zniekształceniu w formę Włodzimierz.
Święta
Imieniny obchodzą: Cieszyrad, Czesław, Dionizjusz, Dionizy, Ekspedyt, Ekspedyta, Elfeg, Ema, Emma, Irydion, Jerzy, Konrad, Krescencjusz, Krescens, Krescenty, Leon, Leona, Leontyna, Pafnucy, Tymon, Sokrates, Wierzyn, Wigilia, Wincenty i Włodzimir
Sierra Leone – Dzień Republiki
Suazi – Urodziny Króla
Wenezuela – Dzień Deklaracji Niepodległości
Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
św. Ekspedyt (męczennik)
św. Leon IX (papież)
św. Ursmar (biskup Lobbes)
Wydarzenia w Polsce
1246 – Pierwsza wzmianka o Wambrez w ziemi chełmińskiej, obecnie Wąbrzeźno.
1346 – Bydgoszcz otrzymała prawa miejskie od Kazimierza III Wielkiego.
1539 – Na Małym Rynku w Krakowie została spalona na stosie pod zarzutem apostazji 79-letnia Katarzyna Weiglowa.
1773 – Rozpoczęły się obrady Sejmu Rozbiorowego.
1809 – Wojna polsko-austriacka: miała miejsce nierozstrzygnięta bitwa pod Raszynem.
1831 – Powstanie listopadowe: zwycięstwo powstańców w II bitwie pod Boremlem.
1919 – Wojna polsko-bolszewicka: oddziały polskie odbiły Wilno.
1936 – W Warszawie odsłonięto pomnik Jana Kilińskiego.
1943 – Wybuchło powstanie w getcie warszawskim.
1948 – Odsłonięto Pomnik Bohaterów Getta w Warszawie.
1950 – Powołano Urząd do Spraw Wyznań.
1956:
Włodzimierz Sokorski został odwołany ze stanowiska ministra kultury i sztuki, zastąpił go Karol Kuryluk.
W Stoczni Gdańskiej zwodowano drobnicowiec MS Bolesław Bierut.
1969 – Uchwalono Kodeks karny.
1979 – Dokonano próby wysadzenia pomnika Lenina w Nowej Hucie.
1991 – Uchwalono ustawę o samorządzie pielęgniarek i położnych.
2002 – Wystartował kanał Tele 5.
2005 – Sejm RP uznał przez aklamację turecką rzeź Ormian za ludobójstwo.
2007 – Generał Andrzej Błasik został dowódcą Sił Powietrznych RP.
Wydarzenia na świecie
65 – Nieudany spisek przeciwko cesarzowi Neronowi pod przywództwem Gajusza Kalpurniusza Pizona.
1024 – Romanus di Tuscolo został wybrany 145. papieżem i przyjął imię Jana XIX.
1058 – Dauferio (Dezyderiusz) z Benewentu został opatem klasztoru na Monte Cassino.
1101 – Król Danii Kanut IV został ogłoszony świętym przez papieża Paschalisa II.
1213 – Papież Innocenty III wydał oficjalną zapowiedź soboru laterańskiego IV.
1529 – Podczas sejmu Rzeszy w Spirze 6 księstw i 14 miast niemieckich złożyło protest przeciw uchwale zabraniającej przechodzenia na luteranizm, od czego powstała nazwa protestantyzm.
1587 – Francis Drake zniszczył flotę hiszpańską w Kadyksie, opóźniając w ten sposób przygotowania Hiszpanii do inwazji na Anglię.
1689 – Ponad 200 osób zginęło w pożarze drewnianego budynku opery w Kopenhadze.
1713 – Cesarz niemiecki Karol VI wydał tzw. sankcję pragmatyczną, w której ogłoszono, że posiadłości Habsburgów będą niepodzielne oraz będą mogły być dziedziczone przez kobiety.
1770:
Kapitan James Cook po raz pierwszy dostrzegł Australię.
Odbył się ślub per procura Ludwika Augusta Burbona i Marii Antoniny, późniejszej francuskiej pary królewskiej.
1775 – Miała miejsce bitwa pod Lexington, którą uważa się za początek wojny o niepodległość USA.
1810 – Wenezuela ogłosiła niezależność od Hiszpanii.
1839 – Został podpisany Traktat londyński gwarantujący niepodległość Belgii.
1861 – Wojna secesyjna: rozpoczęła się blokada morska stanów Południa.
1880 – II wojna brytyjsko-afgańska: zwycięstwo Brytyjczyków w bitwie pod Ahmed Khel.
1897 – Odbył się pierwszy maraton bostoński.
1902 – Około 2 tys. osób zginęło w wyniku trzęsienia ziemi w Gwatemali.
1904 – Pożar zniszczył śródmieście Toronto.
1923 – Z portu w Glasgow wypłynął w pierwszy rejs brytyjski transatlantyk SS Athenia.
1925 – Założono najbardziej utytułowany chilijski klub piłkarski Colo Colo Santiago.
1927:
Otwarto Port lotniczy Düsseldorf.
Powstanie Cristero w Meksyku: katoliccy powstańcy napadli, a następnie oblali benzyną i podpalili pociąg mający przewozić pieniądze; zginęło 51 osób.
1928 – Wydany został ostatni, 125. fascykuł Oxford English Dictionary.
1930 – Premiera filmu Rozwódka.
1931 – Nicolae Iorga został premierem Rumunii.
1941 – Założono Muzeum Ameryki w Madrycie.
1944 – W Kazanłyku w Bułgarii odkryto murowany tracki grobowiec kurhanowy z okresu hellenistycznego (datowany na ok. 310-290 p.n.e.).
1945:
II wojna światowa: zakończyła się bitwa o wzgórza Seelow.
Na Broadwayu w Nowym Jorku odbyła się premiera musicalu Carousel autorstwa Richarda Rodgersa (muzyka) i Oscara Hammersteina II (scenariusz i teksty piosenek).
1955 – Na pustyni Negew w Izraelu założono miasto Ofakim.
1956 – Amerykańska aktorka Grace Kelly poślubiła księcia Monako Rainiera III.
1959 – Otwarto Stadion Bazaly w czeskiej Ostrawie.
1960 – Dokonano oblotu amerykańskiego pokładowego samolotu szturmowego Grumman A-6 Intruder.
1961 – Klęską zakończyła się trwająca od 17 kwietnia inwazja uzbrojonych i wspieranych przez CIA sił uchodźców kubańskich w Zatoce Świń.
1970 – W zakładach w Togliatti rozpoczęła się produkcja Łady 2101.
1971:
Sierra Leone zostało proklamowane republiką. Prezydentem został Siaka Stevens.
Została wyniesiona na orbitę pierwsza w historii radziecka załogowa stacja kosmiczna Salut 1.
1975:
Nicolaas Johannes Diederichs został prezydentem RPA.
Włochy zremisowały bezbramkowo z Polską w rozegranym w Rzymie meczu eliminacyjnym do mistrzostw Europy.
Z radzieckiego kosmodromu Kapustin Jar został wystrzelony pierwszy indyjski sztuczny satelita Ariabhata.
1980 – W Hadze odbył się 25. Konkurs Piosenki Eurowizji.
1982 – Wystrzelono stację orbitalną Salut 7.
1984 – Oficjalnie zatwierdzono hymn Australii.
1989 – W wyniku wybuchu amunicji na pancerniku USS Iowa zginęło 47 marynarzy.
1993:
8 osób, w tym gubernator Dakoty Południowej George Mikelson, zginęło w katastrofie lotniczej w Zwingle w stanie Iowa.
W Waco w Teksasie wybuchł pożar na oblężonym ranczu sekty Davida Koresha. Zginęło 81 osób.
1995 – W Oklahoma City doszło do zamachu bombowego na budynek administracji federalnej. Zginęło 168 osób, ponad 680 zostało rannych.
1999 – Parlament Niemiec został ponownie przeniesiony do Berlina.
2000 – Filipiński Boeing 737 rozbił się na południu kraju. Zginęło 131 osób.
2001 – Rozpoczęła się misja STS-100 wahadłowca Endeavour.
2002 – Jajko wielkanocne wykonane w 1913 r. ze złota, emalii i 3 tys. kamieni szlachetnych przez złotnika Petera Carla Fabergé dla cara Rosji Mikołaja II zostało sprzedane w Nowym Jorku za 9,6 mln dol.
2003 – Urzędujący prezydent Nigerii Olusẹgun Ọbasanjọ został wybrany na drugą kadencję.
2004 – Rozpoczęła się załogowa misja Sojuz TMA-4 na Międzynarodową Stację Kosmiczną.
2005 – Niemiecki kardynał Joseph Alois Ratzinger został obrany 265. (lub 266.) papieżem i przyjął imię Benedykta XVI.
2007:
Prezydent Rumunii Traian Băsescu został zawieszony w swoich uprawnieniach przez opozycyjny wobec niego parlament.
Sidi Mohamed Ould Cheikh Abdallahi został prezydentem Mauretanii.
Urodzili się
1605 – Orazio Benevoli, włoski kompozytor (zm. 1672)
1772 – David Ricardo, brytyjski ekonomista (zm. 1823)
1793 – Ferdynand I Habsburg, cesarz Austrii (zm. 1875)
1799 – Wojciech Jastrzębowski, polski przyrodnik (zm. 1882)
1826 – Franciszek Kostrzewski, polski malarz, ilustrator, rysownik, karykaturzysta (zm. 1911)
1868 – Józef Świeżyński, polski polityk, premier Rady Regencyjnej (zm. 1948)
1880 – Paweł Romocki, polski inżynier, polityk, minister (zm. 1940)
1882 – Eino Kalima, fiński reżyser teatralny, slawista (zm. 1972)
1883 – Richard von Mises, austriacki matematyk (zm. 1953)
1892:
Kajetan Dzierżykraj-Morawski, polski pisarz, dyplomata, minister spraw zagranicznych (zm. 1973)
Germaine Tailleferre, francuska kompozytorka (zm. 1983)
1897 – Jirōemon Kimura, Japończyk znany z długowieczności
1900 – Aleksandr Ptuszko, radziecki reżyser filmowy (zm. 1973)
1902 – Wieniamin Kawierin, rosyjski pisarz (zm. 1989)
1908 – Irena Eichlerówna, polska aktorka (zm. 1990)
1909 – Marian Podkowiński, polski dziennikarz, reportażysta, publicysta (zm. 2006)
1912:
Jan Jelínek, czeski duchowny protestancki, wojskowy, podpułkownik (zm. 2009)
Glenn Seaborg, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1999)
1914 – Wiesław Lange, polski malarz i scenograf (zm. 1988)
1920:
Marvin Mandel, amerykański polityk, gubernator stanu Maryland
Kazimierz Smoleń, polski prawnik, więzień obozu koncentracyjnego Auschwitz (zm. 2012)
1921:
Dora Kacnelson, polska historyk (zm. 2003)
Roberto Tucci, włoski duchowny katolicki, jezuita, kardynał, dziennikarz
1922 – Kuno Klötzer, niemiecki trener piłkarski (zm. 2011)
1925:
Teodor Gendera, polski aktor (zm. 2001)
Iwao Takamoto, amerykański reżyser filmów animowanych (zm. 2007)
1927 – Jan Tyszkiewicz, polski kompozytor i dziennikarz radiowy (zm. 2009)
1931 – Clement Arrindell, polityk i pierwszy gubernator generalny Saint Kitts i Nevis (zm. 2011)
1932 – Andrea Mead-Lawrence, amerykańska narciarka alpejska (zm. 2009)
1933 – Jayne Mansfield, amerykańska aktorka (zm. 1967)
1934 – Jan Kobuszewski, polski aktor
1935:
Dudley Moore, brytyjski aktor, satyryk, pisarz (zm. 2002)
Justin Francis Rigali, amerykański duchowny katolicki, arcybiskup Filadelfii, kardynał
1937 – Joseph Estrada, filipiński aktor, polityk, prezydent Filipin
1942 – Jolanta Lothe, polska aktorka
1943:
Czesław Bartkowski, polski perkusista jazzowy
Edward Dwurnik, polski malarz, grafik
1944:
James Heckman, amerykański ekonomista, matematyk, laureat Nagrody Nobla
Jan Szyszko, polski polityk
1945 – George Alencherry, zwierzchnik Kościoła Syro-Malabarskiego
1946 – Barbara Labuda, polska polityk, dyplomata
1948 – Agnieszka Baranowska, polska eseistka, krytyk literacki
1949:
Antoni Libera, polski pisarz, tłumacz, reżyser teatralny
Paloma Picasso, francuska projektantka mody
1951:
Jan Bachleda-Curuś, polski narciarz alpejski (zm. 2009)
Jóannes Eidesgaard, farerski polityk, poprzedni premier Wysp Owczych
1953 – Andrzej Pągowski, polski plastyk, autor plakatów
1954:
Trevor Francis, angielski piłkarz, trener piłkarski
Wacław Nycz, polski pilot sportowy
1956:
Sue Barker, brytyjska tenisistka
Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska, polski prawnik i polityk
1958 – Sławomir Wierzcholski, polski wokalista, harmonijkarz i gitarzysta zespołu Nocna Zmiana Bluesa
1962 – Pål Trulsen, norweski curler
1963:
Mika Kojonkoski, fiński skoczek narciarski, trener skoków narciarskich
Wolfgang Steiert, niemiecki trener skoków narciarskich
1968 – Ashley Judd, amerykańska aktorka
1969 – Zsuzsa Polgár, węgierska szachistka
1970:
Diego Cagna, argentyński piłkarz
Kelly Holmes, brytyjska lekkoatletka, biegaczka średniodystansowa
1972:
Sonja Nef, szwajcarska narciarka alpejska
Rivaldo, brazylijski piłkarz
1973:
Tzipora Obziler, izraelska tenisistka
Alessio Scarpi, włoski piłkarz, bramkarz
1974:
Borys Jaźnicki, polski aktor
Gerald Sibon, holenderski piłkarz
1975:
Adam Buszko, polski wokalista, muzyk, kompozytor
Gentleman, niemiecki muzyk
Jussi Jääskeläinen, fiński piłkarz, bramkarz
Iwona Kutyna, polska dziennikarka
Bram Lomans, holenderski hokeista na trawie
1976 – Ruud Jolie, holenderski gitarzysta grupy Within Temptation
1977 – Katarzyna Glinka, polska aktorka
1978:
James Franco, amerykański aktor
Gabriel Heinze, argentyński piłkarz
1979:
Michał Dziadosz, polski muzyk, autor tekstów
Kate Hudson, amerykańska aktorka
Leandro, brazylijski piłkarz
Tomasz Tłuczyński, polski piłkarz ręczny
Matthew Wells, brytyjski wioślarz
1980:
Arkadiusz Aleksander, polski piłkarz
Robyn Regehr, kanadyjski hokeista
1981:
Hayden Christensen, kanadyjski aktor
Robert Król, polski poeta
Catalina Sandino Moreno, kolumbijska aktorka
1982:
Ola Vigen Hattestad, norweski biegacz narciarski
Filip Jícha, czeski piłkarz ręczny
Grzegorz Śliwka, polski skoczek narciarski
Aneta Zając, polska aktorka
1984 – Willy Chinyama, zambijski piłkarz
1985 – Valon Behrami, szwajcarski piłkarz
1987 – Maria Szarapowa, rosyjska tenisistka
Zmarli
1054 – Leon IX, święty, papież (ur. 1002)
1390 – Robert II Stuart, król Szkocji (ur. 1316)
1560 – Filip Melanchton, niemiecki humanista, reformator religijny, teoretyk protestantyzmu (ur. 1497)
1588 – Paolo Veronese, włoski malarz (ur. 1528)
1689 – Krystyna Waza, królowa Szwecji (ur. 1626)
1768 – Giovanni Antonio Canal, włoski malarz (ur. 1697)
1809 – Cyprian Godebski, polski pisarz (ur. 1765)
1824 – George Gordon Byron, angielski poeta (ur. 1788)
1839 – Aaron Ogden, amerykański prawnik i polityk (ur. 1756)
1878 – Władysław Tarnowski, polski pisarz, kompozytor (ur. 1836 lub 1844)
1881 – Benjamin Disraeli, brytyjski pisarz, polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1804)
1882 – Charles Darwin, angielski biolog, twórca teorii ewolucji (ur. 1809)
1899 – Stanisław Kierbedź, polski budowniczy (ur. 1810)
1906 – Pierre Curie, francuski fizyk, chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1859)
1914 – Charles Sanders Peirce, amerykański filozof (ur. 1839)
1920 – Salomon Pollak, żydowski finansista, działacz społeczny, filantrop, radca cesarski (ur. 1840)
1921 – Tadeusz Rittner, polski pisarz, krytyk teatralny (ur. 1873)
1931 – Józef Raczyński, polski polityk, minister rolnictwa (ur. 1874)
1935 – Mieczysław Frenkiel, polski aktor (ur. 1858)
1949 – Ulrich Salchow, szwedzki łyżwiarz figurowy (ur. 1877)
1952 – James Lee Peters, amerykański ornitolog (ur. 1889)
1955 – Tadeusz Łopuszański, polski pedagog, minister (ur. 1874)
1967:
Konrad Adenauer, niemiecki polityk, kanclerz Niemiec (ur. 1876)
Witold Romer, polski fotochemik, fotografik, wynalazca (ur. 1900)
1968 – Kamil Giżycki, polski pisarz, podróżnik (ur. 1893)
1970 – Marian Rose, polski żużlowiec (ur. 1933)
1974 – Muhammad Ayub Khan, pakistański polityk, prezydent (ur. 1907)
1975 – Salvatore Satta, włoski pisarz (ur. 1902)
1983 – Jerzy Andrzejewski, polski pisarz (ur. 1909)
1988:
Jonasz Kofta, polski pisarz, satyryk, piosenkarz (ur. 1942)
Rafael Calvo Serer, hiszpański filozof, pisarz (ur. 1916)
1989 – Daphne du Maurier, angielska pisarka (ur. 1907)
1992 – Jerzy Czaplicki, polski śpiewak operowy (baryton) (ur. 1902)
2003 – Aurelio Sabattani, włoski duchowny katolicki, kardynał (ur. 1912)
2004:
Tim Burstall, australijski reżyser filmowy (ur. 1927)
George Hardwick, angielski piłkarz (ur. 1920)
Philip Locke, brytyjski aktor (ur. 1928)
Norris McWhirter, brytyjski dziennikarz telewizyjny (ur. 1925)
John Maynard Smith, brytyjski biolog (ur. 1920)
2005:
Ruth Hussey, amerykańska aktorka (ur. 1911)
Niels-Henning Ørsted Pedersen, duński basista jazzowy (ur. 1946)
2007:
Jean-Pierre Cassel, francuski aktor (ur. 1932)
Bohdan Paczyński, polski astronom (ur. 1940)
2008 – Alfonso López Trujillo, kolumbijski duchowny katolicki, arcybiskup Medellin, kardynał (ur. 1935)
2009:
James Graham Ballard, brytyjski pisarz (ur. 1930)
Marian Rapacki, polski działacz sportowy, trener kajakarstwa (ur. 1919)
Eugeniusz Waniek, polski malarz (ur. 1906)
2010:
William Donald Borders, amerykański duchowny katolicki, arcybiskup Baltimore (ur. 1913)
Guru, amerykański raper (ur. 1961)
Abu Hamza al-Muhadżir, egipski terrorysta, przywódca irackiej Al-Kaidy (ur. 1968)
Edwin Valero, wenezuelski bokser, mistrz świata (ur. 1981)
2011:
Elisabeth Sladen, brytyjska aktorka (ur. 1946)
Grete Waitz, norweska lekkoatletka, specjalizująca się w biegach długodystansowych, mistrzyni świata (ur. 1953)
Przypisy
Czy wiesz że...? beta
Rok przestępny - rok kalendarzowy, który ma 366 dni zamiast 365. Występuje wyłącznie w kalendarzach o rachubie opartej na obiegu Ziemi dookoła Słońca lub o rachubie kombinowanej ( Księżyc i Słońce). Ma on na celu umożliwiać dopasowanie roku kalendarzowego z rokiem zwrotnikowym.
|