1 Dywizja Kawalerii - II RP - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy 1 Dywizji Kawalerii w II RP. Zapoznaj się również z: 1 Dywizja Kawalerii.

1 Dywizja Kawalerii (1 DK) – wielka jednostka kawalerii Wojska Polskiego II RP.

Dywizja została sformowana w 1924 roku na bazie IV Brygady Jazdy, 10 Pułku Ułanów z VIII Brygady Jazdy oraz dwóch, samodzielnych dotąd, pułków strzelców konnych (3 i 9). Dowództwo dywizji powstało w oparciu o Inspektorat Jazdy przy Inspektoracie Armii Nr 2.

W 1926 roku VIII BK przemianowana została na XVIII Brygadę Kawalerii, a w następnym roku 8 DAK przemianowany został na 14 Dywizjon Artylerii Konnej.

3 Pułk Szwoleżerów Mazowieckich im. Pułkownika Jana Kozietulskiego (3 pszwol.) – oddział kawalerii Wojska Polskiego II RP stacjonujący w garnizonie Suwałki, w koszarach ros. 2 Pułku Huzarów.

Dowództwo – zespół ludzi, wraz z dowódcą, zajmujących się kierowaniem formacją wojskową lub zespołem ludzi. Najczęściej stosowane w terminologii wojskowej, rzadziej w terminologii cywilnej.

8 lutego 1929 roku rozformowane zostały dowództwa 1 DK i XI BK w Augustowie, IV BK przemianowana została na BK "Suwałki", Dowództwo XVIII BK w Białymstoku przemianowane zostało na Dowództwo BK "Białystok", oba pułki (1 p.uł. i 9 psk) ze składu XI BK podporządkowane zostały dowódcy BK "Białystok", natomiast 3 Pułk Strzelców Konnych z dotychczasowej XVIII BK podporządkowany został dowódcy BK "Baranowicze".

Związek taktyczny (do 1945 używano także określenia wielka jednostka) – jednostka organizacyjna wojska przeznaczona do prowadzenia wspólnych działań bojowych. Związki taktyczne występują zazwyczaj we wszystkich rodzajach sił zbrojnych. Wyróżnia się wśród nich:

2 Pułk Ułanów Grochowskich im. Generała Józefa Dwernickiego (2 p.uł.) – oddział kawalerii I Korpusu Polskiego w Rosji, Wojska Polskiego II RP i Armii Krajowej.

Obsada personalna dowództwa

dowódcy:

gen. dyw. Juliusz Rómmel (1 VI 1924 - 11 XI 1926)

gen. bryg. Mikołaj Waraksiewicz (do III 1929)

dowódca artylerii konnej:

płk art. Witold Majewski (do IV 1927)

płk art. Rudolf Niemira (IV 1927 - III 1929)

szefowie sztabu:

rtm. SG Zdzisław Chrząstowski

rtm. SG Witold Gierulewicz (p.o. XI 1926 - X 1927)

mjr dypl. Karol Krzysztof Bokalski (X 1927 - IV 1929)

I oficerowie sztabu:

Adolf Mikołaj Waraksiewicz (ur. 10 lutego 1881 w Wielkim Krzywcu na Ukrainie, zm. 13 września 1960 w Nowym Mieście Lubawskim ) – pułkownik kawalerii armii rosyjskiej, generał brygady Wojska Polskiego.

Suwałki (lit. Suvalkai, biał. Сувалкі, niem. Sudauen, Suwalken) – miasto na prawach powiatu w północno-wschodniej Polsce w województwie podlaskim, położone nad rzeką Czarna Hańcza. Siedziba władz powiatu suwalskiego. Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 69 499 mieszkańców.

rtm. SG Stanisław Józef Uszyński

rtm. SG Ziemowit Grabowski (od 1 X 1925)

II oficerowie sztabu:

por. kaw. Marian Okulicz-Kozaryn

Organizacja pokojowa dywizji

Dowództwo 1 Dywizji Kawalerii - Białystok

IV Brygada Kawalerii – Suwałki

3 Pułk Szwoleżerów Mazowieckich

2 Pułk Ułanów Grochowskich

VIII (XVIII) Brygada Kawalerii – Wołkowysk, a później Białystok

10 Pułk Ułanów Litewskich

3 Pułk Strzelców Konnych im. Hetmana Stefana Czarnieckiego

XI Brygada Kawalerii – Augustów

1 Pułk Ułanów Krechowieckich

9 Pułk Strzelców Konnych

Dowództwo Artylerii Konnej

4 Dywizjon Artylerii Konnej – Suwałki

8 (14) Dywizjon Artylerii Konnej – Białystok

Szwadron Pionierów przy 1 DK

Szkoła Podchorążych Rezerwy Kawalerii Nr 1 przy 1 DK w Suwałkach (1924-1926)

Bibliografia

Piotr Bauer: Armia Poznan w wojnie obronnej 1939. Wydawn. Poznanskie. ISBN 83-210-0385-0.
Mirosław Giętkowski: Artyleria konna Wojska Polskiego : 1918-1939. Toruń: Wydaw. Adam Marszałek, 2001. ISBN 83-7174-823-X.
"Almanach oficerski": praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923
"Księga jazdy polskiej": pod protektoratem marsz. Edwarda Śmigłego–Rydza. Warszawa 1936. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1993
Stanisław Radomyski, Zarys historii Szkoły Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu 1926-1939, Oficyna Wydawnicza "Ajaks", Pruszków 1992, ISBN 83-85621-06-7.

1 Pułk Ułanów Krechowieckich im. Pułkownika Bolesława Mościckiego – polski pułk kawalerii z okresu międzywojennego, odtworzony w ramach Armii Krajowej oraz jako pułk pancerny w ramach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

Białystok (białorus. Беласток, ros. Белосток, lit. Balstogė, esp. Bjalistoko, jid. ביאַליסטאָק) – miasto wojewódzkie w północno-wschodniej Polsce, w Nizinie Północnopodlaskiej leżące nad rzeką Białą. Jest miastem na prawach powiatu, stolicą województwa podlaskiego i siedzibą władz ziemskiego powiatu białostockiego.