19 listopada - Polski Serwis Naukowy

19 listopada jest 323. (w latach przestępnych 324.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 42 dni.

Matylda - imię żeńskie pochodzenia germańskiego. Pochodzi od słowa oznaczającego "ta, która jest silna, odważna w walce". Jedną z form tego imienia jest Mechtylda.

Jerzy Szopa (ur. 29 stycznia 1930 w Piotrkowie Trybunalskim, zm. 19 listopada 1990 w Warszawie), polski działacz państwowy, minister żeglugi, dyplomata, inżynier budownictwa okrętowego.

Święta

imieniny obchodzą: Barlaam, Barbara, Dionizy, Dargosław, Elżbieta, Faust, Jakub, Kryspin, Maksym, Małowid, Matylda, Paweł, Salomea, Seweryn i Teodor.

Belize – Święto Garifuny

Brazylia – Dzień Flagi

Monako – Święto Księcia Rainiera (święto narodowe)

Mali – Rocznica Zamachu Stanu

międzynarodowe:

Światowy Dzień Mężczyzn (Trynidad i Tobago oraz kraje zaproszone; w Polsce nieoficjalnie 10 marca)

Światowy Dzień Toalet

Międzynarodowy Dzień Zapobiegania Przemocy Wobec Dzieci

Światowy Dzień POChP, Światowy Dzień Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc (w ramach programu WHO i amerykańskiego Narodowego Instytutu Serca, Płuc i Krwi)

Portoryko – Dzień Odkrycia

wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:

św. Barłaam z Antiochii (męczennik)

św. Mechtylda z Hackeborn

bł. Salomea (dziewica)

Wydarzenia w Polsce

1257 – Poświęcono bazylikę św. Elżbiety we Wrocławiu.

1417 – Na Wawelu została koronowana na królową Polski Elżbieta Pilecka, trzecia żona Władysława Jagiełły.

1619 – Poświęcono odbudowaną kaplicę w Świętej Lipce.

1702 – Dynów został ograbiony i spalony przez wojska szwedzkie.

1765 – Król Stanisław August Poniatowski otworzył w Warszawie pierwszą scenę publiczną, od 1807 roku nazywaną Teatrem Narodowym.

1808 – Do Wrocławia przyłączono okoliczne tereny, zwiększając powierzchnię miasta z 3,55 do 20,5 km².

1816:

Założono Królewski Uniwersytet Warszawski.

Z terenu południowej Polski widoczne było całkowite zaćmienie słońca.

1901 – Hotel Bristol przyjął pierwszego gościa.

1906 – Założono Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej w Kaliszu (jako Muzeum Archeologiczne).

1911 – Założono Klub Sportowy Polonia Warszawa.

1919 – Józef Piłsudski został honorowym obywatelem miasta Białegostoku.

1936 – Premiera filmu Ada! To nie wypada!

1943 – Podczas likwidacji Obozu Janowskiego we Lwowie hitlerowcy wymordowali kilka tysięcy Żydów.

1948 – W Warszawie zakończył się proces działaczy PPS-WRN.

1956 – Sejm przyjął ustawę o radach robotniczych.

1959 – Rada Ministrów wydała rozporządzenie o połączeniu miast Katowice i Szopienice.

1965 – W 200. rocznicę powstania Teatru Narodowego oficjalnie otwarto odbudowany Teatr Wielki w Warszawie.

1969 – Stanowisko dowódcy Marynarki Wojennej objął kontradm. Ludwik Janczyszyn.

1980 – Rozpoczęto wydobycie w Kopalni Węgla Brunatnego "Bełchatów".

1987 – Ewa Łętowska została pierwszym Rzecznikiem Praw Obywatelskich.

1995 – W II turze wyborów prezydenckich Aleksander Kwaśniewski pokonał urzędującego prezydenta Lecha Wałęsę.

1999 – Premiera filmu Dług.

2005 – Odsłonięto Pomnik generała Jerzego Ziętka w Katowicach.

Wydarzenia na świecie

Mayflower w porcie Plymouth – obraz Williama Halsalla

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
19 listopada

461 – Św. Hilary został papieżem.

1190 – Został założony Zakon Krzyżacki.

1335 – Na zjeździe w Wyszehradzie królowie Jan Luksemburski i Kazimierz III Wielki ratyfikowali układ z Trenczyna.

1367 – Rozpoczęła się wojna duńsko-hanzeatycka.

1493 – Krzysztof Kolumb wylądował na Portoryko.

1523 – Klemens VII został papieżem.

1544 – Paweł III wydał bullę Laetare Ierusalem zwołującą Sobór trydencki

1608 – Maciej Habsburg został koronowany na króla Węgier.

1688 – Chwalebna rewolucja: bitwa pod Wincanton.

1794 – USA i Wielka Brytania podpisały tzw. Traktat Jaya.

1809 – W bitwie pod Ocañą wojska francuskie dowodzone przez marszałka Nicolasa Soulta i króla Józefa Bonaparte odniosły swe największe zwycięstwo w czasie wojny w Hiszpanii.

1819 – Otwarto Muzeum Prado w Madrycie.

1824 – W wyniku nagłej powodzi w Sankt Petersburgu śmierć poniosło około 10 tys. ludzi.

1863 – Prezydent USA Abraham Lincoln wygłosił mowę gettysburgską, w której określił sens wojny secesyjnej jako walki o przetrwanie państwa opartego na wolności i równości wszystkich obywateli.

1885 – Wojna serbsko-bułgarska: zwycięstwo wojsk bułgarskich w bitwie pod Sliwnicą.

1892 – Na Węgrzech powstał pierwszy rząd Sándora Wekerle.

1917 – Władze tureckie internowały w Nazarecie łacińskiego patriarchę Jerozolimy Filippo Camassei.

1920 – Ilias Vrioni został premierem Albanii.

1922 – Abdülmecid II został wybrany kalifem przez Wielkie Zgromadzenie Narodowe Turcji.

1931 – Amerykański lekarz Earle Cleveland otrzymał patent na tampon higieniczny wraz z zarejestrowanym znakiem towarowym "Tampax".

1933 – Odbyły się wybory parlamentarne w Hiszpanii.

1939 – Dokonano oblotu ciężkiego bombowca Heinkel He 177.

1940 – Adolf Hitler przyjął w swej alpejskiej rezydencji króla Belgów Leopolda III.

1941 – Wojna na Pacyfiku: bitwa australijskiego krążownika HMAS Sydney z niemieckim HSK Kormoran; zginęło 645 Australijczyków i 80 Niemców.

1942 – Front wschodni: rozpoczął się kontratak wojsk radzieckich pod Stalingradem (Operacja Uran).

1946: