1 Dywizja Piechoty Królestwa Kongresowego

Ten artykuł dotyczy 1 Dywizji Piechoty Królestwa Kongresowego. Zapoznaj się również z: 1 Dywizja Piechoty.

Józef Chłopicki w mundurze generała

Stanisław Potocki

Jan Krukowiecki

Piotr Szembek

1 Dywizja Piechoty - związek taktyczny wojsk Królestwa Polskiego.

Radom – miasto z prawami powiatu w centralno-wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim nad rzeką Mleczną. Największy ośrodek miejski w widłach Wisły i Pilicy. Czternaste co do wielkości miasto w Polsce. Siedziba kurii diecezji radomskiej i powiatu radomskiego. Centrum administracyjne i kulturalne ziemi radomskiej.

Józef Grzegorz Chłopicki, herbu Nieczuja, (ur. 14 marca 1771 we wsi Kapustynie na Wołyniu, zm. 30 września 1854 w Krakowie) – generał polski, uczestnik wielu wojen – między innymi powstania kościuszkowskiego i wojen napoleońskich, dyktator powstania listopadowego, baron I Cesarstwa Francuskiego.

Składała się z dwóch brygad piechoty liniowej oraz brygady strzelców pieszych. W skład każdej brygady wchodziły dwa pułki. Sztab znajdował się w Rawie Mazowieckiej. Razem z 2 Dywizją Piechoty stanowiła Korpus Piechoty Królestwa Polskiego.

Dowódcy

Dowódcy dywizji

gen. dyw. Józef Chłopicki 1815-1818

gen. dyw. Stanisław Potocki 1818-1829

gen. dyw. Jan Krukowiecki 1829-1831

Dowódcy brygad

Stanisław Potocki herbu Pilawa (ur. 6 maja 1776 w Monasterzyskach, zm. 29 listopada 1830 w Warszawie) – członek rodu Potockich; generał piechoty w Królestwie Polskim, senator-wojewoda Królestwa Polskiego, generał adiutant Jego Cesarskiej Mości.

Bagnet – broń biała kłująca lub kłująco-sieczna mocowana u wylotu lufy karabinu, karabinka lub pistoletu maszynowego. Stanowi on jego przedłużenie umożliwiające użycie tych rodzajów broni strzeleckiej do walki wręcz.

1 brygada

gen. Stanisław Potocki od 20 stycznia 1815 do 28 października 1818

gen. Antoni Giełgud od 28 października 1818 do 28 lutego 1831

2 brygada

gen. Ksawery Kossecki od 20 stycznia 1815 do 6 lutego 1816

gen. Józef Harnowski od 6 lutego 1816 do 8 maja 1817

gen. Franciszek Żymirski od 8 maja 1817 do 18 marca 1818

gen. Jan Krukowiecki od 18 marca 1818 do 24 maja 1828

gen. Antoni Pawłowski od 24 maja 1828 do 19 stycznia 1831

3 brygada (strzelców pieszych)

gen. Michał Cichocki od 20 stycznia 1815 do 5 czerwca 1828

gen. Antoni Pawłowski od 5 czerwca 1828 do 24 maja 1829

gen. Piotr Szembek od 24 maja 1829 do 24 stycznia 1831

Miejsce stacjonowania

1 brygada - Radom

1 pułk piechoty - Mszczonów

5 pułk piechoty - Radom

2 brygada - Rawa Mazowiecka

2 pułk piechoty - Końskie

6 pułk piechoty - Rawa Mazowiecka

3 brygada - Sochaczew

1 pułk strzelców pieszych - Sochaczew

3 pułk strzelców pieszych - Płock

Uzbrojenie i umundurowanie

Uzbrojenie podstawowe piechurów stanowiły karabiny skałkowe. Pierwotnie było to karabiny francuskie wz. 1777 (kaliber 17,5 mm), później zastąpione rosyjskimi z fabryk tulskich wz. 1811 (kaliber 17,78 mm). Poza karabinami piechurzy posiadali bagnety i tasaki (pałasze piechoty). Wyposażenie uzupełniała łopatka, ładownica na 40 naboi oraz pochwa na bagnet.

Związek taktyczny (do 1945 używano także określenia wielka jednostka) – jednostka organizacyjna wojska przeznaczona do prowadzenia wspólnych działań bojowych. Związki taktyczne występują zazwyczaj we wszystkich rodzajach sił zbrojnych. Wyróżnia się wśród nich:

Pantalony (z fr. pantalon) spodnie, także mundurowe w wojsku, m.in. polskim w pierwszej połowie XIX wieku. W innym znaczeniu to bielizna przykrywająca nogi, noszona przez kobiety, dziewczęta i bardzo młodych chłopców w końcu pierwszej połowy XIX wieku.

Umundurowanie piechura składało się z granatowej kurtki i sukiennych, białych spodni. Poszczególne pułki miały odmienne kolory naramienników, wyłogów oraz kołnierzy. Używano czapek czwórgraniastych. Po reformie w roku 1826 wprowadzono pantalony zapinane na guziki. Czapki czwórgraniaste zastąpiono kaszkietami z czarnymi daszkami i białymi sznurami. Na kaszkiecie znajdowała się blacha z orłem, numer pułku oraz ozdobny pompon.

Piotr Szembek herbu Szembek (ur. 14 grudnia 1788 w Warszawie, zm. 21 czerwca 1866 w Siemianicach) – syn Józefa Ignacego i Kunegundy z Walewskich. Hrabia (zatwierdzenie tytułu w Prusach 17 stycznia 1816), właściciel dóbr Siemianice, generał dywizji wojsk polskich w 1831.

Pałasz - broń biała, przeznaczona do cięć i do sztychów, z prostą, długą i szeroką jedno lub obosieczną głownią. Pałasze posiadały najczęściej rękojeści w stylu szablowym, niektóre jednak posiadały rękojeści rapierowe.

Bibliografia

Tadeusz Korzon, Bronisław Gembarzewski, Jadwiga Rogowa: Dzieje wojen i wojskowości w Polsce.. Poznań: "Kurpisz", 2003. ISBN 83-88841-52-1.

Bronisław Gembarzewski Wojsko Polskie - Królestwo Polskie 1815-1830 reprint: Kurpisz Poznań 2003

Marian Kukiel: Zarys historii wojskowości w Polsce. London: Puls, 1993. ISBN 0-907587-99-2.

Jan Wimmer: "Historia piechoty polskiej do roku 1864"; Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej . Warszawa 1978